Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở

Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở, Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở Bài giảng: Pháp luật thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở

GIÁO ÁN BÀI GIẢNG

PHÁP LUẬT THỰC HIỆN DÂN CHỦ

Ở CƠ SỞ

• MỤC ĐÍCH YÊU CẦU

• - Trang bị những cơ sở lý luận về pháp luật thực hiện dân chủ ở cơ sở cho học viên.

• - Thông qua việc nghiên cứu giúp học viên nắm vững kiến thức cơ bản về pháp luật thực hiện dân chủ ở cơ sở.

• - Trên cơ sở hiểu biết những kiến thức đó nhằm vận dụng vào công tác và thực tiễn của đời sống bản thân.

• KẾT CẤU NỘI DUNG

•

• BÀI GIẢNG

PHÁP LUẬT THỰC HIỆN DÂN CHỦ

Ở CƠ SỞ

• Có 03 nội dung chính:

1 KHÁI NIỆM DÂN CHỦ VÀ CÁC HÌNH THỨC CỦA DÂN CHỦ

2 DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ VÀ THỰC HIỆN DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ

3 NỘI DUNG PHÁP LUẬT THỰC HIỆN DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ

• PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ

ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

• Sử dụng phương pháp thuyết trình, phát vấn, trực quan và dùng công cụ hỗ trợ đèn chiếu.

• TÀI LIỆU PHỤC VỤ SOẠN, GIẢNG

• - Giáo trình Trung cấp Lý luận Chính trị – Hành chính

• - Văn kiện Đại hội XI, XII của Đảng.

• - Các văn bản pháp luật có

liên quan.

1.1 Khái niệm dân chủ và bản chất của dân chủ.

Dân chủ là chế độ chính trị trong

đó toàn bộ quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, do dân thực hiện trực tiếp hoặc thông qua đại diện do dân bầu ra.

(Nhà nước dân chủ là nhà nước thừa nhận và bảo đảm các quyền

tự do và bình đẳng của công dân).

Chế độ dân chủ ra đời đánh dấu bước tiến bộ trong lịch sử phát triển của loài người, trước hết là trong đấu tranh giai cấp nhằm chống lại chế độ quân chủ

mà thực chất của nó là một người quyết định tất cả, là hình thức thống trị của một cá nhân Có các loại: dân chủ

tư sản, dân chủ xã hội chủ nghĩa, dân chủ nhân dân, dân chủ đại diện, dân chủ thuần túy; dân chủ hình thức; dân chủ giả hiệu.

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là

một hình thức chính trị - nhà nước của xã hội chủ nghĩa Trong

đó, con người là thành viên trong

xã hội có đầy đủ tư cách công dân; tư cách công dân là quyền làm chủ của nhân dân Cơ sở của quyền làm chủ của nhân dân là “ tất cả quyền lực thuộc về nhân dân”, dân là gốc, dân là chủ, dân làm chủ.

Bản chất của dân chủ

Bản chất của dân chủ (nền dân chủ)

là một chế độ chính trị, một hình thức Nhà nước trong đó quyền lực thuộc về nhân dân, Nhà nước là của dân, do dân, vì dân; một mặt là nhân dân làm chủ trực tiếp hay thông qua đại biểu của mình, các công dân có quyền ngang nhau trong việc tham gia xây dựng và quản lý nhà nước; mặt khác là

sự thống trị có tổ chức, có hệ thống đối với những kẻ thù chống phá chế độ chính trị, chống phá Nhà nước.

1.2 Các hình thức dân chủ.

Hình thức dân chủ là toàn bộ phương pháp, cách thức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân Có 2 hình thức cơ bản:

- Hình thức dân chủ đại diện.

Là dân bầu ra cơ quan đại diện của mình như QH, HĐND Các đại biểu này sẽ thay mặt nhân dân bỏ phiếu và quyết định những vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của các

cơ quan dân cử đó, như thông qua Hiến pháp, các Luật, các quyết định, chính sách,…

- Hình thức dân chủ trực tiếp

Là dân trực tiếp thực hiện quyền lực của mình bằng cách sử dụng quyền làm chủ nhà nước.

Qua đó nhân dân bằng hành vi của mình trực tiếp thực hiện quyền làm chủ nhà nước và xã hội.

Bà Trương Thị Mai phát biểu tại buổi làm việc với lãnh

đạo tỉnh về việc thực hiện QCDC ở cơ sở

2.1 Khái niệm cơ sở và thực hiện DC

ở cơ sở.

2.1.1 Khái niệm cơ cở.

Cơ sở là thành tố, là đơn vị nhỏ nhất trong cấu trúc của một hệ thống các sự vật, hiện tượng.

2.1.2 Khái niệm thực hiện dân chủ

ở cơ sở.

Dân chủ cơ sở không phải là

“hình thức dân chủ” mà là “cấp độ thực hiện dân chủ”, thông qua hai hình thức dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp, phương châm “ dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” phải được cụ thể hóa ở các cấp độ: Trung ương, địa phương

và cơ sở

Khái niệm:

Thực hiện dân chủ ở cơ sở là việc thừa nhận và thực hiện thường xuyên các quyền làm chủ của công dân; tăng cường tính cộng đồng trách nhiệm giữa Nhà nước và công dân nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của công dân ở

cơ sở.

2.2 Quan điểm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

- Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ: “DC XHCN là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước Xây dựng và từng bước hoàn thiện nền DCXHCN, bảo đảm DC được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi cấp, trên tất

cả các lĩnh vực DC gắn với kỷ luật, kỷ cương và được thể chế hóa bằng PL, được

PL bảo đảm.

… ND thực hiện quyền làm chủ thông qua hoạt động của Nhà nước, của cả HTCT và các hình thức DC trực tiếp, DC đại diện”.

- Đại hội XII của Đảng nhấn mạnh: “ Tiếp

tục thực hiện tốt DC ở cơ sở; hoàn thiện HTPL, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân”.

- Quan điểm chỉ đạo việc xây dựng

QCDC cơ sở đã được Đảng ta chỉ rõ trong chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18-2-

1998 của BCHTW Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và thực hiện QCDC

cơ sở.

2.3 Nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở là những công việc Nhà nước và xã hội, nhân dân phải được biết, những việc nhân dân được tham gia vào quản lý nhà nước và những nội dung nhân dân giám sát hoạt động của chính quyền cơ sở.

Các cơ quan nhà nước, đơn vị,

tổ chức cơ sở phải có trách nhiệm thực hiện và tổ chức cho nhân dân thực hiện các quyền dân chủ Nội dung dân chủ cơ sở còn bao hàm

cả hình thức, thủ tục, trình tự thực hiện việc dân biết, dân bàn, dân kiểm tra.

3.1 Khái niệm PL thực hiện DC ở cơ sở.

thống các QPPL do NN quy định và thừa nhận các hình thức của DC đại diện và DC trực tiếp của ND cơ sở để thực hiện nội dung pháp luật dân chủ ở cơ sở.

3.2 Nội dung PL thực hiện DC ở cơ sở.

3.2.1 PL thực hiện DC ở xã, phường, thị trấn.

Theo pháp lệnh thực hiện DC ở xã, phường, thị trấn do UBTVQH (số 34/2007/PL/UBTVQH11) ban hành ngày 20-4-2007; nội dung PLDC ở

xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) gồm có:

- Những nội dung công khai để nhân dân biết.

- Những nội dung nhân dân bàn và quyết định

- Những nội dung nhân dân tham gia ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định

- Những nội dung nhân dân giám sát.

- Lấy phiếu tín nhiệm của nhân dân.

3.2.2 PL thực hiện DC trong hoạt động của cơ quan.

Ngày 9-1-2015, Chính phủ ban hành Nghị định số 04/2015/NĐ-CP

về “thực hiện DC trong hoạt động của cơ quan HCNN và đơn vị sự nghiệp công lập” thay thế cho Nghị định số 71/1998/NĐ-CP ngày 8-9-

1998, bao gồm các nội dung:

Bộ CHQS tỉnh đối thoại dân chủ với cán bộ,

chiến sĩ Trung đoàn Bộ binh 896

CB,CC THAM GIA BẦU CỬ (Tổ chức Công đoàn trong

cơ quan – Hoạt động dân chủ)

3.2.2.1 Dân chủ trong nội bộ cơ quan, đơn vị.

- Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và của cán bộ, công chức, viên chức.

- Những việc phải công khai để cán bộ, công chức viên chức biết

- Những việc cán bộ, công chức, viên chức tham gia ý kiến, người đứng đầu

cơ quan, đơn vị quyết định.

- Những việc cán bộ, công chức, viên chức giám sát, kiểm tra.

3.2.2.2 Dân chủ trong quan hệ và giải quyết công việc với công dân, cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan.

- Quy định trách nhiệm của người đứng

đầu cơ quan, đơn vị trong quan hệ giải quyết công việc với công dân, cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan.

- Quy định trách nhiệm của cán bộ,

công chức, viên chức trong quan hệ và giải quyết công việc với công dân, cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan.

- Quy định quan hệ giữa người đứng

đầu cơ quan, đơn vị với cơ quan, đơn

vị cấp trên.

3.2.3 Pháp luật thực hiện dân chủ ở các doanh nghiệp.

Nghị định số 149/2018/NĐ-CP “Quy định chi tiết khoản 3 Điều 63 Bộ luật Lao động về thực hiện quy chế dân chủ

ở cơ sở tại nơi làm việc” thay thế Nghị định số 60/2013/NĐ-CP ban hành quy chế thực hiện dân chủ ở doanh nghiệp

3.2.3.1 Nội dung pháp luật thực hiện dân chủ ở các doanh nghiệp bao gồm:

phải công khai.

- Nội dung người gia lao động tham gia ý kiến.

- Nội dung người lao động quyết định.

- Nội dung người lao động kiểm tra, giám sát.

3.2.3.2 Hình thức thực hiện dân chủ tại nơi làm việc của các doanh nghiệp.

- Đối thoại tại nơi làm việc.

- Hội nghị người lao động.

- Các hình thức thực hiện dân chủ khác.

- Khái niệm dân chủ; Các hình thức của dân chủ.

2 DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ VÀ THỰC HIỆN DÂN CHỦ Ở

CƠ SỞ

- Khái niệm cơ sở; Thực hiện dân chủ ở cơ sở.

- Quan điểm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

- Nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở.

3 NỘI DUNG PHÁP LUẬT THỰC HIỆN DÂN CHỦ Ở

CƠ SỞ

- Khái niệm pháp luật thực hiện dân chủ ở cơ sở.

- Nội dung pháp luật thực hiện dân chủ ở cơ sở.

CÂU HỎI ÔN TẬP, THẢO LUẬN, TÀI LIỆU PHỤC

VỤ HỌC TẬP

1 Câu hỏi ôn tập.

1.1 Trình bày khái niệm, quan điểm và nội dung thực hiện DC ở cơ sở?

1.2 Trình bày nội dung THPLDC ở cơ sở?

2 Câu hỏi thảo luận.

2.1 Phân tích khái niệm, quan niệm và nội dung thực hiện DC ở cơ sở? Liên hệ thực tiễn?

2.2 Phân tích nội dung THPLDC ở cơ sở? Liên

hệ thực tiễn?

3 Tài liệu phục vụ học tập.

3.1 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

(2017), Những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị, Nhà nước và pháp luật XHCN (Giáo trình Trung cấp Lý luận Chính trị-Hành chính), Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.

3.2 Quy chế dân chủ.

3.3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, XII của Đảng.

3.4 Hiến pháp Việt Nam năm 2013.

3.5 Các văn bản pháp luật có liên quan.

Trân trọng cảm ơn !