Những vấn đề phát triển nổi bật của Ai Cập và khả năng hợp tác với Việt Nam đến năm 2020

ng với h u hết các nước thuộc hu vực Trung Đ ng i ập nhanh chóng bị lôi kéo vào các diễn biến mới của quá trình phát triển toàn c u à điểm n ng của các vấn đề nổi cộm hiện nay như vấn đề

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Hà Nội - 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

Đ NG TH TH NH I

NH NG V N Đ H T TRI N N I T

Ủ I

VÀ H NĂNG H T VỚI VI T N Đ N NĂ

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Quan hệ quốc tế

Mã số: 60 31 40

Người hướng dẫn khoa học:

P S TS i Nhật Quang

Hà Nội – 2014

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CH VI T TẮT 2

DANH MỤC B NG BI U 3

HƯƠNG 1: NHÂN TỐ T ĐỘNG TỚI TÌNH HÌNH PHÁT TRI N CỦA AI C P 9

1.1.Vị trí địa chính trị vô cùng quan trọng trên thế giới của Ai Cập 9

1.2.Thể chế chính trị bất cập của Ai Cập 11

1.3.Biến động Mùa xuân Arab tại Ai Cập 14

HƯƠNG : NH NG V N Đ PHÁT TRI N N I B T CỦA AI C P 21

2.1.Tổn thất kinh tế và các vấn đề phát triển kinh tế 21

2.2.Vấn đề tái lập ổn định chính trị tại Ai Cập 33

2.2.1 Nguy cơ nổi lên của các phong trào Hồi giáo 33

2.2.2 Vấn đề đảm bảo tính thế tục của hệ thống chính trị 35

2.2.3 Lực lượng quân đội nắm quyền và nắm vai trò ổn định tình hình chính trị 36

2.3.Chính sách ngoại giao và quan hệ quốc tế chủ yếu của Ai Cập 38

2.3.1 Chính sách ngoại giao của Ai Cập hiện nay 38

2.3.2 Quan hệ quốc tế chủ yếu của Ai Cập 40

2 4 Đánh giá về các vấn đề phát triển của Ai Cập 64

2.4.1 Về chính trị 64

2.4.2 Kinh tế- xã hội 66

2.4.3 Quan hệ quốc tế 69

HƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUAN H VÀ KH NĂNG H P TÁC GI A VI T NAM- AI C Đ N NĂ .71

3.1.Thực trạng quan hệ giữa Việt Nam và Ai Cập 71

3.1.1 Quan hệ chính trị, ngoại giao giữa Việt Nam và Ai Cập 71

3.1.2 Hoạt động hợp tác kinh tế thương mại v đ u tư giữa hai nước 74

3.2.Nhận định về quan hệ Việt Nam và Ai Cập 82

3.3.Triển vọng về quan hệ giữa Việt Nam và Ai Cập đến năm 2020 85

K T LU N: 90

DANH MỤC CÁC CH VI T TẮT

Liên minh châu Âu

GCC Gulf Cooperation Council

ội đồng ợp t c V ng vịnh

IEA International Energy Agency

ơ quan n ng lượng Quốc tế

IMF International Monetary Fund

Q y tiền tệ Quốc tế

MB Muslism Brotherhood

Tổ chức Anh Em Hồi Gíao

MENA Middle East and North Africa

hu vực Trung ng v ắc Phi

SCAF Supreme Council of the Armed Forces

ội đồng tối cao c lực lượng V trang

UEAs The United Arab Emirates

c Ti u vương quốc ra thống nhất

UfM The Union for the Mediterranean

i n minh ịa Trung ải

Ngân hàng Thế giới

DANH MỤC B NG BI U Bảng

Bảng 2.1 Thương mại hàng hoá Hoa Kỳ - Ai Cập (triệu USD)

Bi u đồ Trao đổi thương mại hàng hóa EU – Ai Cập

Bi u đồ 2.4 FDI của EU 27 vào Ai Cập qua c c n m

Bi u đồ 2.5: Tổng FDI của EU 27 vào Ai Cập cộng dồn qua c c n m

Bi u đồ 2.6: Tỷ trọng thương mại của Hoa Kỳ với Ai Cập và các quốc gia Trung ng – Bắc Phi EN n m %

Biều đồ 2.7: Viện trợ kinh tế và quân sự của Hoa Kỳ cho Ai Cập

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của luận văn

Ai Cập à quốc gia c vị trí địa v c ng quan trọng tại hu vực Trung

Đ ng- một điểm n ng về u m và t n giáo thu h t sự quan t m của cả thế giới

Là một quốc gia Trung Đ ng h n nữa ại à một quốc gia mang vai tr ẫn t các quốc gia Trung Đ ng hác trong nhiều thời ịch s i ập c vị thế v c ng đ c iệt và quan trọng h ng những đối với các quốc gia Trung Đ ng mà c n đối với những trung t m quyền lực hàng đ u của thế giới như Hoa K , Liên minh Châu Âu, Trung Quốc, Nga, ng với h u hết các nước thuộc hu vực Trung Đ ng i ập nhanh chóng bị lôi kéo vào các diễn biến mới của quá trình phát triển toàn c u à điểm n ng của các vấn đề nổi cộm hiện nay như vấn đề u m t n giáo ạo oạn chính trị Đối với Việt Nam, Ai Cập đang trở nên ngày càng quan trọng được coi như một trong những hướng chiến ược mới trong tiến trình đa phư ng hoá đa ạng hoá quan hệ quốc tế nhất à hi quan hệ giữa hai quốc gia đ c trên 50 năm x y ựng và phát triển Trên thực tế, Chính phủ Việt Nam đ thấy được t m quan trọng của Ai Cập và đang nỗ lực th c đẩy quan hệ hợp tác với đất nước này vì những

o chủ yếu sau:

 Ai Cập à quốc gia c a ng nếu Việt Nam muốn tiến vào thị trường ch u Phi và Trung Đ ng vì i ập à quốc gia c vị thế và s c ảnh hưởng rất ớn tại hu vực này H n nữa Việt Nam và i ập c ng đ c quan hệ ngoại giao n a thế song nhìn chung chưa được phát triển một cách x ng với tiềm ực của hai ên

 Nếu hai thác tốt quan hệ với đất nước i ập thì ợi ích mang ại cho Việt Nam tại quốc gia này và các quốc gia hác tại Trung Đ ng à rất ớn Ngoài ra các

ài học r t ra t quá trình phát triển của i ập c nghĩa rất quan trọng để Việt Nam học h i trong quá trình phát triển kinh tế- xã hội của mình

Hành động cụ thể và thiết thực nhất của Việt Nam là việc Thủ tướng Chính phủ đ quyết định phê duyệt “Đề án th c đẩy quan hệ Việt Nam – Trung Đ ng giai đoạn 2008 – 2015” vào ngày 09/09/2008 Trên thực tế, quan hệ Việt Nam –Ai

Cập đ được mở ra trên nhiều ĩnh vực và ước đ u đem ại nhiều kết quả khả quan trong các ĩnh vực hợp tác kinh tế thư ng mại đ u tư hợp tác ao động M c dù vậy, quan hệ với Trung Đ ng vẫn còn nhiều hạn chế do phía Việt Nam chưa c được đánh giá sâu s c và toàn diện về đất nước này đ c biệt là về những diễn biến mới nhất tại Trung Đ ng trong thời gian v a qua và triển vọng xu hướng các sự kiện đang và sẽ diễn ra cho đến năm 2020

Vấn đề đ t ra à nếu muốn hợp tác với i ập trong hoàn cảnh hiện nay c n phải hiểu s u s c về các vấn đề phát triển nổi ật của đất nước i ập nhất à trong tình hình đ y iến động của i ập hiện tại Việt Nam c những c sở thế mạnh nào để tăng cường hợp tác với đất nước Kim tự tháp Trong tiến trình đ Việt Nam

g p phải những thuận ợi và h hăn gì và triển vọng nào cho quan hệ hợp tác giữa hai ên trong những năm đ u thế 21

Đ à những vấn đề ớn và cấp thiết c n c sự nghiên c u đ y đủ t các khía cạnh, các cấp độ khác nhau Xuất phát t thực tế và sự c n thiết phải làm rõ một số nội ung đang đ t ra nói trên, t cách tiếp cận của khoa học quan hệ quốc tế, tác giả

đ ựa chọn chủ đề nghiên c u của luận văn: “N n vấn đ ển n ậ

ủ ậ v ả năn vớ V N đến nă ”

2 Tình hình nghiên cứu

Tại Việt Nam, chưa c một công trình nào nghiên c u tổng quát về Ai Cập, lại càng không có công trình nào nghiên c u và đưa ra những đánh giá về triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và i ập đến năm 2020

Tác phẩm “ hâu Phi v Trung ng n m 8 Những vấn đề và sự kiện nổi bật”, o P S TS Đỗ Đ c Định & Nguyễn Thanh Hiền chủ biên nêu ra những

ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn c u tới Châu Phi và Trung Đ ng vào năm 2008 và hệ lụy của nó tới mọi m t đời sống xã hội tại các quốc gia thuộc Châu Phi và Trung Đ ng i ập chỉ được nh c tới s ược như

là một trong những quốc gia tại h u Phi và Trung Đ ng chịu ảnh hưởng t cuộc suy thoái kinh tế toàn c u

Trong tác phẩm “Trung ng- những vấn đề v u hướng kinh tế, chính trị trong bối cảnh quốc tế mới” o P S TS Đỗ Đ c Định chủ biên, Ai Cập c ng chỉ

được nh c tới rất s ược trong tổng thể tình hình chính trị và kinh tế của Trung

Đ ng những vấn đề và xu hướng lớn đang iễn ra tại Trung Đ ng và những giải pháp chủ yếu th c đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam- Trung Đ ng hiện nay

Cuốn sách “Một số vấn đề kinh tế, chính trị nổi bật của Trung ng v u hướng đến n m ” o P S TS i Nhật Quang chủ biên nêu ra thực trạng kinh

tế, chính trị của khu vực Trung Đ ng và những vấn đề phát triển nổi bật như u

m , tôn giáo, quan hệ quốc tế của các nước lớn với khu vực Trung Đ ng và xu hướng phát triển đến năm 2020 Trong đ i ập c ng chỉ là một ph n nội dung

h ng đáng ể trong cuốn sách và chưa được nghiên c u sâu s c

Ngoài ra, ở Việt Nam, còn có một số bài báo nêu ra khá chi tiết về chính trị, kinh tế, t n giáo hay văn h a của Ai Cập, được đăng tải chủ yếu trên Tạp chí

nghiên c u h u Phi và Trung Đ ng thể kể đến như ài áo “Một vài nhìn nhận về Ai Cập và khu vực Trung ng” của PGS.TS Bùi Nhật Quang (đăng tải trên số 1 (77) tháng 1/2012); “Khủng hoảng chính trị tại Ai Cập: Nguyên nhân, tác động của cuộc khủng hoảng và thách thức tr n con đường chuy n giao quyền lực” của tác giả Tr n nh Đ c (đăng tải trên số 08 (72) tháng 8/2011); “Quan hệ Việt Nam- Ai Cập trong lĩnh vực chính trị- ngoại giao v v n hóa” của PGS, TS Nguyễn Thanh Hiền (đăng tải trên số 2 (78) tháng 2/2012); “Kinh tế Ai Cập hậu u ara ” của PGS.TS Bùi Nhật Quang (đăng tải trên số 06 (70) tháng 6/2011); “Thay đổi hiến pháp và pháp luật tại Ai Cập trong giai đoạn chuy n giao quyền lực” nguồn của Đại s quán Ai Cập tại Hà Nội; “Quan hệ Việt Nam- Ai Cập trong giai đoạn phát tri n mới” của TS Tr n Thị Lan Hư ng (đăng tải trên số 10(74) tháng 10/2011;

và một số bài báo về Ai Cập được đăng tải trên các trang mạng thông tin của Việt Nam

Trên thế giới có nhiều luồng quan điểm khác nhau về những vấn đề tại Ai Cập song chưa c tài iệu nào nghiên c u sâu s c về vấn đề phát triển tại Ai Cập t

g c độ một chủ thể khách quan, không can dự vào các tiến trình của Ai Cập

M c dù Ai Cập đ được quan tâm và nghiên c u khá sâu s c ở một số ĩnh vực song xem xét đánh giá một cách toàn diện, tổng thể về những vấn đề phát triển nổi bật của Ai Cập vẫn còn thiếu v ng các công trình nghiên c u một cách toàn diện Trong bối cảnh mới của quốc tế và khu vực đ và đang c nhiều biến đổi khá bất ngờ, rất c n có các nghiên c u cập nhật về các vấn đề của Ai Cập Vì thế, việc

đi s u tìm hiểu phân tích nội dung này là hết s c c n thiết không chỉ về lý luận mà

c n c nghĩa thực tế, nhất à đối với quan hệ Việt Nam và trong thời k mới

3 Mụ đí v n m vụ nghiên cứu

Trên c sở nghiên c u s u rộng các vấn đề phát triển nổi ật của i ập về chính trị, kinh tế, quan hệ quốc tế trước năm 2014 và thực trạng quan hệ giữa Việt Nam và Ai Cập hiện nay, uận văn đưa ra cái nhìn về hả năng hợp tác giữa hai quốc gia đến năm 2020

4 Đ n v v n n ứu

Trước hết, c n khẳng định rằng, việc nghiên c u “những vấn đề phát triển nổi bật”của Ai Cập là những diễn biến quan trọng về chính trị, kinh tế, quan hệ quốc tế của Ai Cập

Trong uận văn này tác giả xin chỉ nghiên c u những vấn đề nổi ật nhất tại Ai Cập trước tháng 10/2014: vấn đề kinh tế của Ai Cập đ c biệt à vấn đề phát triển u ịch; vấn đề chính trị của Ai Cập; quan hệ quốc tế của i ập với a đối tác quan trọng nhất à M U Trung Đ ng

Song song với đ à thực tế quan hệ giữa Việt Nam và i ập t năm 1963 đến năm 2011 và triển vọng về mối quan hệ này tới năm 2020

6 ến đ n ớ ủ uận văn

 Đưa ra cái nhìn tổng thể về thực trạng các vấn đề phát triển nổi bật của Ai Cập

 Phân tích thực trạng quan hệ giữa Việt Nam- Ai Cập, và cố g ng làm rõ các định hướng và giải pháp phát triển quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Ai Cập đến năm 2020

7 ụ ủ uận văn

hư ng 1: Nh n tố tác động tới tình hình phát triển của Ai Cập

hư ng 2: Những vấn đề phát triển nổi bật của Ai Cập

hư ng 3: Thực trạng quan hệ và khả năng hợp tác giữa Việt Nam và Ai Cập đến năm 2020

HƯƠNG 1: NHÂN TỐ T ĐỘNG TỚI TÌNH HÌNH

PHÁT TRI N CỦA AI C P

Ai Cập là một đất nước thuộc khu vực Trung Đ ng với 90% dân số thuộc đạo Hồi, chủ yếu à ng Sunni Đ y à một đất nước có nguồn d u m và hí đốt dồi dào, có vị trí địa chiến ược và địa kinh tế vô cùng quan trọng trong khu vực Trung Đ ng và trên thế giới Về đ c điểm chính trị, Ai Cập đi theo chế độ quân chủ với ph n lớn nh đạo c m quyền trong một thời gian ài nh đạo theo đường lối chuyên chế, bảo thủ, khiến b c xúc trong nhân dân ngày càng dâng cao Đ y c ng

à đất nước nằm trong khu vực tranh giành ảnh hưởng, quyền lực c ng như iểm soát d u l a của các nước lớn

Những nhân tố này chính à nguyên nh n tác động tới tình hình phát triển của

Ai Cập hiện nay

1.1 Vị í địa chính trị vô cùng quan trọng trên thế giới của Ai Cập

Ai Cập sở hữu vị trí địa chính trị vô cùng quan trọng tại khu vực Trung Đ ng

và trên thế giới, vì sở hữu một c u nối lục địa (eo đất Suez) giữa châu Phi và châu

Á, và một c u nối đường thủy ( ênh đào Suez) giữa biển Địa Trung Hải và Ấn Độ

Dư ng th ng qua iển Đ Đ y được coi là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của

Ai Cập

Dài 163 m ênh đào Suez (được xây dựng t cuối thế kỉ XVIII) chạy t phía B c tới phía Nam đi ngang qua eo Suez tại phía Đ ng c Ai Cập, nối liền thành phố cảng Port Said trên bờ Địa Trung Hải và thành phố cảng Suez trên bờ Biển

Đ Kênh đào Suez c vai tr rất quan trọng, góp ph n rút ng n tuyến đường biển cho những con tàu ưới 150.000 tấn đi t Đại T y Dư ng qua Địa Trung Hải đến Biển

Đ rồi qua Ấn Độ Dư ng hay ngược lại Nói cách khác, nó cung cấp một lối đi t t cho những con tàu đi qua cảng châu Âu-châu M đến những cảng phía Nam châu Á, cảng phía Đ ng ch u Phi và ch u Đại Dư ng Nhờ Kênh đào Suez con đường biển

t London (Anh) tới Mumbai (Ấn Độ) đ r t ng n được g n 12.000 km

Kênh đào Suez à huyết mạch sống còn của tuyến ưu th ng hàng h a t

Đ ng sang T y đ c biệt là vai trò quan trọng trong việc vận chuyển d u m t Trung Đ ng đến các nền kinh tế phát triển H n thế nữa Kênh đào Suez c n c vai trò chiến ược về m t an ninh trong khu vực Trung Đ ng Trong bối cảnh khu vực Trung Đ ng u n đ y biến động, Ai Cập được M xem như “h n đá tảng” trong chính sách Trung Đ ng của mình

Ngoài ênh đào Suez tài nguyên đáng ể nhất của Ai Cập là d u m và khí đốt Ai Cập à nước sản xuất d u m lớn nhất ở châu Phi mà không thuộc OPEC, và

là quốc gia sản xuất khí ga lớn th hai tại Châu Phi, sau Algeria Ai Cập c ng sở hữu đường ống dẫn d u nối biển Địa Trung Hải- Suez điểm chốt truân chuyển quan trọng cho các sản phẩm khí ga hóa h ng và d u m t châu Phi và vịnh Persian tới các nước ch u Âu và các nước thuộc v ng Địa Trung Hải

Ngoài vị trí địa lý thì vị trí vô cùng quan trọng của Ai Cập trên bản đồ Hồi giáo, và những mâu thuẫn nội tại mà Hồi giáo sinh ra tại Ai Cập c ng à một nhân

tố tác động quan trọng và chi phối h u hết tình hình chính trị tại Ai Cập hiện nay

ng như các quốc gia Arab khác, Ai Cập c ng tồn tại 4 dòng Hồi giáo khác nhau, trong đ ao gồm cả phái Hồi giáo cực đoan rất hiếu chiến Nếu nhìn lại, Hồi giáo cực đoan t u đ c iên hệ với các tổ ch c khủng bố Tại các nước Trung Đ ng nói chung và Ai Cập n i riêng huynh hướng cực đoan phát triển mạnh do có những mâu thuẫn về tư tưởng Hồi giáo Sở ĩ huynh hướng cực đoan c đất phát triển một ph n là do tình hình kinh tế-xã hội có nhiều h hăn Tại Ai Cập, tình trạng nghèo khổ, nạn thất nghiệp, khoảng cách về của cải và thu nhập ngày càng lớn, tội ác có tổ ch c, nạn buôn lậu ma t y và tham nh ng tràn an Đ chính à mảnh đất thuận lợi nu i ưỡng sự bất mãn trong nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho lực ượng cực đoan ích động dân chúng gây mất ổn định xã hội

Chính vì nằm ở một vị trí địa chính trị vô cùng quan trọng trên thế giới, đ ng một vai trò tối quan trọng trên thị trường năng ượng quốc tế nhờ sở hữu ênh đào Suez, lại nằm trong vị trí trung tâm trên bản đồ Hồi giáo với những mâu thuẫn dai dẳng về tôn giáo, Ai Cập luôn là một điểm nóng về chiến tranh tôn giáo và chính trị

trên thế giới và đ c ng à nguyên nh n quan trọng gây nên tình hình bất ổn chính trị hiện nay của Ai Cập

1.2 Thể chế chính trị bất cập của Ai Cập

Nguyên nhân sâu xa của những bất ổn hiện nay tại Ai Cập đ chính à những bất cập về thể chế chính trị và kinh tế tồn tại u năm tại Ai Cập Đ y được xác định là nhân tố quan trọng nhất ảnh hưởng tới những vấn đề phát triển của Ai

là những một thể chế dân chủ g n như ị quên lãng, không có tự o tín ngưỡng, không có tự do ngôn luận h ng c ình đẳng giới và c ng h ng c tự do b u c

Tuy chính phủ đ tiến hành thực hiện một số cải cách nhưng những cải cách

đ h ng căn ản và h ng đồng bộ, chủ yếu nhằm bảo về lợi ích của t ng lớp c m quyền h n à quyền lợi ích của dân chúng Chính những điều này đ tạo ra một ngọn l a phản kháng âm ỉ cháy rất lâu trong dân chúng

Những điều kiện dân chủ nhằm xây dựng một xã hội tự do tôn giáo, tự do kinh tế…ở Ai Cập c ng như các quốc gia ở B c Phi và Trung Đ ng đều đạt thấp so với m t bằng chung của thế giới Theo Bảng xếp hạng toàn c u về dân chủ và tham

nh ng tính đến tháng 11/2010 của các quốc gia có biến động về chính trị xã hội của Worlaudit.org, Ai Cập chỉ đ ng th 91 trên thế giới về tự do dân chủ

Một nguyên nhân nữa là sự thiếu đồng bộ giữa cải cách kinh tế và cải cách chính trị Ở Ai Cập, một số cải cách kinh tế theo hướng thị trường tự o đ được triển khai, nhờ đ một t ng lớp những người giàu c đ hình thành họ đ i h i phải

có tiếng nói chính trị tư ng x ng nhưng sự đè nén ìm h m về chính trị đ h ng

đáp ng được những nhu c u của họ, vì thế họ ủng hộ những cuộc đấu tranh đ i thay đổi hệ thống chính trị cho phù hợp với những thay đổi về kinh tế

T những bất cập trên, những hệ lụy đ i nghèo và thất nghiệp trong xã hội ngày một gia tăng nhen nh m ên àn s ng cách mạng trong nhân dân nghèo khổ

Một nguyên nhân góp ph n gia tăng àn s ng chống đối chế độ chính là nạn tham nh ng Thực vậy độc tài ở Ai Cập luôn trong tình trạng đáng áo động hính quyền u n iểm soát c chọn ọc mọi th ng tin Với chính thể độc t n và uy nhất này sự giải trình với một c quan chuyên trách cao h n càng à điều hiếm g p Vì vậy độc tài càng cao thì tham nh ng càng c điều kiện để gia tăng và h iểm soát

Số tiền tham nh ng hàng năm tại Ai Cập đ ên tới g n 10 t USD Nạn tham

nh ng xuất hiện mọi n i trên tất cả các ĩnh vực t kinh tế đến chính trị, t giáo dục đến y tế Theo báo cáo của Tổ ch c minh bạch quốc tế (TI) năm 2009 hỉ số tham

nh ng của Ai Cập à 2 8/10 điểm, xếp hạng th 115 trong số 180 quốc gia, t c là Ai Cập là một trong những nước có t lệ tham nh ng cao nhất Trong 4 năm qua i Cập liên tục bị đánh rớt hạng về chỉ số tham nh ng (IP ) đồng nghĩa với việc quốc gia này mất đi c hội tăng thu nhập bình quân và khả năng thu h t nguồn vốn đ u tư trực tiếp nước ngoài

Nhân tố thứ hai là nền kinh tế thiếu minh bạch, công bằng và dân chủ, d n

đến tỷ lệ thất nghiệp v ngh o đ i gia t ng nhanh ch ng

Xét về inh tế những quốc gia trong hu vực Trung Đ ng n i chung và i Cập n i riêng h ng phải à những nước nghèo mà à những quốc gia đang phát triển với DP há cao thậm chí i ập c n ọt vào nh m “Tám sư t h u Phi” Trong các năm 2003- 2007, kinh tế Ai Cập tốc độ tăng trưởng há ấn tượng đ c iệt vào năm 2007 DP i ập đạt m c tăng trưởng 7 1

Song với m c tăng trưởng ấn tượng đ và thời gian qua i ập c những thay đổi nhất định trong việc cải cách nền kinh tế nhưng m c tăng trưởng inh tế của i ập vẫn h ng đủ để giải quyết các vấn đề inh tế xã hội ụ thể h n ở đ y

đ iễn ra sự phân cực giàu nghèo không thể chấp nhận được; điều kiện sống tồi tệ của người dân; tình trạng quan iêu tham nh ng gia đình trị; sự hình thành và mâu

thuẫn giữa các nhóm lợi ích trước hết là lợi ích chính trị giữa nhóm trung thành với tổng thống và nh m th n phư ng T y à những nguyên nhân bên trong dẫn đến cuộc khủng hoảng khó có thể kiểm soát

Thị trường ao động tại i ập trong hai thập niên v a qua u n c vấn đề và những vấn đề này ngày càng tồi tệ qua các năm Theo tổng hợp t ILO (www.ilo.org), dưới thời Mu ara t ệ thất nghiệp đ giảm nhưng t ệ sinh viên tốt nghiệp h ng c việc àm ại c xu hướng tăng (t 9 7 năm 1988 ên

14 4 năm 2006) H n thế nữa h u hết các c ng việc được tạo ra trong giai đoạn này đều thuộc hu vực inh tế h ng chính th c trong đ ư ng c ng nh n rất thấp hợp đồng ao động và các quyền ợi hợp pháp h ng được đảm ảo hiến nguy c

ị đẩy vào tình trạng đ i nghèo u n rình rập họ uộc hủng hoảng inh tế toàn

c u năm 2008 ại àm cho tình hình trở nên ph c tạp t ệ thất nghiệp của thanh niên tại i ập u n ở m c 18- 23 con số thất nghiệp tồi tệ nhất trên toàn c u

ng với thất nghiệp những hệ ụy t cuộc hủng hoảng tài chính 2008 mang

ại à sự nghèo đ i ngày một gia tăng Theo thống ê của W 50 ư ng thực của

hu vực Trung Đ ng n i chung và i ập n i riêng c được à nhờ nhập hẩu thậm chí nhiều nước thuộc g n như phải nhập hẩu hoàn toàn ư ng thực

ng với đ hệ thống ph c ợi của i ập c ng hủng hoảng M c chi tiêu

c ng mà chính phủ ành cho hu vực này ngày càng ít hiến chất ượng của ch ng giảm s t r rệt ụ thể ng n sách mà chính phủ giành cho giáo ục giảm t 19 5 năm 2002 xuống 11 5 năm 2006 t 5 2 xuống 4 0 trong c cấu DP Tư ng

tự chi tiêu cho y tế trong chi tiêu c ng đ tăng t 1 2 giai đoạn 2001- 2002 ên

3 6 trong giai đoạn 2008- 2009 m c chi tiêu này vẫn thấp h n nhiều so với chi tiêu y tế của các quốc gia c thu nhập tư ng đư ng

Người n thiếu việc àm nghèo hổ đ i ém; nhà nước chỉ đưa ra được những chính sách an sinh x hội ảo hiểm và trợ cấp thất nghiệp ở m c thấp ho c

g n như h ng c hiến cho t m nh n n đ h ng ổn định ại càng trở nên mất niềm tin vào tư ng ai chế độ g p ph n tạo nên àn s ng phẫn nộ chống đối trong nhân dân

1.3 Biến động Mùa xuân Arab t i Ai Cập

Mùa xuân Arab là một làn sóng cách mạng và biểu tình xảy ra trong thế giới Arab t m a xu n năm 2011 hởi đ u t Tusinia, Ai Cập sau đ an rộng sang các nước Trung Đ ng- B c Phi khác Các cuộc biểu tình phản đối h u như à các cuộc đình c ng iểu tình, và các cách th c khác

Đến nay, những biến động về chính trị là hậu quả t cuộc nổi dậy Mùa xuân Arab tại đất nước Ai Cập vẫn đang tiếp diễn và ường như vẫn chưa c hồi kết Những biến động này là tổng hòa của nhiều nguyên nhân bên trong và bên ngoài, và

có ảnh hưởng sâu s c tới không chỉ Ai Cập mà còn tới các nước trong hu vực Trung Đ ng vốn đ c rất nhiều điểm nóng

Diễn biến Mùa xuân Arab t i Ai Cập

Ngày 25/01/2011, một cuộc biểu tình lớn đ nổ ra ở trung tâm thủ đ airo

đ i Tổng thống Hosni Mubarak phải t ch c ngay lập t c uộc iểu tình an rộng

và iễn ra h p i ập

Sáng 29/01/2011, ông Mubarak sa thải Nội các, tuyên bố sẽ thành lập một chính phủ mới để th c đẩy cải cách trong bối cảnh làn sóng biểu tình đường phố tiếp tục leo thang kêu gọi ông t ch c sau 30 năm c m quyền Tuy nhiên, ông Mubarak tuyên bố quyết không t ch c trong khi các cuộc đụng độ giữa người biểu tình và cảnh sát tại Ai Cập đ hiến ít nhất 20 người thiệt mạng và h n 1 000 người

bị thư ng ất chấp lệnh giới nghiêm ban hành tối ngày 28/01/2011 của chính phủ người biểu tình Ai Cập tiếp tục đốt phá các tòa nhà tại Cairo, hàng chục nghìn người vẫn tụ tập trên các đường phố ở thủ đ airo thành phố Alexandria và Suez -

“t m chấn” của các cuộc biểu tình Các lực ượng an ninh Ai Cập đ n lựu đạn cay và đạn c đ u bọc cao su vào người biểu tình nhiều xe cảnh sát trang bị vòi rồng đậu dọc theo các đường chính ở airo n i người biểu tình dự kiến tụ tập

Ngày 01/02/2011 tổng thống Mu ara tuyên ố sẽ không tái tranh c nhiệm

k tiếp theo vào tháng 09/2011 Ngày 05/02/2011 các c quan truyền th ng i ập đưa tin các thành viên cao cấp của Đảng Dân chủ Quốc gia của Mu ara đ t ch c

nh đạo đảng trong đ c cả ng Mu ara Tuy nhiên sau đ ại có thông tin ông Mubarak vẫn sẽ giữ ch c tổng thống, ít nhất là cho tới cuộc b u c Tổng thống tới

Đến ngày 11/02/2011 ưới s c ép quá mạnh mẽ của n ch ng ng Mubarak chính th c t ch c và chuyển giao quyền lực cho SCAF Mohamed Hussein Tantawi, Chủ tịch tối cao của S F đ trở thành người đ ng đ u nhà nước tạm thời

Ngay sau đ ngày 13/02/2011 S F đ đình chỉ Hiến pháp và giải thể Quốc hội giải thể quan điều tra an ninh quốc gia (SSI) giải thể Đảng n chủ quốc gia (NDP)- Đảng c m quyền uy nhất ở i ập t năm 1978 và chuyển giao toàn ộ tài sản cho nhà nước truy tố ng Mu ara c ng gia đình và các ộ trưởng ưới thời của ng

Một cuộc trưng c u hiến pháp được tổ ch c vào ngày 19/03/2011 Đến ngày 28/11/2011, Ai Cập đ tổ ch c b u c quốc hội l n đ u tiên t sau khi chế độ của ông Mubarak bị lật đổ Và Mohamed Morsi- đại diện của tổ ch c Anh Em Hồi Gíao (Muslim Brotherhood- M ) đ được đ ng đảo c tri b u làm tổng thống vào ngày 24/06/2012 S F đ ra một tuyên bố hiến pháp bảo ưu mọi quyền lập pháp cho

qu n đội (đ y à nguyên nh n cho những cuộc chiến pháp lý làm tê liệt chính phủ

Ai Cập trong năm 2013)

Ngày 30/06/2012 Morsi được tuyên thệ nhậm ch c tổng thống của nước Cộng hòa Ai Cập- một đất nước không có quốc hội và hiến pháp Sự thiếu v ng một khuôn khổ pháp lý rõ ràng này là tiền đề cho sự sụp đổ của đất nước trong thời gian

ng n sau này Sự mâu thuẫn về quyền lợi ngày càng gia tăng giữa các đảng phái, cộng đồng Hồi giáo qu n đội tư pháp và những nhóm nổi dậy tại Ai Cập, tình hình chính trị bất ổn tiếp tục leo thang

Ngày 12/08/2012, trong sự th a hiệp giữa tổ ch c MB với phía qu n đội, tổng thống Morsi ra lệnh dành quyền quyết định các vấn đề an ninh quốc gia và ngân sách quốc ph ng cho phía qu n đội

Ngày 22/11/2012 Morsi đưa ra một tuyên bố loại b mọi sự giám sát tư pháp đối với các quyết định của mình Người Ai Cập cho rằng động thái này à độc tài và

bảo thủ khi ông Morsi tập hợp mọi quyền lực vào trong tay mình, hàng chục ngàn người đ xuống đường biểu tình

Ngày 30/11/2012, căng thẳng ngày càng leo thang khi ông Morsi cho soạn thảo bản hiến pháp mới Ngày 01/12/2012, ông Morsi tuyên bố sẽ tổ ch c một cuộc trưng c u hiến pháp mới sẽ diễn ra vào ngày 15/12/2012

Ngày 08/12/2012, ông Morsi buộc phải thu hồi tuyên bố về hiến pháp của mình khi áp lực của các cuộc biểu tình t phía các đảng đối lập và nhóm cách mạng lên cao, song ông vẫn giữ vững việc sẽ tổ ch c buổi trưng c u dân ý về hiến pháp

Vì vậy, các cuộc đụng độ giữa các nhóm Hồi giáo cực đoan ủng hộ ông Morsi và các phe phái đối thủ xảy ra ngày càng nhiều

Ngày 15/12/2012, các c tri đ th ng qua hiến pháp trong bối cảnh c tri đi

b u thấp nhưng các phe phái hác ở Ai Cập t chối công nhận kết quả, buộc tội

ng Morsi đang th u t m quyền lực và đang đưa đất nước Ai Cập đi vào con đường của chế độ Hồi giáo độc tài Một cuộc đấu tranh giữa tổ ch c M và các đảng phái, phong trào khác tại Ai Cập lại bùng lên trong một xã hội bị phân cực sâu s c

Ngày 25/01/2013, buổi k niệm tr n 2 năm ngày tổng thống Mubarak bị lật

đổ trở thành cuộc biểu tình chống lại tổng thống Mohammed Morsi M t trận c u quốc, lực ượng thế tục, và liên minh cánh tả yêu c u có một cuộc hội đàm với ông Morsi về các vấn đề của nội các và việc s a đổi bản hiến pháp đang g y tranh c i

Ngày 28/02/2013 phe đối lập ông Morsi tuyên bố sẽ không tham gia vào cuộc b u c dự kiến diễn ra trong tháng Tư với lý do cuộc b u c này đề nghị ủng

hộ các đảng Hồi giáo Trong giai đoạn này, sự mâu thuẫn giữa tổ ch c MB của ông Morsi và các ên đối lập đ h ng thể dung hòa, sẵn sàng nổ ra cuộc chiến bất k lúc nào

Cuối tháng 04/2013, một nhóm hoạt động chống chính phủ ra m t bản kiến nghị kêu gọi ông Morsi t ch c với chiến dịch được gọi là Tomaroud, kêu gọi đ ng đảo dân chúng biểu tình vào ngày 30/06 với lập luận: ng Morsi đ h ng c n hợp pháp hi h ng điều hành nền kinh tế điều hành chính phủ một các độc tài, và có

xu hướng Hồi giáo hóa xã hội Ai Cập Xã hội Ai Cập lúc này phân cực sâu s c giữa

một bên ủng hộ ông Morsi, và bên còn lại là các nhóm qu n chúng, các nhóm cách mạng sau cuộc nổi dậy năm 2011 M t trận c u quốc, nhóm dân tộc thiểu số của Ai Cập, những người trung thành với ông Mubarak và những người Ai Cập không tán thành việc ông Morsi trở thành tổng thống Trong tình trạng đ nền kinh tế của Ai Cập tiếp tục đi xuống không phanh, dự trữ ngân sách nhà nước giảm mạnh, hoạt động của nền kinh tế phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ tài chính t các nước Arab vùng vịnh, lạm phát tăng cao ượng khách du lịch đến Ai Cập giảm mạnh

Ngày 24/06/2013, Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Tổng Tư ệnh các lực ượng

v trang i ập, Tướng Abdel Fattah El Sisi đ tuyên ố cảnh báo cả hai phe chính trị của qu n đội sẽ không cho phép Ai Cập r i vào một “đường h m đen tối của cuộc xung đột” Nh n n đang tr ng chờ vào lực ượng qu n đội Trong hi đ ực ượng của ông Morsi cảnh báo có thể sẽ c đảo chính diễn ra

Ngày 30/06/2013, làn sóng biểu tình trên toàn đất nước Ai Cập bùng nổ đ i ông Morsi t ch c Qu n đội Ai Cập ra tối hậu thư cho ng Morsi 48 giờ để giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị, nếu h ng phía qu n đội sẽ tự đề xuất lộ trình cho tư ng ai đất nước Tuy nhiên, những người ủng hộ ông Morsi và tổ ch c MB đều bác b yêu c u của phe đối lập, cho rằng Tổng thống c n có thêm thời gian để

s a chữa những yếu kém mà họ gán cho ng như thiếu năng ực điều hành kinh tế

và giải quyết vấn đề an ninh

Trưa ngày 03/07/2013 hi hạn chót của tối hậu thư đ hết nhưng ng Morsi

h ng đáp ng yêu c u của phía qu n đội qu n đội đ đảo chính nhanh gọn lật đổ

vị tổng thống dân c đ u tiên của Ai Cập đình chỉ hiến pháp, n m quyền chính trị,

và cam kết sẽ tổ ch c các cuộc b u c sớm

Ngày 04/07/2013, ông Adli Mahmud Mansour, chánh án Tòa án hiến pháp

Ai Cập đ chính th c tuyên thệ nhậm ch c, trở thành Tổng thống lâm thời của nước này sau khi Tổng thống Morsi bị qu n đội buộc phải ra đi

Phe Hồi giáo ủng hộ ông Morsi, vị tổng thống đ ị phế truất, kịch liệt phản đối việc thành lập Chính phủ lâm thời và các quyết định bổ nhiệm các thành viên

của Chính phủ Phe này đ phát động một làn sóng biểu tình r m rộ trong phạm vi

cả nước đ c biệt là tại thủ đ Cairo và các thành phố lớn

Trước tình hình đ ngày14/08/2013 hính phủ lâm thời Ai Cập đ cho phép lực ượng qu n đội và cảnh sát ng v ực để giải tán cuộc bạo loạn của những người Hồi giáo thuộc tổ ch c M đ i h i phục ch c vụ tổng thống Ai Cập cho ng Mohame Morsi Đ y à sự kiện đẫm máu nhất tại nước này suốt nhiều năm qua Theo th ng áo của Bộ Y tế Ai Cập, riêng trong ngày này, ít nhất có 525 người bị thiệt mạng và khoảng 3 717 người bị thư ng on số mà tổ ch c M đưa

ra c n cao h n rất nhiều: ít nhất 2 000 người đ ị chết và h n 10 000 người bị thư ng

Sau các vụ trấn áp đẫm máu của qu n đội và cảnh sát ngày 14/08/2013 đối với người biểu, tình hình Ai Cập diễn biến theo chiều hướng cực k nguy hiểm Các cuộc biểu tình của phe MB ngày càng đ ng h n và ạo lực h n Tình trạng khẩn cấp đ được ban bố, các biện pháp c ng r n của lực ượng an ninh c ng đ được cảnh áo nhưng phe này đ ất chấp tất cả, tiếp tục tấn công các trụ sở của chính quyền các đồn cảnh sát, và các mục tiêu công cộng khác Tuy tình hình Ai Cập diễn ra hết s c căng thẳng nhưng hính phủ lâm thời Ai Cập vẫn t rõ quyết tâm tuyên chiến với các lực ượng mà họ gọi à “ hủng bố”

Ngày 17/08/2013 ng Sherif Shaw y người phát ngôn của Chính phủ cho biết Thủ tướng Hazem El - e awi đ chính th c đề nghị giải thể phong trào

MB và yêu c u Bộ Các vấn đề xã hội xem xét khuôn khổ pháp lý của việc giải thể này

Ngày 18/08/2013, Chính phủ lâm thời Ai Cập ra thông báo nêu rõ, cuộc chiến chống khủng bố sẽ tiếp tục Ông Sharaf Al - Din, Bộ trưởng Bộ Thông tin Ai Cập với tư cách người phát ngôn của Chính phủ tuyên bố, chính phủ sẽ tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố với tất cả quyết tâm và s c mạnh của mình Chính phủ

c ng cam ết thực hiện kế hoạch lộ trình chuyển giao quyền lực, xây dựng Hiến pháp mới, tổ ch c các cuộc b u c Quốc hội và Tổng thống, tuân thủ các nội dung

đ được các lực ượng chính trị đưa ra ngày 03/07 v a qua nhằm xây dựng một Nhà

nước thực sự dân chủ Phía chính phủ lâm thời c ng để ng khả năng cho ực ượng đối lập có thể tham gia vào đời sống chính trị của đất nước và kêu gọi tổ ch c MB

h y thay đổi quan điểm và gia nhập tiến trình chính trị của Ai Cập

Trong khi số người chết vì đụng độ đang gia tăng tổng thống lâm thời Mansour đ thành ập một ủy ban (U an 50 ( h ng c người Hồi giáo) để tiến hành s a đổi Hiến pháp năm 2012 hiện đang ị đình trệ ng ngày này cựu tổng thống Morsi và 14 thành viên trong tổ ch c MB phải tham dự phiên tòa xét x với cáo buộc “ ẻ sát nh n và ích động các hoạt động giết người”

Trong tiến trình chuyển đổi dân sự ở Ai Cập, ngày 30/11/2013, Ủy ban Hiến pháp thông qua bản dự thảo Hiến pháp đ được đề xuất s a đổi

Ngày 14/12/2013, Tổng thống Mansour thông báo sẽ tổ ch c cuộc trưng

c u dân ý về Hiến pháp vào ngày 14 và 15/01/2014 Dư uận tại Ai Cập chia thành hai luồng ý kiến trái ngược khi phản ng về dự thảo Hiến pháp mới Theo lịch trình chuyển giao chính trị do chính phủ lâm thời vạch ra, sau cuộc trưng c u ý dân, Ai Cập sẽ tiếp tục tiến hành b u c quốc hội và tổng thống vào khoảng tháng 4/2014

Theo kết quả kiểm phiếu chính th c được Ủy ban B u c Trung ư ng i Cập (SEC) công bố vào cuối giờ chiều ngày 18/01/2014, t lệ ủng hộ đối với bản hiến pháp mới trong cuộc trưng c u n được tổ ch c vào ngày 14-15/1 v a qua lên tới g n 20 triệu người, chiếm t lệ 98,1%

T tháng 1 đến tháng 2/2014, tổng thống Mansour cùng chính phủ đ thực hiện hàng loạt những động thái dọn đường cho cuộc b u c Tổng thống được

dự định diễn ra vào tháng 4/2014 Quan trọng nhất, là vào ngày 27/02, Tổng thống lâm thời Ai Cập y Mansour đ cải tổ SCAF nhằm trao cho qu n đội nhiều quyền độc lập h n với chính quyền dân sự S c lệnh được an hành ngày 27/02 quy định SCAF sẽ do Bộ trưởng Quốc phòng làm chủ tịch thay vì Tổng thống như trước đ y

Đ y à n đ u tiên trong lịch s Ai Cập, Tổng thống đồng thời là Tổng tư ệnh các lực ượng v trang theo quy định của Hiến pháp, không n m giữ vị trí đ ng đ u hội đồng quyền lực này Trong hi đ phe M và những lực ượng ủng hộ ông Morsi vẫn tiếp tục phát động những cuộc biểu tình ài ngày Đáp trả lại phe đối lập này,

ngày 25/03, tòa án Ai Cập đ tuyên t hình ít nhất 528 người ủng hộ phong trào MB

o c iên quan đến các vụ bạo loạn ở miền Nam nước này hồi năm ngoái Theo áo chí Ai Cập đ y à số ượng án t hình lớn nhất được tuyên trong một phiên xét x trong lịch s hiện đại nước này hưa c ị cáo nào bị giam giữ và họ có quyền kháng án

Ngày 08/06/2014, trong k b u c tổng thống Ai Cập, ông Abdel Fattah El Sisi đ tr ng c với 96,9% số phiếu Tổng thống mới sẽ có nhiệm vụ tổ ch c cuộc

b u c Quốc hội nhằm hoàn tất lộ trình chuyển tiếp chính trị đồng thời khôi phục

an ninh và nền kinh tế đang hủng hoảng tr m trọng

uộc iểu tình nổi ậy ngày 25/01/2011 tại i ập và iễn iến éo ài đến ngày tổng thống i ập t ch c vào ngày 11/02/2011 được nhiều phư ng tiện

th ng tin đại ch ng trong đ đi đ u à h ng tin gọi à “ ách mạng Tr ng” ởi

tính chất ạo động của n Thứ nhất cuộc nổi ậy iễn ra h ng t đ u t sự giác ngộ chung mà iễn ra một cách tự phát và h ng c tổ ch c Thứ hai ết quả r

ràng nhất mà nh n n i ập đạt được sau cuộc nổi ậy mới chỉ đ n thu n à sự ra

đi của tổng thống Mu ara hiện nay quyền ực vẫn nằm trong tay qu n đội nền

n chủ thực sự cho tất cả nh n n i ập vẫn đang à điều mong đợi tuy các cuộc

u c đang iễn ra

Những tổn thất về chính trị- xã hội- kinh tế mà Mùa xuân Arab gây ra là

vô cùng sâu s c, và tồn tại cho đến nay, sẽ được àm r trong chư ng 2 Đ y c ng à những tiền đề của những vấn đề phát triển nổi bật tại Ai Cập trong giai đoạn hiện nay

HƯƠNG

NH NG V N Đ PHÁT TRI N N I B T CỦA AI C P

Trước hết, c n khẳng định rằng “nh ng vấn đ phát triển n i bật”của Ai

Cập là những diễn biến quan trọng về chính trị, kinh tế, quan hệ quốc tế của Ai Cập, chi phối sự phát triển của Ai Cập trong giai đoạn hiện nay

Trong uận văn này những vấn đề phát triển nổi bật của Ai Cập gồm các vấn đề nổi bật diễn ra vào những năm đ u thế k XXI đến trước tháng 10/2014: vấn

đề kinh tế của Ai Cập đ c biệt à vấn đề phát triển u ịch; vấn đề chính trị của Ai Cập; quan hệ quốc tế của i ập với a đối tác quan trọng nhất à M U Trung

Đ ng Đ y đều là những vấn đề nổi bật nhất hiện nay tại Ai Cập, nhất là sau biến động M a xu n ra c tác động toàn diện, sâu s c tới cuộc sống của nhân dân Ai Cập, tới tình hình an ninh của Ai Cập và khu vực Trung Đ ng

2.1 T n thất kinh tế và các vấn đ phát triển kinh tế

M a xu n ra đ tác động sâu s c tới toàn bộ đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của Ai Cập Những tổn thất mà Mùa xuân Arab gây ra cho nền kinh thế Ai Cập

vô cùng to lớn

Theo một áo cáo của Ng n hàng re it grico e (Pháp) cuộc hủng hoảng chính trị tại i ập àm đất nước này thiệt hại 310 triệu USD mỗi ngày o các nhà máy phải đ ng c a và hách u ịch hủy chuyến tổng thiệt hại inh tế mang tính

an t a đến giữa năm 2011 ên tới h n 12 t USD ộ trưởng ng thư ng i ập cho iết xuất hẩu trong tháng 01/2011 của i ập giảm 6 o ệnh giới nghiêm

và việc vận chuyển hàng h a của quốc gia này g p nhiều h hăn Kinh tế Ai Cập được ự áo tăng trưởng 5 3 trong năm tài chính 2011-2012 tuy nhiên con số thực tế à 2 2 ( o ộ trưởng Bộ kế hoạch và Hợp tác Quốc tế shraf - ra y

c ng ố)

Du ịch- ngành c ng nghiệp h ng h i chiếm vị trí quan trọng trong c cấu kinh tế của i ập (đ ng g p 6 trong DP của i ập đem ại oanh thủ 13 t USD trong năm 2010) c ng ị ảnh hưởng n ng nề t cuộc hủng hoảng H n một

triệu u hách đ rời i ập h n 80 ượng đ t chuyến u ịch đ ị hủy ng với đ 200 triệu người àm việc tại hu vực này đ ng trước nguy c mất việc àm iao th ng đường s t đ c iệt à tuyến đường giao th ng huyết mạch ài 1000 m

ọc theo s ng Ni e nối airo với swan ị phong t a o c ng nh n đường s t tuyên

ố tổng đình c ng c ng g y ra các thiệt hại h ng nh cho quốc gia này Nh n c ng tại các hu c ng nghiệp ớn ng ng àm việc nh n viên hải quan thu phí tàu è qua

ênh đao Suez (ước tính 50 tàu/ ngày và 3 t USD/ năm) c ng đình c ng

Một hậu quả hác à sự o ngại của các nhà đ u tư nước ngoài ngày càng tăng nhất à đối với quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn ngoại tệ như i ập Khi chính phủ c t internet trong 5 ngày ạo động c ng việc inh oanh của rất nhiều

c ng ty ị gián đoạn đ c iệt à các c ng ty nước ngoài Nhiều c ng ty nước ngoài

đ tạm ng ng hoạt động tại i ập r t toàn ộ ho c một ph n nh n viên về nước

Vì thế sẽ rất h hăn cho i ập để ấy ại niềm tin của các nhà đ u tư và những

c ng ty ự định inh oanh tại i ập sẽ rất cẩn trọng hi đưa ra quyết định Thêm vào đ rất nhiều người giàu c tại i ập chuyển tiền ra h i đất nước để ảo toàn

tài chính của họ h ng ị phong t a hi ng Mu ara rời nhiệm

ất ổn chính trị tại i ập c ng hiến nợ quốc gia tăng thêm hoảng 3 t USD Theo Tổ ch c Kiểm toán Trung ư ng i ập tổng nợ nước ngoài và nợ trong nước của i ập tính đến hết qu I/2011 đ tăng đến m c 1080 t P

( hoảng 181 t USD) tư ng đư ng 89 5 DP của i ập năm 2010

Một mối o ngại đáng ể à an ninh ư ng thực của i ập ị đe ọa tr m trọng hi i ập phải nhập hẩu ư ng thực Hiện nay đất nước này chủ yếu phải nhập hẩu ư ng thực th ng qua hải cảng exan ria cuộc hủng hoảng này sẽ à

c hội tốt cho các ph n t quá hích phong t a hải cảng phá hoại đường vận chuyển ho c đốt ho gạo Nếu chính quyền m thời và qu n đội h ng thể iểm soát được hu vực này thì tình trạng hỗn oạn tại i ập sẽ ngày càng tr m trọng Nhiều nhà ph n tích c n cảnh áo đến một nạn đ i nối tiếp sự sụp đổ inh tế c thể

xảy ra trên iện rộng tại quốc gia này

Hiện h n 1/4 n số Ai Cập đang sống ưới ngưỡng nghèo đ i với m c thu nhập 2 USD/ngày đồng thời 1/4 dân số khác sống cách ngưỡng này không xa Trong hi đ t lệ thất nghiệp chung hiện ở m c 13 4 Điều đáng n i à 70 người thất nghiệp trong độ tuổi ao động sung s c t 15-29 và h n 80 người thất

nghiệp c trình độ học vấn cao

Du lịch Ai Cập

Trong nền kinh tế Ai Cập thì Du lịch là ngành quan trọng nhất và nổi bật nhất Khi đề cập đến những tổn thất trong nền kinh tế mà biến động Mùa xuân Arab mang tới, không thể không nh c tới tổn thất trong ngành du lịch như à một vấn đề nổi bật nhất

Giới thiệu chung về ngành du lịch của Ai Cập

Ai Cập là một quốc gia có rất nhiều lợi thế trong việc phát triển ngành du lịch

Yếu t lịch sử: Như đ nêu ở trên, Ai Cập là một nước cộng hòa nằm ở phía

b c ch u Phi Trung Đ ng và t y nam ch u Á i ập có thể coi là nền văn minh sớm nhất thế giới thường g n với khái niệm “Văn minh i ập cổ đại” hay “Nền văn minh s ng Ni e” Đ c biệt, các di sản kiến tr c đồ sộ và đạt đến một trình độ

vư n ên t m k quan của thế giới như: các im tự tháp, các kiệt tác về hội họa, điêu h c và nghệ thuật ướp xác… à những s c hút mạnh mẽ để đất nước Ai Cập

thu hút khách du lịch

Yếu t dân : Ai Cập à nước đ ng n th hai ở Châu Phi, với khoảng 87

triệu người H u hết dân số tập trung dọc theo hai bờ s ng Ni e đ ng nhất tại Alexandria, Cairo và Châu thổ sông Nile, và vùng g n Kênh đào Suez n 90% dân số theo Đạo Hồi và đa số còn lại theo Thiên chúa giáo (nhiều nhất là giáo phái

Coptic Chính thống)

Dân Ai Cập s dụng nhiều loại ngôn ngữ t hệ ngôn ngữ Afro-Asiatic trong suốt lịch s của họ b t đ u t Ai Cập Cổ cho tới Ai Cập Arab hiện đại Hiện tại, ngoài tiếng Arab thì Tiếng Anh và Pháp là ngôn ngữ th hai, vì thế người dân Ai Cập có thể giao tiếp khá thành thạo với khách du lịch

V đ u ki n t nhiên: Ở Ai Cập, một năm c hai m a đ ng và hạ Mùa hạ

kéo dài t tháng 5 đến tháng 10 m a đ ng t tháng 11 đến tháng 4 năm sau Đ c biệt tại Ai Cập, có nhiều suối nước n ng và nước khoáng, có thể trở thành những

điểm du lịch y tế rất tưởng

Ai Cập có vị trí địa lý thuận lợi để phát triển du lịch: Ai Cập có biên giới với Lybia ở phía tây, Sudan ở phía nam, với Israel ở đ ng c Ai Cập chính là một quốc gia liên lục địa, sở hữu một c u nối lục địa ( o đất Suez) giữa Châu Phi và Châu Á, và một c u nối đường thu (Kênh Suez) nối giữa Biển Địa Trung Hải và

Ấn Độ Dư ng th ng qua iển Đ

Thủ đ airo của Ai Cập là thành phố lớn nhất Châu Phi và t nhiều thế k

đ nổi tiếng là một trung tâm học thuật văn h a và thư ng mại Viện hàn lâm ngôn ngữ Arab của Ai Cập chịu trách nhiệm chỉnh lý ngôn ngữ Arab (Arabic:ةغ ل لا لاةي برع ) trên kh p thế giới Được biết, Thành phố Cairo mỗi ngày thu hút tới 10.000 khách du lịch t kh p n i trên thế giới

Ai Cập có một nền công nghiệp truyền thông và nghệ thuật phát triển t cuối thế k 19, hiện nay c h n 30 ênh truyền hình vệ tinh và 100 phim truyện sản xuất hàng năm Trên thực tế, Cairo t u đ được gọi là "Hollywood của phư ng Đ ng "

Văn h a i ập dựa trên lịch s phát triển rất u đời chính là yếu tố tạo ra

s c hút mạnh mẽ đối với khách du lịch N i đến Ai Cập người ta nghĩ ngay đến những kim tự tháp à n i ch a đựng ao điều huyền bí Ngoài ra, Ai Cập c ng c

những “đ c sản văn h a” để thu hút khách du lịch như: thung ng các ng hoàng ở Luxor với nhiều ăng mộ vườn tược và những di vật hàng ngàn năm tuổi, những sa mạc rộng lớn và những ốc đảo k vĩ ên ng s ng Ni e

Tại Ai Cập nói chung và thủ đ airo n i riêng c rất nhiều ngọn tháp cổ và những kim tự tháp mang nhiều huyền thoại về các vị pharaoh nổi tiếng, với bảo tàng xác ướp cùng những báu vật của họ Cả thủ đ airo c h n 1 000 nhà thờ mang nhiều màu s c h n 1 000 t a tháp hác nhau Đ y à điều kiện rất tốt để thu hút những khách du lịch tìm đến để khám phá

Những ph n tích trên đ y cho thấy Ai Cập có rất nhiều điều kiện để phát triển ngành du lịch Với những lợi thế về lịch s văn h a và hối ượng di sản đồ

sộ, Ai Cập được coi à đất nước c điều kiện phát triển ngành du lịch tốt nhất thuộc khu vực châu Phi Thực tế, Ai Cập chính là quốc gia rất thành công trong việc tận dụng những lợi thế và tài nguyên sẵn c để phát triển ngành du lịch để ngành công nghiệp không khói này trở thành nhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế của quốc gia

Thực trạng phát triển du lịch của Ai Cập hiện nay

Nh ng kết quả đ đ c

Có thể khẳng định, Ai Cập là một trong những quốc gia có nền du lịch phát triển

cả về số ượng và chất ượng đ c biệt nếu so sánh Ai Cập với phạm vi châu lục

Số ượng khách du lịch đến với Ai Cập tăng n theo thời gian, t chỗ mới chỉ đ n được 1,4 triệu u hách năm 1982 i ập trong 4 năm iên tiếp t 2007 đến 2010 đ đ n trên 10 triệu u hách trong đ đỉnh điểm là 14,051 triệu du khách vào năm 2010 Ngay cả khi biến động Mùa xuân Arab xảy ra vào năm 2011 vẫn có 9,497 triệu ượt khách du lịch đến Ai Cập Đ y thực sự là một ước tiến dài của ngành công nghiệp không khói Ai Cập

Trong hi đ ượng người Ai Cập đi u ịch nước ngòai lại tăng h ng đáng

kể, những giữ ở m c ổn định t 2,683 triệu ượt người (năm 1995) đến 5,307 triệu ượt người (năm 2005) Trong đ ượng người Ai Cập đi u ịch nước ng ai tăng mạnh vào những năm 2004 và 2005 với trên 5,2 triệu ượt người

Bi u đồ 2.1: Số lượng khách du lịch đến Ai Cập v lượng khách Ai Cập đi du lịch nước ngòai t n m 5 đến n m nghìn người)

Nguồn: Niêm giám thống kê du lịch của Tổ chức Du lịch Thế giới

Để đạt kết quả này, ngành du lịch Ai Cập đ thực hiện tốt một số giải pháp như: tổ ch c nhiều chiến dịch quảng bá tại nước ngoài, tham gia các hội chợ du lịch quốc tế n ng cao năng ực đội ng nh n viên đa ạng hóa các sản phẩm du lịch và xây dựng thêm khoảng 200.000 phòng khách sạn, cải tạo lại các sân bay, hạ t ng c

sở, củng cố các c chế hợp tác với ngành hàng không, hoàn thành việc xây dựng nhà ga số 3 của sân bay Cairo với mục tiêu đ n được 27 triệu hành hách/năm

Tư ng ng với ượng hách nước ngòai du lịch Ai Cập, doanh thu ngoại tệ

t nguồn hách này c ng iến động theo t ng năm Nếu như vào năm 1995 i Cập thu đự c 2 954 t USD ngoại tệ t du lịch thì đến năm 2004 con số này đ tăng gấp đ i à 6 328 t USD và đạt đỉnh điểm vào năm 2010 hi ượng ngoại tệ Ai Cập thu về là 13,633 t USD đ ng g p tới h n 11 DP và hoảng 20% nguồn thu ngoại tệ Trong 4 năm t 2007 đến 2010, ngoại tệ mà Ai Cập thu về t Ai Cập

tăng đều t 10,327 t USD lên 13,633 t USD Năm 2009 oanh thu này giảm nhẹ, chỉ còn 11,757 t USD so với năm 2008 à 12 104 t USD, nguyên nhân là do khủng hoảng kinh tế tài chính toàn c u, dịch cúm A/H1N1 và cuộc chiến tại Dải Gaza Tuy nhiên, nếu so sánh với con số sụt giảm ngành du lịch của thế giới, sự suy giảm trên à h ng đáng o ngại nếu so với m c giảm trung bình 8% của toàn c u theo tính toán của Tổ ch c Du lịch Thế giới (OMT) Vào năm 2011 ượng khách

du lịch đến Ai Cập giảm nên doanh thu ngoại tệ t du lịch c ng giảm theo, chỉ còn 9,333 t USD, tuy nhiên, đ y vẫn là nguồn thu chủ chốt của nền kinh tế Ai Cập

Bi u đồ 2.2: Doanh thu ngoại tệ t du lịch của Ai Cập t n m 5 đến 2011

(triệu USD)

Nguồn: Niêm giám thống kê du lịch của Tổ chức Du lịch Thế giới

Ai Cập có s c hút với tất cả mọi du khách trên thế giới Theo thống kê, du hách Nga đến Ai Cập đ ng nhất, tiếp theo à các nước nh Ita y Đ c, Ba Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản

Đối với Ai Cập, du lịch không còn chỉ mang nghĩa giải trí nữa, mà giờ đ y

n c n mang nghĩa inh tế-xã hội phục vụ cho mọi t ng lớp trong xã hội Đ y

c ng à một trong những nguồn thu ngoại tệ hàng đ u của nước này trong những

năm g n đ y Mục tiêu của Ai Cập trong những năm tới à đ n 25 triệu ượt khách vào năm 2020 và đạt doanh thu 27 t USD

Trong thời điểm đ u tháng 02/2011 đ c h n 1 triệu du khách rời kh i Ai Cập h n 80 ượng đ t tour bị hủy, 200 triệu USD đ u tư cho ngành du lịch bị mất

và h n 2 triệu người làm việc trong ngành công nghiệp h ng h i này c nguy c mất việc làm vì những cuộc biểu tình chống chính phủ kéo trong thời gian trước đ Lượng khách du lịch giảm mạnh t 14,7 triệu u hách vào năm 2010 chỉ còn 9,8 triệu u hách vào năm 2011 T chỗ ngành du lịch đ ng g p 12 5 t USD vào

ng n sách nhà nước, con số này giảm xuống chỉ c n h n một n a là 5,9 t USD vào năm 2013 Doanh thu t ngành du lịch trong n a đ u năm 2014 à 3 t USD, giảm 25% so với cùng k năm trước (theo báo cáo của Bộ du lịch Ai Cập vào tháng 8/2014) Du lịch Ai Cập vẫn đ ng g p tới 11,3% GDP và 14,1% GDP vào doanh thu ngoại tệ cho đất nước Ai Cập

Tình hình du lịch Ai Cập t chính biến lật đổ ông Morsi vào tháng 7/2013 đến nay c ng h ng có gì tiến triển, du khách h u như iến mất tại các điểm du lịch được ưa thích ở airo như hu chợ cổ Khan el-Khalili, Bảo tàng Ai Cập, các nhà thờ Hồi giáo, di tích thành cổ và dịch vụ du thuyền s ng Ni e Trong hi đ tuy bạo lực vẫn chưa an đến các thành phố nghỉ ưỡng biển nổi tiếng của Ai Cập như Sharm el-Sheik và Hurghada nằm bên bờ Biển Đ , cách Cairo khoảng 500 km, các nhà hàng, khách sạn và hu nghỉ ưỡng tại đ y v ng l ng đang trong giai đoạn cao điểm du lịch Trước đ hàng trăm nghìn u khách - chủ yếu đến t các nước châu Âu và Nga - đ ồ ạt rời các khu nghỉ ưỡng ở Biển Đ Lượng hành khách trên

các chuyến ay đến quốc gia B c Phi này tiếp tục giảm thêm 50% vào trung tu n tháng 8/2013 trong đ một số chuyến bay g n như trống rỗng Theo người đ ng

đ u Liên đoàn ác ph ng u ịch Ai Cập Elhamy El-Zayat, chỉ tính t cuộc chính biến hôm 03/07/2013 tới trung tu n tháng 8/2014, thiệt hại của ngành du lịch nước này lên tới 5 t bảng Ai Cập ( hoảng 720 triệu USD), do số ượng đ t phòng khách sạn và mua tua du lịch giảm Trong hi đ theo các nhà ph n tích của hãng dịch vụ tài chính JP Morgan, tình trạng bất ổn chính trị hiện nay khiến ngành du lịch Ai Cập thiệt hại tới 400 triệu USD/tháng

Bên cạnh đ , ng nh du lịch Ai Cập c ng c n phải khắc phục một số vấn đề

h c, như nạn quấy rối tình dục Vấn đề quấy rối tình dục trở thành một vấn nạn

lớn khi hàng loạt vụ việc nghiêm trọng diễn ra ngay tại trung tâm thủ đ airo và nhiều n i hác Vào giữa năm 2010 ộ Du lịch Ai Cập đ phải phát động một chiến dịch tuyên truyền đấu tranh chống lại tệ nạn này Theo báo cáo của Bộ Du lịch Ai Cập, trong số 109 phụ nữ người nước ngoài được h i, có tới 93,6% khẳng định họ đ ị quấy rối tình dục, 90,8% nói rằng đ ị tán tỉnh, gạ gẫm, 70,6% nói rằng đ ị đụng chạm vào những n i nhạy cảm Tồi tệ h n nữa, 52% trong số những người được h i nói rằng họ là nạn nhân của tệ nạn trên hàng ngày, 96,3% cho biết không thể đi ộ một cách bình yên trên phố và 58,9% phải chịu đựng những c chỉ hành động lạ ng trên các phư ng tiện vận tải công cộng ng theo nghiên c u trên 66 người được h i nói rằng có cái nhìn không thiện cảm đối với

Ai Cập vì tệ nạn quấy rối tình dục 17 đ quyết định rời Ai Cập và không quay trở lại n i đ y nữa Những người được h i nói rằng họ sẽ khuyên bạn của họ không nên

đi u ịch Ai Cập Đ y thực sự à nguy c ảnh hưởng đến ngành du lịch nước này,

vì du lịch là một trong những ngành đem ại nguồn thu chính cho Ai Cập với thu

nhập hàng năm ên tới h n chục t USD

Mới đ y ộ Du lịch Ai Cập này đ đưa ra một chiến dịch nhằm tuyên truyền cho tất cả những ai có quan hệ trực tiếp ho c gián tiếp với du khách, với khẩu hiệu:

"Du lịch đem ại sự thịnh vượng cho tất cả chúng ta" nhằm nhấn mạnh t m quan trọng của ngành này và nâng cao ý th c của người dân

Vấn đ phục hồi ngành Du lịch hậu Mùa xuân Arab

Trước thực trạng đ hính phủ lâm thời Ai Cập đ triển khai hàng loạt biện pháp nhằm sớm khôi phục hoạt động du lịch

Mới đ y Ngoại trưởng Na i Fahmy đ trực tiếp giao nhiệm vụ cho các đại

s thuyết phục chính phủ các nước dỡ b ho c giảm bớt hạn chế đi ại tới Ai Cập

đ c iệt à các hu vực an toàn như Sharm e Shei h và Hurgha a Trong hi đ hãng hàng không quốc gia Ai Cập (EgyptAir) thông báo giảm đồng hạng 20% giá

vé cho các chuyến bay quốc tế và nội địa trong khoảng thời gian t ngày 14/12/2013 và 1/2-20/3/2014 Hoạt động này nằm trong khuôn khổ chiến dịch kích

1-c u du lị1-ch mang tên "Ai Cập trong tim bạn" đượ1-c EgyptAir và Bộ Du lị1-ch phối hợp

tổ ch c

Mới đ y t n ộ trưởng bộ Du lịch Ai Cập Hisham Zaazou c ng rất lạc quan

về sự phục hồi của ngành công nghiệp không khói này Trong buổi ph ng vấn với Daily News ngày 03/09/2014, ông Zaazou cho rằng ngành du lịch của Ai Cập sẽ sớm phục hồi và lại sẽ đ ng g p vào nền kinh tế của Ai Cập

Bộ trưởng bộ du lịch cho biết, trong thời gian qua, bộ du lịch Ai Cập đ àm việc rất vất vả để thuyết phục chính phủ và u hách nước ngoài quay trở lại Ai Cập đ c biệt là việc kết hợp với Bộ ngoại giao Ai Cập vào cuối năm 2013 Kết quả

là cuối tháng 11/2013 đ c 673.000 du khách viếng thăm i ập, so với ượng

301 000 người vào tháng 09/2013

Tuy nhiên, khách du lịch vẫn rất lo ngại về tình trạng an ninh hiện nay tại Ai Cập đ c biệt là sau vụ một chiếc xe buýt du lịch hi đi qua c a khẩu Ta a đ ị đánh om hủng bố khiến 03 du khách Hàn Quốc thiệt mạng Để x lý việc này, Bộ

du lịch Ai Cập đ phối hợp với các c quan an ninh rà soát ại tất cả các tuyến xe đường bộ đ t các thiết bị GPS theo dõi ch t chẽ các tuyến xe u t để đề phòng các cuộc tấn công khủng bố, ho c b t cóc, gây tổn thư ng đến khách du lịch Tại các sân bay, Ai Cập c ng tăng cường lực ượng an ninh và mở rộng hệ thống chăm s c

s c kh e cho du khách tại đ y

Song song với những hành động đ ộ du lịch Ai Cập c ng phối hợp với Bộ ngoại giao, Bộ thông tin truyền th ng để mời các đoàn an ninh t nhiều nước châu

Âu đến thăm nhiều địa điểm du lịch khác nhau của Ai Cập và kiểm tra tình hình an ninh để khẳng định rằng Ai Cập vẫn là một điểm đến an toàn Bộ trưởng bộ du lịch

hy vọng rằng, với những biện pháp này, Ai Cập sẽ thu hút trở lại số ượng lớn khách châu Âu vốn chiếm 70% thị trường du lịch Ai Cập Không chỉ nh m đến các khách du lịch t ch u Âu ng Zaazou c ng muốn thu h t ượng khách tiềm năng gồm 98 triệu ượt người đi u ịch mỗi năm đến t châu M và các nước châu Á như Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, khi cho sản xuất và quảng bá hàng loạt quảng cáo truyền hình về du lịch Ai Cập tại các nước này

Ngoài khách du lịch quốc tế t châu Âu và các quốc gia khác, thì khách du lịch trong thế giới Arab chiếm 20% số ượng khách của Ai Cập c ng được Ai Cập chú trọng phục hồi Trong số rất nhiều các hoạt động quảng á được đưa ra chiến dịch “ h ng t i nhớ bạn” nhằm thu h t ượng khách Arab trở lại đ thu h t được rất nhiều khách t Sau i ra ia và Kuwait đến thăm ại Sharm El-Sheikh và Hurghada Bộ du lịch Ai Cập c ng cho iết, hiện số u hách đến t Jordan và

Le annon c ng gia tăng ổn định

Đối với các địa điểm du lịch, ngoài số tiền mà bộ an ninh nội địa và quốc phòng chi cho việc phát triển du lịch, Ai Cập c ng đ chi đến 7 triệu USD của Bộ

du lịch để phục hồi các điểm đến du lịch nổi tiếng Những khách sạn nổi tiếng đ được x y thêm tường bao, và l p đ t các thiết bị phát hiện chất nổ Ai Cập c ng miễn phí một số loại phí hoạt động cho các khách sạn, bãi biển du lịch và tăng cường cấp phép hoạt động cho các khách sạn mới

Về các vấn đề như nạn chèo kéo khách du lịch mua hàng tại các địa điểm tham quan nổi tiếng như ch n Kim Tự Tháp, các bãi biển, Bộ du lịch Ai Cập c ng

đ thống nhất với các người bán rong kh ng được chèo éo hách hàng c ng như phải án theo đ ng giá quy định của nhà nước

Địn ớng ngành Du lịch Ai Cậ đến nă

Để đạt mục tiêu thu hút 25 triệu u hách đạt doanh thu 27 t USD trong năm 2020 ngành u ịch Ai Cập đ và đang thực hiện một số biện pháp để th c đẩy ngành du lịch phục hồi và tiếp tục phát triển

 Tiến hành các chiến dịch quảng á để tiếp tục thu hút khách du lịch Nhiệm vụ đ u tiên mà ngành du lịch nước này hướng tới đ à việc đẩy mạnh phát động và quảng bá ngành du lịch Mới đ y u ịch Ai Cập ra khẩu hiệu “ i Cập - N i mọi th đang t đ u” Khẩu hiệu này nằm trong chiến dịch quảng bá mới của ngành du lịch Ai Cập trên bình diện quốc tế mà quan Phát triển Du lịch (ETA) thuộc Bộ Du lịch nước này v a đưa ra Được thực hiện tại 26 quốc gia châu

Á, châu Âu và châu M , chiến dịch quảng bá mới này c ng được phát sóng trên các kênh truyền hình nổi tiếng nhất của thế giới như NN hay urosport với một ngôn ngữ nghệ thuật, th n bí, sôi nổi và hóm hỉnh, nhằm làm nổi bật những vẻ đẹp và những thế mạnh của nghành du lịch đến với khán giả truyền hình năm ch u

ng nhằm th c đẩy ngành du lịch, Ai Cập đang tiến hành hàng loạt những hoạt động bảo tồn các công trình cổ, xây dựng cảnh quan, tạo ra những không gian kiến trúc tư ng thích quanh những c ng trình đ Dự án này của Ai cập phát triển

du lịch mà vẫn không quên bảo tồn và tôn tạo các di sản quý giá của mình, t đ bảo đảm tạo s c hút cho ngành công nghiệp không khói của nước này

 Trong giai đoạn tiếp theo, ngành du lịch Ai Cập đang hướng tới việc phát triển loại hình du lịch y tế

Ai Cập nổi tiếng bởi những thành phố có nhiều nguồn nước khoáng nóng, cát đen và n c hả năng chữa được nhiều loại bệnh, những bãi biển có nhiều đ c tính chữa bệnh Ph n lớn những khu du lịch đ nằm ở Sinai, một n i nổi tiếng bên

bờ biển Đ và có những điều kiện thích hợp để phát triển loại hình du lịch y tế Dự kiến, loại hình du lịch này sẽ thu hút 1,47 t USD đ u tư nước ngoài và tạo ra 20.000 việc àm vào năm 2016 số ượng phòng khách sạn tại những khu du lịch trên sẽ lên tới 1.800 nhằm đ n tiếp khoảng một triệu u hách đến đ y để chữa bệnh và nghỉ ng i

 Ai Cập c ng nên phát triển du lịch xanh với các dịch vụ l n biển ở các rạn san hô tại bờ biển Đ

 Ai Cập nên kích thích du lịch tôn giáo vì đ y à n i c rất nhiều danh lam của nhiều giáo phái, tôn giáo khác nhau

 Ai Cập c ng nên mời đại diện các kênh truyền hình nước ngoài và các tờ báo lớn của nhiều nước đến thăm tất cả những thành phố du lịch và những khu nghỉ ưỡng nổi tiếng của Ai Cập, nhằm bảo đảm rằng an ninh đang được đảm bảo, cuộc sống thường nhật và các dịch vụ du lịch đ h i phục

Bộ trưởng Bộ du lịch, ông Zaazou tự tin dự đoán ngành u ịch Ai Cập sẽ phục hồi hoàn toàn vào cuối năm 2015 Kế hoạch đ y tham vọng của ngành du lịch

Ai Cập vào năm 2020 đang được dẫn d t bởi một chiến dịch tiếp thụ a năm với hy vọng sẽ thu h t u hách và các nhà đ u tư M N hẳng định sẽ đ u tư x y ựng 40-50 khách sạn vào tháng 11/2014 tại Ai Cập, bổ sung thêm 10.000 phòng khách sạn để có thể đ n đ u sự gia tăng u hách trong những năm tới Các phòng khách sạn tại Cairo và ờ biển Đ đ được lấp đ y 75%, so với con số 30-45 % kể t sau cuộc b u c diễn ra hồi tháng 5/2014 H u hết các nhà đ u tư đều đánh giá tiềm năng của ngành du lịch tại Ai Cập rất lớn, nhất là khi nền chính trị và kinh tế d n phục hồi như hiện nay

2.2 Vấn đ tái lập n định chính trị t i Ai Cập

Như vậy sau 3 năm ể t khi tổng thống Mubarak bị lật đổ, tình hình Ai Cập r i vào tình thế hỗn loạn song đ n ổn định kể t khi tân tổng thống El Sisi lên n m quyền Để tái lập ổn định chính trị, Ai Cập vẫn đang phải đối m t với những thách th c vô cùng to lớn

2.2.1 Nguy cơ nổi lên của các phong trào Hồi giáo

Trước hết, có thể nhận thấy, ẩn giấu sau cuộc khủng hoảng Ai Cập l n này là cuộc đấu tranh giữa các phe phái: hồi giáo qu n đội và thế tục, tự do, cánh

tả c đốc giáo…trong đ nổi lên ba phe phái chính là hồi giáo, thế tục (có sự ủng

hộ của qu n đội) và tự do cánh tả Có thể nhìn nhận ch c ch n rằng, sự chia sẻ quyền lực c ản ở Ai Cập sẽ h ng thay đổi trong tư ng ai g n Ngay giữa lực

ượng qu n đội và tổ ch c M đ c sự phân chia quyền lực, và thực chất những người c tư tưởng tự o th n phư ng T y h ng c thực quyền trong xã hội nước này Trong cuộc b u c Tổng thống tự o đ u tiên ở Ai Cập được tổ ch c vào năm

2012 đối thủ chính của ông Morsi không phải là một ng c viên tự do nào mà lại

là Ahmed Shafik, cựu tướng ĩnh qu n sự kiêm Thủ tướng cuối cùng trong chính quyền của ông Mubarak Vì vậy, cho dù chiến th ng có thuộc về phe quân sự hay phe Hồi giáo ở Ai Cập thì đ c ng sẽ không phải là chiến th ng vì một nền dân chủ

Tìm hiểu thêm, tổ ch c MB là một tổ ch c Hồi giáo chính trị lớn nhất và lâu đời nhất, có ảnh hưởng lớn nhất thế giới với phư ng ch m được gói gọn trong cụm

t : “Hồi giáo là một giải pháp” Phong trào này hiện có m t ở 9 nước T y Á 5 nước Châu Phi, thậm chí có m t cả ở M và ph n lớn đ ng vai tr ực ượng đối lập ở các nước này Trong lịch s đ y c ng à phong trào đối lập ở Ai Cập bị chính quyền đàn áp quyết liệt nhất trong mấy thập k qua Năm 1954 Phong trào M đ ị cấm hoạt động tại Ai Cập và phải rút vào hoạt động bí mật, rồi sau đ hoạt động bán

c ng hai Khi “M a Xu n ra ” iễn ra, phong trào này ra hoạt động công khai và sau đ thành ập Đảng Tự o và ng để tham gia tranh c tại nước này Ông Morsi chính à đại diện và niềm hy vọng của người Hồi giáo khi họ m về một nền dân chủ được thực hiện tại quốc gia này Sau sự kiện M a xu n ra vào đ u năm

2012, uy tín của tổ ch c MB lên cao, và chính họ c ng à ực ượng duy nhất giành chiến th ng trong 3 cuộc b u c Tổng thống g n đ y nhất của Ai Cập

Ai Cập hiện đang phải đối m t với các cuộc nổi dậy của phiến quân Hồi giáo

kể t hi qu n đội phế truất Tổng thống Morsi người là thành viên của tổ ch c

MB Những diễn biến ngày càng ph c tạp căng thẳng h n hi phe qu n đội t ra khá c ng r n đàn áp thẳng tay những người biểu tình, và coi họ là khủng bố Những đội quân Hồi giáo thì ca ngợi phe nổi dậy tại Ai Cập đ tiến hành “các chiến dịch thánh chiến chống lại những tên Do Thái, những binh s của tổng thống El Sisi người được mệnh danh là Phraoh mói của Ai Cập” trong hi phe qu n đội thì coi phe Hồi giáo à “những tên khủng bố”

Sau khi bị coi là tổ ch c khủng bố, MB một l n nữa bị gạt ngoài lề xã hội dù

đ giành chiến th ng trong tất cả các cuộc b u c được tổ ch c trong 3 năm qua Tình cảnh mới sẽ buộc MB phải lui vào hoạt động bí mật như trong suốt h n 8 thập

k qua và quyết tâm dốc toàn lực cho cuộc chiến "một mất một còn" chống lại chính quyền "đảo chính" Trên thực tế, với một bộ máy được tổ ch c tốt và một lực ượng ủng hộ đ ng đảo và hết s c trung thành, MB vẫn là một thế lực mạnh và là thách th c lớn nhất của chính quyền trong thời gian tới

2.2.2 Vấn đề đảm bảo tính thế tục của hệ thống chính trị

Giảm thiểu sự can thiệp của Hồi giáo vào nhà nước là một trong những vấn

đề then chốt để tái ổn định chính trị tại Ai Cập

Như ta đ iết, Hồi giáo đ trở thành nền tảng tinh th n văn h a của nhiều quốc gia trong thế giới Hồi giáo và thế giới Ả-rập; trong đ c sự đan xen giữa những yếu tố tích cực và mâu thuẫn tr m trọng t u đời Vấn đề đáng quan t m à

tư tưởng và lực ượng Hồi giáo chưa ao giờ có sự thống nhất Lịch s Hồi giáo không những luôn có sự chia rẽ xung đột, nhất là hai dòng Shiite và Sunni, mà còn phân chia thành các xu thế phát triển khác nhau trong thế giới hiện đại Đa số các nước c đ ng tín đồ Hồi giáo đ ựa chọn thái độ chính trị ôn hòa, chung sống và hợp tác với các nước trong đ c nhiều nước phư ng T y Nhưng c ng c một số không ít tổ ch c Hồi giáo cực đoan chống lại mọi giá trị của phư ng T y ằng các phư ng tiện và v hí c thể, kể cả việc tiến hành khủng bố, m c dù chủ nghĩa khủng bố bị g n như toàn thế giới trong đ c cả tín đồ Hồi giáo, lên án vì giết hại nhiều n thường

Với người dân Ai Cập, tuy Hồi giáo là tôn giáo chính, song những gì mà họ

c n chính là một nền dân chủ thực sự Trong 3 năm iến động của Mùa xuân Arab, người n đ ị thất vọng hi người đại diện cho MB là ông Morsi tìm mọi cách thâu tóm quyền ính trong tay áp đ t Hiến pháp chủ trư ng hồi giáo hóa Ai Cập, đàn áp các it hữu, và trong suốt một năm cai trị đ h ng àm được gì để cải tiến tình hình xã hội, trái lại cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng tr m trọng h n Đ à các lý do khiến cho người dân Ai Cập lại xuống đường biểu tình phản đối chính

quyền của tổng thống Morsi Những chính sách được coi à độc đoán của ông Morsi

đ hiến dân chúng quay lung và phế truất ông chỉ sau 1 năm c m quyền ng phải chú ý rằng, lực ượng MB chỉ là một thiểu số và h ng đại diện cho xã hội dân sự

Ai Cập Hệ thống chính trị tại Ai Cập phải nên à đại diện chân chính của nhân dân,

ch không phải là công cụ để một tổ ch c h ng đại diện cho xã hội dân sự áp đ t những chủ trư ng độc tài đ c biệt là là chủ trư ng Hồi giáo hóa Ai Cập Đ y à thách th c không hề nh với chính phủ của ông El Sisi, tổng thống lâm thời Ai Cập

Một vấn đề nữa iên quan đến sự tham gia của Hồi giáo vào chính trị là sự nổi dậy của Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS Thế giới lo ngại rằng, IS sẽ tấn công vào các quốc gia Hồi giáo trong đ c i ập Mùa hè v a qua, chính quyền Ai Cập cho biết đ t được quân IS ở Sinai Thậm chí đáng o ngại h n à hả năng một

ph n quân của MB sẽ liên kết với ISIS và khiến các cuộc tấn c ng vào nhà nước t bên trong ngày càng leo thang Dù Tổng thống Sisi đ ẹp yên Tổ ch c này, nhưng ng nên đề ph ng hi tư tưởng của phiến quân nổi loạn c v trang và đế chế hồi giáo Caliphate dòng Sunni có thể thu hút một số thành viên MB Ai Cập, cùng với các chính phủ Ả Rập hác c ng c n khuyến khích nhiều giáo sĩ Hồi giáo chính thống h n nữa lên tiếng chống lại IS, chỉ ra những thuyết giáo điều và việc làm của

nh m này đi chệch giáo lý của đạo Hồi

2.2.3 Lực lượng quân đội nắm quyền và nắm vai trò ổn định tình hình chính trị

Cuộc cách mạng mùa Xuân Ai Cập năm 2011 đ ẫn đến sự ra đi của Tổng thống Hosni Mubarak, một cựu tướng ĩnh qu n đội Trong cảnh bạo loạn kéo dài sau khi MB lên c m quyền sau cách mạng Tr ng, một l n nữa qu n đội Ai Cập lại

đ ng vai tr chính trong vãn hồi trật tự Chiến th ng trong cuộc b u c tổng thống

v a qua của tướng El Sisi càng khẳng định rằng Ai Cập không thể phủ nhận vai trò của qu n đội

Qu n đội luôn có vai trò quan trọng trong suốt lịch s phát triển cận, hiện đại của Ai Cập C n nh c lại rằng 4 Tổng thống đ u tiên của Ai Cập đều xuất thân t phong trào Sĩ quan Tự do (Free Officers) của lực ượng qu n đội và tham gia lật đổ

chế độ quân chủ vào năm 1952 để thành lập Cộng hòa Arab Ai Cập ác đời tổng thống đ x y ựng và phát triển nhà nước dựa trên qu n đội như một lực ượng chính đảm bảo an ninh và ổn định, d n d n biến Ai Cập trở thành một quốc gia do

qu n đội n m quyền.Qu n đội là trụ cột của nhà nước Ai Cập và có truyền thống là lực ượng chính trị quan trọng nhất, có ảnh hưởng to lớn đối với toàn bộ hệ thống thể chế nhà nước Kể t khi Tổng thống Hosni Mubarak bị lật đổ qu n đội Ai Cập trở thành lực ượng duy nhất có khả năng uy trì sự đoàn ết quốc gia và bảo vệ nền độc lập của nước này Có thể ở nhiều thời điểm qu n đội Ai Cập trong con m t của người n nước này là lực ượng chỉ muốn thâu tóm quyền lực trong hiến pháp mà không xem trọng quyền lợi quốc gia Nhưng hiện nay đa số dân Ai Cập đều tin rằng qu n đội là lực ượng yêu nước đáng tin cậy và hành động vì lợi ích quốc gia

Tân Tổng thống El Sisi giữ trọng trách vô cùng to lớn trong việc ổn định chính trị tại Ai Cập Trong buổi lễ nhậm ch c hôm 08/06, Tổng thống h a sẽ lãnh đạo Ai Cập một cách toàn diện nhưng h ng đưa ra ấu hiệu cho thấy ông sẽ hòa giải với phong trào MB vốn đ ị ng đẩy ra kh i vòng quyền lực g n 1 năm trước đ y

Ông Sisi cho biết đấu tranh chống chủ nghĩa hủng bố sẽ à ưu tiên hàng đ u của ông trong nhiệm k và sẽ không dung túng với bất c ai dùng bạo lực hay ngăn cản con đường tiến lên của đất nước Ai Cập Ông Sisi kêu gọi nỗ lực hàn g n những chia rẽ chính trị và chấm d t các cuộc biểu tình đường phố đ g y nên nhiều tổn hại cho nền kinh tế Theo các nhà quan sát, họ lo ngại Sisi sẽ trở thành một nhà lãnh đạo độc tài hi ưu tiên ảo vệ quyền lợi của qu n đội

Trước m t ng Sisi đang tận hưởng sự ủng hộ cuồng nhiệt của dân chúng ành cho ng Nhưng đáp ng k vọng của người dân không phải là dễ Đ c biệt, ông Sisi sẽ không dễ àng đối phó với phong trào MB với các chi nhánh ở nhiều nước Bất chấp việc nhiều nước t ng ủng hộ M trước đ y như Sau i ra ia nay xem MB là tổ ch c khủng bố, MB vẫn hiện diện và có ảnh hưởng nhất định ở nhiều nước vùng vịnh

Ngoài ra, ngay cả khi lộ trình chuyển tiếp thành công, chính quyền mới sẽ ngay lập t c phải đối m t với nhiều vấn đề đau đ u đ c biệt à trong ĩnh vực kinh

tế Để cải thiện tình hình đ , chính quyền mới sẽ không thể dựa mãi vào sự hào phóng của các nước vùng Vịnh mà sẽ buộc phải tiến hành các chư ng trình cải cách như c t giảm d n các khoản trợ cấp, dù biết rằng điều đ sẽ ích động bất ổn xã hội

hính sách đối ngoại c ng à một thách th c không hề nh đối với chính quyền mới Ai Cập hiện có 3 vấn đề cấp bách về chính sách đối ngoại phải c n giải

quyết ngay Một là, cuộc tranh chấp với thiopia iên quan đến dự án đập thủy điện

"Đại phục hưng" ở thượng nguồn sông Nile vốn đang đe ọa đến nguồn sống của

h n 85 triệu người dân Ai Cập Hiện airo đang ở trong tình cảnh rất bất lợi so với

is a a hi đồng minh truyền thống cuối cùng của Ai Cập à Su an đ quay

sang ủng hộ quốc gia vùng S ng châu Phi Hai là, khôi phục vị thế yếu kém của

mình ở Trung Đ ng xuất phát t những h hăn trong nước c ng như việc quá lệ

thuộc vào các khoản viện trợ của các nước trong khu vực Ba là, tình trạng cô lập

quốc tế sau cuộc chính biến lật đổ ng Morsi c ng như chiến dịch đàn áp đẫm máu đối với những người ủng hộ nhà nh đạo này

Chính quyền mới ở Ai Cập chỉ có thể đ ng vững nếu uy trì được sự ủng hộ của đại bộ phận người n để tiến hành các cuộc cải cách sâu rộng và giải quyết các thách th c hết s c cấp bách hiện nay Chính sách hòa giải dân tộc à điều hết s c

c n thiết trong giai đoạn s p tới và là tiền đề cho sự phát triển ổn định của đất nước

Để àm được điều đ M và các ực ượng đồng minh Hồi giáo sẽ phải chấp nhận thực tế mới và đoạn tuyệt với bạo lực để có thể được tham gia vào tiến trình chính trị ở Ai Cập Trong hi đ về phía chính quyền, họ c ng c n tạo c hội cho những người Hồi giáo hướng thiện, thay vì tiếp tục đẩy họ vào ch n tường và buộc họ phải lựa chọn hình th c đấu tranh cực đoan

2.3 Chính sách ngo i giao và quan h qu c tế chủ yếu của Ai Cập

2.3.1 Chính sách ngoại giao của Ai Cập hiện nay

Tổng thống Sisi mới đư ng nhiệm được h n 4 tháng rất h để có thể đong đếm được ng đ àm được gì và chưa àm được gì cho đất nước Ai Cập, tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, vị tổng thống này đ c những quyết định rất mạo hiểm trên m t trận đối nội và đối ngoại Những việc làm của ng đ g i tới thế giới