Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính

Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính, Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính , Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính, Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính, Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính , Bài giảng: Kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính

A MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

- Trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về kiểm tra, xử phạt và cưỡng chế hành chính.

- Vận dụng những kiến thức đã nghiên cứu, học tập vào trong công tác của bản thân.

- Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật trong công tác.

B KẾT CẤU NỘI DUNG BÀI GIẢNG

* Bài giảng có 3 nội dung chính:

I KIỂM TRA HÀNH CHÍNH

II XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH

III CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH TRONG TRƯỜNG HỢP KHẨN CẤP

* Đồ dùng dạy học.

Bảng, phấn, máy đèn chiếu.

D TÀI LIỆU PHỤC VỤ SOẠN, GIẢNG

1 Tài liệu bắt buộc.

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí

Minh (2016), Những vấn đề cơ bản về

hệ thống chính trị, Nhà nước và pháp luật XHCN

2 Tài liệu tham khảo.

- Giáo trình Luật hành chính Việt Nam.

- Luật Xử phạt vi phạm hành chính.

- Các văn bản pháp luật có liên quan.

I KIỂM TRA HÀNH CHÍNH

1 Khái niệm, đặc điểm, mục đích, hình thức KTHC

a Khái niệm kiểm tra hành chính

Kiểm tra hành chính là xem xét, đánh giá hoạt động của cơ quan,

tổ chức, cá nhân trong quản lý hành chính nhà nước xem có phù hợp với pháp luật hay không và áp dụng các biện pháp bảo đảm và khôi phục sự phù hợp đó.

b Đặc điểm kiểm tra hành chính

- Kiểm tra hành chính bao gồm kiểm tra nội bộ cơ quan hành chính nhà nước và kiểm tra các đối tượng trong phạm vi QLHCNN.

- Là hoạt động thường xuyên của CQHCNN.

- Chủ thể tiến hành KTHC là các cơ quan nhà nước và người đứng đầu

cơ quan nhà nước.

- Hoạt động kiểm tra hành chính là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước buộc các đối tượng phải tuân thủ.

- Hoạt động kiểm tra hành chính được tiến hành dưới nhiều hình thức như: nghe báo cáo và đánh giá báo cáo của đối tượng, tổ chức các đoàn kiểm tra.

- Hoạt động kiểm tra hành chính thường xuyên, định kỳ hoặc đột xuất.

c Mục đích kiểm tra hành chính

- Phát hiện những ưu điểm, nhân tố tích cực để điều chỉnh tiếp theo nhằm phát huy, nhân rộng mặt mạnh, mặt tích cực.

- Chỉ ra sai lệch, hạn chế, yếu kém, bất cập trong quản lý, tìm ra nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục.

- Phát hiện kịp thời các vi phạm pháp luật để có biện pháp xử lý kịp thời và xây dựng biện pháp phòng ngừa chung.

- Kiểm tra hành chính đội xuất.

KTHC đột xuất là hoạt động KTHC được tiến hành không theo định kì, không thông báo trước, có trọng điểm nhằm vào một số khâu, một số vấn đề nhất định để xử lý những tình huống mới phát sinh, làm rõ một số vấn đề trong hoạt động QLHCNN hoặc đáp ứng những yêu cầu, kiến nghị chính đáng của công dân, tổ chức.

Thứ hai, theo phạm vi nội dung kiểm

tra có:

- Kiểm tra chức năng.

Đây là hoạt động kiểm tra do các cơ quan quản lý ngành, hay lĩnh vực thực hiện đối với các cơ quan, tổ chức, đơn

vị không trực thuộc mình về mặt tổ chức trong việc chấp hành pháp luật, đường lối chính sách và các quy tắc quản lý về ngành hay lĩnh vực do mình quản lý thống nhất trong cả nước.

- Kiểm tra nội bộ

Là nhiệm vụ, chức năng của mọi

cơ quan quản lý HCNN - chỉ hoạt động kiểm tra trong nội bộ ngành, một cơ quan, tổ chức do thủ trưởng cơ quan quản lý ngành và lĩnh vực, thủ trưởng các cơ quan,

tổ chức, xí nghiệp, đơn vị cơ sở của Nhà nước tiến hành.

2 Phân biệt kiểm tra hành chính với các hoạt động giám sát, thanh tra nhà nước

a Giám sát

Giám sát là khái niệm được dùng chỉ một hoạt động xem xét có tính bao quát của một chủ thể bên ngoài hệ thống đối với một khách thể thuộc hệ thống khác (có thể là không trực thuộc), tức là giữa cơ quan giám sát và cơ quan chịu

sự giám sát không nằm trong một hệ thống trực thuộc nhau theo chiều dọc.

b Thanh tra nhà nước

Thanh tra là việc xem xét, đánh giá,

xử lý của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

Thanh tra nhà nước bao gồm:

- Thanh tra hành chính.

- Thanh tra chuyên ngành.

3 Vai trò của kiểm tra hành chính trong quản lý hành chính nhà nước

a Kiểm tra hành chính – một trong những chức năng của QLHCNN

Để thực hiện chức năng QLNN trước hết phải ban hành PL PL không thể đi vào đời sống xã hội và phát huy hiệu quả mà thiếu những hoạt động có tính tổ chức của Nhà nước

Bằng bộ máy và các nguồn lực của mình, nhà nước tổ chức, điều hành

để biến các quy định PL thành hành động thực tế của mổi cơ quan, tổ chức, cá nhân và phải kiểm tra để đánh giá chất lượng, hiệu quả của PL Như vậy, KTHC là một chức năng, giai đoạn của hoạt động QLNN nói chung và hoạt động hành chính nói riêng.

b KTHC – một trong những biện pháp chủ yếu góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của QLHCNN

Hiệu lực, hiệu quả QLHCNN phụ

thuộc rất lớn vào hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra Bởi thông qua hoạt động này, Nhà nước sẽ phát hiện và xử lý những hành vi VPPL, góp phần đảm bảo và nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN.

c KTHC – một trong những phương thức bảo đảm quản lý xã hội bằng HP và PL, kỷ luật trong QLHCNN

Quản lý xã hội bằng HP - PL đòi hỏi mỗi công dân, tổ chức thuộc đối tượng quản lý phải thực hiện đúng HP và PL Thông qua hoạt động KTHC để phát hiện các hiện tượng VPPL, từ đó có những biện pháp xử lý kịp thời.

d KTHC góp phần phòng ngừa, ngăn chặn phát hiện, xử lý những hành vi VPPL

Mục đích của KTHC không chỉ

nhằm phát hiện và xử lý VPPL mà quan trọng hơn KTHC còn hướng tới mục đích phòng ngừa VPPL.

4 Các giai đoạn kiểm tra hành chính

- Giai đoạn 2: Chuẩn bị kiểm tra

- Giai đoạn 3: Tổ chức thực hiện kiểm tra

- Giai đoạn 4: Báo cáo kết quả kiểm tra

- Giai đoạn 5: Công bố kết luận kiểm tra

- Giai đoạn 6: Xử lý kết quả kiểm tra

- Giai đoạn 7: Đánh giá tổng kết hoạt động kiểm tra

xử phạt VPHC).

- Các dấu hiệu của VPHC.

VPHC là một dạng vi phạm pháp luật, vì vậy có các dấu hiệu của VPPL:

+ Hành vi VPPL hành chính.

+ Là hành vi có lỗi (lỗi cố ý hoặc

vô ý) do cá nhân, tổ chức thực hiện.

+ Hành vi VPHC theo quy định của PLHC là hành vi chưa tới mức truy cứu trách nhiệm hình sự phải bị XPHC.

+ Chủ thể của VPHC là cá nhân hoặc

tổ chức có năng lực TNHC.

+ Mặt chủ quan của VPHC thể hiện ở yếu tố lỗi của người VP, đó là lỗi cố ý

và lỗi vô ý.

b Xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt

áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính (Đ2 Luật xử phạt VPHC).

+ Tịch thu tang vật VPHC, phương tiện được sử dụng để VPHC.

+ Trục xuất.

- Hình thức xử phạt bổ sung.

Hình thức xử phạt bổ sung chỉ được áp dụng kèm theo hình thức

xử phạt chính bao gồm:

+ Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.

+ Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng

để VPHC.

+ Trục xuất.

d Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của chính quyền cơ sở.

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ở cấp xã là do Chủ tịch

Ủy ban nhân dân và Trưởng Công

an cấp xã cấp xã thực hiện theo quy định.

2 Thủ tục phạt vi phạm hành chính

a Thủ tục xử phạt đơn giản

Xử phạt VPHC không lập biên bản được áp dụng trong trường hợp xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 250.000 đồng đối với cá nhân, 500.000 đồng đối với tổ chức và người có thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định xử phạt VPHC tại chỗ trừ trường hợp VPHC được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp

vụ thì phải lập biên bản.

b Thủ tục xử phạt thông thường

Xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không thuộc trường hợp xử phạt

vi phạm hành chính không lập biên bản.

3 Cưỡng chế thi hành quyết định

xử phạt vi phạm hành chính

Cưỡng chế thi hành quyết định

xử phạt được áp dụng trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

a Các hình thức cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC

b Thẩm quyền cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính của chính quyền cơ sở

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp

xã có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế và có nhiệm vụ tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính của mình

và của cấp dưới.

c Thủ tục cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính của chính quyền cơ sở

Bước 1: Ban hành quyết định

cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và thông báo quyết định cưỡng chế đến cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Bước 2: Xây dựng phương án tổ

chức cưỡng chế.

Để bảo đảm cưỡng chế có hiệu lực, hiệu quả, cần xây dựng nhiều phương án cưỡng chế.

Bước 3: Tổ chức thực hiện quyết

định cưỡng chế.

III CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH TRONG TRƯỜNG HỢP KHẨN CẤP

1 Tổ chức các biện pháp chống dịch

Trong trường hợp có dịch, cơ quan hành chính có thẩm quyền tiến hành công bố dịch và áp dụng các biện pháp chống dịch trong vùng có dịch.

2 Tổ chức ứng phó sự cố môi trường

Trong trường hợp có sự cố môi trường xảy ra ở cơ sở, địa phương nào thì người đứng đầu cơ sở, địa phương đó có trách nhiệm huy động khẩn cấp nhân lực, vật lực và phương tiện để ứng phó sự cố kịp thời.

3 Huy động lực lượng, vật tư, phương tiện để hộ đê

Trường hợp đê điều, công trình có liên quan xảy ra sự cố hoặc có nguy cơ xảy ra sự cố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp theo thẩm quyền phải quy động lực lượng, vật tư, phương tiện để bảo vệ, cứu hộ; quyết định vào tổ chức thực hiện việc di chuyển dân cư ra khỏi vùng nguy hiển để bảo đảm an toàn.

4 Cưỡng chế di dân ra khỏi khu vực nguy hiểm

Có nhiều biện pháp cưỡng chế hành chính trong trường hợp khẩn cấp Các biện pháp này được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật.

trong trưng dụng, trưng mua tài sản, phương tiện,… khi cần thiết.

Trân trọng cảm ơn !