Mục tiêu của bài giảng là giúp sinh viên có thể hiểu các khái niệm và nguyên tắc ghi nhận tài sản cố định, xác định giá trị tài sản cố định, các phương pháp khấu hao tài sản cố định, các phương pháp hoạch toán tài sản cố định khi tăng, giảm, khấu hao và sửa chữa tài sản cố định,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.
Trang 1Ch ng 2 giúp cho ng i h c hi u:
Khái ni m và nguyên t c ghi nh n TSC Xác nh giá tr c a TSC
gi m, kh u hao và s a ch a TSC Cách trình bày thông tin trên báo cáo tài chính
H th ng chu n m c k toán Vi t Nam (VAS 03, 04
và 05)
Lu t k toán s 88/2015/QH13
45/2013/TT/BTC
hàng TPHCM, ch biên TS Nguy n Qu nh Hoa
TPHCM
Báo cáo tài chính c a các Doanh Nghi p
1
K toán t ng TSC
2 3 4
Trình bày thông tin trên BCTC
K toán s a ch a TSC
6
K toán kh u hao TSC
5 K toán gi m TSC
Trang 21.1 KHÁI NI M VÀ I U KI N GHI NH N
TSC h u hình (tangible fixed assets / non –
current tangible assets)
Là nh ng tài s n có hình thái v t ch t do doanh nghi p
n m gi s d ng cho ho t ng kinh doanh phù h p
v i tiêu chu n ghi nh n TSC h u hình
Ví d :
TSC vô hình (intangible fixed assets/ non-current intangible assets)
Là nh ng tài s n không có hình thái v t ch t nh ng xác nh c giá tr và do doanh nghi p n m gi
s d ng cho ho t ng s n xu t, kinh doanh, cung
c p d ch v ho c cho các i t ng khác thuê phù
h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC vô hình
Ví d :
i u ki n ghi nh n TSC
TSC thuê tài chính (financial lease fixed assets/ leased non – current assets)
Thuê tài chính: Là thuê tài s n mà bên cho
thuê có s chuy n giao ph n l n r i ro và l i ích
g n li n v i quy n s h u tài s n cho bên thuê.
Quy n s h u tài s n có th chuy n giao vào
cu i th i h n thuê.
(VAS 05)
Trang 3Các tr ng h p thuê tài s n d i ây th ng d n
n h p ng thuê tài chính:
1.2 QUY TRÌNH K TOÁN TSC KHI BÀN GIAO TSC
THANH LÝ TSC
M i tr ng h p t ng, gi m TSC u ph i l p ch!ng t" xác nh n và thành l p ban ki m nh n tài
s n TSC c theo dõi chi ti t theo t"ng tài s n, t"ng nhóm tài s n M#i tài s n c theo dõi trên m t th$ chi ti t (bao g%m n i dung, c i m, a i m
s d ng …)
nh k , ti n hàng ki m kê TSC M i tr ng h p phát hi n th"a hay thi u TSC u ph i l p biên
b n , tìm hi u nguyên nhân và có bi n pháp x lý.
Trang 41.3 Xác nh giá tr c a TSC
Ban !u Cu"toán i k#k
Nguyên giá Giá tr còn l$i
Quá trình s d ng
Kh u hao/ Hao mòn l%y k
Toàn b& các chi phí mà doanh nghi p
ph i b' ra có tài s n c" nh h u
hình tính n th i i m a tài s n
ó vào tr$ng thái s(n sàng s d ng
Giá tr còn l$i = Nguyên giá – Kh u hao l%y k
Giá tr TS gi m d!n qua các n m Giá tr hao mòn
l%y k c a TSC
TSC xây d ) ng, ch t $ o
Nguyên giá =
(historical cost /original cost)
TSC do mua s - m
Nguyên giá =
TSC t nh n góp v " n liên doanh, c
bi u t / ng
Nguyên giá = Giá tr th c t ánh giá c a h i % ng giao
nh n (C n c ! vào giá th tr ng và t & l còn l i c a TS)
+ Chi phí bên nh n chi ra tr c khi a TSC vào s
d ng
TSC mua d i hình th 0 c tr góp
Nguyên giá =
TSC c c p trên c p, i u chuy n n
Nguyên giá = Giá tr còn l i trên s ' sách c a n v c p hay tính theo s nh giá c a h i % ng giao nh n + Chi phí bên nh n chi ra tr c khi s d ng
L u ý: Khi ghi nh n nguyên giá theo giá tr s ' sách c a
n v c p thì ph i % ng th i ghi nh n hao mòn l ( y k c a
TS n th i i m giao nh n
Trang 5CHI PHÍ PHÁT SINH SAU GHI NH N BAN + U
I V 1 I TSC H U HÌNH
Ch-c ch-n làm t ng l i ích kinh t trong t ng lai do s d ng tài s n ó
T ng nguyên giá (capital expenditures)
T ng th i gian
ho/c công su t
s d ng
T ng ch t
l ng s n
ph2m
Gi m chi phí
ho$t &ng TS so
v i tr c
Không th'a mãn
i u ki n t ng
Nguyên giá
Chi phí SXKD
trong k#
Chi phí s a ch a và b o
nh4m m c ích khôi ph c
ho/c duy trì kh n ng em
l$i l i ích kinh t c a tài
s n theo tr$ng thái ho$t
Thay 5i b&
&
ph n
Áp d ng quy trình công ngh
m i
NGUYÊN GIÁ C , A TSC THUÊ TÀI CHÍNH
n
NG
) 1 (
1
=
=
T NG S N6
PH7I TR7 THEO
H6P 8NG
x
S TI N LÃI
PH7I TR7
M9I K:
1.4 CH ; NG T < K TOÁN
1.5 TÀI KHO 7 N VÀ S K TOÁN
TÀI KHO 7 N S = D > NG
TK 211 – TSC h u hình ( tagible fixed assets/ non -current tangible assets)
TK 213 – TSC vô hình ( intangible fixed assets/ non – current intangible assets)
TK 214 – Hao mòn TSC (Depreciation/Amortization
of fixed assets)
S SÁCH K TOÁN
S 5 tài s n c " nh
S 5 theo dõi TSC và công c d ng c t $ i n i s d ng
Th ? TSC
Trang 6n v :………
(Ban hành theo Thông t s 200/2014/TT-BTC Ngày 22/12/2014 c a B Tài chính)
s tài s n c nh
N m:…
Lo i tài s n:
S
TT
Ghi t ng TSC Kh u hao TSC Ghi gi m TSC
Ch ng t Tên,
c i m,
TSC
N c
s n
xu t
Tháng
n m
s d ng
S
hi u TSC Nguyên giá TSC
Kh u hao Kh u hao
ã tính n khi ghi gi m TSC
Ch ng t
Lý do
gi m TSC
S
hi u Ngày T l (%) kh u hao
M c
kh u hao
S
hi u Ngày,
n m
- S này có trang, ánh s t trang 01 n trang
- Ngày m s :
Ngày tháng n m
Ng i ghi s
(Ký, h tên, óng d u)
n v :… … …
a ch :… … … M u s S22-DN
(Ban hành theo Thông t s 200/2014/TT-BTC Ngày 22/12/2014 c a B Tài chính)
s Theo dõi tài s n c nh và công c , d ng c t i n i s d ng
N m
Tên n v (phòng, ban ho c ng i s d ng)
Ghi t ng tài s n c nh và công c , d ng c Ghi gi m tài s n c nh và công c , d ng c
Ghi chú
Ch ng t Tên, nhãn hi u, quy cách tài s n c
nh và công c ,
d ng c
n v S
l ng giá n S ti n
Ch ng t
Lý do l ng S S ti n
S
hi u Ngày, tháng S hi u Ngày, tháng
A B C D 1 2 3=1x2 E G H 4 5 I
- S này có trang, ánh s t trang 01 n trang
- Ngày m s :
Ngày tháng n m
Ng i ghi s
(Ký, h tên) (Ký, h tên, óng d u) Giám c
n v :… … … M u s S23-DN
(Ban hành theo Thông t s 200/2014/TT-BTC Ngày 22/12/2014 c a B Tài chính)
Th tài s n c nh
S :
Ngày tháng n m l p th
C n c vào Biên b n giao nh n TSC s ngày tháng n m…
Tên, ký mã hi u, quy cách (c p h ng) TSCD: S hi u TSC
N c s n xu t (xây d ng) N m s n xu t
B ph n qu n lý, s d ng N m a vào s d ng
ình ch s d ng TSC ngày tháng n m
Lý do ình ch
S hi u
ch ng t
Nguyên giá tài s n c nh Giá tr hao mòn tài s n c nh Ngày, tháng,
n m Di n gi i Nguyên giá N m hao mòn Giá tr C ng d n
A B C 1 2 3 4
D ng c ph tùng kèm theo
S
TT Tên, quy cách d ng c , ph tùng tính n v S l ng Giá tr
Ghi gi m TSC ch ng t s : ngày tháng n m
Lý do gi m:
Ngày tháng n m
Ng i ghi s
(Ký, h tên) K toán tr ng
(Ký, h tên) Giám c
(Ký, h tên, óng d u)
B ph n (Ban hành theo Thông t s 200/2014/TT-BTC
Ngày 22/12/2014 c a B Tài chính)
S :………
B NG TÍNH VÀ PHÂN B KH U HAO TSC
Tháng…….n m……
S T
T
Ch tiêu
T l
kh u hao (%)
ho c
th i gian s
d ng
N i s d ng TK 627 – Chi phí
s n xu t chung Chi phí s TK 623
d ng máy thi công
TK 641 bán hàng
TK 642 Chi phí qu n lý Doanh nghi p
TK 241 XDCB d dang
TK 242 Chi phí tr tr c dài h n
TK 335
ph i tr
… Toàn DN Phân
x ng (s n ph!m) Phân
x ng (s n ph!m) Phân
x ng (s n ph!m) Phân
x ng (s n ph!m) Nguyên
giá TSC
S
kh u hao
A B 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 …
1 I S kh u hao trích tháng tr c
2 II S KH TSC t ng trong tháng
-
3 III S KH TSC
gi m trong tháng
-
4 IV S KH trích tháng này (I + II - III)
C ng x
Ngày tháng n m
Ng i l p b ng K toán tr ng
Trang 71.6 PH @A NG PHÁP K TOÁN
Qu n lý TSC
Quá trình
hình thành Quá trình s d ng Quá trình b o qu n nh Thanh lý, ng bán
K toán
t ng TSC K toán kh u hao TSC K toán s a ch a TSC gi m TSC K toán
TSC t ng do mua s - m ( ph c v SXKD)
(Acquisition of Non current assets)
133 Mua TSC (ph c v SXKD)
111, 112, 333 (3339)
Chi phí tr)c ti p ban !u ( cp v/c, l-p /t, b"c d3, l phí tr c b$ )
K t chuy n ngu n v"n
Giá ch a VAT
' "( ) *
Ví d 1:
Ngày 20/10 Mua m t TSC HH giá mua ch a thu
GTGT là 800 tri u ch a thanh toán ti n cho ng i bán.
Chi phí v n chuy n, l p t tài s n này là 36,3 tri u ( ã
bao g % m thu GTGT) ã tr b ) ng ti n m t.
Tài s n này c u t b ) ng qu * u t phát tri n và
s d ng cho ho t ng SXKD
Yêu c ! u: H ch toán các nghi p v kinh t phát sinh
Bi t r ) ng: Công ty XYZ k toán thu GTGT theo ph ng
pháp kh u tr " Thu su t thu GTGT là 10%
' "( ) *
Trang 8TSC t ng do mua s - m – Nh p kh 2 u tr ) c ti p
TK 112, 331 TK 211, 213
TK 333 (3332, 3333) TK 33312 TK 1332
Giá NK
Thu NK,
Thu TT B hàng Nh p Kh Thu GTGT 2u
Thu GTGT theo PP kh u tr
Chi phí tr)c
ti p ban !u
TK 111, 112, 333 (3339)
' "( ) *
Ví d 2:
21/5: Nh p kh u 5 máy LX CIF 4.000 USD/máy
Thu nh p kh u 30%
Thu GTGT hàng NK = 10%
Ch a thanh toán cho ng i bán 23/5: Chi phí v n chuy n, l p t, ch y th là 23.100.000 ( ã bao g%m thu GTGT) ã thanh toán b)ng ti n m t (theo PC 01)
08/6: Vay ngân hàng ACB b)ng ngo i t th i h n 2 n m thanh toán cho bên bán toàn b ti n mua máy LX cho nhà nh p kh u
10/6: Chuy n kho n n p thu nh p kh u và thu GTGT hàng NK máy
LX cho nhà n c (Ngân hàng ã báo N )
Bi t r)ng: T&giá giao d ch c a NHTM Vietcombank nh sau:
- Ngày 21/05: t&giá mua/ bán: 22.200/ 22.500
- Ngày 08/06: t&giá mua/bán: 21.400/ 22.800
Yêu c!u: nh kho n các nghi p v kinh t phát sinh
' "( ) *
Trang 9KHI MUA
TK 331 TK 211, 213
TK 133
TK 242
KHI THANH TOÁN
………
TK 242 TK 635
………
………
Thu GTGT
theo PPKT
Giá…….
TSC t ng do mua tr góp
T5ng s"
ti n ph i
thanh
toán
Ví d 3 : Ngày 01/08: Mua tr góp m t thi t b v s d ng t i phân
x ng s n xu t v i:
• Giá mua tr ngay ch a thu GTGT: 150 tri u
• Giá mua tr góp có thu GTGT: 220 tri u
• Chuy n kho n thanh toán ngay 10% giá tr h p % ng.
• Th i gian tr góp: 10 tháng (vào ngày cu i m # i tháng,
b t u t " tháng này) Chi phí v n chuy n và l p t là 11 tri u ( ã bao g % m thu GTGT) thanh toán b ) ng ti n m t (Phi u Chi 01)
Ngày 31/08: Chuy n kho n tr góp tháng th ! 1 (NH ã báo N )
Yêu c ! u: H ch toán các nghi p v kinh t phát sinh trong
tháng 8/N
' "( ) *
Mua TSC h u hình là nhà c a, v t ki n trúc có g - n li n v i quy n s d ng t
Nhà c a, v t ki n trúc
TK 213 Quy n s d ng t
TK 133 Theo ph ng pháp kh u tr
Trang 10' "( ) *
TSC t ng do ! u t xây d ) ng c b n
TK 111, 152, 153, 331
(1) Chi phí phát sinh
liên quan n vi c
mua và XD TSC
TK 441, 414
(2) Quá trình xây
d)ng hoàn thành
TK 411
(3) K t chuy n ngu n v"n
TK 133
' "( ) *
TSC t ng do c tài tr , bi u t / ng
Nh n tài tr , bi u t ng
a vào s d ng ngay cho SXKD
Chi phí liên quan tr)c ti p
TK 111, 112, 331
' "( ) *
TSC t ng do nh n góp v " n
Nh n góp v"n
Chi phí liên quan tr)c ti p
TK 111, 112, 331
' "( ) *
Nh n l $ i TSC mang i c ! m c "
TK 244
Giá tr còn
l$i c a TS
em c!m c"
TK 214
TK 244
TK 211
Giá tr còn l$i
c a TS em
c!m c"
Trang 11' "( ) *
TSC h u hình mua d i hình th 0 c trao 5 i
TSC HH trao 5 i v i TSC HH t ng t )
Khi nh n TSC h u hình t ng t do trao ' i và a
vào s d ng ngay cho SXKD, ghi:
N TK 211 (Nguyên giá TSC h u hình nh n v ghi theo
giá tr còn l i c a TSC a i trao ' i)
N TK 214 (Giá tr ã kh u hao c a TSC a i trao
' i)
Có TK 211 (Nguyên giá c a TSC h u hình a i
trao ' i).
' "( ) *
TSC HH trao 5 i v i TSC HH không t ng t )
Khi giao TSC h u hình cho bên trao 5i, ghi gi m TSC HH
N TK811(Giá tr còn l i c a TSC h u hình a i trao 'i)
N TK214 (Giá tr ã kh u hao)
Có TK211(Nguyên giá)
ng th i khi gia t ng thu nh p do trao 5i TSC
N TK131(X)a - S ti n ph i thu t" DN có TSC em n trao 'i
Có TK711 (Giá tr h p lý c a TSC a i trao 'i)
Có TK 3331(TK 33311) (N u có)
Khi nh n c TSC HH do trao 5i
N TK211(Giá tr h p lý c a TSC nh n c do trao 'i)
N TK133(1332) (N u có)
Có TK131(X)b- S ti n ph i tr DN có TSC em n trao 'i
' "( ) *
TK 131 (X)
TH1: a > b
N TK 111, 112 (S " ti n ã thu thêm)
Có TK 131 (S " ti n ã thu thêm)
TH2: a < b
N TK 131 (s " ti n tr thêm)
Có TK 111, 112 (s " ti n tr thêm)
' "( ) *
TSC t ng do phát hi n th a trong ki m kê
TSC thu & c s B h u c a doanh nghi p do k toán ch a ghi nh n, k toán c n c 0 vào h s TSC ghi nh n
N TK 211
Có TK 241, 331, 338, 411…
N TK 627, 641, 642 (TSC dùng cho SXKD)
Có TK 214
TSC không thu & c quy n s B h u c a doanh nghi p
Trang 12+ "( ) " , !
Kh u hao TSC (Depreciation/ Amortisation of non
- current assets): là vi c tính toán và phân b' m t
cách có h th ng giá tr ph i kh u hao (depreciable
cost) c a tài s n c nh trong su t th i gian s
d ng h u ích (useful life) c a tài s n ó.
S " kh u hao l % y k c a TSC (Accumulated
depreciation): là t'ng c ng s kh u hao ã trích vào
chi phí s n xu t, kinh doanh qua các k kinh doanh
c a tài s n c nh tính n th i i m báo cáo.
Giá tr còn l $ i c a TSC (Carrying amount/ Book
value) = Nguyên giá - s kh u hao lu* k (ho c giá
tr hao mòn lu* k ) c a TSC tính n th i i m
báo cáo
+ "( ) " , !
Doanh nghi p t xác nh th i gian trích kh u hao c a tài
s n c nh vô hình nh ng t i a không quá 20 n m.
i v i TSC còn m i (ch a qua s d ng), DN ph i c n
hao.
chính.
• N u th i gian s d ng h u ích c tính (estimated useful life) c a tài s n khác bi t l n so v i các c tính tr c ó thì th i gian kh u hao ph i thay ' i t ng ! ng.
• Ph ng pháp kh u hao thay ' i khi có s thay ' i áng k cách th ! c c tính thu h % i l i ích kinh t c a TSC
+ "( ) " , !
Nguyên giá - Giá tr thanh lý c tính
(cost – residual value)
Giá tr ph i kh u hao
(depreciable cost)
Giá tr thanh lý
c tính Giá tr c tính thu khi khi h t
th i gian s d ng
h u ích c a tài
s n- Chi phí thanh
lý c tính
NGUYÊN GIÁ
+ "( ) " , !
Ph ng pháp tính kh u hao
method)
Trang 13+ "( ) " , !
+ "( ) " , !
(Thông t 45/2013/TT/BTC)
+ "( ) " , !
Ph ng pháp kh u hao theo s " d gi m d ! n có
i u ch D nh.
M 0 c trích kh u hao (n m) = Giá tr còn l $ i x T E l kh u hao nhanh
TE l kh u hao
nhanh
(%)
1
= Th i gian kh u haox H s ch"Dnh i u x 100
M 0 c trích kh u hao hàng tháng b 4 ng s " kh u hao ph i
trích c n m chia cho 12 tháng.
+ "( ) " , !
H s " i u ch D nh
Th i gian trích kh u hao c a TSC H s" i u chDnh (l!n)
n 4 n m ( t ≤≤≤≤4 n m) 1,5
Trên 4 n 6 n m (4 n m < t ≤≤≤≤6 n m) 2,0
L u ý: Nh ng n m cu " i, khi m 0 c kh u hao n m theo
ph ng pháp s " d gi m d ! n b 4 ng ho / c th p h n m 0 c
kh u hao tính bình quân gi a giá tr còn l $ i và s " n m s
d ng còn l $ i c a TSC , thì k t n m ó m 0 c kh u hao
c tính b 4 ng giá tr còn l $ i chia cho s " n m s d ng còn l $ i.
Trang 14+ "( ) " , !
Ph ng pháp kh u hao theo s " l ng, kh " i
l ng s n ph 2 m
Kh u hao theo s l ng s n ph m: d a trên t ' ng s
n v s n ph m c tính tài s n có th t o ra.
M0c trích kh u
hao n m c a tài
s n c" nh
=
ph2m s n xu t trong n m
X
M0c trích kh u hao bình quân tính cho
M0c trích kh u hao bình quân
tính cho m&t n v s n ph2m =
Nguyên giá c a tài s n c" nh
S n l ng theo công su t thi t k
+ "( ) " , !
TK 353
TK 3562
Trích KH TSC dùng cho SXKD
Trích KH TSC dùng cho ho$t &ng phúc l i Trích KH TSC ph c v phát tri n khoa h c và công ngh
Trích Kh u Hao TSC
TK 811 Trích KH TSC ch a dùng, không c!n dùng, ch thanh lý
S a ch a l n
S a ch a thay th cùng
m&t lúc nh ng b&ph n, chi
ti t ch y u c a TSC , n u không s a ch a thì không
th ho$t &ng c.
•Th i gian s a ch a dài.
•Chi phí s a ch a l n
S a ch a TSC
(Maintenance, Reconstruction and Repairs)
S a ch a nh' (th ng
xuyên)
B o d 3ng, s a ch a thay
th t.ng b& ph n, chi ti t
nh'nh4m duy trì ho$t &ng
bình th ng c a TSC cho
n k#s a ch a l n.
•Th i gian s a ch a ng n,
không làm gián o n SXKD.
• Chi phí s a ch a th p.
4.1 K toán s a ch a nh ' (S a ch a th ng xuyên)
Do th i gian s a ch a ng n và chi phí th p nên c tính
m & t l ! n vào chi phí SXKD trong k
TK 627, 641, 642
TK 111, 112, 15*, 334, 338, 331
TK 133
