Mục tiêu chung Đào tạo cho nghiên cứu sinh có lĩnh vực hoạt động rộng trong Bản đồ viễnthám và hệ thông tin địa lý GIS, có thể lập các dự án chuyên ngành và liên ngành cónội dung gắn kho
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
-CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TIẾN SĨ
NGÀNH: ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CHUYÊN NGÀNH:
BẢN ĐỒ VIỄN THÁM VÀ HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ
MÃ SỐ: 62440214
Trang 2BẢN ĐỒ VIỄN THÁM VÀ HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ
MÃ SỐ: 62440214
Khung chương trình đào tạo tiến sĩ chuyên ngành Bản đồ viễn thám và hệ thôngtin địa lý được ban hành theo Quyết định số: /SĐH ngày tháng năm 2013 củaGiám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội
Hà Nội, ngày tháng năm 2013
Trang 3
HÀ NỘI – 2013
Trang 4MỤC LỤC
PHẦN I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO
7 So sánh chương trình đào tạo đã xây dựng với chương trình đào tạo
tiên tiến của nước ngoài (đã sử dụng để xây dựng chương trình) 77
Trang 5CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ TIẾN SĨ Chuyên ngành: Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý
(Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-ĐT, ngày tháng năm
2013 của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội)
PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
1 Một số thông tin về chương trình đào tạo
- Tên chuyên ngành đào tạo:
+ Tiếng Việt: Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý
+ Tiếng Anh: Cartography, Remote sensing and GIS
- Mã số chuyên ngành đào tạo: 62440214
- Tên ngành đào tạo:
+ Tiếng Việt: Địa lý tự nhiên
+ Tiếng Anh: Physical Geography
- Trình độ đào tạo: Tiến sĩ
- Tên văn bằng sau khi tốt nghiệp:
+ Tiếng Việt: Tiến sĩ ngành Địa lý tự nhiên
+ Tiếng Anh: The Degree of Doctor of Physical
Geography
- Đơn vị đào tạo: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN
2 Mục tiêu của chương trình đào tạo
2.1 Mục tiêu chung
Đào tạo cho nghiên cứu sinh có lĩnh vực hoạt động rộng trong Bản đồ viễnthám và hệ thông tin địa lý (GIS), có thể lập các dự án chuyên ngành và liên ngành cónội dung gắn khoa học, công nghệ và thực tiễn, phục vụ đắc lực để giải quyết các vấn
đề tài nguyên và môi trường hiện tại và trong tương lai
2.2 Mục tiêu cụ thể
2.2.1 Về kiến thức
Trang 6Đào tạo cho nghiên cứu sinh có các kiến thức vững vàng và hiện đại về chuyênngành Bản đồ, viễn thám và hệ thông tin địa lí, làm chủ các nền tảng khoa học tronglĩnh vực này Có khả năng sáng tạo phát triển kiến thức theo cả hướng cơ bản và ứngdụng Có khả năng luận giải cơ sở khoa học công nghệ để nâng cao độ tin cậy trongkết quả nghiên cứu
2.2.2 Về năng lực
Đào tạo cho nghiên cứu sinh khả năng tư duy hệ thống và logic trong việc xây
dựng các mô hình không gian có tính liên ngành, xử lí các lớp thông tin không gianphục vụ các nội dung nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực chuyên sâu Có khả năngxây dựng, chủ trì và triển khai các nội dung nghiên cứu trong các đề tài khoa học phùhợp với chuyên ngành đào tạo
2.2.3 Về kĩ năng
Đào tạo cho nghiên cứu sinh khả năng sử dụng thành thạo các phần mềmchuyên dụng về bản đồ, viễn thám, hệ thông tin địa lí và áp dụng được trong các côngviệc cụ thể mà đề tài luận án yêu cầu
2.2.4 Về nghiên cứu
Đào tạo cho nghiên cứu sinh phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại mangtính liên ngành, thực hiện bằng công nghệ tin học và công nghệ số Có khả năng sángtạo khi ứng dụng công nghệ Bản đồ viễn thám và GIS trong nghiên cứu, quản lí tàinguyên, môi trường và lãnh thổ
Các hướng nghiên cứu của chuyên ngành Bản đồ viễn thám và GIS dự kiến đàotạo, bao gồm các lĩnh vực:
+ Nghiên cứu cơ sở khoa học và công nghệ mới trong bản đồ học hiện đại;+ Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc nâng cao độ tin cậy của các phươngpháp bản đồ, viễn thám và GIS;
+ Ứng dụng công nghệ bản đồ, viễn thám, GIS và GPS trong nghiên cứu, quản lítài nguyên, môi trường, quy hoạch, tổ chức lãnh thổ, phòng tránh và giảm nhẹ tai biến;
+ Xây dựng các phần mềm hoặc các modul phần mềm mã nguồn mở trong bản
Trang 7+ Thiết lập các webmapping về viễn thám và GIS;
+ Ứng dụng công nghệ bản đồ, viễn thám và GIS trong các vấn đề xã hội, sứckhỏe cộng đồng, địa lý quân sự
+ Phát triển công nghệ đa phương tiện trong lĩnh vực Bản đồ, viễn thám và GIS
3 Thông tin tuyển sinh
3.1 Hình thức tuyển sinh
3.1.1 Đối tượng từ thạc sĩ:
- Môn ngoại ngữ: thi một trong 5 thứ tiếng là Anh, Nga, Pháp, Đức, TrungQuốc (theo quy định của ĐHQGHN)
- Xét hồ sơ chuyên môn theo quy định hiện hành của ĐHQGHN
3.1.2 Đối tượng từ cử nhân: kết hợp thi tuyển và xét hồ sơ chuyên môn
- Môn thi Cơ bản: Toán cao cấp III
- Môn thi Cơ sở: Địa lý học
- Môn Ngoại ngữ: Thi một trong 5 thứ tiếng là Anh, Nga, Pháp, Đức, TrungQuốc (theo quy định của ĐHQGHN)
- Xét hồ sơ chuyên môn theo quy định hiện hành của ĐHQGHN
3.2 Đối tượng tuyển sinh
3.2.1 Về văn bằng và công trình đã công bố: đạt một trong nhưng yêu cầu sau:
- Có bằng thạc sĩ theo định hướng nghiên cứu hoặc có luận văn thạc sĩ với khốilượng từ 10 tín chỉ trở lên chuyên ngành đúng hoặc phù hợp hoặc gần chuyên ngànhBản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý;
- Có bằng thạc sĩ theo định hướng thực hành chuyên ngành đúng hoặc phù hợphoặc gần chuyên ngành Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý và có ít nhất một bàibáo công bố trên tạp chí khoa học hoặc tuyển tập công trình hội nghị khoa học trướckhi nộp hồ sơ dự tuyển;
- Có bằng thạc sĩ chuyên ngành khác và có bằng tốt nghiệp đại học chính quyngành đúng hoặc phù hợp với chuyên ngành Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý.Trong trường hợp này, thí sinh phải có ít nhất một bài báo công bố trên tạp chí khoahọc hoặc tuyển tập công trình hội nghị khoa học trước khi nộp hồ sơ dự tuyển và phải
dự tuyển theo chế độ như người chưa có bằng thạc sĩ;
- Có bằng tốt nghiệp đại học hệ chính quy ngành đúng, loại giỏi trở lên và có ítnhất một bài báo công bố trên tạp chí khoa học hoặc tuyển tập công trình hội nghị
Trang 8khoa học trước khi nộp hồ sơ dự tuyển;
- Có bằng tốt nghiệp đại học hệ chính quy ngành đúng, loại khá và có ít nhấthai bài báo công bố trên tạp chí khoa học hoặc tuyển tập công trình hội nghị khoahọc trước khi nộp hồ sơ dự tuyển
Nội dung các bài báo phải phù hợp với chuyên ngành Bản đồ viễn thám và hệthông tin địa lý và được công bố trên tạp chí khoa học của Đại học Quốc gia Hà Nội, cáctạp chí khoa học có uy tín cấp quốc gia, quốc tế hoặc trong tuyển tập công trình (có phảnbiện) của Hội nghị khoa học cấp quốc gia, quốc tế được xuất bản chính thức;
3.2.2 Về kinh nghiệm công tác: thí sinh dự thi phải có ít nhất hai năm hoạt động
chuyên môn trong lĩnh vực liên quan đến chuyên ngành dự thi (tính từ ngày kí quyếtđịnh công nhận tốt nghiệp đại học đến ngày nhập học)
3.3 Danh mục các chuyên ngành phù hợp, chuyên ngành gần
- Danh mục các chuyên ngành phù hợp: Địa lý tự nhiên, Địa lý học, Địa mạo và
cổ địa lý, Sinh thái cảnh quan và môi trường, Trắc địa, Trắc địa bản đồ, Tin học trắcđịa, Trắc địa ảnh - Viễn thám và GIS, Bản đồ và GIS
- Danh mục các chuyên ngành gần: Các ngành thuộc khối Khoa học Trái Đất
và Môi trường (Địa chất, Môi trường, Công nghệ môi trường, Khí tượng, Thủy vănhọc, Hải dương học, Quản lý tài nguyên thiên nhiên, Quản lý đất đai, Quản lý tàinguyên và môi trường), Lâm nghiệp, Nông nghiệp, Sinh học, Thổ nhưỡng, Quy hoạch
đô thị, Quản lý đô thị, Quy hoạch nông thôn, Quy hoạch kĩ thuật hạ tầng
3.4 Dự kiến quy mô tuyển sinh
Hàng năm tuyển sinh từ 1 đến 5 NCS
PHẦN II: CHUẨN ĐẦU RA CỦA CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
1 Về kiến thức
1.1 Kiến thức chung trong ĐHQGHN (đối với NCS từ cử nhân)
Sau khi được đào tạo, học viên nắm vững được những kiến thức cơ bản về lýluận chính trị, về ngoại ngữ, toán học và phương pháp nghiên cứu khoa học theo yêucầu chung của ĐHQG Học viên tốt nghiệp chương trình đào tạo tiến sĩ chuyên ngànhBản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý phải đạt chuẩn trình độ ngoại ngữ B2 Khungtham chiếu châu Âu (tiếng Anh: tương đương 5.0 IELTS hoặc 500 TOEFL)
1.2 Kiến thức nhóm chuyên ngành (đối với NCS từ cử nhân)
Trang 9Có kiến thức hiện đại về công nghệ thông tin, về bản đồ, viễn thám, HTTĐL vàGPS cùng với khả năng ứng dụng của khoa học, công nghệ này trong lĩnh vực thựctiễn của khoa học trái đất.
1.3 Kiến thức chuyên ngành (đối với NCS từ cử nhân)
Có kiến thức chuyên sâu riêng trong từng lĩnh vực của Bản đồ học, viễn thámhoặc HTTĐL
1.4 Kiến thức học phần và chuyên đề tiến sĩ
- Mỗi NCS phải thực hiện các học phần tương đương 9 tín chỉ trong đó có 6tín chỉ bắt buộc và 3 tín chỉ lựa chon
- Mỗi NCS phải thực hiện chuyên đề tương đương 6 tín chỉ, mỗi chuyên đềtương đương 2 tín chỉ Các chuyên đề có thể là một phần nội dung của luận án trong
đó đề cập tới đối tượng nghiên cứu, khu vực nghiên cứu, phương pháp luận nghiêncứu, nội dung về ứng dụng công nghệ hoặc sự phát triển công nghệ hoặc nghiên cứu lýthuyết
1.5 Yêu cầu đối với luận án
- Luận án phải là công trình nghiên cứu khoa học độc lập, có đóng góp mới choviệc giải quyết vấn đề khoa học, lí luận hoặc thực tiễn đang đặt ra, góp phần xây dựng,hình thành khung lí thuyết mới, hệ tư tưởng mới phù hợp với chuyên ngành Bản đồviễn thám và hệ thông tin địa lý;
- Đề tài luận án phải được tiểu ban chuyên môn thông qua trong quy trình xéttuyển đào tạo trình độ tiến sĩ, được thủ trưởng đơn vị đào tạo ra quyết định giao đề tài
và người hướng dẫn Nghiên cứu sinh phải trình bày nội dung, kế hoạch nghiên cứutrước đơn vị chuyên môn chậm nhất 3 tháng sau khi nhận đề tài luận án và báo cáo kếtquả nghiên cứu 6 tháng 1 lần trong thời gian thực hiện luận án Kết quả đánh giá báocáo là điều kiện để xem xét việc đề nghị cho bảo vệ luận án;
- Kết quả nghiên cứu trong luận án phải là kết quả lao động của chính tác giảthu được chủ yếu trong thời gian đào tạo Nếu sử dụng kết quả, tài liệu của người khác(bảng, biểu, công thức, đồ thị cùng những tài liệu khác) thì phải được tác giả đồng ý vàtrích dẫn tường minh Nếu luận án là công trình khoa học hoặc một phần công trìnhkhoa học của một tập thể trong đó tác giả đóng góp phần chính thì phải xuất trình cácvăn bản thể hiện sự nhất trí của các thành viên trong tập thể đó cho tác giả sử dụng kếtquả chung của tập thể để viết luận án;
- Luận án phải là một công trình nghiên cứu khoa học sáng tạo của chínhnghiên cứu sinh, có đóng góp về mặt lí luận và thực tiễn trong lĩnh vực nghiên cứu
Trang 10hoặc giải pháp mới có giá trị trong việc phát triển, gia tăng tri thức khoa học của lĩnhvực Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý, giải quyết sáng tạo các vấn đề của ngànhĐịa lý tự nhiên hay thực tiễn kinh tế - xã hội;
- Luận án có khối lượng không quá 150 trang A4, không kể phụ lục, trong đó
có ít nhất 50% số trang trình bày kết quả nghiên cứu và biện luận của riêng nghiên cứusinh theo cấu trúc: Phần mở đầu, tổng quan về vấn đề nghiên cứu, nội dung, kết quảnghiên cứu, kết luận và khuyến nghị, danh mục các công trình công bố kết quả nghiêncứu của đề tài, luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục (nếu có) Bản tóm tắtluận án có khối lượng không quá 24 trang A5 phản ánh trung thực kết cấu, bố cục vànội dung của luận án, phải ghi đầy đủ toàn văn kết luận của luận án Bản thông tin luận
án khoảng 3 đến 5 trang (300 đến 500 chữ) bằng tiếng Việt và tiếng Anh trình bàynhững nội dung cơ bản, những nội dung mới và những đóng góp quan trọng nhất củaluận án;
- Thể hiện được hiểu biết sâu sắc về kiến thức và phương pháp nghiên cứuchuyên ngành trong việc giải quyết đề tài nghiên cứu cụ thể;
- Kết quả luận án có giá trị đối với lĩnh vực Bản đồ, viễn thám và hệ thông tinđịa lý, về lí thuyết khoa học cũng như thực tiễn quản lí, tạo dựng các giá trị bền vữngthông qua hoạt động của người học
1.6 Yêu cầu về số lượng và chất lượng của các công trình khoa học sẽ công bố
Có ít nhất 02 bài báo liên quan đến nội dung của luận án được công bố trên tạpchí khoa học của ĐHQGHN, các tạp chí khoa học có uy tín cấp quốc gia, quốc tế hoặctrong các tuyển tập công trình (có phản biện) của Hội nghị khoa học cấp quốc gia, quốc
tế được xuất bản chính thức trong thời gian đào tạo Tạp chí khoa học phải có trongdanh sách tạp chí được hội đồng chức danh Giáo sư nhà nước công nhận và tính điểm
2 Về kĩ năng
2.1 Kĩ năng cứng
2.1.1 Các kĩ năng nghề nghiệp
- Có kĩ năng lập kế hoạch cho nghề nghiệp tương lai;
- Có nhận thức, cập nhật thông tin và bắt kịp với khoa học chuyên ngành, cókhả năng nắm bắt và triển khai các hướng nghiên cứu và công nghệ mới trong lĩnhvực Bản đồ viễn thám và GIS;
- Có khả năng làm việc độc lập;
- Có kĩ năng tạo động lực làm việc;
Trang 11- Có kĩ năng đặt mục tiêu;
- Có kĩ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc;
- Có kĩ năng phát triển cá nhân và sự nghiệp;
- Có kĩ năng tư vấn và làm việc với đối tác;
- Có kĩ năng phát triển chuyên môn;
- Có kĩ năng tham khảo tài liệu tiếng Anh chuyên ngành
2.1.2 Khả năng lập luận tư duy và giải quyết vấn đề
- Có kĩ năng phát hiện các vấn đề và liên hệ giữa chúng;
- Có kĩ năng tìm kiếm và tổng hợp tài liệu;
- Có khả năng nghiên cứu và phân tích kết quả thực nghiệm;
- Có khả năng kiểm định giả thuyết;
- Có kĩ năng thu thập, phân tích và xử lý thông tin;
- Có tư duy sáng tạo;
- Có tư duy phản biện và biện luận vấn đề
2.1.3 Nghiên cứu và khám phá kiến thức
- Có kĩ năng phát hiện các vấn đề và liên hệ giữa chúng;
- Có kĩ năng tìm kiếm và tổng hợp tài liệu;
- Có khả năng nghiên cứu và phân tích kết quả thực nghiệm;
- Có khả năng kiểm định giả thuyết;
- Có kĩ năng thu thập, phân tích và xử lý thông tin;
- Có tư duy sáng tạo;
- Có tư duy phản biện và biện luận vấn đề
2.1.4 Hiểu bối cảnh xã hội và ngoại cảnh
- Có trách nhiệm của cá nhân đối với xã hội;
- Nhận thức vai trò của khoa học Địa lý đối với xã hội;
- Nhận thức rõ nhu cầu của xã hội đối với kiến thức Bản đồ viễn thám và hệthông tin địa lý;
- Hiểu rõ bối cảnh lịch sử và văn hóa dân tộc;
- Hiểu rõ bối cảnh đất nước;
Trang 12- Hiểu rõ bối cảnh toàn cầu.
2.1.5 Hiểu bối cảnh tổ chức
- Nhận thức được chiến lược, mục tiêu và nhiệm vụ của đơn vị công tác;
- Có kiến thức Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý đối với hoạt động củađơn vị
2.1.6 Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn
- Có khả năng thiết lập mục tiêu (dựa trên nhu cầu và bối cảnh xã hội);
- Có khả năng mô hình hóa ý tưởng và đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra
2.1.7 Năng lực xây dựng và thực thi dự án trong lĩnh vực Bản đồ viễn thám và
hệ thông tin địa lý
- Có khả năng tiếp cận và xây dựng dự án;
- Có khả năng sử dụng kiến thức trong thiết kế dự án;
- Có khả năng thiết kế dự án chuyên ngành;
- Có khả năng thiết kế dự án liên ngành;
- Có khả năng tổ chức thực hiện phương án/Dự án;
- Có khả năng xây dựng các Dự án/Phương án mới
2.2 Kĩ năng mềm
2.2.1 Kĩ năng cá nhân
- Có kĩ năng học và tự học trong lĩnh vực bản đồ viễn thám và GIS;
- Có kĩ năng quản lý bản thân;
- Có kĩ năng sử dụng các thiết bị và phần mềm xử lý ảnh viễn thám, phân tích
không gian và phân tích thống kê chuyên dụng
2.2.2 Kĩ năng làm việc theo nhóm
- Có kĩ năng làm việc theo nhóm để giải các vấn đề nghiên cứu cụ thể có tính
liên ngành;
- Có khả năng tổ chức và phát triển hoạt động nhóm để giải quyết các vấn đề
nghiên cứu ứng dụng, phát triển lý thuyết và công nghệ
2.2.3 Kĩ năng sử dụng ngoại ngữ
- Tiếng Anh - kĩ năng nghe, nói thành thạo để có thể trao đổi tri thức, kinh
nghiệm, học hỏi từ các chuyên gia nước ngoài về lĩnh vực bản đồ, viễn thám và GIS
Trang 13trong khối các khoa học về Trái đất và các lĩnh vực ứng dụng khác, để tham gia cácHội thảo khoa học trong nước và quốc tế, các diễn đàn trao đổi học thuật.
- Tiếng Anh - kĩ năng đọc, phân tích và công bố các công trình nghiên cứu trên
các tạp chí chuyên ngành xuất bản theo định kỳ trong đó cập nhật các vấn đề nghiêncứu mới nhất đối với lĩnh vực bản đồ, viễn thám và GIS như Internatonal Journal ofRemote sensing, International Journal of Geographic Information Science,Geocartographic Journal…
2.2.4 Kĩ năng quản lí và lãnh đạo
- Vận dụng được kĩ năng giao tiếp bằng văn bản để có thể liên hệ, mở rộng phát
triển tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực bản đồ, viễn thám và GIS;
- Vận dụng được kĩ năng thuyết trình một vấn đề nghiên cứu mới để dễ dàng
thuyết phục đối tác về thành công của dự án mới;
- Vận dụng được kĩ năng giao tiếp giữa các cá nhân để trao đổi học thuật về bản
đồ, viễn thám và GIS, thúc đẩy sự phát triển ý tưởng mới;
- Vận dụng được kĩ năng quản lý nhân sự và thiết bị khoa học;
- Vận dụng được kĩ năng tổ chức nhóm nghiên cứu thể hiện ở sự vận hành
nhóm và phát triển nhóm tốt
2.2.5 Kĩ năng về tin học văn phòng
- Vận dụng được kĩ năng giao tiếp qua thư điện tử/phương tiện truyền thông
một cách linh hoạt;
- Sử dụng thành thạo các phần mềm soạn thảo văn bản: Microsoft Word, Excel,
Powerpoint
3 Về năng lực
3.1 Những vị trí công tác người học có thể đảm nhiệm sau khi tốt nghiệp:
Nghiên cứu sinh sau khi tốt nghiệp có thể đảm nhiệm tốt các vị trí trong các cơquan nghiên cứu/quản lý, trong các Viện, Trung tâm nghiên cứu, trường Đại học,trường Cao đẳng, trong các công ty nhà nước và tư nhân về lĩnh vực Bản đồ viễn thám
và GIS; đảm nhiệm tốt các vai trò Chủ trì đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp Cơ sở theohướng Bản đồ viễn thám và GIS hoặc theo hướng ứng dụng
3.2 Yêu cầu kết quả thực hiện công việc:
Có năng lực hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao
4 Về phẩm chất đạo đức
