Bài giảng Nguyên lý kế toán - Chương 1: Tổng quan về kế toán cung cấp cho người học các kiến thức: Định nghĩa kế toán, vai trò vầ chức năng của kế toán, quá trình hình thành và phát triển của kế toán,... Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1Ch ng 1
T NG QUAN V K TOÁN
Khoa KTKT – B môn K toán
M c tiêu Sau khi h c xong ch ng 1 ng i h c có kh n ng:
Hi u c nh ngh a v k toán, i t ng c a k toán
Nh n th c c quá trình hình thành và phát tri n k toán
Gi i thích c cách th c phân lo i k toán
Phân bi t c Tài s n và Ngu n v n c a m t n v k toán
Hi u c các nguyên t c, ph ng pháp k toán
Nh n th c c môi tr ng pháp lý c a k toán
2
N i dung
1.1 nh ngh a k toán
1.2 Vai trò và ch c n ng c a k toán
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
1.4 i t ng c a k toán
1.5 Phân lo i k toán
1.6 Các ph ng pháp k toán
1.7 Các nguyên t c và yêu c u c a k toán
1.8 Môi tr ng pháp lý
Lu t k toán Chu n m c k toán Vi t Nam Thông t s 200/2014/TT-BTC H ng d n ch k toán doanh nghi p
lý k toán: Lý Thuy t - Bài t p - Bài gi i, Nhà xu t b n
Võ V n Nh (Ch biên, 2016), Giáo trình Nguyên lý k toán, Nhà xu t b n Kinh t Tp HCM.
Tài li u tham kh o
Trang 21.1 nh ngh a k toán
!
5
-1.1 nh ngh a k toán
6
1.2 Vai trò và ch c n ng c a k toán
1.2.1 Vai trò c a k toán
K toán là công c qu n lý, giám sát ch t ch , có
hi u qu m i ho t ng kinh t , tài chính, cung c p thông
tin y , trung th c, k p th i, công khai, minh b ch, áp
ng yêu c u t ch c, qu n lý i u hành c a c quan nhà
n c, doanh nghi p, t ch c và cá nhân
7
Các ho t ng kinh doanh Ng i s d ng thông tin
Ph n ánh
Ghi chép
D li u
X lý
Phân lo i,
s p x p
Thông tin
Báo cáo, truy n tin
H TH NG K TOÁN
8
Trang 3Ng i s d ng thông tin
- ánh giá k t qu
-Ra quy t nh
kinh t
- i u hành H KD
- ánh giá tình hình
ho t ng SXKD.
-Quy t nh u t , cho vay
-T ng h p s li u
- ra chính sách,
lu t l … NHÀ QU!N TR" NG#$TR&C TI P I CÓ L%I ÍCH NG#$I CÓ L%I ÍCH GIÁN TI P
9
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
K toán ã xu t hi n trong ho t ng th ng m i cách
ây hàng ngàn n m d i nh ng hình th c gi n n Qua th i gian, ho t ng k toán phát tri n thànhcác qui t c mang tính
'c l c a m(i qu c gia.
K toán trên th gi i chia thành 2 tr ng phái chính
g m nhóm các n cAnglo-Saxon (Anh, M) ) và nhóm châu
Âu l c a (Pháp, c ) và m i nhóm có nh ng c tr ng k
toán riêng do có s khác bi t v môi tr ng kinh doanh, pháp
lý, chính tr , v n hóa
1.3.1 Trên th gi'i
10
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
Sang th k 20, gi m kho ng cách khác bi t gi a các
qu c gia, CMKT qu c t (IAS) c hình thành v i các qui
nh và nh*ng nguyên t c hòa h p k toán qu c t
Trong xu h ng toàn c u hóa kinh t , nhu c u thông tin
òi h i mang tính chu n t c nh!m giúp so sánh c áp ng
yêu c u th tr ng v n qu c t V i yêu c u này, k toán ã có
s chuy n h ng t"hòa h p sang h i t b!ng vi c xây d ng
IFRS ch t l ng cao mang tính toàn c u.
1.3.1 Trên th gi'i
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
H TH NG IAS/ IFRS
ANGLO - SAXON (Anh – M))
CHÂU ÂU L+C "A (Pháp – c)
Xu h ng h i t#
k toán qu c t
1.3.1 Trên th gi'i
Trang 4!"#"$"%&'%( ) %%
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
Là m t qu c gia thu c a c a Pháp trong g n m t tr m
n m,Vi t Nam ch u nh h ,ng c a Pháp trên nhi u ph ng
di n trong ó có k toán Sau n m 1954, Vi t Nam b chia ôi và
$hai mi n, k toán có nh ng s phát tri n khác nhau
- Mi n B c ch u nh h $ng nhi u c a h th ng k toán
Trung Qu c v i các ch k toán quy nh cách th c ghi chép các
nghi p v# T" n m 1970, B Tài chính b t u i m i k toán
theo h ng h th ng th ng nh t c a Liên Xô (c%) v i H th ng tài
kho n k toán th ng nh t n m 1970 và m t lo t các quy nh v
ch báo cáo k toán, ch ghi chép ban u…
- T i mi n Nam, trong giai o n 1954 - 1975, h th ng k
toán Pháp theo T ng ho ch v&n c các doanh nghi p s' d#ng.13
!"#"$"%&'%( ) %%
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
Sau ngày th ng nh t t n c n m 1975, h th ng k toán
th ng nh t 1970 c ti p t#c s' d#ng trong c n c cho n khi
Vi t Nam ti n hành i m i
Trong xu h ng chuy n i n n kinh t t" k ho ch hóa t(p trung sang n n kinh t th tr ng, Nhà n c ã có nhi u thay i trong chính sách k toán nh!m nâng cao tính pháp lý trong qu n lý kinh t nh ban hành Pháp l nh k toán th ng kê (1988) Trong
th i gian này, ây là v n b n pháp lý cao nh t v k toán và th ng
kê c a Vi t Nam
14
!"#"$"%&'%( ) %%
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
H th ng k toán u tiên th hi n h ng c i cách này
c áp d#ng n m 1990 nh ng ch) d"ng l i $ vi c h ng d&n ghi
chép trên tài kho n
Quá trình th c hi n chính sách a ph ng hóa v ngo i giao
và kinh t , B Tài chính ã ban hành Quy t nh 1141
TC/Q /C KT n m 1995 v vi c ban hành h th ng Ch k
toán doanh nghi p c áp d#ng cho t t c các doanh nghi p thu c
m*i l nh v c, m*i thành ph n kinh t +ây c coi là Ch k
toán y và hoàn ch)nh so v i nh ng l n tr c
15
!"#"$"%&'%( ) %%
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
Cùng v i xu h ng phát tri n trong khu v c và qu c t
c s tr giúp c a EU, Vi t Nam b t u tri n khai nghiên c u
và so n th o các chu n m c k toán Vi t Nam t" n m 1999
Trong g n 7 n m sau ó, cho n n m 2006, Vi t Nam ã ban hành c 26 chu-n m.c k toán Vi t Nam trên n n t ng
các chu n m c k toán qu c t c a H i ng chu n m c k toán
qu c t (IASB)
16
Trang 5!"#"$"%&'%( ) %%
1.3 Quá trình hình thành và phát tri n c a k toán
Trên c s$ n i dung các chu n m c k toán Vi t Nam, B
Tài chính ã ban hành Ch k toán cho các doanh nghi p SXKD
theo Quy t nh 15/2006 và cho các doanh nghi p nh và v"a theo
Quy t nh 48/2006
Hi n nay, B Tài chính ã ban hành Thông t 200/2014
TT-BTC v Ch k toán cho các doanh nghi p SXKD,áp d ng
cho n m tài chính b t u ho/c sau ngày 1/1/2015.
17
+ i t ng chung c a k toán làquá trình ho t ng c a m t t
ch c.
Quá trình ho t ng c a m t t ch c th hi n quas hình thành
vàv n ng c a tài s n
1.4 i t ng c a k toán
18
K t c u tài s n
! 4 %, % 5%
$ 4 %, %2 %
! )+% %
$ ( % %,+% 3
1.4 i t ng c a k toán
1.4.1 K t c u tài s n (Tài s n)
- Là ngu n l c kinh t
- Do n v ki m soát
- Có kh n ng mang l i l i ích kinh t trong t ng lai
- + c hình thành t" giao d ch trong quá kh
(VAS 01 – chu n m c chung)
TÀI S,N = V-N = TÀI NGUYÊN KINH T
Trang 6S!N
Tài
s n
ng n
h n
Tài
s n
dài
h n
1.4.1 K t c u tài s n (Tài s n)
21
TÀI S!N
Tài
s n
ng n
h n
Tài
s n dài
h n
-Ti n
-Kho n t ng ng ti n
- u t tài chính ng n h n
-Ph i thu khách hàng ng n h n
-Ph i thu khác
-Nguyên v t li u
-Công c , d ng c
-Chi phí SXKD d, dang
-Thành ph-m
-Hàng hóa
…
1.4.1 K t c u tài s n (Tài s n)
22
TÀI
S!N
Tài
s n
ng n
h n
Tài
s n
dài
h n
-TSC h*u hình
-TSC vô hình
-TSC thuê tài chính
- u t tài chính dài h n
-Ph i thu dài h n
-Ký qu), ký c c dài h n
…
1.4.1 K t c u tài s n (Tài s n)
23
TÀI S!N
Tài
s n
ng n
h n
Tài
s n dài
h n
-Ti n -Các kho n t ng ng ti n -+ u t tài chính ng n h n -Ph i thu khách hàng ng n h n -Ph i thu khác
-Nguyên v(t li u -Công c#, d#ng c#
-Chi phí SXKD d$ dang -Thành ph m
-Tài s n c nh h u hình -Tài s n c nh vô hình -Tài s n c nh thuê tài chính -+ u t tài chính dài h n -Ph i thu dài h n -Ký qu/, ký c c dài h n
…
1.4.1 K t c u tài s n (Tài s n)
24
Trang 71.4.2 Ngu n hình thành tài s n (Ngu n v n)
NGU0N
V N
N%
PH!I
TR!
NGU0N
V N
CSH
Làngh a v hi n t i c a DN
phát sinh t" các giao d ch và s ki n
ã qua
DN ph i thanh toán t" các ngu n l c
c a mình
Là giá tr v n c a DN
+ c tính b!ng s chênh l ch gi*a giá tr Tài s n c a doanh
nghi p tr" (-) N ph i tr
(VAS 01 – Chu n m c chung)
25
1.4.2 Ngu n hình thành tài s n (Ngu n v n)
NGU0N
V N
N%
PH!I TR!
NGU0N
V N CSH
N
Ng n H n
N Dài H n
26
1.4.2 Ngu n hình thành tài s n (Ngu n v n)
NGU0N
V N
N%
PH!I
TR!
NGU0N
V N
CSH
N
Ng n H n
N Dài H n
-Vay và n ng n h n -Ph i tr NB -Thu ph i n p
…
-Vay dài h n -N dài h n -Ph i tr , ph i n p dài h n khác
…
1.4.2 Ngu n hình thành tài s n (Ngu n v n)
NGU0N
V N
N%
PH!I TR!
NGU0N
V N CSH
-V n CSH
-Các kho n chênh l ch
-Ngu1n kinh phí và các qu)
Trang 81.4.2 Ngu n hình thành tài s n (Ngu n v n)
NGU0N
V N
N%
PH!I
TR!
NGU0N
V N
CSH
N
Ng n H n
N Dài H n
-Vay và n ng n h n -Ph i tr NB -Thu ph i n p
… -Vay dài h n -N dài h n -Ph i tr , ph i n p dài h n khác…
-V n CSH
-Các kho n chênh l ch
-Ngu1n kinh phí và các qu)
A Tài s n ng n h n
I Ti n và các kho n t ng ng ti n
II Các kho n u t tài chính ng n h n III Các kho n ph i thu
IV Hàng t n kho
V Tài s n ng n h n khác
A N ph i tr
I N ng n h n
II N dài h n
B Tài s n dài h n
I Các kho n ph i thu dài h n
II Tài s n c nh III B t ng s n u t
IV Các kho n u t tài chính dài h n
V Tài s n dài h n khác
B V n ch s h u
I V n ch s h u
II Ngu n kinh phí và các qu
T ng c ng tài s n T ng c ng ngu n v n
1.4.3 M i quan h gi a tài s n và ngu n v n
• V n CSH= Tài s n-N ph i tr
Ví d v l p b ng cân i k toán
31
Ví d#: L(p b ng cân i k toán (gi n n)
c a công ty BCA 31/12/N và tính X
1. Ph i tr CNV: 800
2. Hàng hóa: 500
3. Vay dài h n: 2100
4. Ngu n v n KD: 7000
5. Thành ph m: 3200
6. Ph i thu KH: 1500
7. Vay ng n h n: 1800
8 Ti n g'i NH: 2000
9 Thu ph i n p NN: 550
10 Tài s n c nh: 7300
11 Ti n m t: 800
12 Ph i tr ng.bán: 900
13 Công c# d#ng c#: 200
14 L i nhu(n ch a phân
ph i: X
+vt: tri u ng
32
Trang 91.5 Phân lo i k toán
1.5.1 Phân lo i theo ho t ng
- K toán ho t ng s n xu t kinh doanh
- K toán công
1.5.2 Phân lo i theo l nh v.c
- K toán tài chính
- K toán qu n tr
- Ki m toán
- H th ng thông tin k toán
33
%
%
% % %
%, %
%
% + % %
% %
%
34
!" ) 52
! " # #
!"9"!"%7 5
$"%) 5
-" # #
%
&$
+ & # #
!"9"!"%7 5
Trang 10#" ) 5
#
!"9"!"%7 5
37
:"%) 5 +
!"9"!"%7 5
38
<" ) 5
!"9"!"%7 5
39
6"%) 5
-5 5" ) 5 - >
!"9"!"%7 5
40
Trang 116"%) 5
!"9"!"%7 5
41
9" ) 5
&2/+/ ! % "
!"9"!"%7 5
42
!"%7
&
!"9"$"%7 yêu
$"%; % +
+ +" + +!+ + + +' + + +
$ +! + + + +' ,&
!"9"$"%7 yêu
Trang 12#"%4 %
!"9"$"%7 yêu
45
:"%; %
" &
!"9"$"%7 yêu
46
<"%7 , %, - +
(
/ '% "
/
*
!"9"$"%7 yêu
47
6"%7 % % %- +
!"9"$"%7 yêu
48
Trang 13!"E"%D +
F % %
H
Ch k toán
* %- % %
Tính pháp lý c a k toán có
th s p x ptheo trình t t"
Lu t k toán, H th ng
chu-n m.c k toán, Ch
nghi p
Câu h i và bài t(p ch ng 1, Nguy0n Th Loan (Ch biên,
2018), Giáo trình Nguyên lý k toán: Lý Thuy t Bài t p
-Bài gi i, Nhà xu t b n Lao ng
Bài t p
