Nhân vật nữ trong kịch về đời sống đương đại của Lưu Quang Vũ

CÁC LOẠI NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH VỀ ĐỜI SỐNG ĐƯƠNG ĐẠI CỦA LƯU QUANG VŨ .... Các loại hình nhân vật nữ trong kịch Lưu Quang Vũ .... ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH VỀ Đ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

TRẦN THỊ THU HÀ

NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH

VỀ ĐỜI SỐNG ĐƯƠNG ĐẠI CỦA LƯU QUANG VŨ

LUẬN VĂN THẠC SĨ VĂN HỌC

Hà Nội - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

TRẦN THỊ THU HÀ

NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH

VỀ ĐỜI SỐNG ĐƯƠNG ĐẠI CỦA LƯU QUANG VŨ

Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

Mã số: 60 22 01 21

LUẬN VĂN THẠC SĨ VĂN HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lưu Khánh Thơ

Hà Nội – 2019

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin gửi lời tri n s u s n ất v lời ảm ơn n t n t i t

ô trường ĐH K o ọ ội v N n v n Đ i t tôi vô ng i t ơn

n ng t ô trong k o V n ọ ủ trường, đ tạo điều ki n o tôi t ự

i n đề t i luận v n t ạ sĩ n

V tôi ũng xin n t n m ơn PGS TS Lưu K n T ơ người đ

n i t tìn ư ng dẫn ư ng dẫn tôi o n t n tốt luận v n Trong qu trìn

ọ tập ũng n ư l trong qu trìn l m luận v n t ạ sĩ k ó tr n k ỏi s i sót rất mong t ô ỏ qu

Đồng t ời do trìn độ lý luận ũng n ư kin ng i m t ự tiễn òn ạn nên i o o k ông t ể tr n k ỏi n ng t i u sót tôi rất mong n ận đượ ý ki n đóng góp t ô để tôi ọ t êm đượ n iều kin ng i m v sẽ

o n t n tốt ơn ông trìn s p t i

Tôi xin n t n ảm ơn!

Hà Nội, tháng 8 năm 2019 Học viên thực hiện

Trần Thị Thu Hà

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do ọn đề t i 3

2 Lị sử vấn đề 4

3 Đối tượng v p ạm vi ng iên ứu 7

4 P ương p p ng iên ứu 7

5 Đóng góp ủ luận v n 8

6 Cấu trú luận v n 8

NỘI DUNG 9

CHƯƠNG 1 LƯU QUANG VŨ VỚI NỀN KỊCH HIỆN ĐẠI VIỆT NAM MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ THUYẾT 9

1.1 Lưu Quang Vũ và nền kịch nói Việt Nam cuối thế kỷ XX 9

1.1.1 Bối cảnh lịch sử - xã hội và tình hình nghệ thuật Việt Nam sau năm 1975 9

1.1.2 Lưu Quang Vũ – một hiện tượng đặc biệt 12

1.2 Một số vấn đề về lý thuyết nhân vật trong kịch 15

1.2.1 Khái niệm chung về kịch 15

1.2.2 Lý thuyết về nhân vật và nhân vật kịch 17

CHƯƠNG 2 CÁC LOẠI NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH VỀ ĐỜI SỐNG ĐƯƠNG ĐẠI CỦA LƯU QUANG VŨ 21

2.1 Vài nét về đặc điểm nhân vật kịch Lưu Quang Vũ 21

2.2 Các loại hình nhân vật nữ trong kịch Lưu Quang Vũ 26

2.2.1 Người phụ nữ - người chiến sĩ 27

2.2.2 Người phụ nữ - người lao động 30

2.2.3 Người phụ nữ - người kiếm tìm hạnh phúc 34

CHƯƠNG 3 ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH VỀ ĐỜI SỐNG ĐƯƠNG ĐẠI CỦA LƯU QUANG VŨ 40

3.1 Nghệ thuật xây dựng tâm lý nhân vật thông qua tổ chức xung đột kịch 40

3.1.1 Xung đột về mặt tính cách mang tính triết lý 42

3.1.2 Xung đột đậm chất trữ tình, cảm xúc và suy nghĩ nội tâm 46

3.2 Nghệ thuật xây dựng nhân vật thông qua hành động kịch 50

3.2.1 Xây dựng nhân vật qua hành động kịch bên ngoài 52

3.2.2 Khắc họa nhân vật thông qua hành động kịch bên trong 54

3.3 Nghệ thuật xây dựng nhân vật qua ngôn ngữ 57

3.3.1 Ngôn ngữ giáu chất triết luận - trữ tình 58

3.3.2 Ngôn ngữ giáu chất thơ 61

3.3.3 Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên và hóm hỉnh 62

KẾT LUẬN 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Lưu Qu ng Vũ k ông òn l i tên x lạ v i nền v n ọ ng t uật

Vi t N m Ông g n liền v i n ng t i n ng trên n iều p ương di n v đạt đượ n ng t n tựu đ ng k m p ụ Ng từ k i òn n ỏ Lưu Qu ng Vũ

đ ộ lộ tố ất ủ một t iên t i t ơ n ạ ọ đ ảm v on m t n ìn

uộ đời tin t K ởi nguồn ằng t ơ v k t t ú ằng kị ả uộ đời ông

g n liền v i n ng nốt đi u t ng o ng t uật

T uở m i xuất i n n đ n Lưu Qu ng Vũ l ng ĩ ng đ n một n

t ơ v i n ng v n đi u k i t ì s đ m k i t ì d dứt k i t ì đ u đ u v i vạn vật diễn r trong uộ sống S u n ông t đ u t ể i n t i n ng trên

p ương di n tru n v ký N ưng p ải từ n m 1980 về s u i tên n

vi t kị Lưu Qu ng Vũ trở nên quen t uộ ơn o giờ t Sự ng i p ủa

ông ũng g n v i vở l m xôn x o dư luận: Hồn Trương Ba – da hàng

thịt, Nàng Si-Ta, Tôi và Chúng ta, Nguồn sáng trong đời, Hoa cúc xanh trên đầm lầy Trong vòng t ời gi n ư đ 5 n m từ 1980 đ n 1985 Lưu

Qu ng Vũ đ đóng góp o nền s n k ấu nư n trên dư i 30 vở kị d i trong đó ó đ n 25 vở đượ d n dựng v iểu diễn t ậm í n iều vở đượ

l m lại n iều l n n ư Hồn Trương Ba – da hàng thịt

V i Lưu Qu ng Vũ ngo i sự p t i n v tạo dựng n ng n n vật

m ng t eo ơi t ở ủ on người i n đại – on người ôm n v on người

ng m i t giả k i n o t gi i v n ọ ấn động ởi i n ìn t ẳng

t n k ông ng n ngại p ê p n n ng n n vật tiêu ự lấ từ ngu ên mẫu

i n tượng t ói ư tật xấu trong đời sống t uộ mọi t ng l p m trư đ

n iều t giả ọn né tr n đề ập đ n T gi i n n vật ủ Lưu

Qu ng Vũ rộng l n v p ong p ú ảm ứng ủ ông đ n từ ổ tí d n gi n

(Hồn Trương Ba da hàng thịt), lị sử d sử (Ngọc Hân công chúa) v lị

sử i n đại (Hẹn ngày trở lại, Nữ ký giả, Vách đá nóng bỏng )

n iều ng n ng ề ông vi ủ đời sống ôm n n ư ông ng i p sản xuất

ở n m xí ng i p (Nếu ông không đốt lửa, Tôi và chúng ta,

Khoảnh khắc và vô tận), ng n t (Nguồn sáng trong đời, Hạnh phúc của người bất hạnh), ng n gi o dụ (Mùa hạ cuối cùng)…Ở ng n ng ề n o

n n vật ũng đượ đ t trong n ng tìn uống n ng i n ố m uộ ọ

p ải lự ọn gi lương tri v sự dối lừ tìn êu v sự t ận i đúng v

i s i C ín vì t kị về đề t i n ủ Lưu Qu ng Vũ vừ m ng ất tr tìn ủ ảm xú êu t ương vừ m ng t eo ti ng nói đông t ép ủ ông lý

M d l t giả đượ n iều n p ê ìn ng iên ứu qu n t m n ưng

đề t i về n n vật n trong vở kị ủ Lưu Qu ng Vũ vẫn ư ó một ông trìn n o đề ập một t ống v tỉ mỉ C o nên úng tôi t ự

i n luận v n Nhân vật nữ trong kịch về đời sống đương đại của Lưu

Quang Vũ Luận v n sẽ tập trung l m rõ k í về m t nội dung v

ng t uật ủ đối tượng ng iên ứu l 5 vở kị về đời sống đương đại: Tôi

và chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời thề thứ chín, Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy Từ đó ỉ r n ng vấn đề m t giả muốn gửi

g m t ông qu t ống t p ẩm

2 Lịch sử vấn đề

N đ n s n k ấu Vi t N m n ng n m 80 ủ t kỷ trư Lưu

Qu ng Vũ trở t n điểm s ng v i ng loạt vở kị g ấn động

C ín vì t i o v ông trìn ng iên ứu về t giả i m số lượng

k ông ề n ỏ trong đề t i về v n ọ d n tộ i n đại Cụ t ể n ư s u:

T ng 03/1985, n ng iên ứu Ngu ễn T ị Min T i n ận xét vở

kị Nguồn sáng trong đời l một vở kị kén k vì vậ nó ũng p ụ vụ

l p ông úng ó sự trưởng t n về t ẩm mỹ đồng t ời n ấn mạn ấn

tượng m kị ản v n ọ tạo r ín l : “sự giản dị, không hoa sói hoa

hoè, không cầu kỳ mảng miếng, không ồn ào khoa trương” [44, tr 255] Đ

ũng l n ng iên ứu d n n iều i vi t o Lưu Qu ng Vũ ũng n ư

vở kị ủ ông

N m 1988 k ông l u s u sự r đi đột ngột ủ i vợ ồng Lưu

Qu ng Vũ – u n Quỳn , n ng iên ứu Ngô T ảo v Vũ H iên soạn

uốn Lưu Quang Vũ - một tài năng, một đời người V i 70 tr ng vi t uốn

s m ng đ n i n ìn tổng qu t về n trìn s ng tạo ng t uật ủ n

t ơ n vi t kị đại t i Lưu Qu ng Vũ S u n n ng iên ứu Lưu K n

T ơ ũng o r đời uốn Lưu Quang Vũ, tài năng và lao động nghệ thuật v i

n iều i vi t ông trìn p ê ìn s sảo về ý t ứ l o động v t i n ng v n

ọ ủ Lưu Qu ng Vũ V i n ng đ n gi k qu n đ iều ông trìn

đ m ng đ n i n ìn đ đủ ơn về t iên t i ng t uật t kỷ ả về m t

tí ự lẫn ạn

N m 2007 i n ng iên ứu Lưu K n T ơ – Lý Ho i T u đ gi i

t i u tương đối đ đủ v ó t ống về uộ đời sự ng i p ủ Lưu Qu ng

Vũ qu uốn Lưu Quang Vũ về tác gia và tác phẩm (N xuất ản Gi o dụ )

T êm v o đó n óm t giả òn đư r một t ống k o ọ v đ đủ

i o s sảo ủ n iều n ng iên ứu về mảng t ơ tru n ng n v kị Lưu Qu ng Vũ V i số lượng 75 i vi t uốn s vó t i 41 i lấ đối tượng p ê ìn l mảng kị Điều đó o t ấ t m qu n trọng ủ loại ìn

n t i sự ng i p ủ t giả Đ l ông trìn ng iên ứu đ đủ v ông

p u n ất về n t ơ n vi t kị Lưu Qu ng Vũ đề ập đ di n ng ả

n ng ạn ủ ông

Bên ạn n ng ông trìn ung đ n gi về đóng góp ủ Lưu

Qu ng Vũ v i nền kị nói v n ương nư n gi i ng iên ứu ũng đi

s u giải m ý ng ĩ s u l p l ng ủ vở kị N ng iên ứu P n Trọng

T ưởng k ẳng địn kị Lưu Qu ng Vũ đ p ứng đượ êu u ấp t i t ủ

x ội l n ng vấn đề m người đương t ời đ ng qu n t m Đư n ng i n

t ự ấ lên s n k ấu vở kị ủ Lưu Qu ng Vũ k i n người xem t ôi

t ú tìm r n ng ư ng đi m i để giải qu t vấn đề đ ng òn tồn đọng Đồng t ời n p ê ìn ũng đi đ n k t luận i qu n trọng n ất ủ Lưu

Qu ng Vũ trong qu trìn s ng t ín l vi ý t ứ mìn v i tư một

n v n

N ưng để l m nên một p ong Lưu Qu ng Vũ một on người v một t m ồn ng t uật Lưu Qu ng Vũ p ải l ất t ơ ủ đề t i n ư P n

Trọng T ưởng đ đề ập đ n: “Chất thơ của đề tài, chất thơ của tư tưởng là

đặc điểm nổi bật nhất, quán xuyến sáng tác, làm nên thành công và tạo nên phong cách riêng” [56, tr 140] ủ Lưu Qu ng Vũ Cũng xuất p t từ qu n

điểm o rằng p ong Lưu Qu ng Vũ ẩn ứ n ng m ấp dẫn riêng

n ng iên ứu Tất T ng o rằng sứ ấp dẫn ủ kị Lưu Qu ng Vũ l

k ông ề rẻ tiền v nả sin từ n ng ốt tru n “đ ất ngờ v lo u”

n ng m u s sin động v ả n ng lối t o t “gi u ất sin ọ tín tri t lý” [68, tr 260] N ng iên ứu Tôn T ảo Miên lại p t i n r điểm ốt lõi

để kị Lưu Qu ng Vũ òn m ỉ trong lòng ông úng đương t ời l do

n ng vấn đề nóng ỏng m nó ạm đ n vừ nóng ỏng vừ ứ đựng

tri t ký s u x đ iều v m ng ý ng ĩ l u d i k ông xư ũ [60, tr 712]

N ng iên ứu P ạm Vĩn Cư ũng ung ý ki n v k ẳng địn : “Chúng ta

tìm thấy hai biến thể hiện đại của một thể loại cổ xưa: bi hùng kịch và bi hài kịch” [6, tr 11]

M d đượ k n iều n ng iên ứu qu n t m tu n iên dễ d ng

trìn ng iên ứu trên đ đ t nền móng n đ u đồng t ời l ơ sở ìn t n

ý tưởng ủ người vi t trong qu trìn p t triển luận v n

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Vấn đề ng iên ứu ủ Luận v n l nhân vật nữ trong các vở kịch về đời sống đương đại Do điều ki n ạn về t ời gi n nên luận v n ỉ tập

trung ng iên ứu về n n vật n đ điểm ủ n n vật v ng t uật x dựng n n vật trong t ống kị i n đại ủ Lưu Qu ng Vũ t ông qu

k ảo s t 5 vở kị : Tôi và chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời thề thứ

chín, Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy

Cụ t ể úng tôi đi s u v o p ương di n s u:

T ứ n ất nét đ trưng về nội dung ủ mảng kị về đời sống đương đại trong t ống kị Lưu Qu ng Vũ

T ứ i n ng đ điểm v ng t uật x dựng n n vật n trong

vở kị đượ ọn l m đối tượng ng iên ứu

T ứ so s n sự t đổi giống – k n u v k t ừ k i x dựng

n n vật n trong vở kị d n gi n vở kị i n đại

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp hệ thống: C úng tôi p n tí mối qu n ủ từng

đối tượng ng iên ứu trong một ỉn t ể ung l t ống kị đương đại Lưu Qu ng Vũ để từ đó ỉ r điểm k i t sự độ đ o v gi trị đượ ảo tồn trong mỗi kị ản v n ọ

Phương pháp chọn mẫu: Luận v n t ự i n vi k ảo s t một số

s ng t m ng tín đại di n tiêu iểu điển ìn ủ u l tập trung v o Tôi

và chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời thề thứ chín, Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy

Ngo i r úng tôi sử dụng t o t v p ương p p k n ư: so

s n mô tả tổng ợp …

5 Đóng góp của luận văn

Ng iên ứu đ t mụ tiêu ỉ r đ điểm ủ t gi i n n vật n trong kị về đời sống đương đại – mảng ng iên ứu ư đượ n iều người

qu n t m Từ đó o t ấ t gi i n n vật p ong p ú ủ t p ẩm kị Lưu

Qu ng Vũ đồng t ời ỉ r n ng đ điểm nổi ật đ s ủ ng t uật

x dựng n n vật Trong qu trìn ng iên ứu vấn đề úng tôi đồng t ời đi

v o k ảo s t kĩ t p ẩm Tôi và chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời

thề thứ chín, Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy từ ìn di n

kị i n đại

6 Cấu trúc luận văn

Chương 1: Lưu Qu ng Vũ v i nền kị i n đại Vi t N m Một số vấn đề

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 LƯU QUANG VŨ VỚI NỀN KỊCH HIỆN ĐẠI VIỆT

NAM MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ THUYẾT

Lưu Qu ng Vũ sin r trong một gi i đoạn đ i t k i m đất nư t trải qu n iều i n động ả về lị sử v x ội ông ứng ki n l n lượt

uộ i n v n ng i n t ng o ng ủ d n tộ V ũng từ đ sự

t đổi ủ đất nư qu on m t n ìn đ tin t s én ủ ông i n lên

rõ n ng vấn đề òn ỏ ngỏ Trong ương 1 úng tôi sẽ trìn vị trí ủ Lưu Qu ng Vũ v i nền v n ọ Vi t N m gi i đoạn n ng n m 80 ủ t kỷ trư ũng n ư ơ sở lý t u t ủ luận v n

1.1 Lưu Quang Vũ và nền kịch nói Việt Nam cuối thế kỷ XX

1.1.1 Bối cảnh lịch sử - xã hội và tình hình nghệ thuật Việt Nam sau năm 1975

N m 1975 đ n dấu một ư ngo t vĩ đại ủ d n tộ k i đất nư

t ống n ất v đi lên ủ ng ĩ x ội N ng tưởng s u ng độ lập úng t

sẽ ỉ n 15 n m 20 n m l ó t ể x dựng t n ông nền sản xuất t eo địn ư ng x ội ủ ng ĩ n ưng niềm vui mừng ủ ng độ lập đ n

k ông l u t ì ả d n tộ p ải đ m mìn trong uộ k ủng oảng ng iêm trọng trên tất ả m t Mười n m s u giải p óng đất nư p ải gồng mìn

l n n ng v t t ương i n trông để lại đối m t v i uộ o v kin t v m mưu ống p mạng ủ t lự t đị Điều đó

k i n o tìn ìn Vi t N m n ng n m 80 rơi v o ản kìm kẹp x ội ũng t eo đó m tồn tại n ng m t ạn tiêu ự

C độ p n p ối o ấp đ tạo r n ng đ qu ền đ lợi o một

số ộ p ận gi i ấp n ất địn n ưng lại l m sản xuất k ông p t triển ủ

ải vật ất ng èo n n lạm p t t ường xu ên N t ơ C L n Viên từng miêu tả uộ sống ủ n ng v n ng sĩ gi i đoạn n ằng i u t ơ đ

u t:

óng qu n t : “Chiến trông ồn ào náo động mà lại có cái yên tĩnh giản dị

của nó Hòa bình yên tĩnh thông bình, mà lại chứa chấp những sóng ngầm, những gió xoáy bên trong” [35, tr 72] K oảng t ời gi n đen tối ủ đất nư

d n đượ ải t i n s u n iều p iên Đại ội Đảng đ i t l Đại ội Đảng l n

t ứ VI v o t ng 12/1986 Đứng trư n ng vấn đề ng iêm trọng ủ x ội

v n ọ ng t uật lú n p t triển mạn mẽ k ẩn trương v sôi nổi t eo tin t n “n ìn t ẳng sự t ật đ n gi đúng sự t ật nói rõ sự t ật” m Đại

ội Đảng l n t ứ VI đ đề r Về ơ ản v n ọ ng t uật k ông ó n iều

i n u ển về t ể loại vẫn du trì t ể loại từ trư vẫn p t triển n ư

t ơ tr tìn tru n ng n tiểu t u t Gi i đoạn n v n ọ vẫn đượ Đảng

l n đạo dẫn d t ti p tụ tập trung l m n i m vụ ín trị C t giả trư

n m 1975 vi t về đề t i i n trông u ển d n s ng k u n ư ng sử t i v

ảm ứng ông ng ti p tụ k i t mảng đề t i về x ội – lị sử v ọn đối tượng ín l ộng đồng v i i n ìn đ lạ qu n Tu n iên ín trong n ng vi t l p n v n ư r từ uộ i n ý t ứ đượ rằng mô-típ ũ đ ng d n mất đi k ông t ể vi t m i về i n trông n ư n ng tr ng

v n trư đ đượ n ý t ứ v qu n điểm ng t uật ủ ọ ũng d n

d n t đổi

Trư đ v n ọ vi t về đề t i i n trông t ường x dựng ìn tượng on người – i n sĩ lý tưởng v i p ẩm ất ông ng dũng ảm

Đ n n ng n m 80 ủ t kỷ t p ẩm về i n trông d n u ển

qu gi i đoạn p ản n về uộ sống đời t ường để đư r ìn luận ảm

n ận nỗi đ u ủ n ng số p ận ư r từ uộ i n d vậ m i o đ n

n m 1983 t p ẩm t uộ đề t i n vẫn ư ó n iều i n u ển rõ r t

N ìn ung lại v n ọ ng t uật n ng n m 80 ủ t kỷ ư v o

gi i đoạn k ủng oảng quông o tìm ư ng đi m i v tìm o mìn n ng đột p m i

Ng 06-07/1987 Tổng Bí t ư Đảng ộng sản Vi t N m Ngu ễn V n Lin g p gỡ v đối t oại v i n v n n t ơ n đi n ản n ạ

sĩ …trong uổi g p gỡ n đồng í Tổng Bí t ư đ n ấn mạn i n trạng đời sống v n ọ ng t uật nư n kêu gọi v n ng sĩ ộng t trong vi

x dựng đời sống tin t n o x ội Ng ị qu t đ k ẳng địn v n ọ

ng t uật l ộ p ận đ i t n ạ ảm nó o t ấ k t vọng ủ ủ on người v ó t dụng ồi dưỡng t m ồn giúp on người ó t êm ản lĩn để

x dựng đạo đứ x ội [21, tr 72] Điều n ó ý ng ĩ vô ng to l n

trong vi ìn t n nên một gi i đoạn v n ọ ng t uật vô ng sôi nổi

n iều ư ngo t

N ng n m ti p t eo s u đại ội Đảng ối ản x ội đ t r n iều vấn

đề về quản lý qu n gi người nông d n v i ruộng đất qu ền lợi ủ người l o động ìn d n …C m u t uẫn tiềm ẩn n ó một i n p p giải

qu t tri t để l ơ sở mỹ ọ v ơ sở i n t ự o ng loạt t p ẩm

kị – t ể loại m ng tín ất luận đề n ất – r đời m ng tín luận i n s u

s Có t ể k ẳng địn kị nói p t triển mạn mẽ v i m vị trí ủ đạo trong nền s n k ấu Vi t gi i đoạn đó Mỗi vở diễn đ góp một ti ng nói riêng

o t ấ t i độ v lập trường ủ người ng sĩ trư n ng i n u ển ủ

i n t ự đời sống [59, tr 684] N ìn ung so v i t ể loại k kị nói

n ng n m 80 đ ó n ng t ể i n ứt p v t o ạo Trong đó đề t i x dựng x ội ủ ng ĩ l k u n ư ng s ng t nổi ật v i n iều t giả trưởng t n trong k ng i n ống Mỹ n ư Đ o Hồng Cẩm Họ P i Lộng C ương T ông Hương u n Trìn Tất Đạt … N iều vở kị s u k i

r m t đ g đượ ấn tượng trong lòng ông úng n ư: Tiếng hát (Đ o

Hồng Cẩm) Nhân chứng và lịch sử (Ho i Gi o) Tôi và chúng ta, Nguồn

sáng trong đời (Lưu Qu ng Vũ) …N ng iên ứu Tr n Quố Vượng đư r

n ận xét: “Không có hiện tượng giải thể, trốc rễ văn hóa nhưng có hiện tượng

sụt giá, giảm giá của sân khấu tuồng, chèo và múa rối cổ truyền trước những

áp lực của sân khấu kịch nói” [65] Nói n ư t để t ấ rằng kị nói trong

n ng n m 80 ủ t kỷ trở t n một loại t ể đ sứ sống v g đượ

n iều ản ưởng s u rộng t i ông úng tạo nên n ng t đổi rõ nét về

n ận t ứ v tìn ảm ủ người xem k i đứng trư đổi t ủ đất nư

ng v i n ng vấn đề n n giải ủ x ội

Lưu Qu ng Vũ đ đ n v i kị nói trong k oảng t ời gi n n ó t ể nói l rất đúng lú giúp ông p t u n ng lự ủ mìn tìm r n ng m u

t uẫn trong i n t ự v vi t nó v o n ng nút t t ủ vở kị C i t i ủ ông l o đ n tận giờ n ng gì ông nói trong vở kị ủ mìn vẫn

òn ngu ên gi trị gi o dụ v ản o k i n o kị Lưu Qu ng Vũ n ư một lời tiên tri

1.1.2 Lưu Quang Vũ – một hiện tượng đặc biệt

Sin r trong một gi đìn ó tru ền t ống về ng t uật nên ng từ

k i òn n ỏ Lưu Qu ng Vũ (1948 – 1988) đ s m ộ lộ t i n ng ng t uật

ẩm sin v tư ất ng sĩ Cha ông l n t ơ n vi t kị nổi ti ng Lưu

Qu ng T uận K i òn n ỏ ậu é Vũ t ường t eo n đ n n t ngồi trong n g v qu n s t n ng gì diễn r trên s n k ấu C ín n ng

n m t ng đ đ k i n “niềm s mê ấ ng ng ngấm d n v o m u t ịt” [52, tr 390]

Trư k i đượ i t đ n v i tư l một n soạn kị gi đại t i Lưu Qu ng Vũ vốn l n t ơ t i n ng k ởi đ u ằng t ơ v từ t ơ “muốn sẽ

l m t ơ m i n u n ư mìn òn đượ ” Dòng m u ả trong u t quản ủ ông l dòng m u ủ sự tin t n ạ ảm v t i o Tìn ảm gi đìn trong

t ơ Lưu Qu ng Vũ nồng đượm v t p lên n ng ngọn lử d di t C ín vì

t t ơ tìn trở t n một p n k ông t ể t i u trong s ng t ủ ông

V d ó n ng ung ậ d ng tr o ối rối, ng ẹn ng o ạn p ú t ì trong

t ơ ủ ông tìn êu vẫn l một t ứ xú ảm tin k i t:

Dưa hấu bổ ra thơm mát suốt ngày dài

Em cũng mát lành như trái cây mùa hạ Nước da nâu và nụ cười bỡ ngỡ

Em như cầu vồng bảy sắc hiện sau mưa

(Vườn trong phố)

N ưng điều k i n độ giả lẫn gi i p ê ìn k m p ụ Lưu Qu ng Vũ

l d ó o i n ố xả đ n t ì t m ồn t i sĩ trong trẻo v nồng đượm ủ ông vẫn k ông ề ị vấ ẩn “tr i tim trong tr ng” vì ng ĩ lý tốt đẹp vẫn

k ông l i ư Có lẽ vì t m s u “n ng n m đ u xót v vọng” ông vẫn ti n về p í trươ đ m s trong tìn êu v trong k t vọng ảo v lẽ

p ải Lưu Qu ng Vũ đ tìm t ấ sự đồng đi u v i n sĩ u n Quỳnh Tìn

êu đ giúp ông t êm n ng lượng để sống để vi t v để i n đấu ằng ngòi

út “Tình yêu giờ đây đã bớt đi sự trẻ trung, sôi nổi nhưng lại thêm phần

đằm thắm, sâu sắc” trở nên từng trải v t m tr m s u x :

Giữa thế giới mong manh nhiều biến đổi Ông yêu em và ông tồn tại

(Và ông tồn tại)

N ưng nói về Lưu Qu ng Vũ n u ỉ ó t ơ tìn t ì vẫn l t i u sót Soi i u v o sự ng i p s ng t v n xuôi ủ Lưu Qu ng Vũ tu số lượng

k ông n iều n ưng vẫn k ẳng địn đượ p ong v tạo dấu ấn riêng

trong lòng độ giả Tiêu iểu ó t ể kể đ n tập tru n ng n n ư Mùa hè

đang đến, Một vùng mặt trận, Người kép đồng hồ,…Có t ể t ấ Lưu Qu ng

Vũ l người t ử sứ trên rất n iều t ể loại v n ọ trong đó v n xuôi Lưu

Qu ng Vũ đóng v i trò l “ u nối gi t ơ v kị ”

Kị l nơi ông t ể i n n ng đ u đ u về t gi i xung quông nơi

gi qu n t ể i n sự tin n ạ p t i n vấn đề v p ơi lên s n k ấu Tr i tim Lưu Qu ng Vũ luôn nồng n i t v i uộ đời v muốn góp ti ng nói v o t

sự đời sống ông đ tìm t ấ t ể loại giúp mìn đi đ n tận ng ủ k o k t

“tr o gửi v d ng i n” C o đ n k i m út vi t kị t i n ng ủ Lưu

Qu ng Vũ k i n gi i v n ương đ ất ngờ ởi tín dự o tín t ời sự m

m i đ n s u n k i t giả đ qu ố nó vẫn òn ngu ên gi trị n ư ti ng uông ối t ú đ giụ gi T ơ Lưu Qu ng Vũ ín l n ử mở r nông ng đối t oại s u n ông sử dụng k i x dựng vở kị Ông đư

ất li u i n t ự v o trong t ơ một tự n iên m đằm t m k ông út gượng ép Hi n t ự n ư i nó vốn ó đượ ảm n ận ằng t m ồn v tr i

tim đ ảm Hồ sơ mùa hạ 1972, Chiều cuối, Những tuổi thơ, Khâm Thiên,

Việt Nam ơi…, Mặt trời trong nước lạnh, Những điều sỉ nhục và căm giận…

l một số i t ơ tiêu iểu V n ọ t nguồn từ uộ sống đó đều l i gố

s ng tạo ủ mọi người ng sĩ n ín Tín n t ự đó đ tạo nên sứ

ấp dẫn trong mỗi vở kị ủ Lưu Qu ng Vũ Bởi vậ k i đ n s u n gieo

uộ đời mìn v o n ng tr ng kị nói t p ẩm ủ Lưu Qu ng Vũ m ng

t eo một ti ng ti ng nói n u n n ị tự n iên v dạt d o ảm xú n ư lời t ơ

t ốt r từ t m trí v k ối ó ảm t ứ n ạ én v i uộ đời

Trư qu trìn gi o lưu v n ó Đông – T kị nói r đời n ư một

t ể loại ký giả m s t t ời đại M d òn non trẻ n ưng vốn m ng trong mìn sin k í m i mẻ tr n trề kị n ông óng t kịp v i đời sống i n đại ng ng i m ưu t trong nền s n k ấu nư n K ởi đ u ằng vở

Chén thuốc độc (Vũ Đìn Long) kị nói đ ó n ng ư ti n trên on

đường p t triển riêng v i ản s riêng ủ người Vi t Từ nội dung k i

t v p ản n đ n p ương p p ng t uật kị loại ìn n đượ ồi

đ p ằng đội ngũ s ng t v i sứ vi t v sứ ống i n đ ng nể p ụ n ư: Ngu ễn Hu Tưởng Ngu ễn Vũ Do n Ho ng Gi ng Vi Hu ền Đ Lộng

C ương Ngu ễn V n e Tr n P ụng Lưu Họ P i C u Ngọ T o Mạt,

Đ o Hồng Cẩm u n Trìn Võ K Ng iêm…v tất n iên k ông t ể

k ông kể đ n Lưu Qu ng Vũ

Có t ể nói Lưu Qu ng Vũ l một i n tượng đ i t ở ả t ơ tru n

ng n v kị ông đều t ể i n n ng t i n ng rất riêng rất đ i t ủ mìn

N ất l trong kị nói ông đ t ổi một l n gió m i trong dòng ả v n ọ

i n đại Vi t N m ti p t êm ngọn lử u o ng ủ kị nói d n tộ v o

đ n tận ng n ngọn lử ấ vẫn k ông nguôi t ôi t ú độ giả tìm tòi giải

m về t p ẩm kị m ng dấu ấn Lưu Qu ng Vũ

1.2 Một số vấn đề về lý thuyết nhân vật trong kịch

1.2.1 Khái niệm chung về kịch

Vốn l một loại ìn ng t uật tổng ợp kị m ng trong mìn n ng

đ trưng ủ n iều lĩn vự n ờ sự góp m t ủ đội ngũ đứng đằng s u: kị

ản (lĩn vự v n ọ ) đạo diễn diễn viên ọ sĩ… (t uộ lĩn vự s n

k ấu) Do tín đ t ủ luận v n l ng iên ứu đối tượng vô ng đ i t

đó l kị o nên n p ải x địn một l n n úng tôi ng iên ứu p n

tí v so s n dự trên đối tượng t uộ p ạm vi kịch bản văn học Trư

k i n luận về vấn đề n n vật kị úng tôi n ận t ấ n l m rõ một số

k i ni m liên qu n ở đ o gồm: kị ản kị ản v n ọ

“Kịch bản” ó nguồn gố từ ti ng La tinh “s en rio”: v n ản kị y

v n ản vi t ó tín kị ỉ ộ p ận ấu t n qu n trọng ủ v n ọ đi n

ản v tru ền ìn ” K i ni m kị ản đ tồn tại từ n iều t kỷ trư đ

T uở n đ u n iều người qu n ni m kị ản l ản đề ương ản g i tóm t t ản diễn trật tự v lời t oại ủ n n vật giúp n n vật ó sự

ư ng dẫn k i lên s n k ấu Để o n t n một kị ản o n ỉn người

vi t p ải t i ng én v s ng tạo trong t ời gi n d i v i tìn uống đủ sứ

n ng ạm đ n tr i tim người xem N ưng để lên s n k ấu v ông diễn vở

kị p ải qu đội ngũ n ư diễn viên n ạ sỹ ọ sỹ sẽ t i i n sin động trên s n k ấu

L một loại ìn m ng trong mìn đ t riêng nên ìn t ứ ên ngo i ủ kị p ải t sứ đ dạng K ông p ải t p ẩm v n ọ n o ũng

ó t ể đư đượ nên s n k ấu T ưởng t ứ t p ẩm kị ũng l một

t ứ giúp úng t đồng s ng tạo ng t giả Để đư đượ kị ản

v n ọ trên giấ lên s n k ấu đạo diễn n u ển ng p ợp vừ gi đượ đ trưng ủ ngôn ng kị vừ tạo nên n ng điều m i mẻ t ỏ m n tưởng tượng ủ người đọ trư đó đ sống ng kị ản

- Hành động kịch: L u tố ng đ u giúp ông úng iểu rõ về

n n vật ũng n ư diễn ti n ủ vở kị H n động kị đòi ỏi p ải ó

n ng tìn ti t sự ki n v i n ố p t triển t eo logi t ẽ v ịu sự i

p ối ủ một qu luật n ất địn H n động kị đượ n n vật ộ lộ

qu đó giúp địn ìn tín n n vật

- Ngôn ngữ kịch: K ông giống n ư đi n ản v n ọ kị n u

k ông đượ t ể i n ằng n động o lời nói sẽ rất k ó để k n giả iểu

về diễn i n nội t m v n ng đối t oại độ t oại ên trong ủ n n vật Vì

vậ ngôn ng kị ín l u tố t ứ trong n ng nền tảng l m nên một

vở kị

Kị ản v n ọ v ộ môn ng t uật s n k ấu ó một mối qu n

ền t i n ứng giúp n u t ng o v t n ông Người xem t vì

p ải đọ v n ản t ì sẽ đượ ứng ki n từng ử ỉ từng n động v ò

v o ảm xú ủ diễn i n n n vật Để l m đượ điều đó n ó qu trìn

“ u ển ng ” kị ản v n ọ một n u n n u ễn tự n iên Ở đ do

t ời gi n v gi i ạn ủ đề t i nên úng tôi ỉ ng iên ứu kị ản v n ọ

ủ vở kị : Tôi và chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời thề thứ chín,

Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy ủ n soạn kị Lưu

Qu ng Vũ

1.2.2 Lý thuyết về nhân vật và nhân vật kịch

1.2.2.1 Nhân vật trong tác phẩm văn học

K i ni m n n vật (nói ung) xuất i n n iều trong lý luận v ng iên

ứu v n ọ Đ l một trong n ng k i ni m trọng t m để x địn

k u n ư ng s ng t trường p i v n ọ m n v n t eo đuổi Theo

Tô Ho i n n vật l nơi du n ất k t tin to n ộ n ng điểm mấu ốt v ũng l nơi du n ất giải qu t tất ả vấn đề đượ đ t r trong t p ẩm

[42, tr 62] T giả Lại Ngu ên Ân o rằng: “Nhân vật văn học là một hiện

tượng nghệ thuật về con người, một trong những dấu hiệu về sự tồn tại toàn vẹn của con người trong nghệ thuật ngôn từ Bên cạnh con người, nhân vật văn học có khi còn là các con vật, các loài cây, các sinh thể hoang đường được gán cho những đặc điểm giống con người” [1, tr 251]

N ìn ung iểu đều n ằm ỉ n ng nội m k ông t ể

N đ n n n vật l n đ n k i ni m đi kèm: tín n n vật

Đ l k i ni m ỉ ìn ản on người đ đượ ìn tượng ó Tín

điển ìn l n ng điển ìn về on người N ư vậ “nhân vật là chỉ đối

tượng được nói đến, còn dùng khái niệm tính cách và tính cách điển hình là

đã bao hàm cả sự đánh giá về chất lượng tư tưởng – nghệ thuật của đối tượng đó” [10, tr 163] Do đó n n vật l p ương di n để n v n k i qu t i n

t ự dẫn d t người đọ v o t gi i riêng ủ đời sống v n ọ v giúp ọ

sống ng t ời kỳ lị sử n ất địn [11, tr 160] N n vật òn l p ương t ứ

giúp x đ p t gi i ng t uật t i i n đời sống ủ on người v i ng loạt đ điểm tín nội t m số p ận Mỗi n n vật n ó một k ông

gi n v t ời gi n ụ t ể để p t triển diễn i n t m lý đời sống ên trong

Đ ín l mấu ốt giúp người đọ ó t ể đ n gi qu n ni m đạo đứ tín ủ n n vật V i n ng đ trưng v v i trò n ư vậ ó t ể nói

n n vật l u tố k ông t ể t i u trong một t p ẩm v n ương v giúp người đọ t ông qu n n vật giải m t p ẩm

1.2.2.2 Nhân vật kịch

N n vật kị l n ng on người đượ x dựng v miêu tả trong

t p ẩm kị Tất ả diễn i n ủ u u n n động xung đột v

tư tưởng ủ t giả đều đượ n n vật kị tru ền tải một trự ti p o

gi n ti p N n vật kị luôn xuất i n trong t p ẩm dư i n iều dạng t ứ

v v o t ời điểm “ ư ngo t số p ận” nó luôn tự k ẳng địn ản ất tín

ủ mìn ằng n động

Có t ể nói n n vật kị ín l ì k ó giúp t giả tru ền tải tất

ả mọi vấn đề ủ uộ sống dụng ý ý ng ĩ ủ vở kị “Do tính hiện đại

và tính thời sự của mình, kịch thường tập trung trong hình tượng nhân vật trung tâm của mình những điển hình mang dấu vết của từng thời kỳ lịch sử”

[70, tr 67] Cũng t eo đó n động kị ủ n n vật kị đóng v i trò n ư

một u tố qu n trọng n ất ởi t ông qu đó n n vật m i ộ lộ đượ tín

su ng ĩ v t iên ư ng p t triển t m lý ủ mìn H n động kị đượ đ t trong mối tương qu n v ộ lộ qu xung đột N n vật l

t ông qu đó t giả gi n ti p p t iểu ý ng ĩ tư tưởng ủ t p ẩm Khi

x dựng ngôn từ ng t uật ủ một t p ẩm kị vấn đề p ải xo quông ngôn ng ủ n n vật v đượ ộ lộ t ông qu n động kị ngôn ng

kị Ngôn ng n n vật l ìn t ứ tồn tại u n ư du n ất ủ ngôn ng

kị v đượ k ọ ằng đối t oại độ t oại

N ư vậ ó t ể t ấ n n vật l u tố qu n trọng n ất trong một vở

kị ởi nó vừ l nơi k ọ ìn tượng trự ti p t ể i n m u t uẫn xung đột vừ l nơi tru ền tải t ông đi p ủ t giả t i ông úng Tìm iểu n n vật kị t ông qu tín ngôn ng v n động giúp người

ng iên ứu giải m ẩn số ng t uật đằng s u t p ẩm đ i t l k i nó đượ trìn diễn trên s n k ấu

Tiểu kết

Trong ương 1 úng tôi l n lượt đi v o l m rõ i nội dung ín : 1)

N ng nét k i qu t về Lưu Qu ng Vũ; 2) Lý t u t về kị v n n vật kị Tên tuổi ủ Lưu Qu ng Vũ đối v i nền kị nói Vi t N m đóng v i trò qu n trọng o đ n ng n t p ẩm ủ ông vẫn òn ngu ên gi trị ủ nó

C ín vì t vi k i t mảng kị i n đại vi t về p ụ n ủ ông ín

l gợi mở để ti m ận g n ơn t i n i m vụ x dựng ứ trông to n ản về

ng t uật kị Lưu Qu ng Vũ

Đối v i v n ản kị n n vật l ì k ó gợi mở o n trìn giải m một t p ẩm kị N n vật kị vừ l nơi trự ti p vừ l nơi du

n ất k ọ ìn tượng t ể i n sự m u t uẫn xung đột v đồng t ời tru ền tải t ông đi p ủ t giả đ n v i ông úng Vi p n tí t ống

n n vật trong kị l on đường giúp úng t k m p r n ng tri t lý tư tưởng ẩn s u s u n ng l p m u t uẫn n động

N ng ơ sở lý t u t trên l nền tảng để úng tôi p n tí t ống

n n vật n trong kị về đời sống đương đại ủ Lưu Qu ng Vũ ở ương 2

v k ọ n ng đ điểm về ng t uật kị mảng n trong ương 3

CHƯƠNG 2 CÁC LOẠI NHÂN VẬT NỮ TRONG KỊCH VỀ ĐỜI

SỐNG ĐƯƠNG ĐẠI CỦA LƯU QUANG VŨ 2.1 Vài nét về đặc điểm nhân vật kịch Lưu Quang Vũ

T eo M B K r ptrenkô: "Chiều sâu của các khái quát bằng hình

tượng, tính đa dạng của các hình thức nghệ thuật - đó là đặc điểm không tách rời của sáng tạo nghệ thuật chân chính” [21] N ư vậ gi trị ng

t uật ũng n ư tín ấp dẫn ủ một vở kị xét đ n ng p ải đượ t ể

i n trong ìn tượng n n vật Một kị ản v n ọ ó gi trị ín

l ở ỗ t giả đ x dựng đượ một t ống ìn tượng ứ đựng đượ n ng nội dung tư tưởng ủ vấn đề đượ đ t r trong kị một sin động n t ự để trên ơ sở đó đạo diễn v diễn viên m i ó

n t ự về n ng i ọ l m người C ỉ riêng ở lĩn vự kị nói úng

t ó t ể t ấ rất n iều n n vật đ trở t n điển ìn ng t uật Đó l

n ng Ơđíp Ăngtigôn Mêđê ủ i kị H Lạp; n ng Ôtenlô Rômêô- Juliét H mlét ủ Sê xpi ; n ng T tuýp H p gông ủ Môlie Bất

ấp sự t ử t ủ t ời gi n n ng n n vật đó đ v sẽ òn sống m i trong lòng n n loại trong t m ồn n ng người d n nơi úng đ sin r trên tr ng giấ ủ t giả kị ản trên s n k ấu ủ ng sĩ mọi t ời đại Bởi lẽ n ng ìn tượng n n vật đó l n ng ìn tượng n t ự sin động ứ đựng n ng vấn đề n ng i ọ n n sin s u s v quý

gi đối v i on người mọi t ời đại mọi đất nư “Nhân vật văn học là một

trong những khái niệm trung tâm để xem xét sáng tác của một nhà văn, một khuynh hướng, trường phái hoặc dòng phong cách” [20, tr 1255]

Trong kị người xem k ông ỉ qu n t m đ n tín ợp lý ủ ốt tru n m òn ú ý đ n qu trìn p t triển ủ tín n n vật Điều k ó

n ất l x dựng đượ n ng n n vật ó “ ồn” v sin động “Các nhà soạn

kịch non tay thường thiếu sức bao quát đối với mọi nhân vật mình tung ra nên trong kịch bản chỉ chú ý đến một số nhân vật nhất định, số còn lại, thường chắp vá gán ghép” [52 tr 147] N ưng Ngô T ảo t ừ n ận rằng Lưu Qu ng

Vũ k ông n ư vậ ông t ường m út o ả n ng n n vật p ụ: “Có

thể thấy một biệt tài của Lưu Quang Vũ là xây dựng những nhân vật phụ có tính cách, có cá tính và rất „sống” [52, tr 147] Mỗi n n vật d ín

p ụ đều n t i t o diễn i n ủ n động kị Lời đối t oại n vi

ìn t ứ p ản ứng t đổi t m trạng đều l n ng iểu i n tự n iên

N ng vở kị ủ ông m ng đậm tín t ời sự v p ản n kịp t òi vấn đề đ ng nổi ộm ủ x ội đương t ời Bên ạn đó tri t lý n n sin

s u s ũng đượ Lưu Qu ng Vũ gửi g m qu mỗi vở kị N ng vấn đề

t ời sự ng v i n ng su ngẫm về uộ đời tri t lý sống v đạo đứ n n

ò qu n trong một k ông gi n đ ất t ơ Điều đó đ tạo nên một

vũ trụ ng t uật riêng ỉ ó ở Lưu Qu ng Vũ C t p ẩm ủ ông luôn

ư ng về đời sống v nói về vấn đề nổi ộm ủ đời sống C ín vì t

n n vật đượ p n t n tu n rõ r ng v i n ng ứ n ng ụ t ể

k i tru ền tải t ông đi p tư tưởng

uất p t từ đời sống để giải qu t n ng vấn đề ủ đời sống o nên

t gi i n n vật kị ủ Lưu Qu ng Vũ m ụ t ể ở đ l mảng kị về đời sống đương đại l một “ õi người” đ dạng p ứ tạp T giả d ng sự tin t n ạ ảm ủ người ng sĩ v sự từng trải tỉn t o trư t ời đại

i n động k i giải qu t vấn đề K ởi sin o n ng tư tưởng trong vở

kị đều rất g n gũi ộng v i ngòi út t i o Lưu Qu ng Vũ đ ki n tạo nên

t gi i n n vật rất riêng đậm đ ản s C ín ởi n ng t gi i k ởi sin từ “tr i tim trong tr ng” m n ng n n vật ủ Lưu Qu ng Vũ m ng trong mìn ìn i “rất người” “rất đời”

Kị ổ điển tu n t eo qu luật “t m du n ất”: du n ất về n động

k ông gi n v t ời gi n N ưng kị i n đại đ p ó n ng rông gi i đó

m ỉ gi lại tín tập trung t ống n ất trong n động kị T ông qu

n động người xem iểu đượ tín on người su ng ĩ ủ n n vật Muốn iểu t n n vật k n giả p ải ú ý t i từng ử ỉ từng n động ung đột ng g g t n động n n vật ng m ng tín qu t đo n t iên

ư ng n động ũng vì t m qu t li t ơn điều n góp p n t ng t êm

sứ lôi uốn ấp dẫn ủ kị Trong vở kị ủ Lưu Qu ng Vũ on người l đối tượng l ất li u để n ận t ứ t ự tại l uẩn mứ để soi

i u đ n gi i n t ự N ng iên ứu Lê Min T ú từng n ận xét về

t gi i n n vật kị ủ ông k i vi t i “Những đặc điểm trong kịch Lưu

Quang Vũ”: “ông có khả năng kịch hóa những vấn đề thời sự”

Cũng vì lẽ đó n n vật m ng trong mìn một t ứ ngôn ng ủ đời sống n ưng vẫn đ tín ng t uật Từ n ng u u n t ường n ật tưởng ừng n ư ẳng mấ i qu n t m qu ngòi út ủ ông ỗng trở nên s u s

v ý ng ĩ N ng n n vật ng ng úng t vẫn t ường t g p k i đi v o

vở kị ủ ông s o m đại di n o n iều gi i ấp t đ n t ! T gi i

n n vật kị ủ ông, l một õi n ng người t u n ỏ v i o mản đời ó

k i đó l người k ôn kẻ dại k i l người tốt kẻ xấu k i t ì t n ti n ảo t ủ

k i t ì o t ượng v đê èn [56, tr 49] C n n vật m ụ t ể ở đ l

n ng người p ụ n d l n n vật ín n n vật trung t m n n vật

p ụ đều đượ k ọ tín rõ nét v đượ đ t trong o n ản ụ

t ể để tự ộ lộ n động ủ mìn Mỗi n n vật l một điểm n ấn một nốt n ạ riêng k ông t ể lẫn v i n u N n vật l i “đin ” để t giả k o lên n ng lo to n n ứ n ối ủ on người i n đại

Đ n v i vở kị ủ ông mỗi kị ản l một tr ng đời một ứ trông

uộ sống p ong p ú p ứ tạp Đời sống đó k ông đơn p i n k ông tượng trưng o một s t i n ất qu n m đ iều đ di n v luôn luôn u ển

ó i n đổi Lưu Qu ng Vũ ý t ứ đượ rằng: ông úng đ n v i s n k ấu

k ông ỉ để t ưởng t ứ ng t uật m òn để tìm o mìn n ng ảm

gi n ng n ận t ứ về uộ sống ủ ín mìn để ảm t ấ đượ gi u

ó lên o n iêu về vốn sống sự trải ng i m

N n vật trong t p ẩm v n ọ ng t uật l ìn ản về on

người “Nhân vật chính là người dẫn dắt người đọc vào thế giới riêng của đời

sống trong một thời kỳ lịch sử nhất định”[11, tr 160] Ông t ường t m sự:

“Tôi sẽ viết như tôi đãviết, vì riêng ý thích của tôi nhưng cũng vì cuộc sống nhiều biến thiên” [57, tr 472] Bởi vậ ất kể i ất kể o n ản n o trong

uộ sống ũng ó t ể trở t n đề t i trong vở kị ủ Lưu Qu ng Vũ

N ưng điều l m nên nét riêng ở tín n n v n k i đọ kị ông vi t đó l đi

đ n uối ng on người t lại trở về v i ạt n n ủ p ẩm ất người: lòng tốt C n n vật ủ ông d xấu x n ập n èm gi rông gi i xấu x đều ó k o k t ư ng i n k o k t tìm về n s ng

Trong vở kị về đời sống đương đại m úng tôi sử dụng l m

đối tượng ng iên ứu (Tôi và chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời thề thứ

chín, Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy) n ng người p ụ

n m đ i t l t trẻ - n ng người sẽ trở t n ủ n n tương l i

ủ đất nư trong t ời đại đó đượ Lưu Qu ng Vũ đ i t gi n sự ưu i

Gi n ng người p ụ n ông tìm t ấ sự ti p nối tru ền t ống tốt đẹp

(n ư niềm tin v i lẽ p ải từ u ên t i V n t i Cú trong Lời thề thứ

chín) n ng người p ụ n l m ủ uộ sống ủ mìn (n ư P ương v i

tìn êu v i Lu n v tìm giải o n o ồng s p ư i trong Trái tim

trong trắng sự tự ủ trong tìn êu ủ Cú trong Lời thề thứ chín) hay

n ng ô g i dũng ảm đ í ư ng (n ư Dũng ủ Nếu ông không đốt

lửa) …Họ l đại di n o t đ o i o đ ư mơ v ẳng ó gì ó

t ể ng n ản đượ ọ đi t i lý tưởng ủ uộ đời Họ ũng l ìn tượng đẹp m ông vẫn luôn p ấn đấu l i t m i t i v i í ủ một người

ng sĩ tin t to n n ng

T gi i n n vật kị ủ Lưu Qu ng Vũ tr n ngập n ng xung đột v

n động N ng tìn uống nút t t đó giúp tín n n vật t ể i n đậm nét ơn rõ r ng v qu t li t ơn N u nói kị ủ ông đ trưng ởi

n ng tìn uống xung đột nội t m t ì n ng n động tru ền ảm lại l điểm mạn m Lưu Qu ng Vũ đ trìn i n o ông úng H t ống ngôn

ng kị đượ x dựng v i đ điểm riêng vừ gi u ất t ơ vừ gi u tín tri t lý Ng ả n ng tín ti t k ó t ể i n n ư t m trạng n n vật ông ũng đem đ n một trải ng i m sống động ấn tượng qu đối t oại v độ t oại nội t m

H t ống n n vật n trong mảng kị đương đại ủ Lưu Qu ng Vũ

n ư úng tôi đ nói đượ x dựng ở ả m t tốt – xấu tí ự v tiêu ự

N ưng d ở m t n o n n vật ũng đ ng ố g ng vươn mìn ứng tỏ

ản t n v nói lên ti ng nói ủ t n p ận Đó l ìn ản n ng on người

t ời đại v i tất ả lo u tr n trở ằng ng ọ quen t uộ v g n gũi n ư ất

kỳ i úng t ó t ể t g p C n n vật n trong t gi i kị Lưu Qu ng

Vũ đ dạng p ong p ú v ó iều s u nội t m tín riêng độ đ o

n ưng k ông ề xơ ứng m tr n đ sứ sống Để l m đượ điều n đòi

ỏi k ả n ng đư ất li u uộ sống v o kị nói

K i iểu đượ n ng đ điểm trong t gi i n n vật n ở mảng kị

i n đại úng tôi sẽ ó t êm ơ sở để từng ư ó t t ống n n vật

đó t eo p n i dự trên đ điểm v o n ản ủ n n vật trong

p n 2 2 ủ ương 2

2.2 Các loại hình nhân vật nữ trong kịch Lưu Quang Vũ

Vấn đề n n vật kị Lưu Qu ng Vũ đ đượ n iều n p ê ìn

ng iên ứu Ở mỗi p n loại n n vật kị lại ó lý do riêng tu

n iên úng tôi n ận t ấ ư ó ông trìn n o đi s u v o t ống n n vật n trong kị ủ ông C ý ki n về sự p n loại ủ u tập trung v o một số kiểu n n vật ơ ản n ất trong kị Lưu Qu ng Vũ n ư: kiểu n n vật i ng kị kiểu n n vật tiên p ong kiểu n n vật p n t ông n n vật tự ý t ứ n n vật địn ìn n n vật tìn ti t …

Trong số 5 t p ẩm đượ k ảo s t vi t về đời sống đương đại (Tôi và

chúng ta, Nếu ông không đốt lửa, Lời thề thứ chín, Trái tim trong trắng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy) ó t ể t ấ n n vật n k ông p ải n n vật

trung t m ủ vở kị N ưng đ lại l t ống n n vật o t ấ sự đổi

m i trong tư tưởng ủ Lưu Qu ng Vũ: n ng người p ụ n d k ông đứng trở t n trung t m ủ mọi vấn đề n ưng trư sự ki n ủ đời sống ọ luôn tự ủ trong qu t địn ủ mìn t ậm í n iều n n vật đứng ở

2) N ng người p ụ n trong sản xuất l o động

3) N ng người p ụ n trong đời sống gi đìn ôn n n v tìn êu

Sự p n i n o t ấ một i n tượng m Lưu Qu ng Vũ n ìn r

v ố g ng k ẳng địn : người p ụ n trong kị ủ ông k ông òn quẩn

quông trong n ng uộ ôn n n s p đ t trong n ng nỗi đ u k ổ tìn i vì

k ông t ể qu t địn uộ đời ủ mìn Lú n ọ - n ng người p ụ n -

đ vươn lên trở t n n ng t ể độ lập trong n trìn ki m tìm lẽ p ải

ạn p ú v lý tưởng ủ mìn Họ k ông ỉ l ậu p ương v ng m

òn l người ảo v n ng i ọ êu t ương Họ k ông ỉ l n ng n n lép s u ứ qu ền m đứng lên trở t n người qu t địn đ u l lẽ p ải

đ u l i đúng Họ k ông òn l người p ụ n m ịu người ồng n u

n ượ m ọ òn l người sẵn s ng đứng lên l ôn – một điều m trong x

ội lú đó v o đ n tận giờ - l điều i m oi k ó ấp n ận vì địn

ki n x ội

N ng mản g ép n đ ng tạo nên ứ trông sống động m i lạ về

ìn ản người p ụ n trong t ời gi n u ển gi o từ tru ền t ống s ng i n đại v ở đương đại

2.2.1 Người phụ nữ - người chiến sĩ

Bản t n Lưu Qu ng Vũ từng trải qu n iều n m qu n ngũ k i đất

nư òn gi trong ảm n ận ủ ông “Người chiến đấu mang nụ cười đẹp

nhất” Ông ưu i d n n iều t ời gi n v ông sứ để vi t về người i n sĩ

v ủ u đi s u k m p t gi i nội t m ủ ọ n ìn từ gó độ ọ l on người ằng xương ằng t ịt v i n ng ỉ nộ i ố… v k t vọng n n ản

qu n iều ng ị ản éo le Có lẽ người xem êu t í kị ủ ông một

p n l do ọ êu m n n ng ìn tượng n n vật m ông đ x dựng trên

ơ sở ngu ên mẫu ó t ật ở ngo i đời Vi t T ông (Tôi và chúng ta),

Lu n P ương (Trái tim trong trắng) s u k i o ìn lập lại vẫn sống v i

n ng p ẩm ất dũng ảm t o ạo ủ người i n sĩ Trường Sơn

Trong kị ống Mỹ n n vật vẫn t ường đượ miêu tả t eo một mô

ìn ung n u xấu t ì o n to n xấu o n u tốt t ì o n to n tốt vẹn to n

n ư ngọ k ông ó út tì v t T eo n ận xét ủ Ngô T ảo: “Trong kịch của

mình, Lưu Quang Vũ luôn có ý thức vượt qua lối phân tích con người theo sơ

đồ đơn giản ấy” [6 tr 143] Tín n n vật l sản p ẩm ủ o n ản ;

k ó ó t ể p n i t n n vật n o l ín di n n n vật n o l p ản di n ởi

vì n n vật ó tín đ iều ên ạn m t mạn l m t u xen lẫn

p n s ng l p n k uất tối trong t m ồn v i n ng su tư d dứt để ọn

lự qu t địn trong đó ó qu t địn đúng đ n đồng t ời ũng ó s i l m

Trong vở kị Tôi và chúng ta số p ận n ng người p ụ n g n liền

v i uộ i n đấu o i ng n ưng ũng đ k ng i t ủ đất nư

N ng n t ông niên xung p ong n ư T ông Ng đ ông ng i n đấu vì

Tổ Quố i sin ả tuổi xu n v ạn p ú vì độ lập d n tộ n ưng đ n uối

ng k i t ời ìn đ n ọ lại ín l n ng on người lo o trong n trìn ki m tìm viên m n o uộ đời mìn Đó l T ông – trưởng p n xưởng I đ quả ảm l n t ông niên tiên p ong xanh lên trong trận i n ống Mỹ li t N ưng uối ng số p ận lại trêu đ v i ô sự dũng ảm

ủ T ông đổi lại v t t ương t eo mìn ả uộ đời k i n T ông p ải ịu một i t o n uổng Ng lú T ông tìm t ấ lý tưởng về tìn êu v uộ sống t ì ũng l lú ô p ải k ư từ nó ởi t ời gi n sống k ông òn n iều Bên ạn đó ị Ng ũng l n n vật p ải ịu n ng đ u đ n do i n trông g r C ị gi vị trí p ụ giúp o B n Gi m Đố n ưng t eo lời Vi t

ị ỉ i t quét p òng ưng nư dọn ơm o k ngo i r k ông i t

l m gì n C ị Ng ấ ị kỷ luật vì lý do k ông ồng m ó on lại k ông nói r ồng ủ on l i N ưng đằng s u i kỷ luật vô n n đạo k ông một i qu n t m rằng ị từng l t ông niên xung p ong đ sống suốt t ời

gi n tuổi trẻ ở Trường Sơn C ị Ng đ 30 tuổi v ư ó gi đìn ị ỉ mong muốn ó một đứ on n ưng ín n động mưu u ạn p ú ủ

ị lại l lý do k i n ị ị kỷ luật C ị Ng t eo lời T ông l một người đ ng quý l một đội trưởng xung p ong một t p o om Mỹ n ưng ỉ vì niềm ạn p ú n n m ị kỷ luật s i đi l m tạp dị o B n Gi m đố

N ưng ị ũng k ông o n tr gì m m ịu luôn n ịn n ụ ấp n ận

sự m ng n i o trừng p ạt ủ người k o d vi l m ủ ị k ông

ề s i H n động ủ Ng k i mong muốn ó đượ một đứ on l n động ợp lý nó o t ấ k o k t ạn p ú ủ người p ụ n M d vậ

k ông t ể p ủ n ận rằng ị Ng ó t ể l một i n sĩ dũng ảm trên i n trường k ông sợ gì ả n ưng k i t ời ìn đ n ị lại trở t n on người tội

ng i p p ải ứng ịu lời ỉ trí từ người k Ng ả k i tìn êu t i

n ưng Ng tự ti v o ản t n mìn k ông d m đồng ý m ỉ n ận t p n

t u t i t về mìn Sự đ u đ u đ n ủ n ng người p ụ n n vừ tô đậm tín vô n n đạo ủ i n trông vừ tô đậm p ẩm ất ông ng ủ on người t ời đại ống Mỹ

K ông ỉ v i n ng người i n sĩ trẻ Lưu Qu ng Vũ òn k ọ

số p ận ủ n ng p ụ n ó on l ộ đôi n ư trong vở kị Lời thề thứ

chín L một người mẹ m d i t vi l m ủ on tr i mìn l n ằm ứu

lấ ố ị o n n ưng đ n uối ng u ên vẫn p ải k u ên on r

n ận tội L người mẹ Vi t N m ông ng đ ng lẽ p ải đượ n ận sự ông ằng n ưng do t n p ận t ấp ổ é ọng nên m d đ ậ n ờ n iều

ấp n ưng sự vi ủ ông u ên vẫn k ông đượ giải qu t T ậm í

u ên òn ị một ông n n viên trong u n lên m t oi t ường Lưu Qu ng

Vũ đ ó tr n m t tr i ủ i n trông v n ng u kém trong quản lý: k i

n ng i n sĩ ngo i ki m ng sự sống r ứu lấ đất nư t ì ở ậu p ương

mẹ ọ p ải úi lạ ậ n ờ ường qu ền Đ n uối ng ọ i n đấu vì

lý tưởng gì n u ng ả người t n ọ ũng k ông t ể ảo v đượ ?

T giả đ đem ng t uật đ n g n v i uộ sống mỗi người lín d

gi trẻ d l ựu in đ ng òn trong qu n ngũ đều i n r một

n t ật N ng người p ụ n trong i n trông v s u i n trông đều p ải

ịu t i t t òi v số p ận đ u k ổ N ưng ín n ng đ u k ổ ấ lại l tấm nền t m tối k i n n n sống ủ ọ ng s ng rõ Sự p ong p ú trong

k i miêu tả tín n ng kiểu i n sĩ k n u đi v o n ng mản i n

t ự k n u vừ iểu i n tín tất u ủ qu luật ng t uật vừ ứng

tỏ tín n ng động n ạ ảm ủ n vi t kị

2.2.2 Người phụ nữ - người lao động

Cũng n ư n n vật i n sĩ n n vật người l o động n trong kị Lưu Qu ng Vũ k ông p ải l n ng on người đượ x dựng ằng út p p

lý tưởng ó N ng người p ụ n trong sản xuất v l o động xuất i n ở

n iều gi i ấp: nông d n ông n n trí t ứ Ở mỗi gi i ấp Lưu Qu ng Vũ đều d n n ng mản đất d k ông p ải trung t m n ưng lại ín l số

p ận tiêu iểu ụ t ể v g n gũi n ư ín uộ sống ng ng m t ó t ể

t g p

Trong n ng gi i ấp đó ông n n n l t ống n n vật quen

t uộ ơn ả Bằng i n ìn ảm t ông v trìu m n Lưu Qu ng Vũ t ấ ở người ông n n n ng p ẩm ất tốt đẹp B Bộng Ng T ông, Lan Ông,

Tu t Hường Hạn trong Tôi và chúng ta đều từng ó s i sót n ưng ọ

t ẳng t n n n ậu sẵn s ng đứng r ên vự người ô t C ng đ ng quý

ơn ở ỗ ọ n ng n ưng k ông sin đạo t ỉ úi m t ki m sống

N n vật T ông trong vở kị ó t ể oi l một trong n ng đại di n

o t ông n n n đ ản lĩn d m n động d m i n đấu vì lý tưởng ủ mìn L kíp trưởng p n xưởng 1 xí ng i p T ng Lợi T ông sẵn s ng o p ép ông n n 3 ti ng l m ông vi ên ngo i vì iểu đượ

o n ản ủ ơn 200 ông n n: tiền lương ỉ đủ sống một tu n n iều người gi đìn k ó k n V i T ông ông vi k ông đơn t u n l đ n l m

t giờ rồi về m nó l gi đìn t ứ i ủ ô nơi ô t ấu iểu tất ả n ng

t n viên T ông ũng từng l i n sĩ xung p ong từng v o sin r tử v i

i n trông v k i t ời ìn ô l m vi v i tr i tim rự lử v i tìn êu

t ương vô ng v i n ng người đồng ng i p Cô ng ĩ o qu ền lợi ủ

ọ k ông muốn ọ ỏ xí ng i p m đi nên ô sẵn s ng đư r qu t địn để

ảo v n ng người ông n n o d qu t địn đó ó t ể k i n ô ị kỉ

luật N ng lời T ông nói v i Vi t l một ví dụ điển ìn o p ẩm ất o quý n :

THÔNG: (…) Tôi yêu thương những con người ấy Có cách nào để cho

họ đỡ cực? Tôi không biết lắm về những lý lẽ Đi từ thế giới của cái “tôi” sang thế giới của “chúng ta” Nhưng cái chúng ta ấy phải được làm bằng mỗi cái tôi cụ thể, bằng sự tôn trọng, hạnh phúc và phẩm cách của từng người Nếu không ông sẽ không làm được gì đâu, cái thế giới chúng ta chung chung của ông, sẽ không ai thiết ở đâu, đồng chí Giám đốc ạ!

C ín T ông đ t ứ tỉn Vi t ư ng ông đ n v i n s ng ủ ti i vọng v giúp ông n ìn t ấ n lý ủ uộ đời Ho ng Vi t l người ó su

ng ĩ đúng đ n i n đại ông n ìn r n ng u kém ủ xí ng i p T ng Lợi

N ưng p ải đ n k i ó T ông ông m i iểu rõ ơn 200 ông n n ủ mìn

v từ đó từng ư t ự i n uộ mạng N ưng ũng ín ô i n sĩ Thông lo l ng o người k lại k ông m ng t i sứ k ỏe ản t n mìn Di ứng ủ trận om n m n o k i n ô đ u đ n v k ó ó t ể sống l u d i Cô

i t điều đó n ưng vẫn ống i n mong muốn đượ sống ó í vui vẻ ng ông ị em đồng ng i p Ng ả đ n giờ p út uối ng ô vẫn ng ĩ về lý tưởng v tin v o sự t ật v o n ng gì mìn t eo đuổi sẽ t n ông C ín

uộ đời ống i n v sống t mìn o niềm tin v o sự t đổi đ tru ền

tương đồng v i L n Ông trong Tôi và chúng ta Lan Ông t ẳng t n v ti n

ộ k i n ìn n ận r vấn đề ủ xí ng i p sẵn s ng i lại lời “dạ đời” ủ ông Trương o t ấ ô k ông sợ sự quản lý p n o ả Còn Dũng lại

l ô t ợ sử t u d m từ ỏ tấm ằng đại ọ để t eo đuổi ư mơ sống một

uộ đời tự do tự tại v ũng k ông sợ i trư ất kỳ sự ất ông n o Cả Dũng v L n Ông đều l đại di n o t n ng người p ụ n tín d m đương đ u v i t ử t v d m t eo đuổi điều mìn o l đúng

N ưng n n vật n ông n n trong kị Lưu Qu ng Vũ k ông p ải

lú n o ũng ỉ ó n ng người m ng t eo lý tưởng ngòi út ủ ông òn

ạm đ n n ng số p ận đ ng t ương o on người p ản di n k Trong

vở kị Nếu ông không đốt lửa n n vật Ngọ n ng ở ng-tin xí ng i p

đượ x dựng v i vẻ ề ngo i lẳng lơ t ự dụng (một cô gái mặc áo hoa

đỏm dáng, đeo chiếc tạp dề trắng) M d vậ xét o đ n ng Ngọ ũng

ỉ l ông ụ o n ng kẻ k lợi dụng Cuộ sống ủ n ng người n ư Ngọ uộ ô p ải lự ọn sống vì lý tưởng rồi t đói sống để iều lòng n ng người k v đượ tồn tại N n vật Ngọ ũng ín l đại di n

o n ng người ông n n đứng gi rông gi i đúng – s i C ọn lự ủ ọ

su o đ n ng ũng l một ọn lự đ ng t ương

Ở n ng vở kị về số p ận người nông d n Lưu Qu ng Vũ d n o

ọ ngòi út xót x v đ sự ảm t ông N ng n m 80 (t kỷ ) k i ư

ó ín s xuất k ẩu gạo òn ợp t ó n nông đ p ải ngậm đ ng

nuốt ịu n iều t u t i t “đồng ruộng trơ trụi hoang vắng người lớn trẻ

con chẳng có lấy một khuôn mặt nào béo tốt” [25 tr 204] Họ òn ị kẻ ó

ứ ó qu ền n ạ t nạt v i dập đẩ v o n ng tìn uống dở k ó

dở ười (ông T ịn u ên trong Lời thề thứ chín) Ngay từ đ t tên

n n vật nông d n Lưu Qu ng Vũ đ t ể i n rất rõ dụng ý ng t uật

ủ mìn N ng tên gọi quê m d n d đ m ng t i o người xem ảm

gi về một kiểu n n vật t n t uộ t ảo d n ỉ i t sống ng t ẳng v

n ứ tìn người H trong vở kị Trái tim trong trắng ìn ản ị

Bưởi quê m ất p t ũng l đại di n o n ng người p ụ n g n v i đồng ruộng N ưng ũng ín ị l người đứng lên từ ỏ người ồng í

kỷ H n động ủ một người p ụ n nông d n n ư ị Bưởi l ú t t t ẳng

v o m t n ng địn ki n về gi i ấp v t n p ận C ị Bưởi ũng n ư o người p ụ n k sẽ tự qu t địn uộ đời v số p ận ủ mìn ! Miêu tả số

p ận ủ on d n ở một v i nơi ó ọn “ ường o m i” Lưu Qu ng

Vũ đ mượn ìn tượng người nông d n để k i qu t một ứ trông x ội

ư to n vẹn

K ả n ng qu n s t tin t ủ Lưu Qu ng Vũ đượ t ể i n rõ ơn k i

ông x dựng n n vật trí t ứ n ư Hạn trong Tôi và chúng ta, n ng

n n vật ó ứ qu ền n ư luật sư Vĩn n n trong Trái tim trong

trắng, Trưởng p òng T i vụ Lo n k to n trong Tôi và chúng ta, Bảo

p ó gi m đố Sở trong Nếu ông không đốt lửa M d n n vật trí t ứ n

k ông n iều v ũng k ông gi v i trò trung t m trong vở kị n ưng sự xuất i n ủ p i n o t ấ t gi i qu n ủ Lưu Qu ng Vũ về sự ông ằng trong x ội V i ông n ng người p ụ n ó t ể l m đượ ông vi

n ư ất kỳ người đ n ông n o v kể ả ọ ũng sẽ ó ưu – n ượ điểm ủ

t ời đại Bên ạn n ng người p ụ n i n đại d m t eo đuổi lý tưởng t ì

n n vật n ư Trưởng p òng T i vụ Lo n k to n trong Tôi và chúng ta lại l

đại di n o n ng l m ũ kỹ lạ ậu ảo t ủ Tu n iên trong k i miêu

tả người p ụ n ở gi i ấp n n ú ý t i luật sư Vĩn – người i n ộ o

Lu n trong vụ n o n 2000 ng (Trái tim trong trắng) B l người đại di n

Lu n v ũng l người gi n i m vụ gi n lại ông lý tr o trả sự trong tr ng cho ông N ưng uối ng người giải o n o Lu n lại l P ương – một người

p ụ n ìn t ường v i niềm tin v o người mìn êu t ương Vụ n 2000 ng lật lại Vĩn n ận tr n i m ó p n ủ mìn n ưng ẩn s u trong n động ủ n luật sư n l sự t ật về x ội òn n iều ất ông Bởi ng ả người tìm ki m ông lý ũng k ông t ể giúp ông lý đượ t ự t i Trư

p iên tò k ung ản xử p ạt v ép tội ng tô đậm sự ất ập đ ng tồn tại trong x ội lú đó: on người vì địn ki n vì sự ẩu t ả trong l m vi

đ g r đ u k ổ o i t o on người

Ở l p người tri t ứ trẻ tuổi n ư Hạn (Tôi và chúng ta) Lưu Qu ng

Vũ d n o ọ niềm tin tưởng v sự ưu i đ i t Bởi ọ ín l n ng người vi t ti p u u n về lòng dũng ảm v t p s ng lý tưởng Hạn –

on g i Ho ng Vi t vừ tròn 18 tuổi đ p ải sống trong gi đìn k ông trọn vẹn Bị trượt đại ọ Hạn muốn tự mìn sống uộ đời tự lập nên đ lên g p

ố Trong lời nói ủ Hạn l sự ô đơn k i k ông ó ố mẹ ên ạn : “con

ngồi nhà đã mấy tháng nay, buồn, buồn vô cùng Bỗng dưng con có cảm giác rằng bố đang nhớ đến con, cần đến con Và thế là con lên đây” N ưng o n

ản k ông l m ô g i trẻ mất niềm tin v o uộ sống Hạn đ sống một

tự ủ muốn tự qu t địn uộ đời: “Chú Khánh và mẹ chiều con đủ

thứ, rất quý con, nhưng con muốn mình làm được một việc gì đó” V lý

tưởng ủ Hạn l n ng t ứ m i mẻ n ng t ứ luôn i n đổi n ư on đường luôn dẫn về p í trư

Có t ể t ấ d ở gi i ấp v ông vi n o n n vật n trong kị về đời sống đương đại ủ Lưu Qu ng Vũ đều m ng trong mìn n ng tri t lý về

uộ đời m t giả gửi g m Có t ể tạm i ọ t n i t : một l

n ng người trẻ đ n i t u t tr i tim dũng ảm v niềm tin v o lý tưởng

k ông ấp n ận sự lạ ậu; i l n ng người l n tuổi o đại di n o địn ki n l m lạ ậu ẩu t ả o đại di n o t n p ận tủi k ổ

H i t n tu k ông p ải lú n o ũng ng xuất i n trong một vở kị

n ưng ở t p ẩm n o Lưu Qu ng Vũ ũng gửi g m n ng qu n ni m về

uộ đời v n ng m t tr i ủ x ội đương t ời Họ - n ng người p ụ n trong l o động v sản xuất – tu k ông p ải n n vật trung t m n n vật

ín ủ u u n n ưng lại rất sống động ó tín ó ý tưởng s u s

Sự p ong p ú n đ k i n o vở kị ó iều s u mỗi n n vật đều

l m tròn n i m vụ ủ nó trong qu trìn tru ền tải tư tưởng ủ t p ẩm

2.2.3 Người phụ nữ - người kiếm tìm hạnh phúc

L một n t ơ vi t kị nên ủ đề tìn êu l một trong n ng ủ đề

k ông t ể t i u trong t p ẩm ủ Lưu Qu ng Vũ Ở mỗi u u n

ông t ường lồng g ép tìn êu một k éo léo đôi k i nó l k ởi nguồn

o sự p t triển ủ kị n ưng ũng ó k i l u tố t ú đẩ o tr o

N ng người p ụ n trong kị về đời sống đương đại ủ Lưu Qu ng Vũ

ên ạn vi ó lý tưởng v i n đấu đ n ng để ảo v lý tưởng v lẽ

p ải trong tìn êu ọ òn l n ng người p ụ n tự ủ độ lập

Trư t n ng người p ụ n trong kị Lưu Qu ng Vũ sẵn s ng

t eo đuổi tìn êu ạn p ú ủ đời mìn m k ông n để ý t i n ng địn

ki n x ội Trong vở kị Trái tim trong trắng Lu n đ ng đứng trư ạn

p ú vô ờ n ủ tìn êu v niềm vui sum ọp gi đìn t ì t i ọ ập t i

u ên suốt vở kị l n trìn tìm ki m sự t ật o người êu o on tr i

ủ T u P ương v mẹ Lu n Để giải o n o ông P ương đ ấp n ận sự

g ẻ lạn v n ng điều ti ng ủ x ội ấp n ận l m l o ông tạp vụ quét trường 2000 ng Lu n ịu ự k ổ trong t ngụ ũng l 2000 ng

P ương sống trong đ u k ổ trong i n ìn k in t ường x l n ủ n ng người xung quông V i ô tìn êu òn qu n trọng ơn tất t ả n ng t ứ đó nên m d mẹ Lu n k u ên ô đi tìm ạn p ú o riêng mìn n ưng

P ương vẫn một lòng ung t ủ v gi niềm tin về n n ủ Lu n

Cũng giống n ư P ương Cú v V n (Lời thề thứ chín) ũng l i ô

g i vượt qu n ng r o ản x ội để tìm đ n v i ạn p ú ủ đời mìn

T vì ng e t eo sự s p x p ủ mẹ Cú sẵn s ng ạ t eo ti ng gọi

ủ tìn êu ỏ m n ng địn ki n x ội miễn l ô t ấ ạn p ú Tìn

êu đ giúp ô ó t êm động lự t o t k ỏi l p o đ g i n ọn m qu n

ni m ũ kỹ lạ ậu k o lên người ô giúp Cú ó t ể ờ đợi v tin tưởng

v o người mìn êu

C ị Ng T ông (Tôi và chúng ta) ũng l một n n vật sẵn s ng t eo

đuổi tìn êu n ưng tìn êu ủ ọ k ông p ải l tìn ảm n m n m l tìn êu v i đất nư v i Tổ Quố v ạn p ú đượ ống i n Cả i đều

đ i n đấu k ông quản tín mạng vì độ lập d n tộ tìn êu đối v i ọ lú

n l n l o tự o v t iêng liêng Đó l tìn ảm v i quê ương v i từng ngôi l ng từng gi đìn từng n m t qu t t m trư gi n n n lử đạn Tìn

êu n l n l o v o tr m lên ả nỗi sợ i nó k i n T ông k i n Ng ó

t ể sẵn s ng i sin t n mìn để đổi lại tự do o d n tộ Đ n ng ả

n ng gi p út uối đời T ông vẫn ng ĩ về lý tưởng – lý tưởng ủ t người trẻ tuổi tin v o ín mìn ó t ể t đổi x ội

N ng người p ụ n trong kị Lưu Qu ng Vũ òn đượ k ọ v i

p ẩm ất d m ng ĩ d m l m tự ủ sống uộ đời ủ ín mìn m

k ông p ụ t uộ v o i n ư Hạn ị Ng (Tôi và chúng ta) Dũng (Nếu

ông không đốt lửa) ị Bưởi (Trái tim trong trắng) Đ đều l n ng p ụ

n mưu u ạn p ú ín đ ng v trong ti n trìn ủ vở kị ọ d n ộ

lộ tín ủ mìn ũng n ư k ả n ng vẫn luôn tiềm t ng – k o k t sống

uộ đời n ư ản t n mong muốn

Tu vậ n ng người p ụ n trong mảng kị về uộ sống đương đại

ủ Lưu Qu ng Vũ trong n trìn ki m tìm ạn p ú ủ mìn ũng p ải

ịu sự đ u k ổ t i t t òi C ị Ng T ông (Tôi và chúng ta) P ương

u ên (Trái tim trong trắng) mẹ u ên (Lời thề thứ chín) Ngọ Dũng (Nếu

ông không đốt lửa) C ị Ng p ải n ịn n ụ trư n ng lời xỉ n ụ k in

t ường ủ quản đố Trương p ó gi m đố C ín p ải n ận kiểm điểm trư

m t n iều đồng ng i p o d n động ủ ị ẳng ản ưởng đ n ông

vi ủ i v ũng ẳng s i N ưng m ảm ủ người p ụ n qu lỡ t ông

xu n k i n ị tự o rằng ản t n mìn ó lỗi để rồi s u n k ông d m

n ận tìn êu ủ Lê Sơn T ông t lòng vì ông vi v lý tưởng n ưng đ n uối ng ạn p ú ủ riêng mìn ô lại k ông t ể n m lấ

P ương v u ên trong n trìn ứng min sự trong sạ ủ

Lu n ũng p ải ịu sự dè ỉu v g ẻ lạn ủ người xung quông Mẹ u ên

v Cú k i kêu o n ũng g p p ải t i độ k in t ường ủ n ộ u n

Đ n Ngọ ô l ô g i k ông t ể tự qu t địn ạn p ú ủ mìn