Bài giảng Quản trị Marketing – Chương 3: Phân tích môi trường Marketing cạnh tranh với các nội dung môi trường marketing, tìm hiểu về khách hàng, phân tích cạnh tranh. Để nắm chi tiết hơn nội dung kiến thức, mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.
Trang 2MỤC TIÊU
+ Trình bày khái niệm về môi trường, các nhóm môi trường ảnh hưởng đến hoạt động marketing của các doanh nghiệp
+ Phân tích nội dung và sự tác động của môi trường vĩ mô, vi mô và môi trường nội vi đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
+ Phân tích các đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp
Trang 4 Định nghĩa
4
Môi trường marketing của doanh nghiệp là nơi mà doanh nghiệp phải nhìn thấy những cơ hội và những mối đe dọa có thể xuất hiện.
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 5Môi trường kinh tế
Đối thủ cạnh tranh
Trang 6 Môi trường vi mô
6
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Doanh nghiệp
Marketing
Trang 7 Môi trường vi mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 8Các nhà trung gian Marketing
Trung gian Marketing
Các đại lý trung gian và nhà bán buôn
Các công ty phân phối vật chất
Các đại lý dịch
vụ Marketing
Các trung gian
về tài chính
Môi trường vi mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 9Khách hàng
Môi trường vi mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 10Cạnh tranh
về hình thứcsản phẩm
Cạnh tranhnhãn hiệu
Môi trường vi mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 11Công chúng
Môi trường vi mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 12 Môi trường vĩ mô
12
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Môi trường nhân khẩu
Sự bùng nổ dân số trên toàn thế giới
Cơ cấu tuổi của dân số quyết định các nhu cầu
Thị trường dân tộc
Các nhóm trình độ học vấn
Các kiểu hộ gia đình
Di chuyển chỗ ở trong dân cư
Dịch chuyển từ một thị trường đại chúng sang các thị trường nhỏ
Trang 13Môi trường nhân khẩu
Xu hướng nhân khẩu học tại Việt Nam
Tăng dân số, thay đổi cơ cấu tuổi
Thay đổi kiểu hộ gia đình Dịch chuyển vùng dân cư
Học vấn cao hơn
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 14Môi trường tự nhiên
Khan hiếm nguyên liệu
Chi phí năng
lượng tăng
Sự ô nhiễm đang tăng
Sự can thiệp của chính phủ
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 15Môi trường kinh tế
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 16Môi trường công nghệ
Những xu hướng công nghệ
Sự tăng tốc của việc thay đổi công nghệ
Những cơ hội đổi mới vô hạn
Thay đổi ngân sách nghiên cứu
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 17Môi trường chính trị
Hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh
Các nhóm bảo vệ lợi ích công cộng
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 18Môi trường chính trị
Hệ thống phápluật điều chỉnhhoạt động kinhdoanh ngàycàng tăng
Bảo vệ giữa các doanh nghiệp với
nhau
Bảo vệ người tiêu dùng tránh các giao dịch buôn bán không công bằng
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 19Môi trường văn hóa
Một số đặc điểm và xu hướng văn hóa chủ yếu
Các giá trị văn hóa cốt lõi bền
vững
Mỗi nền văn hóa gồm các nhánh văn hóa
Các giá trị văn
hóa thứ yếu biến đổi theo
thời gian
Môi trường vĩ mô
MÔI TRƯỜNG MARKETING
Trang 20TÌM HIỂU VỀ KHÁCH HÀNG
- Họ là ai?
- Họ muốn mua cái gì?
- Họ muốn mua như thế nào?
- Khi nào họ muốn mua?
- Họ muốn mua ở đâu?
- Tại sao họ muốn mua?
Trang 21KHÁCH HÀNG
Trang 22Văn hóa
Nền văn hóa đặc thù Nhánh văn hóa Tầng lớp xã hội
Thị trường mua tiêu dùng
TÌM HIỂU VỀ KHÁCH HÀNG
Các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng
Trang 23Xã hội
Nhóm tham khảo Gia đình Vai trò và địa vị
Thị trường mua tiêu dùng
TÌM HIỂU VỀ KHÁCH HÀNG
Các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng
Trang 24Tình trạng tài chính
Trình
độ học vấn
Cá tính
Lối sống
Thị trường mua tiêu dùng
TÌM HIỂU VỀ KHÁCH HÀNG
Các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng
Trang 26Các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng
26
THÁP CẤP BẬC NHU CẦU CỦA MASLOW
Tự khẳng định Nhu cầu được tôn trọng
Nhu cầu xã hội Nhu cầu an toàn Nhu cầu sinh lý
Thị trường mua tiêu dùng
Trang 27Nhiều cân nhắc Ít cân nhắc
Các kiểu hành vi quyết định mua
Thị trường mua tiêu dùng
Trang 28Quá trình quyết định mua
28
Nhận ra
nhu cầu
Tìm kiếmthông tin
Đánh giá cácphương án
Hành vi sau khi muaQuyết định mua
Thị trường mua tiêu dùng
Trang 29Bước 1: Nhận ra nhu cầu.
Người mua nhận ra vấn
đề hay nhu
cầu
Nói rõ nhu cầu của người mua sẽ được thực hiện ở đâu và người mua sẽ được thỏa mãn ra sao?
Nhu cầu phát sinh từ:
Kích tác bên trong – Nhu cầu sinh lý:
đói, khát,
Kích tác bên ngoài – Bạn bè, quảngcáo,
Thị trường mua tiêu dùng
Quá trình quyết định mua
Trang 30• Quảng cáo, nhân viên bán hàng, catalog,
• Người tiêu dùng nhận hầu hết thông tin từcác nguồn này thông qua những kênh truyềnthông phù hợp, cửa hàng và các phương tiệntruyền thông khác
Nguồn
Marketing
Thị trường mua tiêu dùng
Quá trình quyết định mua
Bước 2: Tìm kiếm thông tin.
Trang 31• Phương tiện công cộng như báo cáo tiêu dùng,các thông tin cung cấp từ nhà nước.
• Khách hàng có xu hướng tin vào những thôngtin này là khách quan và đáng tin cậy vì chúngđến từ những nguồn độc lập
Thị trường mua tiêu dùng
Quá trình quyết định mua
Bước 2: Tìm kiếm thông tin.
Trang 32Người tiêu dùng có thể tính toán cẩn thận và
suy nghĩ logic
Người tiêu dùng có thể mua dựa trên sự bốc
đồng hay qua trực giác
Người tiêu dùng có thể ra quyết định dựa vào
chính bản thân họ
Người tiêu dùng có thể ra quyết định chỉ sau
khi nghe tư vấn từ người khác
Thị trường mua tiêu dùng
Quá trình quyết định mua
Bước 3: Đánh giá các phương án
Trang 33Dự định mua Mong muốn mua nhãn hiệu mình thích
Quyết định mua
Thái độcủa ngườikhác
Các yếu tốtình huốngbất ngờ
Thị trường mua tiêu dùng
Quá trình quyết định mua
Bước 4: Quyết định mua
Trang 34 Thị trường mua tiêu dùng
Quá trình quyết định mua
Bước 5: Hành vi sau khi mua
Trang 35HÀNH VI CỦA KHÁCH HÀNG KHI KHÔNG VỪA LÒNG
Có sự
không
hài lòng
Có một số hành động
Không có hành động
Có một số hành động riêng lẻ
Quyết định thôi không sử dụng
sản phẩm Báo động cho bạn bè về sản phẩm và (hay) người bán
Trang 36 Thị trường mua tổ chức
TÌM HIỂU VỀ KHÁCH HÀNG
36
Trang 37Hãng sản xuất, nông trại, đơn vị khai thác mỏ, …
Tổ chức tài chính Nhà cung cấp khác
Trung gian
Nhà bán sỉ Nhà bán lẻ
Chính phủ
Chính quyền thành phố Chính quyền đại phương
Phi lợi nhuận
Tổ chức quốc gia
Tổ chức địa phương
Trang 38Khối lượng mua lớn Khối lượng mua nhỏ
Cầu dao động thất thường Cầu chỉ dao động theo thời vụ
Mua sắm có tính chuyên nghiệp Mua không có tính chuyên nghiệp
Quan hệ tương hỗ hay hợp tác giữa
Trang 40Các loại tình huống mua
40
Người mua hàng côngnghiệp thông qua quyếtđịnh mua sắm nào?
Mua hàng lặp lại có điều chỉnh
Mua hàng lặp lại không thay đổi
Mua mới
Trang 41Quá trình mua sắm hàng công nghiệp
Thị trường mua tổ chức
Trang 42Sự khác biệt chủ yếu giữa thị trường mua tiêu dùng và thị trường mua tổ chức?
Trang 43CÁC GIAI ĐOẠN CỦA QUÁ TRÌNH MUA SẮM HÀNG CÔNG NGHIỆP
GIAI ĐOẠN MUA
TÌNH HUỐNG MUA Mua phục vụ
nhiệm vụ mới
Mua lặp lại có thay đổi
Mua lặp lại không thay đổi
1 Ý thức vấn đề
2 Mô tả khái quát nhu cầu
3 Xác định quy cách sản phẩm
4 Tìm kiếm người cung ứng
5 Yêu cầu chào hàng
6 Lựa chọn người cung ứng
7 Làm thủ tục đặt hàng
8 Đánh giá kết quả thực hiện
Có Có Có Có Có Có Có Có
Có thể
Có thể Có
Có thể
Có thể
Có thể
Có thể Có
Không Không Có Không Không Không Không Có
Trang 44Chọn lựa đối thủ cạnh tranh
Trang 45PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Phân tích các đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp
BỐN MỨC ĐỘ CẠNH TRANH
Cạnh tranhnhãn hiệu
Cạnh tranhngành
Cạnh tranhcông dụngCạnh tranh
chung
Trang 46Đối thủ cạnh tranh gần nhất
Đối thủ cạnh tranh xa
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Phân tích các đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp
Trang 47PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Xác định các mục tiêu của đối thủ cạnh tranh
- Từng đối thủ cạnh tranh đang tìm kiếm cái gì trên thị trường?
- Cái gì đã điều khiển hành vi của từng đối thủ cạnh tranh?
Trang 48Ban lãnh đạo.
Tình trạng
kinh tế
Trang 49PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Xác định các mục tiêu của đối thủ cạnh tranh
Tăng thị phần tối đa
Tăng lợi nhuận tối đa trong thời gian ngắn
Ưu thế cạnh tranh trên thị trường nhỏ trên cơ sở
sản phẩm độc đáo, giá trị cao
Bán khối lượng lớn, giá hạ, tăng trưởng nhanh
Trang 51Vốn chu chuyển
Đầu tư mới và mức sử dụng năng lực
Trang 52 Đánh giá mặt mạnh và yếu của đối thủ cạnh tranh
Tình hình tài chính, nhân
sự, R&D
Lợi nhuận
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Trang 53 Đánh giá mặt mạnh và yếu của đối thủ cạnh tranh
Khả năngquản lý
Chiến lượcMarketing
và hiệuquả
Phươngpháp phânphối
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Trang 54 Dự đoán phản ứng của đối thủ cạnh tranh
54
Đối thủcạnhtranhđiềm tĩnh
Đối thủ cạnhtranh kén chọnĐối thủ
cạnhtranhhung dữ
Đối thủ cạnh
tranh khôn
ngoan
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Trang 55 Lựa chọn đối thủ cạnh tranh để tấn công và né tránh
Các đối thủ cạnh tranh mạnh và yếu
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Trang 56 Chiến lược Marketing cạnh tranh
Trang 57 Chiến lược Marketing cạnh tranh
Mở rộng thị phần
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Trang 58Thách thức thị trường
Doanh nghiệp chạy theo để tăng thị phần
Mua lại doanh nghiệp nhỏ hơn
Tấn công doanh nghiệp khác
Trang 59Theo sau thị trường
Doanh nghiệp theo sau muốn chia sẻ thị phần mà không làm kinh động
Theo sau chặt chẽ
Theo sau có khoảng cách
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Chiến lược Marketing cạnh tranh
Trang 60Nép góc thị trường
Doanh nghiệp phục vụ phân khúc nhỏ
mà các doanh nghiệp khác bỏ qua
Chuyên môn hóa theo người sử dụng
cuối cùng
Chuyên môn hóa theo chuỗi giá trị sản xuất – phân phối
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Chiến lược Marketing cạnh tranh
Trang 61Nép góc thị trường
Doanh nghiệp phục vụ phân khúc nhỏ
mà các doanh nghiệp khác bỏ qua
Chuyên môn hóa theo khách hàng
Trang 62Nép góc thị trường
Doanh nghiệp phục vụ phân khúc nhỏ
mà các doanh nghiệp khác bỏ qua
Chuyên môn hóa theo tính chất sản phẩm
Chuyên môn hóa theo sản phẩm hay chủng loại
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Chiến lược Marketing cạnh tranh
Trang 63Nép góc thị trường
Doanh nghiệp phục vụ phân khúc nhỏ
mà các doanh nghiệp khác bỏ qua
Chuyên môn hóa theo giá cả – chất lượng
Chuyên môn hóa theo đặt hàng chuyên biệt
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Chiến lược Marketing cạnh tranh
Trang 64Nép góc thị trường
Doanh nghiệp phục vụ phân khúc nhỏ
mà các doanh nghiệp khác bỏ qua
Chuyên môn hóa theo kênh phân phối
Chuyên môn hóa theo dịch vụ
PHÂN TÍCH CẠNH TRANH
Chiến lược Marketing cạnh tranh
Trang 65 Các quan điểm định hướng theo khách hàng và
đối thủ cạnh tranh
Định hướng theo
sản phẩm
Định hướng theo đối thủ cạnh tranh
Định hướng theo khách hàng
Định hướng theo
thị trường
Có Không
Trang 66BÀI TẬP NHÓM
Trên cơ sở lý thuyết, chọn một loại sản phẩm bất kỳ hiện đang kinh doanh tại thị trường Việt Nam và phân tích thực trạng công ty theo yêu cầu sau:
1 Phân tích môi trường marketing (môi trường vi mô và môi trường vĩ mô)
2 Xác định khách hàng chủ yếu của công ty
3 Phân tích đối thủ cạnh tranh của công ty
4 Xác định chiến lược marketing cạnh tranh của công ty đang áp dụng