ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI)

ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI) ÔN TẬP VĂN BẢN BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI)

ÔN TẬP VĂN BẢN: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (TÔ HOÀI)

- Truyện “ DMPLK” in lần đầu vào năm 1941, gồm 10 chương

- Đoạn trích do người biên soạn SGK đặt

- Trích từ chương I của truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký”

b Phương thức biểu đạt: Tự sự + miêu tả.

c Bố cục: Bố cục 2 phần:

+ P1: Từ đầu …… thiên hạ: Bức chân dung tự họa của Dế Mèn

+ Phần 2: Đoạn còn lại: Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên

d Tóm tắt: Dế Mèn là con út trong một gia đình có ba anh em Cậu sớm được

cha mẹ cho ra ở riêng Nhờ ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nênchẳng mấy chốc cậu trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng DếMèn rất tự hào về ngoại hình của mình Cạu trêu trọc và coi thường tất cảmọi người trong xóm Nhất là Dế Choắt, chỉ vì Dế Choắt quá ốm yếu khônglàm được gì Dề Mèn đã trêu trọc chị Cốc rồi lủi vào hang sâu Chị Cốctưởng nhầm Dế Choắt đã trêu trọc chị nên đã mổ anh ta trọng thương Trướclúc chết, choắt khuyên Dế Mèn nên chừa thói hung hăng và làm gì cũngphải biết suy nghĩ Và đó là bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn

- Sử dụng biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa.

g Giá trị nội dung:

+ Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi

+ Do bày trò trêu chị Cốc dẫn dến cái chết thảm thương của Dế Choắt

+ Dế Mèn ân hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên

I LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi

đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ và rất ưa nhìn Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũngnhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Tôi lấy làm hãnh diện với bà con

về cặp râu ấy lắm Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chânlên vuốt râu.”

(Sách Ngữ văn 6, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, năm 2018)

Câu 1: Đoạn trích trên thuộc văn bản nào? Của ai ? Nêu xuất xứ của văn bản

chứa đoạn trích trên ?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn?

Câu 3: Nhân vật trong đoạn trích được thể hiện qua những hành động nào? Câu 4: Tìm những tính từ, danh từ, động từ, chỉ ra một biện pháp nghệ thuật

so sánh có trong đoạn trích và nêu tác dụng?

Câu 5: Qua đoạn văn trên, em thấy nhân vật Dế Mèn hiện lên như thế nào? Câu 6: Dế mèn lấy làm “hãnh diện với bà con” Theo em , Dề Mèn có quyền

hãnh diện như thế không?

Câu 7: Từ việc đọc hiểu văn bản chứa đoạn trích trên, hãy viết đoạn văn

(khoảng 5 - 7 câu) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của đức tính khiêm tốn

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản " Bài học đường đời đầu tiên " của

tác giả Tô Hoài

Câu 2: Đoạn trích trên miêu tả hình dáng và tính cách của dế mèn.

Câu 3: Hành động, suy nghĩ của Dế Mèn:

- Phép so sánh : Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hailưỡi liềm máy làm việc

Tác dụng : cho thấy độ sắc và bén của hai cái răng của dế mèn , nó có thể nhaiđứt và làm gãy cỏ một cách nhanh gọn và dễ dàng

Câu 6: Không vì nó tạo thành thói tự kiêu, có hại cho Dế Mèn sau này.

Câu 7:

* Mở đoạn( 1 câu): Khiêm tốn là một trong những phẩm chất cần có của mỗi

người

* Thân đoạn:( từ 3-5 câu)

- Khiêm tốn là không quá đề cao mình mà luôn thấy bản thân mình chưa hoàn

hảo và cần cố gắng, nỗ lực nhiều hơn nữa

- Khiêm tốn thể hiện trong lời nói,cách ăn mặc và hoạt động thường ngày của cánhân - Nhờ có sự khiêm tốn mà con người biết quan tâm và yêu thương mọingười nhiều hơn

- Người có đức tính khiêm tốn sẽ đượcmọi người xung quanh yêu thương vàquý trọng Nhờ vậy mà các mối quan hệ cộng đồng cũng trở nên tốt đẹp hơn

* Kết đoạn( 1 câu): Chính vì thế, mỗi người hãy tự rèn huyện cho mình đức

tính cao đẹp này hay đó cũng chính là cách ta từng ngày rèn luyện bản thânmình ngày càng hoàn thiện hơn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới.

“ Tôi đi đứng oai vệ Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân, runglên rung xuống hai chiếc râu Cho ra kiểu cách con nhà võ Tôi tợn lắm Dám càkhịa với tất cả mọi bà con trong xóm Khi tôi to tiếng thì ai cũng nhịn, không aiđáp lại Bởi vì quanh quẩn ai cũng quen mình cả Không nói, có lẽ họ nể hơn là

sợ Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he Ấy vậy, tôi cho tôi giỏi.Những gã xốc nổi thường lầm cử chỉ ngông cuồng là tài ba Tôi đã quát mấychị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ, khiến mỗi lần thấy tôi đi qua, các chị phải núpkhuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm Thỉnhthoảng, tôi ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dướiđầm lên Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ rồi ”

( Bài học đường đời đầu tiên,Tô Hoài)

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt của đoạn trích trên Nêu hai tác phẩm khác

kể, tả về con vật có suy nghĩ, hành động như con người được học ở Văn 6

Câu 2: “Tôi” trong đoạn trích trên là ai? Tại sao có sự lựa chọn đó?

Câu 3: Khái quát nội dung chính của đoạn trích?

Câu 4: Tính cách của nhân vật “tôi” được miêu tả qua các chi tiết nào về hành

động và ý nghĩ? Qua đó em thấy nhân vật “ tôi” có tính cách như thế nào?

Câu 5: Qua đoạn trích em nhận thấy nhân vật “ tôi có nét nào đẹp đáng yêu và

nét nào chưa đẹp đáng phê phán?

Câu 6: Viết đoạn văn 5-7 câu suy nghĩ của em về tính tự phụ của con người?

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt của đoạn trích trên : Tự sự + miêu tả

- Nhận diện nhân vật , tác phẩm tương tự được học ở Văn 6: Đeo nhạc cho

Mèo ,con hổ có nghĩa , ếch ngồi đáy giếng, )

Câu 2: “Tôi” trong đoạn trích trên là Dế Mèn

- Để cho Mèn kể, tả về mình tạo sự thân mật gần gũi, biểu hiện rõ tâm trạng, ý nghĩ, thái độ của Mèn đối với những gì xảy ra ở xung quanh và đối với chính mình

Câu 3: Dế Mèn mới lớn, quanh quẩn gồm những đối tượng hiền lành, tính Mèn

hung hăng, hống hách, cậy sức bắt nạt kẻ yếu, lầm tưởng sự ngông cuồng là tài ba

Câu 4: Đi đứng oai vệ như con nhà võ, nhún chân, rung đùi

- Cà khịa với tất cả hàng xóm

- Quát mấy chị Cào Cào

- Đá mấy anh Gọng vó

- Tưởng mình sắp đứng đầu thiên hạ ( suy nghĩ)

-> Tính cách: Tự tin, yêu đời nhưng kiêu căng, xốc nổi, hợm hĩnh, tự phụ

Câu 5: + Đáng yêu ở ngoại hình khỏe mạnh đầy sức sống, ở sự yêu đời, tự tin

+ Chưa đẹp ở tính cách huênh hoang, kiêu căng, xốc nổi, tự phụ…

+ Nên học: Sự tự tin, yêu đời, làm việc có kế hoạch Không nên học: thói kiêu căng, tự phụ

Câu 6:

* Mở đoạn( 1 câu): Tự phụ là một tính xấu của con người

* Thân đoạn:( từ 3-5 câu)

- Tự phụ là thái độ đề cao quá mức bản thân, tự cao tự đại đến mức xem thường người khác

- Những tính xấu này thường có ảnh hướng rất lớn đến bản thân làm họ bị mọi người xa lánh tẩy chay, chủ quan nên dẫn đến thất bại, bảo thủ không nghe ý kiến người khác để khắc phục bản thân

- Làm chia rẽ mất đoàn kết gây ảnh hướng xấu đến học tập và công việc

* Kết đoạn( 1 câu): Tóm lại, chúng ta cần phải đánh giá đúng khả năng bản

thân; có như thế mới là con người văn minh tiến bộ và mỗi người mới phát huy tốt sở trường của mình

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ

cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi Tôi đã phải trải cảnh như thế Thoát nạn rồi, mà còn ân hận quá, ân hận mãi Thế mới biết, nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được”

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả văn bản đó là ai?

Câu 2: Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản đó?

Câu 3: Bài học mà nhân vật trong đoạn trích rút ra được cho bản thân là gì? Câu 4: Hãy nêu 02 việc làm của bản thân mà em học được từ bài học của nhân

vật, có ích cho cuộc sống của chính mình.”

Câu 5: Viết đoạn văn 6-8 câu nêu cảm nhận của em về nhân vật chính trong

đoạn trích trên Trong đoạn văn có sử dụng phép so sánh, gạch chân câu có chứaphép so sánh đó và ghi chú?

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên” trong tác

phẩm “Dế Mèn Phiêu lưu kí” của tác giả Tô Hoài

- Ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình

- Sử dụng biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa

2 Nội dung

+ Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi

+ Do bày trò trêu chị Cốc dẫn dến cái chết thảm thương của Dế Choắt

+ Dế Mèn ân hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên

Câu 3: Không nên hung hăng, hống hách, hách láo và nên suy tính trước mọi

- Anh như một gã to lớn nhưng hung bạo

- Vô tình, anh đã chọc phải chị Cốc rồi người phải gánh hậu quả chính là cái chàng Dế Choắt

- Cũng bởi tính khí ấy mà chàng đã gây ra cái chét thảm thương của Dế Choắt, người hàng xóm đáng thương của chàng.

* Kết đoạn( 1 câu): Dế Mèn có tội rất nặng, anh đáng lẽ phải gánh hậu quả đấy.

Câu: - Anh như một gã to lớn nhưng hung bạo ( dùng nghệ thuật so sánh, nhân hóa)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“…Cái anh chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạngsườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề trông đến xấu Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn, ngơ ngơ

Đã vậy, tính nết lại ăn xổi ở thì( thật chỉ vì ốm đau luôn không làm được), có một cái hang ở cũng chỉ bới nông sát mặt đất, không biết đào sâu rồi khoét nhiều ngách như hang tôi.”

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Nêu phương thức

biểu đạt của đoạn văn?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn?

Câu 3: Em hiểu “ ăn xổi ở thì” nghĩa là gì?

Câu 4: Cách miêu tả dưới đây của nhà văn Tô Hoài có gì đặc sắc?

“…Cái anh chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gãnghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở

cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê.”

Gợi ý:

Câu 1:

- Đoạn văn trên trích từ văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên” trong tác phẩm

“Dế Mèn Phiêu lưu kí” của tác giả Tô Hoài

- Phương thức biểu đạt: miêu tả

Câu 2: Nội dung chính: Đoạn văn giới thiệu và miêu tả về DC

Câu 3: “ ăn xổi ở thì” nghĩa là :Cách sống tạm bợ trước mắt cho qua ngày,

không tính đến lâu dài

Câu 4:

Đoạn văn thể hiện tài năng quan sát, so sánh, nhận xét, liên tưởng trong miêu tảnhân vật của Tô Hoài: Tái hiện hình ảnh ốm yếu, tội nghiệp của Dế Choắt quacái nhìn của Dế Mèn

Nét đặc sắc thể hiện ở các chi tiết sau:

- So sánh “người gầy gò và dài lêu nghêu” với dáng "gã nghiện thuốc phiện”làm nổi bật dáng hình xiêu vẹo, lờ đờ, bệ rạc của Dế Choắt

- Hình ảnh “đôi cánh ngắn củn” được so sánh như “người cởi trần mặc áo gilê”:

Đã gầy gò, liêu xiêu, lại cởi trần mặc áo gilê (áo chỉ dùng khoác bên ngoài áo dài) thì đủ để tạo thành một bức tranh biếm họa rất khôi hài: Thân hình trơ xương, thảm hại

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“ Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch

mỏ, chẳng được miếng nào Khổ quá, những kẻ yếu đuối, vật lộn cật lực thế mà

cũng không sống nổi Tôi đứng trong bóng nắng chiều tỏa xuống ánh nước cửa hang mà suy nghĩ việc đời như thế.”

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Câu 1: Đoạn văn tả cảnh gì?

Câu 2: Xác định các từ láy trong đoạn văn.

Câu 3: Xác định các thành phần câu trong câu văn sau:

Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông.”

Câu 4: Phép tu từ nhân hóa trong đoạn văn trên được tạo ra bằng cách nào? Tác

+ Dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hành động, tính

chất của vật: (cua cá) tấp nập; (cò,sếu, vạc, cốc…) cãi cọ om sòm Tôi (Dế Mèn) suy nghĩ việc đời…

+ Dùng từ vốn để gọi người để gọi vật: họ (cò, sếu, vạc, cốc…); anh (Cò); tôi

(Dế Mèn)

- Tác dụng: Góp phần gợi tả cuộc sống mưu sinh ồn ào, tấp nập, vất vả, cực

nhọc của thế giới loài vật Đồng thời làm cho thế giới loài vật trở nên gần gũi,biểu thị được những tình cảm, suy nghĩ của con người, như con người

Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!

Tôi về, không chút bận tâm.

(2) Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:

- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm! Tôi hói hận lắm Anh

mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ?

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Câu 1: Kể tên nhân vật trong đoạn trích?

Câu 2: Phương thức biểu đạt và nội dung đoạn trích trên?

Câu 3:

- Xác định những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích trên

- Chỉ ra sự thay đổi về cách xưng hô của Dế mèn và Dế Choắt trong hai đoạn trích Giải thích lí do của sự thay đổi đó

Câu 4: Trước khi chết Dế Choắt đã nói gì? Em rút ra bài học gì qua câu nói đó? Câu 5: Hình ảnh những con vật được miêu tả, kể trong đoạn trích có giống với

chúng trong thực tế không? Có đặc điểm nào của con vật được gắn với chúng ta?

Câu 6: Câu nói trên của nhân vật Dế Choắt khiến em có suy nghĩ gì về nhân vật

này? Trình bày bằng đoạn văn khoảng 5-7 câu Trong đoạn có sử dụng 1 tính từ,

- Những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích: Tôi, ta, chú mày, anh, em

- Dế Mèn xưng hô với Dế Choắt :

 Đoạn trích (1) ta – chú mày

 Đoạn trích (2) tôi – anh

Dế Mèn đã hối hận về tội lỗi của mình cho nên cách xưng hô của Dế Mèn với

Dê Choắt thay đổi hẳn Đó là cách xưng hô tôn trọng nhau, thể hiện sự bình đẳng

- Dế Choắt xưng hô với Dế Mèn :

 Đoạn trích (1) em – anh

 Đoạn trích (2) tôi – anh

Khi này, Dế Choắt không còn là kẻ phải nhờ vả nên nói với Dế Mèn như một người bạn, lời khuyên chân thành của một người bạn

Câu 4:

- Trước khi chết ,Dế Choắt nói : 'Thôi ,tôi óm yếu quá rồi mang vạ vào mìnhđấý”

- Bài học rút ra :

+ Không được kiêu căng, hung hăng ,tự tại

+ Trước khi làm viêc gì cũng phải suy nghĩ thật ki rồi mới được làm

Câu 5: Hình ảnh những con vật được miêu tả, kể trong đoạn trích không giống

trong thực tế vì đây là nhân vật được tác giả nhân hóa có một số đặc điểm củacon vật được gắn với chúng ta

Câu 6: Câu nói trên của nhân vật Dế Choắt khiến em có suy nghĩ gì về nhân vật

này? Trình bày bằng đoạn văn khoảng 6-8 câu Trong đoạn có sử dụng 1 tính từ,

1 từ láy Gạch chân và chú thích rõ

* Mở đoạn( 1 câu): Dù chỉ xuất hiện ở những phần đầu câu chuyện nhưng

những câu nói cuối cùng của Dế Choắt trước khi mất nó làm cho mỗi độc giả mãi không thể nào quên

* Thân đoạn(3-5 câu)

- Cậu là một người có thân hình nhỏ bẻ nhưng khá am hiểu sự đời, cách đối đãivới mọi người xung quanh

- Bằng chứng là câu nói cuối cùng của Dế Choắt “ ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình.”

- Chỉ vài câu thôi, nhưng nó đã làm thay đổi một Dế Mèn kiêu căng, ngạo mạn lúc bấy giờ

* Kết đoạn( 1 câu): Vậy mỗi người chúng ta hãy học theo Dễ Choắt, đừng bao giờ kiêu căng, làm việc bậy bạ mà ảnh hưởng đến cả mình, cả người khác

B, DẠNG ĐỀ TẬP LÀM VĂN

Đề 1:

Đứng lặng giờ lâu trước nấm mồ của Dế Choắt, Dế Mèn nghĩ về bài học đường đời đầu tiên và ân hận vô cùng

Qua văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” (Sách Ngữ văn 6, tập hai – Nhà

xuất bản Giáo dục), em hãy thay lời Dế Mèn kể lại bài học đường đời đầu tiên ấy

Hướng dẫn làm bài:

a Đảm bảo thể thức của một bài văn kể chuyện

b Xác định đúng kiểu bài văn kể chuyện sáng tạo, bài viết cần có cảm xúc

chân thực, biết liên tưởng, liên hệ với bản thân, có lời kể sinh động, đúng ngôi

kể, thứ tự kể hợp lí và sáng tạo

c Triển khai hợp lí nội dung của bài văn:

Yêu cầu hs nhập vai vào nhân vật của câu chuyện (Dế Mèn) để kể lại câuchuyện và nói lên cảm nghĩ, tâm trạng của Dế Mèn Tâm trạng đó được biểuhiện qua suy nghĩ, cử chỉ, thái độ, những ăn năn của Dế Mèn…Bài văn có thể

có lối kể riêng, có thể viết theo định hướng sau:

*Mở bài:

Sau khi chôn cất Dế Choắt, tôi đứng lặng hồi lâu trước nấm mồ mời đắp củangười bạn xấu số, suy nghĩ về việc làm dại dột, ngông cuồng của mình và cảmthấy hổ thẹn, ân hận

vô cùng

* Thân bài:

- Biết mình có ưu thế về sức khỏe nên tôi thích bắt nạt những người hàng xómnhỏ bé xung quanh

- Tôi đã quát những chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ

- Thỉnh thoảng tôi còn ngứa chân đá anh Gọng Vó vừa ngơ ngác dưới đầm lên

- Không có ai dạy dỗ, ngăn cản, tôi cứ tưởng thế là hay, là giỏi

- Chuyện bắt nạt mọi người là đáng trách, song cũng còn có thể tha thứ được;nhưng việc tôi bày trò tinh nghịch trêu chọc chi Cốc khiến Dế Choắt bị hiểu lầmdẫn đến cái chết thì quả là tội của tôi quá lớn, không thể tha thứ được

-Tôi tự nguyền rủa mình là thằng hèn nhát, dám chơi mà không dám chịu.

- Nếu tôi không hát ghẹo chị Cốc bằng những lời lẽ hỗn xược thì chị đâu có nổigiận, Dế Choắt đâu có bị đòn oan?

- Chỉ vì muốn thỏa cái tính hiếu thắng và tinh nghịch của mình mà tôi trở thành

Em hãy đóng vai nhân vật Dế Mèn, tưởng tượng và kể lại cuộc nóichuyện của Dế Mèn và Dế Choắt nhân một ngày Dế Mèn đến thăm mộ DếChoắt

Hướng dẫn làm bài:

a Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.

b Xác định đúng kiểu loại VB, chọn ngôi kể, lời kể phù hợp.

c Vận dụng kiến thức về văn tự sự để chuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng.

1 Mở bài:

- Giới thiệu hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: thời gian, khung cảnh, các nhân vật

tham gia

(Học sinh có thể sáng tạo ra một tình huống để giới thiệu về câu chuyện đượckể)

2 Thân bài:

Đây là một đề văn mở, yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức về văn tự sự đểchuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng vì thế nên sự sáng tạo của họcsinh trong việc vận dụng kiến thức đã học với việc liên hệ thực tế vô cùng quantrọng Dế Choắt tuy là một nhân vật chính trong cuộc nói chuyện tuy nhiên làmột nhân vật không còn tồn tại Học sinh có thể sáng tạo thêm các nhân vậtkhác cùng tham gia vào câu chuyện cho sinh động, hấp dẫn

- Kể lại cuộc nói chuyện giữa Dế Mèn và Dế Choắt kết hợp việc miêu tả cảnhvật thiên nhiên xung quanh qua đó bộc lộ cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của DếMèn:

- Dế Mèn nhắc lại chuyện cũ đã gây ra với Dế Choắt: bài học đường đời đầutiên đầy ăn năn, hối hận

- Dế Mèn kể cho Dế Choắt nghe những tháng ngày phiêu lưu mạo hiểm vớinhững chiến tích và những thất bại của mình cùng những người bạn khác

- Tâm sự về những dự định trong tương lai của Dế Mèn và những lời hứa hẹnvới Dế Choắt

3 Kết bài: Tình cảm, lời nhắn nhủ của Dế Mèn:

- Bài học về sự gắn bó, yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ nhau trong cuộc sống

- Kêu gọi niềm đam mê nhiệt huyết của tuổi trẻ khám phá cuộc sống,khám phá thế giới xung quanh

Đề 3: Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những ngày tháng phiêu lưu

đầy mạo hiểm nhưng cũng hết sức thú vị Tuy vậy, bài học đường đời đầu tiênsau sự việc xảy ra với Dế Choắt vẫn ám ảnh Dế Mèn

Em hãy đóng vai nhân vật Dế Mèn, tưởng tượng và kể lại cuộc nói chuyện của

Dế Mèn và Dế Choắt nhân một ngày Dế Mèn đến thăm mộ Dế Choắt

Lập dàn ý:

Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: thời gian, khung cảnh, các

nhân vật tham gia

(Học sinh có thể sáng tạo ra một tình huống để giới thiệu về câu chuyện đượckể)

Thân bài:

Đây là một đề văn mở yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức về văn tự sự đểchuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng vì thế nên sự sáng tạo của họcsinh trong việc vận dụng kiến thức đã học với việc liên hệ thực tế vô cùng quantrọng Dế Choắt tuy là một nhân vật chính trong cuộc nói chuyện tuy nhiên làmột nhân vật không còn tồn tại Học sinh có thể sáng tạo thêm các nhân vậtkhác cùng tham gia vào câu chuyện cho sinh động, hấp dẫn…

- Kể lại cuộc nói chuyện giữa Dế Mèn và Dế Choắt kết hợp việc miêu tả cảnhvật thiên nhiên xung quanh qua đó bộc lộ cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của DếMèn:

- Dế Mèn nhắc lại chuyện cũ đã gây ra với Dế Choắt: bài học đường đời đầutiên đầy ăn năn, hối hận

- Dế Mèn kể cho Dế Choắt nghe những tháng ngày phiêu lưu mạo hiểm vớinhững chiến tích và những thất bại của mình cùng những người bạn khác

- Tâm sự về những dự định trong tương lai của Dế Mèn và những lời hứa hẹnvới Dế Choắt

Khuyến khích những bài làm của học sinh giàu tính sáng tạo, có thể kể một câuchuyện cụ thể, sinh động, ấn tượng, giàu ý nghĩa

Kết bài: Tình cảm, lời nhắn nhủ của Dế Mèn:

- Bài học về sự gắn bó, yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ nhau trong cuộc sống

- Kêu gọi niềm đam mê nhiệt huyết của tuổi trẻ khám phá cuộc sống, khám pháthế giới xung quanh

Đề dành cho học sinh giỏi:

Viết bài nghị luận nêu suy nghĩ của em về trăng trối của Dế Choắt nói với Dế Mèn;"Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ có óc mà không biết nghĩ sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy" Lời nói trăn trối của Dế Choắt khiến em có suynghĩ gì về một thói xấu ở một bộ phận không nhỏ cỉa người Việt Nam và đúng

là vấn đề nóng khiến xã hội quan tâm

****Bài viết (sưu tầm)

Trải qua những cuộc phiêu lưu đầy khó khăn và sóng gió của Dế mèn đãgiúp Dế mèn rút ra những bài học bổ ích Nhờ những bài học đó, chàng đã trởthành một chàng dế tốt bụng, hay giúp đỡ mọi người Bài học lớn của Dế Mèn

đã rút ra trong cuộc sống là bài học đường đời đầu tiên của nhà văn Tô Hoài đãthể hiện ở chương đầu của tác phẩm

Trong chương đầu của tác phẩm, dế mèn hiện lên thật ngộ nghĩnh vàđáng yêu Chú có một thân hình chắc khỏe và cường tráng của Dế Mèn Chú ănuống điều độ và năng luyện tập nên chóng lớn, dáng vẻ oai vệ, kiểu cách connhà võ Chú lại càng lí thú hơn bởi cuộc sống tự do, tha hồ thỏa mãn tính hiếuđộng của mình Tính cách hiếu động nhưng quá đà ấy đã biến Dế Mèn trở nênhung hăng, hống hách Nếu chú là người biết mình biết người thì chú đã khônggây ảnh hưởng đến người khác và không phải hối hận suốt đời Nhưng cũngnhờ bài học đắt giá đó, con người chú, suy nghĩ của chú đã thay đổi Trước đâychú đã cho mình là tài giỏi, đứng đầu thiên hạ, lắm người nể nang nên đã chuốtlấy bài học đầu đời thật cay đắng

Trong cuộc sống hàn ngày với họ nhà dế, Mèn luôn tự hào về thân hình khỏe,đẹp của mình, luôn ra oai, ra dáng Tệ hại hơn nữa, chú ta lại gây sự với mấy chịCào Cào, chọc ghẹo anh Gọng vó rồi trêu chọc chị Cốc để dẫn đến cái chết đángthương của Dế Choắt Các tính ngỗ ngược, tinh nghịch của Dế mèn đã làm chocuộc sống của chú cũng phải buồn tẻ, đơn điệu, chú cũng phải ân hận cho hànhđộng ngông cuồng của mình Dế Choắt bẩm sinh yếu đuối, bệnh tật nên Dế Mèn

đã coi thường Mèn không giúp đỡ bạn lại có lúc chê bai: – Sao chú mày sinhsống cẩu thả quá như thế! Mèn biết tổ ở của Dế Choắt nông cạn, không an toànnhưng không ra tay giúp bạn Mặc dù Dế Choắt nhờ cậy nhưng Dế Mèn khôngchút bận tâm Mèn rủ Choắt trêu chọc chị Cốc, Choắt ngăn cản: Anh đừng trêuvào… Mèn lại quắc mắc: – Sợ gì! Mày bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao còn biết

sợ ai hơn tao nữa! Vì chẳng sợ ai nên Mèn chui vào hang sâu của mình rồi trêuchọc chị Cốc Dế Choắt ở gần đấy bị hiểu nhầm nên đã bị chị Cốc mổ cho mộttrận đến chết Trước khi chết, Dế Choắt đã thức tỉnh Mèn: – Ở đời mà có thóihung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vàomình đấy Đây là bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn không thể nào quên.

Nó ám ảnh Dế Mèn bởi tính kiêu ngạo nghịch ranh, thiếu suy nghĩ của mìnhNhững giọt nước mắt của Dế Choắt đã làm chú thức tỉnh lương tâm Dù ân hận

đã muộn màng nhưng Dế Mèn cũng sớm thấy được sai trái, không nản chí trướcnhững sai lầm mà mình đã phạm phải Mèn đã thay đổi tính cách, quyết tâm lênđường phiêu lưu để mở rộng tầm nhìn, tìm ý nghĩa cho cuộc sống của mình.Hình ảnh Dế Mèn với Bài học đường đời đầu tiên thể hiện bài học triết lí nhânsinh sâu sắc Đó là bài học về đạo lý làm người Phải quan tâm giúp đỡ lẫn nhautrong cuộc sống, phải có lòng nhân ái trong cuộc đời Bài học đường đời đãgiúp Mèn hoàn thiện nhân cách và có được một cuộc sống giàu ý nghĩa Đâycũng chính là bài học làm người dành cho thế hệ trẻ hôm nay

Mượn hình ảnh nhân vật dế Mèn để đưa ra lời khuyên cho con người.Trong cuộc sống chúng ta cũng vậy, không ai trong đời không mắc phải sai lầm,vấn đề là chúng ta biết nhận ra lỗi sai và sửa chúng Bài học đầu tiên trong đờicủa chú dế cũng là bài học của nhiều bạn trẻ hiện nay, chúng ta phải biết yêuthương giúp đỡ người khác, mỗi hành động của chúng ta phải suy nghĩ thật kĩ,phải tính đến hậu quả của nó rồi hãy làm Bài học đường đời đầu tiên của chú dế

có ý nghĩa thật sâu sắc, nó giúp con người nhận ra lẽ sống đúng đắn ở đời

ÔN TẬP VĂN BẢN: SÔNG NƯỚC CÀ MAU( ĐOÀN GIỎI)

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Tác giả: (1925 - 1989).

- Quê ở tỉnh Tiền Giang

- Là nhà văn Nam Bộ, ông thường viết về cuộc sống, thiên nhiên và con ngườiNam Bộ

2 Văn bản:

- Đất rừng phương Nam là truyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi

- Văn bản được trích từ chương XVIII của tác phẩm

a Hoàn cảnh sáng tác:

- Đất rừng phương Nam là truyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi

- Văn bản được trích từ chương XVIII của tác phẩm

b Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, thuyết minh, giải thích

e Giá trị nghệ thuật:

- Tả xen kể, liệt kê, so sánh, điệp ngữ

- Sử dụng nhiều động từ, tính từ, cụm động từ, cụm tính từ

- Miêu tả cụ thể, chi tiết, nhận xét tinh tế, chính xác

g Giá trị nội dung

- Thiên nhiên phong phú, hoang sơ mà tươi đẹp

- Cuộc sống sinh hoạt nhộn nhịp hấp dẫn

II LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

“Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủagiăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chungquanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá.”

Câu 1: Nêu xuất xứ của đoạn văn trên ?

Câu 2: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?

Câu 3: Xác định nghĩa của từ "mũi" trong cụm từ “mũi Cà Mau” ? Từ “mũi”

được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

Câu 3: Từ việc so sánh hai cách viết: “Càng đổ dần về hướng Cà Mau” và

“Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau”, hãy cho biết từ “mũi” khiến cách giớithiệu của tác giả về vùng Cà Mau gợi hình, gợi cảm như thế nào?

Câu 4: Viết đoạn văn khoảng 5- 8 câu nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên

nhiên vùng Cà Mau, có sử dụng một tính từ, một tư láy và chỉ rõ?

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản “Sông nước Cà Mau, trích trong “Đất rừng phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi.

Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn: miêu tả.

Câu 3: Nghĩa của từ “mũi” trong cụm từ “mũi Cà Mau”: chỉ vùng đất nhô ra

phía trước

Từ “mũi” được tác giả Đoàn Giỏi dùng với nghĩa chuyển

Câu 3: Cách viết của tác giả có thêm từ “mũi”:

- Nhà văn không viết “càng đổ dần về hướng Cà Mau” một cách chung chung(về tỉnh Cà Mau) mà viết “càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau” Đoàn Giỏidùng từ “mũi” theo nghĩa chuyển để giới thiệu vừa cụ thể, vừa tạo hình về mộtvùng đất có hình dáng nhô ra phía trước vừa gợi ấn tượng về hình dáng mảnh

đất cực Nam thiêng liêng của Tổ quốc.

Câu 4:

Đoạn văn cần đảm bảo các ý chính sau :

- Thiên nhiên Cà Mau mang vẻ đẹp hùng vĩ, hoang sơ đầy sức sống :+ Không gian mênh mông, trời nước cây lá toàn màu xanh thơ mộng.

+ Âm thanh rì rào bất tận của tiếng sóng, gió, rừng cây

+ Sông ngòi kênh rạch chi chít: rạch Mái Giầm, kênh Ba Khía, kênh BọMăt,

+ Dòng sông Năm Căn ; rộng hơn ngàn thước, nước đổ ầm ầm ngày đêm,

cá bơi hàng đàn đen trũi

+ Rừng đước cao ngất như bức trường thành vô tận

- Tác giả đã cảm nhận tinh tế bằng cả thị giác, thính giác, thể hiện tình yêuthiên nhiên, đất nước của mình

Đoạn văn tham khảo:

Trong văn bản Sông nước Cà Mau, dưới ngòi bút tài tình của nhà văn

Đoàn Giỏi, cả vùng sông nước Cà Mau hiện lên thật sinh động Cảnh vật biến

hoá, màu sắc biến hoá: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,

Những dòng sông, kênh, rạch, rừng đước và cả khu chợ Năm Căn nữa hiện lênvừa hùng vĩ, hoang sơ, vừa dạt dào sức sống, cảnh xa lạ mà vẫn gợi bao yêumến, nhớ thương Thiên nhiên Cà Mau bao la, hào phóng; con người Cà Mau

mộc mạc, hồn hậu, dễ thương Đọc những trang văn của Đoàn Giỏi, ta có cảm

giác như đang đi giữa sông nước Cà Mau, tận hưởng hương rừng Cà Mau, đếnchơi chợ Năm Căn, dừng lại, bước lên những ngôi nhà bè và mua một vài mónquà lưu niệm Cảm giác được chu du giữa cả một miền sông nước như thế mới

- Tính từ: xanh

- Từ láy:m ộc mạc ,

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“ Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm

như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếchgiữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngànthước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành

vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp,lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màuxanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóngban mai.”

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn trên?

Câu 3: Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên và nêu tác

dụng?

Câu 4: Từ văn bản chứa đoạn trích trên cùng những hiểu biết của mình, em hãy

viết một đoạn văn khoảng 7-10 câu nêu cảm nhận về vẻ đẹp của vùng đất được nói đến trong đoạn trích trên Trong đó có sử dụng một từ láy, một phó từ (gạch chân và chú thích)

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn : Miêu tả.

Câu 2: Nội dung chính của đoạn văn : Miêu tả cảnh đẹp dòng sông Năm Căn

như một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ

Câu 3:

- So sánh:

+ Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

+ Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng

- Dòng sông Năm Căn“nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác”; vì thế mà

cá tôm cũng nhiều hơn, đời sống người dân được ấm no

- Dòng sông Năm Căn là một khung cảnh đông vui, tấp nập người qua lại, thiênnhiên hấp dẫn cùng với cái chợ cùng tên là Năm Căn

- Ôi, khung cảnh thật tuyệt vời ! Và chợ đó cũng làm cho vùng sông nước Cà Mau thêm sinh động và nhộn nhịp lên hẳn

- Cuộc sống của người dân Năm Căn tuy giản dị nhưng rất ấm no và hạnh phúc,

họ sống trên sự lao động của chính mình Các hoạt động sinh hoạt vui tươi, sôi

nổi cũng như khu chợ Năm Căn; họ kinh doanh bằng cách buôn bán hàng vớinhau không như người thành thị

- Đêm đến, những ngôi nhà bè san sát nhau tạo một cảm giác được yêu thương,bảo vệ của đồng loại

*Kết đoạn( 1 câu) Tóm lại, sông nước Cà Mau là một vùng đất mà chúng ta

và nơi đây người ta có thể cập thuyền lại, bước sang gọi một món xào, món nấu Trung Quốc hoặc một đĩa thịt rừng nướng ướp kiểu địa phương kèm theo vài cút rượu, ngoài ra còn có thể mua từ cây kim cuộn chỉ, những vật dụng cần thiết, đến bộ quần áo may sẵn hay một món nữ trang đắt giá chẳng hạn, mà không cần phải bước ra khỏi thuyền Những người con gái Hoa kiều bán hàng xởi lởi, những người Chà Châu Giang bán vải, những bà cụ già người Miên bán rượu, với đủ các giọng nói líu lô, đủ kiểu ăn vận sặc sỡ, đã điểm tô cho Năm Căn một màu sắc độc đáo, hơn tất cả các xóm chợ vùng rừng Cà Mau

Câu 1: Đoạn trích “Sông nước Cà Mau” là của tác giả nào, được trích trong tác

phẩm nào?

Câu 2: Nội dung chính trong các tác phẩm của nhà văn Đoàn Giỏi là gì?

Câu 3: Những từ “ồn ào”, “tấp nập” thuộc từ loại nào? Những từ đó biểu thị điều gì?Câu 4: Ghi lại một hình ảnh so sánh có trong đoạn văn trên?

Câu 5: Hình ảnh chợ Năm Căn được miêu tả trong văn bản có gì độc đáo? Câu 6: Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về cuộc sống con người vùng Cà

Mau, có sử dụng ít nhất hai từ láy?( từ 7 10 câu)

Gợi ý:

Câu 1:

- Đoạn trích Sông nước Cà Mau là của tác giả Đoàn Giỏi

- Đoạn trích Sông nước Cà Mau được trích trong tác phẩm "Đất rừng phươngNam"

Câu 2: Nội dung chính trong các tác phẩm của nhà văn Đoàn Giỏi là

thường viết về cuộc sống, thiên nhiên và con người ở Nam Bộ.

Câu 3: Những từ “ồn ào”, “tấp nập” các từ đó là từ láy, biểu thị cho khung

cảnh tấp nập nơi chợ Năm Căn

Câu 4: Những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ

Câu 5: Chợ có hoạt động buôn bán rất độc đáo, đó là chợ trên sông với một

cuọc sống cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo

Câu 6: Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về cuộc sống con người vùng Cà

Mau

Đoạn văn cần đảm bảo các ý chính sau :

- Cuộc sống của con người ở nơi đây rất tấp nập, sầm uất và đông vui,được tái hiện qua hình ảnh chợ Năm Căn :

+ Độc đáo : chợ họp trên sông như khu phố nổi (thuyền bè san sát, nhữngđống gỗ cao như núi, bến vận hà nhộn nhịp, những ngôi nhà bè ánh đènmăng sông sáng rực)

+ Chợ bày bán đủ mọi loại mặt hàng

+ Người mua kẻ bán thuộc nhiều dân tộc ; tiếng nói, màu sắc quần áo ngườibán hàng,

- Nhận xét: Đây là một sinh hoạt độc đáo, mang bản sắc riêng củamảnh đất này Qua đó ta thấy được tình yêu, sự am hiểu và gắn bó của tácgiả với miền đất Cà Mau

- Đoạn văn tham khảo: Văn bản “ Sông nước Cà Mau” của tác giả

Đoàn Giỏi đã rất thành công khi miêu tả cuộc sống con người nơi đây Cuộc

sống của con người ở nơi đây rất tấp nập, sầm uất và đông vui, được tái

hiện qua hình ảnh chợ Năm Căn Chợ Năm Căn hiện ra thật độc đáo Chợhọp trên sông như khu phố nổi (thuyền bè san sát, những đống gỗ cao như

núi, bến vận hà nhộn nhịp, những ngôi nhà bè ánh đèn măng sông sáng

rực) Chợ bày bán đủ mọi loại mặt hàng Người mua kẻ bán thuộc nhiều dân

tộc ; tiếng nói, màu sắc quần áo người bán hàng, Đây là một sinh hoạt độcđáo, mang bản sắc riêng của mảnh đất này Qua đó ta thấy được tình yêu, sự

am hiểu và gắn bó của tác giả với miền đất Cà Mau

* Từ láy: nhộn nhịp, tấp nập

B, DẠNG ĐỀ TẬP LÀM VĂN

Đề số 1: Dựa vào văn bản “Sông nước Cà Mau” của nhà văn Đoàn Giỏi, bằng

trí tưởng tượng của mình, kết hợp hài hòa phương thức miêu tả và tự sự, em hãylàm nổi bật vẻ đẹp của vùng sông nước rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang

dã và cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo ở vùng tận cùng phía Nam Tổ quốc

Hướng dẫn làm bài:

Đây là bài văn tả, kể sáng tạo Bài viết cần tập trung tả và kể về vẻ đẹp của

vùng sông nước Cà Mau Vì vậy, học sinh phải vừa tưởng tượng, vừa bám sát

vào nội dung của văn bản “Sông nước Cà Mau”; mạch tả, kể cần tự nhiên; biết

kết hợp miêu tả với tự sự, các yếu tố cảm xúc

- Về hình thức :

+ Bố cục hợp lí, đầy đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài

+ Lời văn rõ ràng, mạch lạc

+ Không sai chính tả, không mắc những lỗi diễn đạt thông thường

- Nội dung: HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần thể hiện

được các ý sau:

+ Vẻ đẹp chung của thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau

+ Vẻ đẹp hùng vĩ của dòng sông Năm Căn

+ Vẻ đẹp độc đáo, trù phú và cuộc sống tấp nập của chợ Năm Căn

Đề bài:

Dựa vào văn bản “Sông nước Cà Mau” của nhà văn Đoàn Giỏi, bằng trí

tưởng tượng và sự kết hợp hài hòa giữa phương thức tự sự và miêu tả, em hãy

kể lại chuyến du lịch của mình khi đến với vùng sông nước Cà Mau

a Yêu cầu chung:

- Về kĩ năng: Biết xây dựng một văn bản tự sự kết hợp với miêu tả, biểu

cảm Có bố cục ba phần rõ ràng, trình bày mạch lạc, lời văn trong sáng, dùng

từ dễ hiểu, không sai chính tả Chọn ngôi kể phù hợp (ngôi thứ nhất) Lời kể tựnhiên, sinh động

- Về kiến thức: Dựa vào hiểu biết về văn bản Sông nước Cà Mau của

Đoàn Giỏi kết hợp với trí tưởng tượng của học sinh, bài viết cần tập trung kể lạidiễn biến chuyến tham quan (Người kể có thể chọn điểm nhìn trên con thuyềnxuôi theo hành trình trên các dòng sông ở Cà Mau; miêu tả vừa chi tiết vừa cụthể cảnh vật Người kể có thể miêu tả lần lượt về các sông, rạch và cảnh vật haibên bờ, có thể dừng lại miêu tả kĩ hoặc lướt qua, tùy thuộc vào ấn tượng màcảnh vật ấy tạo ra cho người quan sát)

b Yêu cầu cụ thể:

* Mở bài: Giới thiệu lí do của chuyến du lịch, cảm xúc chung khi được

tham quan vùng sông nước Cà Mau

* Thân bài: Kể và tả cảnh quan thiên nhiên, cuộc sống con người ở vùng

sông nước Cà Mau

- Kể và miêu tả về vẻ đẹp chung của vùng sông nước Cà Mau qua cảm nhận của bản thân khi đặt chân đến vùng đất này

+ Không gian rộng lớn mênh mông với sắc xanh của cây lá , thiên nhiên ở đây còn rất tự nhiên, hoang dã,

+ Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện,

- Kể kết hợp với miêu tả, biểu cảm về vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã của vùng sông nước Cà Mau như: vẻ đẹp kênh rạch, sông ngòi,

dòng sông Năm Căn, rừng đước, (kể theo hành trình tham quan)

+ Ở đây, người ta đặt tên cho các vùng đất, con sông không phải bằng cácdanh từ mĩ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên (kể, tả đặc điểm nổi bật của rạch Mái Giầm, kênh Bọ Mắt, kênh Ba Khía, )

+ Dòng sông Năm Căn mênh mông rộng lớn, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn,

+ Hai bên bờ, đước mọc thành rừng, cây cao, thân gỗ cứng,

- Vẻ đẹp tấp nập, trù phú và độc đáo của cuộc sống con người ở tận cùng phía Nam Tổ quốc

+ Cảnh chợ Năm Căn là hình ảnh trù phú, độc đáo, tấp nập về sinh hoạtcủa con người ở vùng đất Cà Mau Sự trù phú của chợ Năm Căn được thể hiệnqua khung cảnh rộng lớn, tấp nập, hàng hóa phong phú, thuyền bè san sát

+ Sự độc đáo thể hiện ở việc chợ chủ yếu họp ngay trên sông nước vớinhững nhà bè và những con thuyền bán hàng len lỏi mọi nơi, có thể mua bất cứthứ gì mà không phải bước ra khỏi thuyền; qua sự độc đáo về màu sắc, trangphục, tiếng nói của những người bán hàng thuộc nhiều dân tộc

* Kết bài: Cảm xúc ấn tượng của bản thân khi tạm biệt vùng sông nước

Cà Mau

ÔN TẬP VĂN BẢN: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI( TẠ DUY ANH)

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Tác giả:

- Tạ Duy Anh sinh 1959, quê: Chương Mĩ - Hà Nội

- Tạ Duy Anh là 1 cây bút xuất sắc của VHVN thời kỳ đổi mới 1 số truyện củaông đã được dựng thành phim TH như : "Bước qua lời nguyền " VB "Bứctranh " là 1 truyện ngắn hiện đại có sự lồng ghép 2 cốt truyện nhỏ: Cốt truyện

về người em và cốt truyện về người anh

2 Văn bản:

a Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn đoạt giải nhì cuộc thi "Tương lai vẫy gọi"

do báo TNTP tổ chức

b Ngôi kể: ngôi thứ nhất

-> Ngôi thứ nhất, cho phép tác giả miêu tả một cách tự nhiên bằng lời kể của chính nhân vật ý nghĩa truyện được thể hiện chân thành, đáng tin cậy Nhân vật cô em gái qua cái nhìn của người anh cũng hiện lên đầy đủ hơn

c Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả

P3: Còn lại: Tâm trạng của người anh trước bức tranh đạt giải nhất của em gái

e Tóm tắt: Câu chuyện kể về người anh và cô em gái có tài hội họa tên là Kiều

Phương- thường gọi là Mèo Khi tài năng hội họa của em gái được phát hiện, người anh thấy buồn, thất vọng vì mình không có tài năng và cảm thấy mình bị

cả nhà lãng quên Từ đó cậu nảy sinh thái độ khó chịu, hay gắt gỏng với em gái

và không thể thân với em như trước Đứng trước bức tranh đạt giải nhất của em gái, cậu bất ngờ vì hình ảnh mình qua cái nhìn của em Người anh nhận ra những yếu kém của mình và hiểu được tâm hồn và tấm lòng nhân hậu của cô

em gái

g Giá trị nghệ thuật

- Kể theo ngôi thứ nhất tạo độ tin cậy nơi ng đọc, lối kể hồn nhiên chân thực

- Miêu tả tinh tế diễn biến tâm lí nhân vật

h Giá trị nội dung: - Tình cảm trong sáng hồn nhiên và tấm lòng nhân hậu của

người em gái đã giúp cho người anh nhận ra hạn chế ở chính mình

Cho đoạn văn sau :

“… Một hôm, tôi bắt gặp nó nhào một thứ bột gì đó đen sì, trông rất sợ, thỉnh thoảng lại bôi bôi ra cổ tay Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ Thảo nào các đít xoong chảo bị nó cạo trắng cả Tôi quyết định bí mật theo dõi em gái tôi Sau khi có vẻ đã hài lòng, nó lôi trong túi ra bốn lọ nhỏ, cái màu đỏ, cái màu vàng, cái màu xanh lục…đều do nó tự chế Nó đưa mắt canh chừng rồi lại nhét tất cả vào túi sau khi cho màu đen nhọ nồi vào một cái lọ còn bỏ không Xong, nó vui

vẻ chạy đi làm những việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa hát ,có vẻ vui lắm…”

( Sách giáo khoa Ngữ văn 6, tập 2)

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

-Đoạn văn trên trích từ văn bản:”Bức tranh của em gái tôi” -Tác giả:Tạ Duy Anh

Câu 2: Nhân vật chính trong truyện là ai? Vì sao đó là nhân vật chính?

Câu 3: Nhân vật “tôi” khi thấy “nó” chế thuốc vẽ từ nhọ nồi đã có suy nghĩ và

hành động gì? Điều đó thể hiện thái độ và tình cảm như thế nào của “tôi” với

“nó”?

Câu 4: Văn bản chứa đoạn trích trên được kể ở ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng

của ngôi kể đó

Câu 5: Viết đoạn văn khoảng từ 7 đến 10 câu , nêu cảm nhận của em về nhân

vật “nó” trong văn bản em vừa tìm Trong đoạn văn có sử dụng 2 phó từ (gạch chân phó từ đó)

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản:”Bức tranh của em gái tôi” -Tác giả:Tạ

Duy Anh

Câu 2: * Nhân vật chính: hai anh em, nhân vật trung tâm: người anh Vì

- Người anh (Thể hiện chủ đề, ý nghĩa truyện)

- Cô em gái (Đối tượng quan sát, nói đến trong truyện qua lời kể của người anh)

Câu 3: -> Ngạc nhiên, xem đó là trò trẻ con -> Không mấy quan tâm.Thái độ

vô tâm ngoài cuộc

Câu 4: Ngôi kể: ngôi thứ nhất

-> Ngôi thứ nhất, cho phép tác giả miêu tả một cách tự nhiên bằng lời kể của chính nhân vật ý nghĩa truyện được thể hiện chân thành, đáng tin cậy Nhân vật

cô em gái qua cái nhìn của người anh cũng hiện lên đầy đủ hơn

Câu 5: Hướng dẫn viết:

* Mở đoạn( 1 câu): Nhân vật Kiều Phương trong văn bản " Bức tranh của em

gái tôi " của tá giả Tạ Duy Anh đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng người đọc

* Thân đoạn:( khoảng 5- 6 câu)

- Ở nhân vật Kiều Phương nổi bật lên những nét tính cách và phẩm chất đángquý: hồn nhiên, hiếu động, ham mê hội họa, có tình cảm trong sáng và lòngnhân hậu

- Khi bị anh đặt tên cho là Mèo cô bé không những không giận mà còn hồn

nhiên chấp nhận và còn dùng biệt danh ấy để xưng hô với bạn bè

- Bị anh la mắng thì Mèo vênh mặt

- Mặc dù tài năng được đánh giá cao và được mọi người quan tâm cô bé Kiều

Phương không hề đánh mất đi sự hồn nhiên trong sáng của tuổt thơ

- Cô vẫn dành cho anh trai mình những tình cảm thật tốt đẹp, thể hiện ở bứctranh

- Khi dự thi trở về, trước thái độ lạnh nhạt của anh trai, Mèo vẫn hồn nhiên kêuanh cùng nhận giải

* Kết đoạn: ( 1 câu) Tóm lại, Kiều Phương có những chẩm chất đáng quý mà

mỗi chúng ta cần học tập

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“ Kể từ hôm đó, mặc dù mọi chuyện vẫn như cũ trong căn nhà của chúng tôi,nhưng tôi luôn luôn cảm thấy mình bất tài nên bị đẩy ra ngoài Những lúc ngồi bên bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống khóc

Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì Và không hiểu vì sao tôi không thể than với Mèo như trước kia được nữa Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên

Tôi quyết định làm một việc mà tôi vẫn coi khinh: xem trộm những bức tranh của Mèo Dường như mọi thứ có trong ngôi nhà của chúng tôi đều được nó đưa vào tranh Mặc dù nó vẽ bằng những nét to tướng, nhưng ngay cả cái bát múc cám lợn, sứt một miếng cũng trở nên ngộ nghĩnh Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến.”

Câu 1: Đoạn văn trên thuộc phương thức biểu đạt nào?

Câu 2: Tìm một phép so sánh trong đoạn văn trên? Chỉ rõ kiểu so sánh?

Câu 3: Khi tài năng của em gái được phát hiện thì người anh đã có ý nghĩ và

- Buồn, thấy mình bất tài

- Lén xem tranh của em

“Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ Thoạttiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ Dưới mắt em tôi, tôihoàn hảo đến thế kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh:

Anh trai tôi Vậy mà dưới mắt tôi thì…

- Con đã nhận ra con chưa? – Mẹ vẫn hồi hộp

Tôi không trả lời mẹ vì tôi muốn khóc quá Bởi vì nếu nói được với mẹ,tôi sẽ nói rằng: Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của emcon đấy.”

(Theo Sách giáo khoa Ngữ văn 6 tập 2, Nhà xuất bản Giáo dục, 2007)

Câu 1: Hãy cho biết nhân vật tôi trong đoạn trích trên là ai? Tại sao nhân

vật nhìn bức tranh lại xấu hổ?

Câu 2: Hãy chỉ ra quá trình biến đổi tâm trạng của nhân vật tôi? Thể

hiện sự biến đổi này nhà văn muốn nói với người đọc ý nghĩa gì của nghệ thuật?

Câu 3: Theo em tài năng hay tấm lòng của Kiều Phương đã "cảm hoá”

được người anh trai ? ,

Câu 4: Tại sao tác giả lại để người em vẽ bức tranh người anh hoàn thiện

đến thế?

Câu 5: Qua truyện “Bức tranh của em gái tôi” em đã rút ra cho mình

được bài học gì về cách ứng xử với tài năng hoặc thành công của người khác?

Câu 6: Trình bày suy nghĩ cuả em về nhân vật người anh qua đoạn văn

trên khoảng 5-8 câu có sử dụng một phó từ , gạch chân phó từ đó?

Gợi ý:

Câu 1:

- Nhân vật người anh

- Nhân vật xấu hổ vì hối hận với người em, vì nhận ra những tính xấu của mình(trước đó người anh có những cách cư xử đố kị, hẹp hòi, ganh ghét với người

em)

Câu 2: Diễn biến tâm trạng người anh:

- Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng: Người anh không thể tin rằng em gái lại vẽ chân

dung mình để dự thi, ngỡ ngàng vì nhận ra sau bao sự đối xử không công bằng

mà em gái vẫn dành cho mình những tình cảm như vậy

- Hãnh diện: Nhận ra đó là một bức chân dung hoàn hảo, hình ảnh của mình

sao mà đẹp thế

- Xấu hổ: Người anh đã nhận ra tấm lòng bao dung, nhân hậu của em gái, đồng

thời người anh cũng nhận ra được những khiếm khuyết trong tâm hồn mình, đó

là cư xử không tốt với em gái và cảm thấy mình không xứng đáng có một bứcchân dung đẹp như thế người anh đã nhận ra cái sai của mình

-> Ý nghĩa thức tỉnh, giáo dục của nghệ thuật

Câu 3:

- Không được đố kị, ghen ghét với tài năng

- Trân trọng và chia sẻ, giúp đỡ với tài năng

Câu 4:

- Tài năng đã giúp Kiều Phương vẽ được bức banh Anh trai tôi đẹp đến lạ lùng.

- Tấm lòng của người em gái giúp cho bức tranh ấy có hồn hơn Hơn thế nữa,chính tấm lòng độ lượng ấy đã giúp cho người anh nhận ra được sự ích kỉ, nhỏnhen của mình

—» Cả hai yếu tố đó đã cảm hoá được người anh trai, nhưng trong đó tấmlòng nhân hậu, trong sáng của Kiều Phương là quan trọng nhất

Câu 5: Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em dành cho anh Em muốn anh mình

thật tốt đẹp

Câu 6:

* Mở đoạn( 1 câu): Nhân vật người anh trong đoạn văn trên đã thể hiên

tâm trạng ân hận vì đã đối xử không tốt với người em của mình

* Thân đoạn: ( khoảng 4-5 câu)

- Người anh không trả lời mẹ vì quá ngạc nhiên và bất ngờ trước vẻ đẹp

của bức tranh và tài năng của em gái mình

- Người anh muốn khóc vì quá xúc động và xấu hổ với sự đố kị, cố tình

xa lánh của mình đối với em gái trước đây

- Người anh cảm thấy đó không phải là bức tranh vẽ mình vì hình ảnhtrong bức tranh quá đẹp, trong sáng và ngoài sức tưởng tượng của người anh

- Người anh hiểu rằng chính lòng nhân hậu của em gái là cơ sở để tạo nêntài năng

- Câu nói thầm của người anh thể hiện sự hối hận chân thành, ăn năn, bị thuyết phục, tự nhận thức về bản thân cũng như về em gái của mình

* Kết đoạn( 1 câu): Tóm lại, người anh đã vô cùng ăn năn hối lỗi

trước tình cảm trong sáng ngây thơ của nguời em gái mình

B, DẠNG ĐỀ TẬP LÀM VĂN

Đề số 1: Từ câu chuyện Bức tranh của em gái tôi, em hãy tưởng tượng và miêu

tả lại chân dung hai anh em Kiều Phương

11. Dàn ý :

a) Mở bài : Giới thiệu hai anh em Kiều Phương trong truyện Bức tranh của

em gái tôi Nêu cảm nghĩ khái quát.

b) Thân bài :

* Nhân vật Kiều Phương

- Ngoại hình :

+ Là cô bé khoảng 10 tuổi

+ Vóc người nhỏ nhắn, gầy, thanh mảnh, cân đối

+ Khuôn mặt bầu bĩnh, mái tóc dài, thắt hai bím, đôi mắt tròn to, sáng, mặt

lọ lem, miệng rộng, răng khểnh ; quần áo luôn lấm lem

- Cử chỉ và hành động : hiếu động, tự chế màu vẽ, ham học vẽ

- Tính cách : hoạt bát, vui vẻ, chăm chỉ vófi công việc sáng tác ; hồn nhiên,trong sáng, tài năng, độ lượng và nhân hậu

* Nhân vật người anh

- Ngoại hình :

+ Khoảng 15 tuổi

+ Hình dáng : không tỏ rõ nhưng có thể suy ra từ cô em gái (chẳng hạn : cũng gầy, cao, đẹp trai, gương mặt toả sáng thể hiện sự thông minh, )

- Cử chỉ, hành động : tò mò xem người em chế màu vẽ, xem lén tranh của

em, buồn cảm thấy mình bất tài ; hay gắt gỏng với em ; khi đi xem tranh của

em vẽ thì ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ

- Tính cách : ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, nhưng cũng rất trung thực, biết

ăn năn, hối lỗi

—>• Hình ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh xem kĩ thìkhông khác nhau Hình ảnh người anh trong bức tranh do người em gái vẽthể hiện bản chất tính cách người anh qua cái nhìn trong sáng, nhân hậu của

cô em gái

c) Kết bài : Nhận xét, cảm nghĩ về hai anh em Kiều Phương.

Bài văn tham khảo:

Người anh trai dù không muốn, nhưng trước sự khẩn khoản cùa em gái, đã cùng gia đình đi nhận giải thưởng với em

Câu ta đứng xem bức tranh của cô em gái với một tâm trạng đầy biến động Thoạt đầu, cậu vô cùng ngạc nhiên và xúc động vì chẳng bao giờ nghĩ người trong bức tranh kia chính là cậu ta Từ ngạc nhiên, người anh cảm thấy ngỡ ngàng vì người trong tranh kì diệu quá, đẹp hơn cả sức tưởng tượng của mình Nhìn bức tranh, người anh hãnh diện vì mình có được một cô em gái vừa tài năng lại vừa có tâm hồn nhân hậu bao la Nhưng cũng chính vào lúc ấy, góc khuất trong tâm hồn khiến người anh cũng vô cùng xấu hổ Cậu đã có những lúc

cư xử không đúng với cô em gái nhỏ Cậu lại giận mình vì chẳng có một chút năng khiếu gì Bao nhiêu những cảm giác xáo trộn trong lòng khiến người anh vừa ngất ngây lại vừa choáng váng Đứng trước bức tranh của cô em gái, đứng trước phần tốt đẹp của mình, cái chưa toàn vẹn trong tâm hồn của người anh như bị thôi miên, thẫn thờ và im lặng Đến cuối truyện, người anh muốn khóc

và không thể thốt ra những suy nghĩ trong đầu: "Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy" Người anh đã nhận ra những điều không phải của mình Anh thừa nhận anh chưa được đẹp như người ờ trong tranh Và điều quan trọng hơn, anh đã nhận ra tâm hồn và lòng nhân hậu của emgái Trước đó chỉ là sự ghen tị, xa lánh, thì giờ đây, anh đã nhận ra được vẻ đẹp

tâm hồn và sự nhân hậu của cô em Nhân vật người anh đã vượt lên chính mình, thấy sự kém cỏi trong nhân cách của mình và thừa nhận sự nhân hậu, tốt đẹp của người khác Đó là một điều thật giản dị mà cao thượng.

Nhân vật người anh đã vượt lên chính mình, thấy sự kém cỏi trong nhân cách của mình và thừa nhận sự nhân hậu, tốt đẹp của người khác Đó là một điều thậtgiản dị mà cao thượng

Đề số 2: Suy nghĩ của em về nhân vật Kiều Phương trong “ Bức tranh của em

gái tôi” của tác giả Tạ Duy Anh

1, Mở bài:

- Giới thiệu truyện ngắn

- Giới thiệu nhân vật

- Cảm xúc chung về nhân vật

Tham khảo mở bài: “ Bức tranh của em gái tôi” là truyện ngắn đoạt giải nhì

trong cuộc viết “ Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong Câuchuyện nói về tình cảm, suy nghĩ của người anh đối với cô em gái Kiều Phương

của mình Tuy chỉ xuất hiện qua lời kể và qua tâm trạng của người anh, nhưngnhân vật Kiều Phương đã để lại ấn tượng rất đẹp trong em.

2 Thân bài: Gồm những ý cơ bản sau:

a) Em yêu thích nhân vật Kiều Phương vì Kiều Phương là cô bé hồn nhiên vàngây thơ

- Sự hồn nhiên và ngây thơ trước hết thể hiện ở chỗ Kiều Phương vui vẻ nhậnbiệt hiệu là “ Mèo” Kiều Phương còn dùng cái tên đó để xưng hô với bạn bè

- Sự hồn nhiên ngây thơ còn thể hiện ở chỗ Kiều Phương hay lục lọi các đồ vậttrong nhà một cách thích thú

- Kiều Phương “vênh mặt” trả lời hồn nhiên “ Mèo mà lại! Em không phá làđược ” khi người anh trai tỏ vẻ khó chịu “ Này, em không để chúng nó yênđược à?”

- Kiều Phương vừa làm những việc bố mẹ phân công vừa hát vui vẻ

-> Tất cả những chi tiết trên đều nói lên Kiều Phương là nhân vật luôn hồnnhiên, ngây thơ này mà nhân vật Kiều Phương đã để lại trong em những tìnhcảm rất đẹp

b) Kiều Phuơng là một cô bé có tài năng hội họa

- Tự mình chế ra thuốc vẽ với nhiều màu khác nhau: đỏ, vàng, xanh, đen, Chỉcần qua chi tiết mà người anh trai Kiều Phương kể lại việc chế ra thuốc vẽ màuđen, ta cũng đủ thấy Kiều Phương say mê hội họa như thế nào Hay qua lờikhen của họa sĩ Tiến Lê và qua sự ngạc nhiên của ba mẹ Kiều Phương thôi, tacũng thấy rõ điều đó

- Tài hội họa của Kiều Phương được khẳng định qua bức tranh Phương đoạt giảinhất trong trại thi vẽ quốc tế

-> Sự tài năng hội họa của Kiều Phương có được nhờ vón bẩm sinh cộng vớilòng yêu thích say mê nghệ thuật của Phương

c) Kiều Phương là cô bé có tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu

- Kiều Phương đã dành cho anh trai những tình cảm thật trong sáng Chính anhtrai Kiều Phương đã phải nói về em gái của mình “ N ó lao vào ôm cổ tôi,nhưng tôi viện cớ đang dở việc đẩy nhẹ nó ra Tuy thế, nó vẫn kịp thì thầm vào

tai tôi: “ Em muốn cả anh cùng đi nhận giải: Chỉ môt lời nói, một cử chỉ cũng

đủ nói lên Kiều Phương có tình cảm trong sáng và đáng yêu

- Phải là người có tình cảm trong sáng và nhân hậu, Kiều Phương mới vẽ đượctranh về anh trai mình đẹp và ý nghĩa như vậy: “Trong tranh, một chú bé đangngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh Mặt chú bé như tỏa ra mộtthứ ánh sáng rất lạ Toát lên từ cặp mắt, tư thế ngồi của chú không chỉ sự suy tư

mà còn mơ mộng nữa”

- Lời người anh trai muốn nói với mẹ mình ở cuối tác phẩm chính là lười khẳngđịnh về tâm hồn của Kiều Phương: “ Không phải con đâu Đấy là tâm hòn vànhân hậu của em con đấy.”

3, Kết bài: Khẳng định lại phẩm chất của nhân vật và rút ra bài học từ nhân vât Tham khảo kết bài: Tóm lại, nhân vật Kiều Phương vừa là người có tài, vừa là

người có tấm lòng nhân hậu Trong cuộc sống ta không tự ti , mặc cảm và ích

kỉ, nhỏ nhen Ta cần vượt lên chính mình trong mọi hoàn cảnh để cuộc sống tốtđẹp luôn đến với chúng ta Nhân vật Kiều Phương là tấm gương sáng cho emphải say mê trong học tập cũng như rong việc thực hiện những ước mơ hoàibão của mình thì mới có được thành công

ÔN TẬP VĂN BẢN: VƯỢT THÁC( VÕ QUẢNG)

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Tác giả

- Võ Quảng (1920-2007), quê ở tỉnh Quảng Nam

- Ông là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi

2 Văn bản

a Hoàn cảnh sáng tác

- Bài “Vượt thác” (tên do người biên soạn đặt), trích từ chương XI của truyện

“Quê nội”

- “Quê nội” xuất bản năm 1974 là một trong số những tác phẩm thành côngnhất của Võ Quảng

b Bố cục

- Phần 1 (từ đầu thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác nước): Con thuyền qua

đoạn sông phẳng lặng trước khi tới chân thác

- Phần 2 (tiếp thuyền vượt qua khỏi thác Cổ Cò): Con thuyền vượt qua khỏi

đoạn sông có nhiều thác dữ

- Phần 3 (còn lại): Con thuyền ở đoạn sông đã qua thác dữ

c Tóm tắt: Bài văn miêu tả dòng sông Thu Bồn và cảnh quan hai bên bờ sông

theo hành trình của con thuyền qua những vùng địa hình khác nhau: đoạn sông phẳng lặng trước khi đến chân thác, đoạn sông có nhiều thác dữ và đoạn sông qua thác dữ Bằng việc tập trung vào cảnh vượt thác, tác giả làm nổi bật vẻ hùngdũng và sức mạnh của nhân vật Dượng Hương Thư trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

d Giá trị nghệ thuật

Nghệ thuật so sánh, nhân hóa

- Trí tưởng tưởng tượng phong phú, tài tình

- Tả cảnh, tả người từ điểm nhìn trên con thuyền theo hành trình vượt thác rất

tự nhiên, sinh động

e Giá trị nội dung:

Bài văn miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông Thu Bồn, làm nổi bật

vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

I LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Cho đoạn trích sau:

“ Gió nồm vừa thổi, dượng Hương nhổ sào Cánh buồm nhỏ căng phồng Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp Chỉ một chốc sau, chúng tôi đã đến ngã ba sông, chung quanh là những bãi dâu trải ra bạt ngàn đến tận những làng xa tít Thỉnh thoảng chúng tôi gặp những thuyền chất đầy cau tươi, dây mây, dầu rái, những thuyền chở mít, chở quế Thuyền nào cũng xuôi chậm chậm Càng về ngược, vườn tược càng um tùm Dọc sông, những chòm cổ thụ dánh mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt Đã đến

Phường Rạnh Thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác nước.” (SGK ngữ văn 6 – tập 1)

Câu 1 Đoạn văn thuộc văn bản nào? Của ai? Nêu xuất xứ và hoàn cảnh sáng

tác của văn bản?

Câu 2 Đoạn văn tả cảnh dòng sông Thu Bồn ở vùng nào?

Câu 3 Đoạn văn cho biết vị trí quan sát của người miêu tả ở đâu?

Câu 4 Em cảm nhận được những gì về vẻ đẹp của vùng ven sông?

Câu 5 Câu văn: “Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm

ngâm lặng nhìn xuống nước…”đã sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu hiệu quả diễn đạt của biện pháp tu từ đó?

Gợi ý:

Câu 1.Đoạn văn thuộc văn bản “Vượt thác” của Võ Quảng

Xuất xứ:Nằm ở chương XI của TP"Quê nội" xuất bản năm 1974 và cũng là 1trong các tác phẩm thành công nhất của tác giả Võ Quảng

Câu 2:

- Đoạn văn tả cảnh dòng sông Thu Bồn ở vùng ngoại ô

Câu 3.

- Đoạn văn cho biết vị trí quan sát của người miêu tả ở từ trên dòng sông ThuBồn nhìn xuống.

Câu 4:

Em cảm nhận được vẻ đẹp của vùng ven sông:

- Con sông rộng hơn ngàn thước

- Nước đổ ầm ầm,cá nước thì bơi hàng đàn,rừng nước thì đỉnh lên cao ngấtsương mù khói phủ

->Cảnh sắc mênh mông,hùng vĩ, lãng mạng, du dương

Câu 5

- Đã sử dụng biện pháp tu từ: nhân hóa "

- Hiệu quả diễn đạt:

+ Làm cho sự vật trở nên có hồn như con người

+ Thể hiện vẻ đẹp mới lạ,độc đáo của vùng ven sông

Đọc hai đoạn văn tả con sông Thu Bồn của nhà văn Võ Quảng rồi trả lời câuhỏi:

“… Nó vung vẩy, nhảy nhót, chốc chốc lại chơi trò nhào lộn Những con sóng lực lưỡng, quất thẳng vào vách đá Chúng nhảy chồm lên, tung bọt, gào rống, rồi kéo nhau vụt chạy.

… Con sông Thu Bồn tả xung hữu đột ra khỏi phường Rạch mới thở phào, xả hơi, bước những bước khoan thai, lượn giữa những ngàn dâu và bãi dâu xanh xuống Hòn Phước, dang đôi tay ôm vào lòng thơm đất Gò Nổi”.

Cảm nhận của em về cái hay trong cách dùng từ, đặt câu và việc sử dụngbiện pháp tu từ của nhà văn Võ Quảng trong hai đoạn văn trên

- Cách dùng từ ngữ :