Bài giảng Kế toán tài chính - Chương 6: Kế toán hoạt động đầu tư tài chính cung cấp cho người học các kiến thức: Những vấn đề chung về kế toán hoạt động đầu tư tài chính, kế toán hoạt động đầu tư tài chính, trình bày thông tin trên báo cáo tài chính. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1CH NG 6:
K TOÁN
M C TIÊU
2
Sau khi h c xong ch ng này, ng i h c có th :
• Nh n bi t các kho n u t tài chính t i doanh nghi p
• Xác nh giá g c c a các kho n u t tài chính
• Nh n di n và v n d ng các tài kho n k toán thích h p trong x lý các giao d ch kinh t liên quan n các kho n
u t tài chính
• V n d ng h ch toán k toán m t s giao d ch kinh t ch
y u liên quan n các kho n u t tài chính
• Trình bày thông tin các kho n u t tài chính trên báo cáo tài chính
1 Nh ng v n chung v k toán ho t ng u
t tài chính
2 K toán ho t ng u t tài chính
3 Trình bày thông tin trên báo cáo tài chính
N I DUNG
3
• Chu n m c k toán 07- Các kho n u t vào Công ty liên k t
• Chu n m c k toán 08- Thông tin tài chính v nh ng kho n v n góp liên doanh
• Chu n m c k toán 21- Trình bày BCTC
• Chu n m c k toán 25- BCTC h p nh t và k toán các kho n u t vào Công ty con
• Chu n m c k toán 30- Lãi trên c phi u
• Thông t 228/2009/TT-BTC v h ng d n l p d phòng
TÀI LI U THAM KH O
4
Trang 21 NH NG V N CHUNG
1.1 Khái ni m
u t tài chính (Financial investments) c a DN là
ho t ng u t v n ra bên ngoàid i nhi u hình th c
v i m c ích gia t ng l i nhu n ho c chia s l i ích và
trách nhi m v i DN khác
5
1.2 Phân lo i 1.2.1 C n c th i gian thu h i v n: u t tài chính
ng n h n (short-term financial investments) và u t tài chính dài h n (long-term financial investments)
- Các kho n u t tài chính ng n h n là các kho n u
t tài chính c n m gi ch y u cho m c ích
th ng m i ho c cho m c ích ng n h n mà d ki n thu h i ho c thanh toán trong vòng 12 tháng
- Các kho n u t tài chính dài h n là các kho n u t tài chính khác ngoài các kho n u t tài chính ng n
h n và có th i h n thu h i v n trên 12 tháng
6
1.2 Phân lo i
1.2.2 C n c m c ích u t : u t tài chính m c ích
h !ng lãi và u t tài chính m c ích chia s l i ích và trách
nhi m v i DN khác; g m ch ng khoán kinh doanh, ch ng
khoán u t n m gi n ngày áo h n và các kho n u t
v n vào n v khác
- Ch ng khoán kinh doanh là các lo i ch ng khoán và công c
tài chính khác mà doanh nghi p n m gi vì m c ích kinh
doanh ki m l i
- Ch ng khoán u t n m gi n ngày áo h n là các
kho n u t tài chính mà doanh nghi p d ki n n m gi
n ngày áo h n nh"m thu lãi hang k#
- Các kho n u t v n vào n v khác là kho n v n u t
d i hình th c góp v n, mua c ph n v i m c ích u t
lâu dài nh"m h !ng lãi ho c chia s l i ích và trách nhi m
1.3 Quy nh k toán
- Ph ng pháp k toán: k toán v n d ng ph ng pháp giá g c và ph ng pháp v n ch s!h u
+ PP giá g c s d ng khi ghi s k toán, l p và trình bày BCTC riêng c a nhà u t
+ PP v n ch s!h u: s d ng khi l p và trình bày BCTC
h p nh t c a nhà u t
- T ch c k toán chi ti t: ph i m!s chi ti t theo dõi giá
tr kho n u t vào t$ng bên nh n u t Trên s chi ti t
ph i theo dõi m nh giá, giá th c t mua c phi u, v n góp, chi phí th c t u t vào bên nh n u t
- Cu i n m tài chính, khi có b"ng ch ng áng tin c y v s
gi m giá c a ch ng khoán kinh doanh, k toán ph i l p
d phòng t n th t cho các kho n8 u t tài chính
Trang 32 K TOÁN HO T NG U T TÀI CHÍNH
2.1 K toán ch ng khoán kinh doanh
( Marketable securities/Trading securities & Available
for sale securities)
2.2 K toán u t n m gi n ngày áo h n
( Held to maturity securities)
2.3 K toán u t vào công ty con*
( Investments in subsidiaries)
2.4 K toán u t vào công ty liên doanh, liên k t*
(Investments in associates, joint ventures)
2.5 K toán các kho n u t khác*
(Other investments)
2.6 K toán d phòng gi m giá các kho n u t tài chính*
(Provision for diminution in value of investments)
9
Nguyên t c
- Ph n ánh kho n u t theo giá g c
tin, thu , l phí và phí ngân hàng
- H ch toán k p th i y các kho n thu nh p t$ho t
ng u t ch ng khoán kinh doanh
- M!s chi ti t theo dõi t$ng lo i ch ng khoán
- Khi thanh lý, nh ng bán ch ng khoán kinh doanh, giá
v n c xác nh theo ph ng pháp bình quân gia quy n di ng
- Cu i niên k toán, n u giá tr th tr ng c a ch ng khoán kinh doanh b gi m xu ng th p h n giá g c, k toán c l p d phòng gi m giá10
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Tài kho#n s$d ng:TK 121 – Ch ng khoán(CK) kinh
doanh (Marketable Securities/ Trading securities and
Available for sale securities)
- TK 1211 - C phi u ( Shares)
- TK 1212 - Trái phi u (Bonds)
- TK 1218 - Ch ng khoán và công c tài chính khác
(securities and other financial instruments)
K t c!u TK và n%i dung ph#n ánh:
Bên N&: Giá tr ch ng khoán kinh doanh mua vào.
Bên Có: Giá tr ghi s ch ng khoán kinh doanh khi bán.
S d bên N&: Giá tr ch ng khoán kinh doanh t i th i
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
TK 121
TK 111, 112, 141,…
Mua CK
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
12
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Trang 4TK 515 TK 111, 112
TK 121
TK 138
nh k(thu lãi, tính lãi CK
13
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK
TK 111, 112, 131
TK 121
Chuy n nh &ng CK
Lãi
14
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 635
TK 111, 112, 131
TK 121
Chuy n nh &ng CK
Lãi
Giá v n
bqgq
Giá thanh toán
15
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 111, 112
TK 121
*o+ n CK
TK 515 Lãi
16
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
Trang 5VD1 T i DN A: ( VT: 1000 )
Ngày 1/4/N:
- TK 121: 241.000, CP X: 20.000
1 Ngày 12/4/N: mua 30.000 CP
X v i m c ích th ng m i,
+ Giá mua: 14/CP, m nh giá
CP: 10/CP
+ Chi phí môi gi i 0.5% trên giá
mua
Các kho n thu, chi thanh toán
b"ng chuy%n kho n
17
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
2 Ngày 12/7/N: DN A bán
35.000 CP X:
+ Giá bán 16/CP, m nh giá CP: 10/CP
+ CP môi gi i 0.5% trên giá bán
- Các kho n thu, chi thanh toán b"ng chuy%n kho n
18
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
VD2:DN B &o ' n 1000
kho n(NH ã báo Có).
phi u: 1.250.000 /TP
- M nh giá: 1.000.000
- Lãi: 300.000.000
19
2.1 K TOÁN CH"NG KHOÁN KINH DOANH
Nguyên t c
- H ch toán k p th i, y doanh thu ho t ng tài chính(nh lãi ti n g i, lãi cho vay, lãi, l()
- K toán ph i m!s chi ti t theo dõi t$ng kho n u t
n m gi n ngày áo h n theo t$ng k#h n, t$ng i
t ng, t$ng lo i nguyên t , t$ng s l ng
- i v i các kho n u t n m gi n ngày áo h n,
n u ch a c l p d phòng ph i thu khó òi theo quy
nh c a pháp lu t, k toán ph i ánh giá kh n ng thu
h i N u có b"ng ch ng ch c ch n cho th y m t ph n
ho c toàn b kho n u t có th%không thu h i c,
k toán ph i ghi nh n s t n th t vào chi phí tài chính trong k#
20
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
Trang 6Tài kho#n s$d ng:TK s d ng: TK 128 - u t n m
gi n ngày áo h n (Held to maturity Securities)
- TK 1281 - Ti n g i có k h n (Term deposits)
- TK 1282 - Trái phi u (Bonds)
- TK 1283 - Cho vay (Loans)
K t c!u TK và n%i dung ph#n ánh:
Bên N&: Giá tr các kho n u t n m gi n ngày
áo h n t ng
Bên Có: Giá tr các kho n u t n m gi n ngày
áo h n gi m
S d bên N&: Giá tr các kho n u t n m gi n
ngày áo h n hi n có t i th i i%m báo cáo
21
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
TK 128
u t n m gi n ngày
áo h n b"ng ti n
TK 111, 112
22
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 128
TK 138
S ti n
ã nh n
nh k#nh n lãi t$
Lãi ch a thu
Lãi thu
c % tái u t 23
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 128
TK 111, 112,…
Mua trái phi u
tr lãi tr c
TK 3387
TK 111, 112
áo h n trái phi u
Lãi
TK 515
nh k#k/c lãi
24
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
Trang 7TK 128
TK 111, 112…
Mua trái phi u
tr lãi nh k#
TK 111, 112
TK 111, 112
áo h n trái phi u
TK 515
nh k# nh n lãi
25
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 128
TK 111, 112…
Mua trái phi u
tr lãi sau
TK 138
TK 111, 112
áo h n trái phi u
TK 515
Lãi các k# tr c
nh k#tính lãi
Lãi k# áo h n 26
2.2 K TOÁN U T N,M GI N NGÀY ÁO H N
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
(Investment in subsidiaries) khi:
+ N m gi.> 50% quy/n bi u quy t (power over
more than 50% voting right) ho0c n m gi < =
50% quy/n bi u quy t nh ng có th1a thu-n khác
và
+ Có quy/n chi ph i các chính sách tài chính và
ho t %ng (power to govern the financial and
operating policies) => thu l&i ích kinh t
27
Nguyên t c
- Ph n ánh giá tr v n u t vào công ty con theo
giá g c = giá mua + chi phí mua
- M s chi ti t theo dõi các kho n u t vào t$ng công ty con
- Ghi nh n y , k p th i các kho n thu nh p t$ công ty con vào BCTC riêng c a công ty m)
doanh thu ho t ng tài chính
TK s$d ng: TK 221 – u t vào C.Ty con
28
Trang 8TK 221 TK 121, 223, 228
TK 111, 112, 138
TK 111, 112, 341
Thu h i, thanh lý kho n
T vào C.ty con Mua CP/ u t C.ty con
TK 515 TK 635
TK 222, 228, 121
T khác => kho n T
vào C.ty con
T vào C.ty con =>
kho n T khác
Lãi
L)
29
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 131
TK 221
Cu i n m TC, nh n c thu nh p
t$các kho n u t vào C.ty con
30
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
VD3: Công ty A u t
ng v i 51% quy n
bi%u quy t vào công ty
B, chi phí môi gi i là
2% Thanh toán b"ng
chuy%n kho n (Ngân
hàng ã báo N )
nghi p v kinh t phát
sinh
31
K toán ghi nh-n “ u t vào công ty LD, LK”
khi:
+ N m gi 20% 2 quy/n bi u quy t 2 50% và không có th1a thu-n khác
32
2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
Trang 9Nguyên t c
- Giá tr v n góp là giá ánh giá l i Chênh l ch
TK 711/TK 811
- CP phát sinh CP tài chính
- Kho n chênh l ch gi a giá tr thu h i và giá tr v n
góp TK 515/TK 635
- M s chi ti t theo dõi các kho n v n góp liên
doanh
TK s$d ng: TK 222 – V n góp liên doanh33
2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
TK 811
TK 222
TK 111, 112
TK 152, 153, 155…
Góp v n b"ng v t t , HH, SP Góp v n b"ng ti n VND
Lãi
TK 711
L(
GT ghi s
GT ánh giá l i
34
2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 811
TK 222
TK 211,
213
Góp v n b3ng TSC
Lãi
TK 711
L(
TK 214
GTVG
c ánh giá
GT ã hao mòn
Nguyên
giá
35
2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 635
TK 111, 112, 152
CP liên quan
TK 133
TK 515
TK 111, 112, 1388
TK 222
Thu nh p t$ho t ng góp v n liên doanh
36
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u 2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
Trang 10TK 152, 153, 155, 156
TK 111, 112
Thu h i, thanh lý kho n v n góp liên doanh
TK 222
TK 211, 213
L)
Lãi
37
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
VD4: DN A có tình hình
góp v n liên doanh nh sau: ( VT: 1.000.000 ) Góp v n liên doanh b"ng TGNH: 1.000 (Ngân hàng
ã báo Có) Góp v n liên doanh b"ng TSC v i giá ánh giá l i:
670, nguyên giá c a TSC em i góp v n là:
850, ã hao mòn: 200
38
2.4 K TOÁN U T VÀO C.TY LIÊN DOANH, LIÊN K T
Nguyên t c
- Ch ng khoán u t dài h n ph#i &c ghi s
- M4s chi ti t theo dõi t5ng kho#n u t
- TK s$d ng: TK 228 – u t khác
39
TK 228
u t tài chính khác b"ng
ti n
TK 111, 112
40
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
Trang 11TK 811
TK 228
TK 111, 112
TK 152, 153, 155…
Góp v n b"ng v t t , HH, SP
Góp v n b"ng ti n VND
Lãi
TK 711
L)
GT
ghi s
GT ánh giá l i
41
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 811
TK 228
TK 211, 213
Góp v n b"ng TSC
Lãi
TK 711
L)
TK 214
GTVG
c ánh giá
GT ã hao mòn
Nguyên giá
42
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 515
Thu nh p t$ho t ng u t tài
chính khác
TK 111, 112, 138
43
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
TK 635
TK 111, 112
TK 228
Thanh lý, nh &ng bán
Lãi
TK 515
L) 44
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
Trang 12VD5:DN A tháng 4/N có tình hình u t tài chính
nh sau:
1 Ngày 5/4/N, chuy%n kho n mua 9000 c phi u
X, m nh giá 10.000 /CP, giá chuy%n nh ng
21.000 /CP, t*l bi%u quy t 15% Chi ti n m t
thanh toán cho ng i môi gi i 1.000.000
2 Ngày 8/4/N, DN A nh n thông báo c chia c
t c 60.000.000 i v i 10.000 CP Y mà DN
ang n m gi
3 Ngày 26/4, DN A nh n c ti n chia c t c
theo úng thông báo ngày 8/4/N
45
46
Khái ni m:
K toán d phòng gi m giá các kho n u t tài
chính là vi c tính tr c vào chi phí ho t ng tài
chính ph n giá tr có th b gi m xu ng th p h n giá
g c trong t ng lai c a các lo i CK mà DN n m gi
ho c các kho n u t v n khác
M c ích
-T o ngu n tài chính bù p nh ng thi t h i có th%
x y ra
-Ph n ánh giá tr thu n c a các kho n u t có th%
th c hi n c
47
2.6 K TOÁN D6 PHÒNG GI M GIÁ CÁC KHO N TTC
Nguyên t c
-D phòng c l p vào th i i m l p BCTC g m:
+ D phòng gi m giá CK kinh doanh
+ D phòng ph i thu khó òi ( i v i kho n u
t n m gi n ngày áo h n)
+ D phòng t n th t u t vào n v khác
TK s$d ng: TK 229 – DP t n th t tài s n
48
2.6 K TOÁN D6 PHÒNG GI M GIÁ CÁC KHO N TTC
Trang 13TK 635
TK 129, 229
L-p d7phòng b sung s chênh
l ch
Hoàn nh-p d7phòng s chênh l ch
49
Ph ng pháp k toán m%t s giao d ch kinh t ch'y u
2.6 K TOÁN D6 PHÒNG GI M GIÁ CÁC KHO N TTC
M c d phòng
gi m giá
u t CK
=
Giá ghi
s KT
c a CK
S l ng
ch ng khoán b
gi m giá
- th c t trên Giá CK
th tr ng x
M c d phòng t n
th t các kho n T
= V n ch s! h u
th c có
V n góp
th c t
c a các bên t i TCKT
-V n u t c a DN x
T ng v n góp
th c t c a các bên t i TCKT 50
2.6 K TOÁN D6 PHÒNG GI M GIÁ CÁC KHO N TTC
VD6: DN A bán 5.000 CP
X, giá bán 17.000 /CP
(NH ã báo Có), chi phí
môi gi i thanh toán b"ng
ti n m t 1.000.000 Giá
20.000 /CP Bi t r"ng
DN mua CP X v i m c
c trích l p d phòng:
1.500 /CP X.
51
Thông tin v các kho n u t tài chính c trình bày trên B ng cân i k toán(bên Tài s n)
C s!l p B ng cân i k toán:
+ C n c vào S k toán t ng h p + C n c vào S , th k toán chi ti t; ho c B ng t ng
h p chi ti t + C n c vào B ng cân i k toán cu i n m tr c + C t “S u n m”: l y s li u t$c t “S cu i k#” trên
B ng C KT vào 31/12 n m tr c + C t “S cu i k#”: l y “S d cu i k#” c a các tài kho n
có liên quan trên B ng cân i s phát sinh
52
Trang 143 TRÌNH BÀY THÔNG TIN TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Tài s#n ng n h n
• Ti n và các kho n t ng ng ti n: Ch ng khoán thu
h i/ áo h n không quá 3 tháng và không có r i ro trong
vi c chuy n i thành ti n t i th i i m l p báo cáo tài
chính(S d N chi ti t TK 1281, 1288)
• Các kho n u t tài chính ng n h n: kho n u t ng n
h n ngoài kho n t ng ng ti n(sau khi ã tr$ i d
phòng gi m giá ch ng khoán kinh doanh) g m:
+ CKKD(S d N TK 121)
+ u t n m gi n ngày áo h n( S d N TK 1281,
1282, 1288- chi ti t các kho n có k#h n còn l i không quá
12 tháng và không c phân lo i là t ng ng ti n
• D phòng gi m giá u t ng n h n: S d Có TK 2291
và ghi âm (…)
53
3 TRÌNH BÀY THÔNG TIN TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Tài s#n dài h n
• Các kho n u t tài chính dài h n g m:
+ u t n m gi n ngày áo h n có k#h n còn l i trên 12 tháng(S d N TK 1281, 1282, 1288)
+ u t vào công ty con(S d N TK 221) + u t vào công ty liên doanh, liên k t(S d N TK 222)
+ u t góp v n vào n v khác(S d N TK228)
• D phòng gi m giá u t dài h n: S d Có TK 2292
và ghi âm (…)
54
