Về kiến thức Nhận biết đợc kết cấu của một mâu thuẫn Hiểu rõ sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn là nguồn gốc động lực của sự vận động phát triển của sựu vật hiện tợng 2.. 2.
Trang 1Ngày giảng.10A1:……….10A5………
10A2:……….10A6………
10A3………10A7………
10A4:……… 10A8………
Tiết 8 - Bài5
cách thức vận động, phát triển
của sự vật hiện tợng
I Mục tiêu bài học
Học song bài này học sinh cần đạt
1 Về kiến thức
Nhận biết đợc kết cấu của một mâu thuẫn
Hiểu rõ sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn là nguồn gốc động lực của sự vận động phát triển của sựu vật hiện tợng
2 Về kỹ năng
Vận dụng đợc khái niệm mâu thuẫn khi phân tích một sự vật hiện tợng Tránh
sự nhầm lẫn giữa khái niệm mâu thuẫn trong triết học với khái niệm mâu thuẫn trong sinh hoạt hàng ngày
3 Về thái độ
Dám đấu tranh giải quyết mâu thuẫn, phê phán lối sống ngại va chạm, che dấu mâu thuẫn, dị hoả vi quí trong đời sống cá nhân và tập thể
II.Chuẩn bị
Sách giáo khoa GDCD lớp 10, bảng phụ, t liệu tham khảo
Sách giáo khoa GDCD lớp 10,phấn, vở ghi
Tục ngữ và ca dao
III Tiến trình bài giảng
1 Kiểm tra bài cũ:
Giải thích sự thống nhât và đối lập trong một sự vật hiện tợng? cho VD minh họa?
2.Nội dung bài mới :
" Con sông kia bên lở bên bồi Bên lở lở mãi bên bồi bồi thêm "
Thế giới vật chất không ngừng vận động, phát triển theo quy luật vốn có của nó.Phép biện chứng duy vật giải thích cho chúng tâ biết nguồn gốc vận động, phát triển của SVHT.Sự vật hiện tơng có cách thức phát triển nh thế nào chúng ta cùng nghiên cứu bài học hôm nay
Trang 2VD: Cây phợng : Cao thấp màu hoa đỏ
Cái bảng cạnh dài cạnh ngắn làm
bằng gỗ
Một bạn học sinh chiều cao cân nặng,
học lớp 10
Em hãy chỉ ra đâu là mặt chất mặt lợng
trong các ví dụ trên ?
Chất và lợng có tồn tại bên nhau hay
không ?
Có SVHT nào thiếu đi một trong hai
mặt nói trên hay không ?
Vậy chất là gì ? lợng là gì chúng có
thống nhất với nhau hay không ?
Thảo luận nhóm :
N1: Tìm các thuộc tính của đờng
N2: Tìm các thuộc tính của muối
N3: Tìm cácthuộc tính của gừng
N4: Tìm các thuộc tính của ớt
Trong các sự vật trên thuộc tính nào là
tiêu biểu ?
để phân biệt chúng với sự vật khác ngời ta
căn cứ vào thuộc tính nào ?
Lấy VD về các sự vật và chỉ ra thuộc tính
của các sự vật đó ?
Vậy theo em chất là gì?
Mối túi đờng, muối nặng bao nhiêu gam
Hai củ gừng khác nhau nh thế nào ?
Những đơn vị đại lợng của các SVHT
trên quy định về mặt gì?
Chúng ta gọi quy mô to nhỏ mức độ nặng
nhẹ là gì ?
Vậy việc tăng nhiệt độ diến ra nh thế nào?
1.Đơn vị kiến thức 1:
Thế nào là chất và lợng của sự vật và hiện tợng :
Mỗi SVHT trong thế ghiới vật chất đều
có mặt chất và mặt lợng thống nhất với nhau
a Chất :
Dùng để chỉ những htuộc tính cơ bản vốn có của SVHT.Tiêu biểu cho SVHT
đó.Phân biệt với các SVHT khác
b L ợng
Dùng để chỉ thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật hiện tợng về trình độ phát triển ( cao , thấp) quy mô( lớn , nhỏ),tốc độ vận
động ( nhanh , chậm), số lợng ( ít, nhiều) của SVHT
…
2 Đơn vị kiến thức 2:
Quan hệ giữa sự biến đổi về lợng dẫn
đến sự biến đổi về chất :
a Sự biến đổi về lợng dẫn đến sự biến
đổi về chất :
VD: Trong điều kiện bình thờng nớc ở trạng thái lỏng nên ta tăng dần nhiệt độ
Trang 3Mọi sự biến đổi về lợng có dẫn đến sự
biến đổi về chất không ?
Yếu tố nào gây nên sự biến đổi đó ?
Nớc nếu tù 00C đến thấp hơn 1000C thì
cha hoá hơi đến đúng 1000C thì nớc hoá
hơi
Nớc từ trạng thái lỏng khi chuyển sang
trạng thái hơi, thì thể tích vận động tốc độ
hoà tan của các phân tử nớc cúng khác
tr-ớc
đến 100oC thì nớc sẽ sôi và chuyển sang trạng thái hơi
Nhận xét :
Cách thức biến đổi của lợng
- Lợng biến đổi trớc
- Sự biến đổi về chất của SVHT bắt đầu từ lợng
- Lợng biến đổi dần dần từ từ …
- Độ là giới hạn mà trong đó sự biến đổi
về lợng cha làm thay đổi về chất của SVHT
- Điểm nút là điểm giới hạn mà tại đó sự biến đổi của lợng làm thay đổi chất của SVHT
b Chất mới ra đời bao hàm một lợng mới:
- Chất biến đổi sau
- Chất biến đổi nhanh chóng ( đột biến)
- Chất mới ra đời thay thế chất cũ và khi chất mới ra đời lại hình thành một lợng mới phù hợp với nó
3.Bài học :
- Lợng luôn luôn gắn liền với chất
- Chất đổi là kết thúc một giai đoạn biến
đổi của lợng
- Trong học tập và rèn luyện chúgn ta phải kiên trì, nhẫn nại, không coi thờng việc nhỏ
- Tránh hành động nóng vội, đốt cháy giai
đoạn, hành động nửa vời
4.Củng cố kiến thức :
Bài 1: Những câu tục ngữ nào sau đây nói về lợng và chất ?
a.Chín quá hoá nẫu
b Có công mài sắt có ngày nên kim
c Góp gió thành bão
d Dốt đến đâu học lâu cũng biết Bài 2: So sánh điểm giống và khác nhau giữa chất và lợng theo bảng sau :
Sự giống nhau
Trang 4Sù kh¸c nhau
5.DÆn dß :
- Lµm bµi tËp 1,2,3,5,6 trong SGK
- ChuÈn bÞ bµi 6
- Su tÇm tôc ng÷, ca dao nãi vÒ lîng vµ chÊt
Trang 5Ngày giảng.10A1:……….10A5………
10A2:……….10A6………
10A3………10A7………
10A4:……… 10A8………
Tiết 9 - Bài6
khuynh hớng phát triển của sự vật và hiện tợng
I Mục tiêu bài học
Học song bài này học sinh cần đạt
1 Về kiến thức
Hiêủ rõ hai đặc điểm của phủ định biện chứng Từ đó phê phán đợc những biểu hiện của quan điểm phủ định siêu hình
Nhận biết đợc khuynh húớng phát triển chugn của sự vật hiện tợng là cái mới luôn xuất hiện thay thế cái cũ
2 Về kỹ năng
Nêu đợc ví dụ và phân tích đợc một vài hiện tợng tiêu biểu cho cái mới trong
đời sống kinh tế, văn hoá xã hội ở nớc ta hiện nay
3 Về thái độ
Tránh thái độ phủ định sạch trơn, hoặc kế thừa thiếu chọn lọc các giá trị văn hoá nhân loại truyền thống dân tộc
ửng hộ cái mới và làm theo cái mới
II.Chuẩn bị
Sách giáo khoa GDCD lớp 10, bảng phụ, t liệu tham khảo
Sách giáo khoa GDCD lớp 10,phấn, vở ghi
Tục ngữ và ca dao
III Tiến trình bài giảng
1 Kiểm tra bài cũ:
Em hãy so sánh điểm giống và khác nhau giữa chất và lợng ?
2 Nội dung bài mới :
Trang 6Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt
Từ nguyên ký, nguồn gốc cách thức phát
triển, chúng ta cần hiểu rõ hơn khuynh
h-ớng phát triển của sự vật hiện tợng và qui
luật phủ định của sự vâtỵ hiện tợng
Thảo luận nhóm:
N1: VD: Đốt rừng, phá nhà, Chặt cây, cá
chết …
a, Các sự vật này còn tồn tại hay không ?
vì sao?
b Sự vật bị xoá bỏ và không còn tồn tại
đ-ợc gọi là gì ?
N2: VD: Hái lúa -> xay thành gạo ăn
Gió bão - >làm đổ cây
Động đất - > sạp đổ nhà
a Sự vật trên có bị cản trở xoá bỏ sựu tồn
tại hay không ?
b Nguyên nhân sự cản trở xoá bỏ là gì?
c, Sự xoá bỏ sạch trơn gọi là gì ?
N3: Hạt thóc gieo xuống đất thành cây lúa
non
Quả trứng ấp nở thành con gà
a Những sự vật tên có bị xoá bỏ sự tồn tại
hay không ?
b Quá trình này đợc gọi là sự phát triển
của sự vật hay không?
N4:
a, Nguyên nhân của sự phủ định biện
chứng ?
b Sự vật mới ra đời thay thế sự vật cũ có
kế thừa yếu tố tích cực của cái cũ không?
Phủ định siêu hình diễn ra do sự can
thiệp, tác động bên ngoài Phủ định biện
chứng diễn ra ngay tong bản thân sự vật,
hiện tợng Đó là kết quả quá trình giải
quyết mâu thuẫn, lợng đổi dẫn đến chất
đổi, cái mới ra đời thay thế cái cũ
Mọi sự vật hiện tợng đều đợc sinh ra
cùng với khả năng phủ định chính bản
thân nó Đó là quy luật, những cái đang
tồn tại đều là kết quả phủ định cái dã tồn
Đơn vị kiến thức 1:
Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a Phủ định :
Là xoá bỏ sự tồn tại của sự vật hiện tợng nào đó
b Phủ định siêu hình:
là sự phủ định đợc diễn râ do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xoá bỏ sự tồn tại và phát triển của sự vật hiện tợng
c Phủ định biện chứng:
Là sự phủ định diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật hiện tợng, có kế thừa những yếu tố tích cực của sự vật hiện t-ợng cũ để phát triển sự vật hiện tt-ợng mới
d Đặc điểm của phủ định biện chứng:
Đặc điểm1: Tính khách quan : Phủ định
biện chứng manh tính tất yếu, khách quan nguyên nhân của phủ định nằm ngay trong bản thân sự vật hiện tợng Phủ định biện chứng tạo điều kiện, làm tiền đề cho
sự phát triển
Đặc điểm 2: Tính kế thừa là tất yếu khách
quan, đảm bảo ựu vật hiện tợng giữu lại yếu tố tích cực, gạt bỏ các tiêu cực, lỗi thời để sự vật hiện tợng phát triển liên tục không ngừng
Đơn vị kiến thức 2
2 khuynh hớng phát triển của sự vật
Trang 7tại trớc nó và đến lợt chúng, những cái
đang tồn tại sẽ bị phủ định bởi cái mới
khác Đó là phủ định của phủ định
VD : Con gà - > đẻ trứng -> ấp nở thành
con gà -> đẻ trứng -> ấp nở thành con gà
hiện tợng :
a Phủ định của phủ định :
- Cái mới bị cái mới hơn phủ định đó là phủ định của phủ định
- Cái mới hơn ra đời tiến bộ hơn , phát triển hơn cả về lợng và chất
b Khuynh h ớng phát triển :
Là vận động phát triển đi lên, cái mới ra dời kế thừa và thay thế cái cũ nhng ở trình
độ ngày càng cao hơn hoàn thiện hơn
c Bài học:
- Nhận thức cái mới ửng hộ cái mới
- Tôn trọng quá khứ
- Tránh bảo thủ, phủ định sạch trơn, cản trở sự tiến bộ
- Tránh ảo tớng về sự ra đời dễ dàng của cái mới
4.Củng cố :
Làm bài tập :
phân biệt phủ định biện chứng và phủ định siêu hình của sự vật hiện tợng sau :
biện chứng Phủ định siêu hình
Con gà ( phủ định) quả trứng
Luộc trứng gà để ăn
Con tằm ( phủ định ) cái kén
Bão đỏ cây cối
Hoá chất độc hại tiêu diệt sinh vật
Xã hội phong kiến (phủ định) XH chiếm hữu nô
lệ
5 Dặn dò :
-Về nhà học bài cũ và làm bài tập trong SGK
- Chuẩn bị kiểm tra 45 phút
