1. Trang chủ
  2. » Thể loại khác

ĐỀ CƯƠNG 7 TUẦN môn tư TƯỞNG HCM

70 12 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 70
Dung lượng 1,77 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi, thì cái cái vòi kia vẫn tiếp tục hút máu của giai cấp vô sản, con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt sẽ lại mọc ra -Vô sản tất cả các nước và

Trang 1

-câu1 : “ Pháp luật phải thẳng tay trị nhứng kẻ bất liêm Bất kì kẻ ấy ở đại

vị nào, làm nghề gì “?

-Câu2 : “Muốn xấy dựng chủ nghĩa xac hội trc hết cần có những con người

xã hội chủ nghĩa “ ?

-Câu 3“ Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn nhất “?

Câu 4: Bảo vệ tư sản dân tộc, tập hợp toàn dân?

Câu 5; Chủ nghĩa dân tộc Hồ Chí Minh - giá trị toàn cầu

Câu 6: Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là một giá trị bền vững, là nhân tố quan trọng hàng đầu tác động sâu sắc đến đời sống văn hóa tinh thần và đã trở thành truyền thống, bản lĩnh Việt Nam trong suốt quá trình hình thành

và phát triển của dân tộc qua các thời kỳ lịch sử; là cơ sở vững chắc gắn kết khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.?

-Câu 7: Ngày nay, tình hình thế giới và trong nước đã có nhiều đổi thay Vấn đề đặt ra là chủ nghĩa yêu nước có vị trí thế nào trong tình hình mới?

Và làm thế nào để phát huy chủ nghĩa yêu nước Việt Nam mà đỉnh cao là chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh để hội nhập và phát triển đất nước thành công trong xu thế toàn cầu hoá?

-Câu 8: Nghĩ cho cùng, mọi vấn đề … ở đời và làm người là phải thương nước, thương dân, thương nhân lọai đau khổ bị áp bức?

-Câu 9 : Giải thích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam”.?

-câu 10: Phân tích câu:” bản chất thực sự của sự tự do là độc lập, duy trì bằng bạo lực “

-Câu 11: Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại lời di huấn dặn

dò về Đảng, và về vấn đề đạo đức cách mạng: “Đảng là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng Phải thật sự cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng

ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” (Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh)

-Câu 12: Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém -Câu 13: Phân tích câu : “ chỉ có những người cách mạng chân chính mới thu hái được những hiểu biết quý báu của cuộc đời trước để lai

Trang 2

-Câu 14: gọi các đồng chí: Hãy chú ý!" Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức cách mạng Phải giữ vững đạo đức cách mạng mới là người cán bộ cách mạng chân chính Đạo đức cách mạng có thể nói tóm tắt là: Nhận rõ phải, trái Giữ vững lập trường Tận trung với nước Tận hiếu với dân Mọi việc thành hay là bị, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng, hay là không”.

-Câu 51.Tại sao có thể khẳng định: điểm nổi bật trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh là sự khoan dung rộng lớn.

-Câu 52.Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng

-CNTB là một con đỉa có một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc

và một cái vòi khác bám vào giai cấp vô sản ở các thuộc địa Nếu người ta muốn giết con vật ấy, người ta phải đồng thời cắt cả hai vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi, thì cái cái vòi kia vẫn tiếp tục hút máu của giai cấp vô sản, con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt sẽ lại mọc ra

-Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại

-“Cách mạng giải phóng dân tộc cần đươc tiến hành chủ động sáng tạo… thắng lợi trc cách mạng chính quốc “

-Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam"

-"Đảng ta vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân"

-"Đảng cộng sản là đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc"

-Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, ừong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam

-Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta"

-Thanh niên phải có đức, có tài Có tài mà không có đức ví như một anh làm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì có ích lợi cho xã hội mà còn có hại cho xã hội nữa Nếu

có đức mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì nhưng cũng không lợi gì cho loài người

Trang 3

-Tư tưởng của Bác Hồ về các nguyên tắc trong quan hệ quốc tế

Trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã sớm đặt vấn

đề mở rộng quan hệ của Việt Nam với các nước theo hướng đa phương và đadạng Những nguyên tắc này là sự thể hiện sâu sắc tinh thần kế thừa và phát huytruyền thống đối ngoại Việt Nam, tinh hoa văn hóa đối ngoại thế giới

Xác định và thiết lập các mối quan hệ hòa bình, hữu nghị, hợp tác với nhân dânlao động các nước trên thế giới có ý nghĩa quan trọng đối với cách mạng ViệtNam Ngay từ năm 1924, Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ sự suy yếu của các dân tộcphương Đông trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, thực dân chính là

do thiếu sự đoàn kết quốc tế Người viết: “Nguyên nhân đầu tiên đã gây ra sựsuy yếu của các dân tộc phương Đông, đó là sự biệt lập Không giống như cácdân tộc phương Tây, các dân tộc phương Đông không có quan hệ và tiếp xúcgiữa các lục địa với nhau Họ hoàn toàn không biết đến những việc xảy ra ở cácnước láng giềng gần gũi nhất của họ, do đó họ thiếu sự tin cậy lẫn nhau, sự phốihợp hành động và sự cổ vũ lẫn nhau”(1) Vì vậy, theo Người, các dân tộc thuộcđịa phải thiết lập và có khả năng thiết lập để tiêu diệt kẻ đang nô dịch họ, chính

là quan hệ với các dân tộc thuộc địa cùng khổ khác Bên cạnh đó, cách mạngViệt Nam, cũng như phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa kháccần quan hệ chặt chẽ với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản Chủ

tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Các dân tộc ở đó không bao giờ có thể ngẩng đầu lên được nếu không gắn bó với giai cấp vô sản thế giới” và “Vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh của giai cấp vô sản ở các nước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở các thuộc địa”(2).

Đến khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nghĩ đếnviệc hợp tác với các nước trên thế giới, mở rộng quan hệ quốc tế, Người khôngbao giờ nhầm lẫn giữa những giá trị văn minh của nhân loại với những biểuhiện tha hóa, xấu xa của chủ nghĩa dân tộc ích kỷ Người cho rằng, mọi thànhtựu khoa học - kỹ thuật và mọi nguồn lực kinh tế - văn hóa được tạo ra đều là tàisản chung của toàn nhân loại Nếu như chủ nghĩa tư bản đã lợi dụng nhữngthành tựu này để phục vụ cho sự tồn tại của mình thông qua quá trình toàn cầuhóa, thì những thành tựu này không có nghĩa là của riêng chủ nghĩa tư bản Chủnghĩa xã hội có xây dựng thành công, trước hết, phải biết kế thừa và phát triểnnhững thành tựu kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hóa của nhân loại Cho nên,Người khẳng định: Chính sách đối ngoại của Việt Nam là “làm bạn với tất cảmọi nước dân chủ và không gây thù oán với một ai”(3) và “Trong quan hệ đốivới các nước khác, chính sách của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là rõ ràng

và trong sáng: Đó là một chính sách hòa bình và quan hệ tốt Chính sách đó dựa

Trang 4

trên 5 nguyên tắc vĩ đại nêu trong các bản tuyên bố chung Trung - Ấn và Trung

- Miến”(4) Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về các nguyên tắc trong quan

hệ quốc tế, đó là:

Một là, tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của nhau Trong quan hệ quốc

tế, việc giữ vững độc lập và chủ quyền được đặt lên vị trí hàng đầu Với Chủtịch Hồ Chí Minh, mọi mối quan hệ với các nước, trước hết là phải giữ vữngđộc lập chủ quyền của dân tộc mình trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế,văn hóa, quân sự, ngoại giao, và đòi hỏi tất cả các nước phải thật sự tôn trọngquyền thiêng liêng tối cao đó Trong quan hệ quốc tế, nhân nhượng nhau là cầnthiết, nhưng một vấn đề mang tính nguyên tắc là không nhượng bộ vấn đề độclập và chủ quyền, Người chỉ rõ: “Chính phủ buộc Pháp phải công nhận nền độclập của nước ta Được thế, về vấn đề khác cũng có thể giải quyết rất dễdàng”(5)

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, độc lập chủ quyền của Việt Nam phải gắnliền với vấn đề thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Thực tế lịch sử, Việt Nam làmột quốc gia thống nhất, nhưng thực dân Pháp đã dùng chính sách chia để trị,chúng chia Việt Nam thành ba xứ với ba chế độ cai trị khác nhau, miền Nam là

xứ Nam kỳ tự trị thuộc Pháp, miền Trung là xứ bảo hộ, miền Bắc là xứ bán bảo

hộ Vì vậy, cuộc đấu tranh giành độc lập, chủ quyền của nhân dân Việt Namluôn phải gắn liền với toàn vẹn lãnh thổ và thống nhất Tổ quốc Người khẳngđịnh: “Đồng bào Nam bộ là dân nước Việt Nam Sông có thể cạn, núi có thểmòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi!”(6)

Hai là, không xâm phạm lẫn nhau Trong quan hệ quốc tế, Hồ Chí Minh chủtrương giải quyết tranh chấp, bất đồng bằng thương lượng hòa bình, phù hợpđạo lý và luật pháp quốc tế, chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình Trước khi diễn

ra cuộc chiến tranh Việt - Pháp, Hồ Chí Minh đã thể hiện tinh thần kiên trì giảiquyết tranh chấp, bất đồng bằng thương lượng hòa bình Việc ký kết với Chínhphủ Pháp bản Hiệp định sơ bộ (06/3/1946) và Tạm ước (14/9/1946) là kết quảcủa các cuộc thương lượng tìm kiếm hòa bình, tránh chiến tranh của Chủ tịch

Hồ Chí Minh Trong Lời tuyên bố với phóng viên báo “Pari - Sài Gòn”(13/12/1946), Người khẳng định: “Đồng bào tôi và tôi thành thực muốn hòabình Chúng tôi không muốn chiến tranh Tôi biết là nhân dân Pháp khôngmuốn chiến tranh Cuộc chiến tranh này chúng tôi muốn tránh bằng đủ mọicách”(7) Vì theo Người, chiến tranh đều có hại cho cả hai nước Việt - Pháp,Người đã kêu gọi người Pháp không có những hành động khiêu khích và thậtthà cộng tác với Việt Nam một cách bình đẳng thân thiện

Ba là, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau Chủ tịch Hồ Chí Minhluôn tán thành và kiên trì đấu tranh bảo vệ và thi hành nguyên tắc này trong

Trang 5

quan hệ quốc tế Khi trả lời ông Vaxiđép Rao, thông tín viên hãng Roitơ (tháng5/1947), Người nêu rõ: “Chúng tôi muốn gửi thế giới lời này: Là ước mong tất

cả các người dân chủ trên thế giới đoàn kết với nhau để bảo vệ cho nền dân chủtrong các nước nhỏ cũng như trong các nước lớn!(8) Trong quan hệ với cácnước, Việt Nam kiên quyết giữ vững quyền độc lập tự chủ, theo tinh thần tựquyết không chấp nhận bất cứ sự can thiệp nào, vì theo Người: “Việc thống nhấtđất nước Việt Nam là việc nội bộ của nhân dân Việt Nam, không một nước nào

có quyền can thiệp”(9) Tháng 6/1955, trong lời phát biểu khi thăm TrungQuốc, Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định: “Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòasẵn sàng đặt mọi quan hệ thân thiện hợp tác với bất cứ một nước nào trênnguyên tắc: Tôn trọng sự hoàn chỉnh về chủ quyền và lãnh thổ của nhau, khôngxâm phạm lẫn nhau, không can thiệp nội trị của nhau”(10)

Bốn là, bình đẳng và hai bên cùng có lợi Trong quan hệ giữa nước ta với cácnước trên thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn thể hiện tinh thần đoàn kết, hữunghị, hợp tác, bình đẳng và đôi bên cùng có lợi vì những mục tiêu chung, kếthợp đúng đắn lợi ích dân tộc với lợi ích quốc tế Chủ tịch Hồ Chí Minh nói vớingười Việt Nam và người Pháp là: “Có thể và cần phải bắt tay nhau trong một

sự nghiệp cộng tác bình đẳng, thật thà, để gây dựng hạnh phúc chung cho cả haidân tộc”(11) Theo Người, hòa bình là lợi ích của tất cả các dân tộc, do đó phảiđấu tranh cho hòa bình trên thế giới được bền vững, “giữ gìn hòa bình thế giớitức là giữ gìn lợi ích của nước ta Vì lợi ích của nhân dân lao động khắp thế giới

là nhất trí”(12) Tuy nhiên, khi hợp tác với các nước, nhất là với các nước tưbản chủ nghĩa, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn cảnh giác với những âm mưu, thủđoạn của các thế lực đế quốc và phản động, Người luôn đề phòng và tìm mọicách để ngăn chặn những tác động xấu, những hành động lợi dụng hợp tác đểphá hoại sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, nhất là vi phạm độc lập, chủquyền lãnh thổ của Việt Nam Do vậy, trong quan hệ với bất cứ nước nào, hợptác với bất cứ lực lượng nào, Hồ Chí Minh đều đòi hỏi phải trên cơ sở thật thà,dân chủ, bình đẳng và cùng có lợi, chống lại mọi âm mưu, thủ đoạn để dẫn tới

sự can thiệp và thôn tính lẫn nhau Người khẳng định: “Việt Nam sẵn sàng cộngtác thân thiện với nhân dân Pháp Những người Pháp tư bản hay công nhân,thương gia hay trí thức, nếu họ muốn thật thà cộng tác với Việt Nam thì sẽ đượcnhân dân Việt Nam hoan nghênh họ như anh em bầu bạn Song nhân dân ViệtNam kiên quyết cự tuyệt những người Pháp quân phiệt”(13)

Năm là, chung sống hòa bình, mở rộng quan hệ quốc tế theo hướng đa phương

và đa dạng các mối quan hệ Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã nghĩ ngay đến việc hợp tác với các nước trên thế giới, vì theongười, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sẵn sàng hợp tác với các nước,

kể cả các nước không cùng chế độ xã hội, thậm chí, cả với nước đã từng xâm

Trang 6

lược nước ta Trong một lần trả lời các nhà báo, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rõ

về thái độ của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là: “Chúng ta hoannghênh những người Pháp muốn đem tư bản vào xứ ta khai thác những nguồnnguyên liệu chưa có ai khai thác Có thể rằng: Chúng ta sẽ mời những nhàchuyên môn Pháp, cũng như Mỹ, Nga hay Tàu, đến đây giúp việc cho chúng tatrong cuộc kiến thiết quốc gia”(14) và “Giữa nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

và nước Nhật Bản, mặc dù Chính phủ Nhật Bản hiện nay đang áp dụng mộtchính sách không thân thiện đối với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chúngtôi đã cố gắng duy trì những quan hệ buôn bán giữa Việt Nam với một số công

ty Nhật Bản”(15)

Quan điểm hợp tác của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với các nước là hoàn toànnhất quán và rõ ràng Điều này chúng ta thấy rất rõ trong Lời kêu gọi Liên hợpquốc (tháng 12/1946) gửi: Đại Anh quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên Xô và cácnước thành viên khác của Liên hợp quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bàynguyên tắc đối ngoại ở điểm 2 là: “Đối với các nước dân chủ, nước Việt Namsẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực:

a) Nước Việt Nam dành sự tiếp nhận thuận lợi cho đầu tư của các nhà tư bản,nhà kỹ thuật nước ngoài trong tất cả các ngành kỹ nghệ của mình

b) Nước Việt Nam sẵn sàng mở rộng các cảng, sân bay và đường sá giao thôngcho việc buôn bán và quá cảnh quốc tế

c) Nước Việt Nam chấp nhận tham gia mọi tổ chức hợp tác kinh tế quốc tế dưới

sự lãnh đạo của Liên hợp quốc…

Trong cuộc đấu tranh vì những quyền thiêng liêng của mình, nhân dân ViệtNam có một niềm tin sâu sắc rằng họ cũng chiến đấu cho một sự nghiệp chung,

đó là sự khai thác tốt đẹp những nguồn lợi kinh tế và một tổ chức có hiệu quảcho an ninh ở Viễn Đông”

Các Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, XI, XII của Đảng đều khẳngđịnh, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta là: Độc lập tự chủ, hòa bình,hợp tác và phát triển; chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạnghóa các quan hệ quốc tế Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồngthời mở rộng hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực khác Việt Nam là bạn, đối tác tincậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, góp phần vào sựnghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới, thamgia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực Đồng thời, Đảng cũng đãchỉ ra các nguyên tắc khi mở rộng quan hệ đối ngoại là: Tôn trọng độc lập, chủquyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau;không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực; giải quyết các bất đồng và tranh

Trang 7

chấp thông qua thương lượng hòa bình; tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng

có lợi, trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc vàluật pháp quốc tế

-“ Một dân tộc không tự lực cách sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được động lập “

Người khẳng định: Trong đấu tranh cách mạng ta phải "tự lực cánh sinh, dựavào sức mình là chính" Người còn viết: "Muốn người ta giúp cho, thì trướcmình phải tự giúp lấy mình đã"; "Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập" Trong Lờikêu gọi gửi tới những người anh em ở thuộc địa, Người viết: Anh em phải làmthế nào để được giải phóng? Vận dụng công thức của Các Mác, chúng tôi xinnói với anh em rằng, công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện đượcbằng sự nỗ lực của bản thân anh em

Dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự ủng hộ của các nc xhcn , sự ủng hộ củanhân loại tiến bộ, đồng

Trong mqh giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại , bao giờ HCm cũngtích cực và quan tâm đến phát huy sức mạnh của dân tộc, coi nguồn lực nội sinhgiữ vai trò quyết đinh, còn nguồn lực mgoaij sinh chỉ phát huy tác dụng thôngthường qua nguồn lực nội sinh, vì vậy đấu tranh cách mạng, Hcm luôn nếu caokhẩu hiệu : tự lực cánh sinh, dựa vào sưc sminhf là chính” muốn ng ta giúp cho,thì trc hết phải tựu giúp lấy mình đã “ một dân tộc….độc lập”

“ Tự giải phóng là tư tưởng , quan điểm lớn, xuyên suốt của tư tưởng HCM.Trong lời kêu gọi gửi tới n ng ae ở thuộc địa, Ng viết: AE phải làm thế nào để

đc giải phóng ?

Vận dụng công thức của C.ng Mác Chúng tôi xin nói vs ae rằng: công cuộc giảiphóng cảu ae chỉ có thể đc thực hiện bằng sự tựu lực của ae “

Chính vì đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nc và tinh thần dt mà HCM

đã đi tới luận điểm: cm thuộc địa k những k phụ thuộc vào cách mạng vs ởchính quốc mà trg đk lịch sử nhất định Có thể và cần tiến hành chủ động trước

và = thắng lợi của cm thuộc đại góp phần giúp đỡ nh ng ae ở p.Tây trg nhiệm vụgiải phóng toàn cầu

Với nhãn quan chiến lược sáng suốt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thể hiện rất cụthể và sâu sắc về mối quan hệ biện chứng, sự gắn kết giữa độc lập, tự chủ vớiđoàn kết quốc tế; giữa tự lực, tự cường với hợp tác quốc tế Chủ tịch Hồ ChíMinh chỉ rõ: “Tinh thần yêu nước là kiên quyết giữ gìn quyền độc lập, tự do vàđất đai toàn vẹn của nước mình Tinh thần quốc tế là đoàn kết với các nước bạn

Trang 8

và nhân dân các nước khác để giữ gìn hòa bình thế giới, chống chính sách xâmlược và chính sách chiến tranh của đế quốc, v.v Tinh thần yêu nước và tinhthần quốc tế liên hệ khăng khít với nhau”5 Người không tuyệt đối hóa mộtnhân tố nào, mà đề cập rất rõ ràng, sinh động về vai trò, vị trí của từng nhân tố,của sức mạnh nội lực và sức mạnh bên ngoài Trong mối quan hệ biện chứng

đó, “độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường” luôn giữ vai trò quyết định, là nền tảngvững chắc để đoàn kết quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân thếgiới Đồng thời, đoàn kết, hợp tác quốc tế có ý nghĩa rất quan trọng, không thểthiếu của cách mạng Việt Nam, tạo môi trường quốc tế thuận lợi, sức mạnh tổnghợp để giữ vững độc lập, tự chủ Mối quan hệ biện chứng giữa “độc lập, tự chủ,

tự lực, tự cường với đoàn kết, hợp tác quốc tế” chính là biểu hiện cụ thể của mốiquan hệ giữa sức mạnh nội lực và sức mạnh bên ngoài Trong đó, nội lực, thựclực là nhân tố quyết định: “Phải trông ở thực lực… Thực lực là cái chiêng màngoại giao là cái tiếng Chiêng có to tiếng mới lớn”6 và Người còn nhấn mạnhcái gốc, cái điểm mấu chốt về chính trị, quân sự, kinh tế, nội chính, ngoại giaocủa ta là tự lực cánh sinh Quan điểm về mối quan hệ biện chứng là cơ sở của tưtưởng “gắn kết giữa độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường với đoàn kết, hợp tác quốctế” Để tăng cường đoàn kết, hợp tác quốc tế, trước hết phải phát huy độc lập, tựchủ: “Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡthì không xứng đáng được độc lập”7, hơn thế nữa: “Ta yếu thì ta chỉ là một khí

cụ trong tay của kẻ khác, dầu là kẻ ấy có thể là bạn đồng minh của ta vậy”8.Đồng thời, thực hiện phương châm: “Muốn người ta giúp cho thì trước mìnhphải tự giúp lấy mình đã”9 Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn cầu thị, học tập, hợp tácquốc tế, nhưng nhấn mạnh phải giữ gìn “bản sắc”, tránh rơi vào hai khuynhhướng sai lầm: nếu không “chú trọng đến đặc điểm của dân tộc mình trong khihọc tập kinh nghiệm của các nước anh em, là sai lầm nghiêm trọng, là phạm chủnghĩa giáo điều”; ngược lại, “nếu quá nhấn mạnh đặc điểm dân tộc để phủ nhậngiá trị phổ biến của những kinh nghiệm lớn, cơ bản của các nước anh em, thì sẽmắc sai lầm nghiêm trọng của chủ nghĩa xét lại”10

HCM cho rằng muốn tranh thủ đc sức mạnh thời đại, ngoài sức mạnh cần bêntrg cần phải có sức mạnh của đường lối độc lập tự chủ, đúng đắn mới ytanh thủ

đc sự ungr hộ bên ngoài Cuộc kháng chiến chống Mỹ diến ra trg bối cảnh phứctạp đó là sự chai rẽ của hệ thống xhcn, của phong trào cm thế.g Đảng và HCMcần đề ra đg lối chặt chẽ giữa đấu tranh dân tộc với mục tiêu của thời đại hpafnình, độc lập dt, dân chủ và cnxh

Nêu cao chủ nghĩa yêu nc kết hợp vs chủ nghãi đế quốc, tranh thủ cao nhất sựủng hộ và giúp đỡ của loài ng tiến bộ, nhân dân và đồng thời tích cực thực hiệnngjaix vụ quốc tế cao cả của mink HCM đã nhiều lần nhắc nhở: côi cuộc đấutranh của của bạn cũng như cuộc đấu tranh của ta, người cùng một hội, …đặc

Trang 9

biệt coi trọng xây dựng khối đại đoàn kết VN, Lào, Campu.=> hướng việc hìnhthành 3 mặt trận : mt đại đoàn kết dt, mt đ.kết Vn, Lào, Cam Mtnhaan dân thếgiới đ.kết vs VN chống đế quốc xâm lược

“Bốn phương vô sản đều là anh em” - đó là nhận định của Chủ tịch Hồ Chí

Minh về tinh thần quốc tế vô sản Tinh thần này bao gồm tinh thần đoàn kết củanhân dân Việt Nam với các dân tộc bị áp bức với nhân dân lao động các nước,với những người tiến bộ trên thế giới vì hòa bình, công lý và tiến bộ xã hội.Tinh thần này đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh dày công vun đắp bằng các hoạtđộng cách mạng thực tiễn của bản thân và bằng sự nghiệp cách mạng của dântộc Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ nghĩa vô sản gắn liền với chủ nghĩa yêunước Nếu tinh thần yêu nước không chân chính và tinh thần quốc tế khôngtrong sáng thì có thể dẫn đến chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, biệt lập, kỳ thị chủngtộc, hoặc chủ nghĩa bành trướng, bá quyền Tất cả những khuynh hướng lệch lạc

ấy có thể dẫn đến sự đổ vỡ của một quốc gia dân tộc hay một liên bang đa quốcgia dân tộc, phá vỡ tình đoàn kết quốc tế trong cuộc đấu tranh chung Là mộtchiến sĩ quốc tế chân chính, xuất phát từ quan điểm độc lập tự do là thiêng liêngbất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đấutranh cho độc lập của dân tộc mình mà còn đấu tranh cho độc lập dân tộc của tất

cả các dân tộc bị áp bức Ở Người, chủ nghĩa yêu nước chân chính luôn gắn liềnvới chủ nghĩa quốc tế cao cả, trong sáng Người nói: “Chúng ta phải đấu tranhcho tự do độc lập của các dân tộc khác như đấu tranh cho dân tộc ta vậy” Chủtrương “giúp bạn là tự giúp mình”, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nêu cao tinhthần dân tộc tự quyết, song không quên nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình VớiNgười, phải thông qua thắng lợi của cách mạng mỗi nước mà đóng góp vàothắng lợi chung của cách mạng thế giới Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kếtvừa mang tính khoa học đúng đắn, vừa có tính chất cách mạng, mang đậm tínhnhân văn sâu sắc, thể hiện sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa vấn đề dân tộc và vấn

đề giai cấp, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế trong sáng, độc lập dântộc cho mình đồng thời độc lập cho tất cả các dân tộc

Trong mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, Chủ tịch HồChí Minh coi nguồn lực bên trong giữ vai trò quan trọng Người nêu cao khẩuhiệu “Tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính”; “Muốn người ta giúp chothì trước hết mình phải tự giúp lấy mình”; “Một dân tộc không tự lực cánh sinh

mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập” Muốntranh thủ sức mạnh của thời đại phải có đường lối đúng đắn, phát huy độc lập tựchủ, kết hợp chặt chẽ mục tiêu phấn đấu cho độc lập, thống nhất của dân tộcmình với mục tiêu của thời đại: hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa

xã hội

Trang 10

-“Muốn xấy dựng chủ nghĩa xac hội trc hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa “

a, quan niệm về cnxh

là gđ đầu của hình thái kinh tế xh cộng sản chủ nghĩa xã hội tiến bộ, ưu việt hơntất cả các hình thái xã hội trc đó Về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội nhằmgiải phóng con ng khỏi mọi tình trạng áo bức bóc lột là tập hợp tư tưởng phảnánh ước mơ nguyện vọng, mong muốn, nhu cầu của con người, mà trc hết làcon người lao động nghèo khổ, về một xh tương lai tốt đẹp k có ap sbuwcs bóclột đông thời cũng chỉ ra phương pháp khả thi để đi đên xã hội mong muốn, đểxây dựng cnxh những con người cộng xản phải hình ding, phác thảo, nh đg nét

cơ bản của cnxh, nếu k => khó xác định mục tiêu, phấn đấu, định hướng để xácđịnh Những đặc trưng thể hiện mô hình đó phải phù hợp vs quy luật phát triểncủa l.sử phát triển của loài ng đòi hỏi tất yếu cũng như khó khăn vs Đcs trg quastrinhf xây dựng cnxh

Dựa trên nền tảng của cn Mác-leenin, HCM đã n.c và chỉ ra rằng cnxh là mộtp.trào lịch sử mang tính chính trị xã hội thể hiện tue tưởng của giai cấp côngnhân, cnxh là tiền đề cho các nc đi lên cncs Nhằm xóa bỏ chế độ áp bức bóc lộtcủa chủ nghjaix xh trc đây Hcm đã định ra xhcn như sau: “ cnxh, cncs như mộtchế độ xh hoàn chỉnh, bao gồm nhiều mặt khác nhau, cảu đ Sống, là con đg giarphosng nhân loại khỏi cần lao áp bức “ cnxh nhằm nâng cao đ.sông vật chất vàvăn hóa của nhân dân, do nhân dân tự xây lấy,

b ,quan điểm về con người xhcn

m leenin ; con người là tự nhiên, là thực thể của xh, đồng thời là chủ thể cải tạohoàn cảnh, , con người là 1 chủ thể song trùng, tự nhiên và xxa hội, hai yếu tốnày gắn vào nhau, trong cái tự nhiên có cái xã hội, và cũng k chỉ tác động vào

tự nhiên lm biến đổi tự nhiên mà còn quan hệ vs nhau tạo nên bản chất ng, làmcho con ng khác vs con vật, “ bản chất của con người k phải là 1 cái trừu tượng

cố hữu của cá nhân riêng biệt tring tính hiện thực của nó, bản chất con ng làtổng hòa những q.hệ xh Con ng k thể tồn tại nếu tách khỏi xh, chỉ trg xh conngười mới trao đổi lao động, thông qua đó mà thỏa mãn những nhu cầu trg csnhư ăn, ở, đi lại trg xh, thông qua quan hệ ng vs ng, mà mỗi ng nhận thức vềminhd 1 cách đầy đủ hơn, trên cơ sở đó mà phấn đấu

do đó muốn xây dựng cần có:

thứ nhất: con người luôn tồn tại cái tốt , cái xấu, do đó k thể nhìn nhận 1 ng nếuchỉ dựa vào nh dđ đó, sd con ng phải khóe chỗ tốt và sửa chố xấu, ng dạy: “ mỗi

Trang 11

con người đều có thiện ác trg lòng do đó, ta phải lm cho phẩn tốt nảy nở nhưhoa mùa xuân, và phần xấu bị mất đi dần, đó là thái độ của ng cách mạng”thứ hai: con ng ta dù tốt hay xấu, đều có tình Vì vậy khi đánh giá con ng, ngaykhi học có khuyết điểm hay sai lầm”

thứ ba, con ng ta ai cũng có khuyêt sđiểm, chỉ k lm việc thì mới k có sai lầm,nhưng k phải vì khuyết điểm, sai lầm nhất thời mà đánh giá họ xấu

thứ 4, con ng phải luôn gắn vs tập thể, xh, vì vậy khi đánh giá từng ng phảiđánh giá tập thể, xa hội, phải đặt trg môi trường tập thể , xh

 Có những biên pháp

Thứ nhất: bồi dương con ng trí tuệ

Cm xhcn là 1 sự nghiệp cách mạng mới mẻ lâu dài Đòi hỏi con ng phải có trítuệ cao, có kiến thức sâu rộng và toàn diện trên nhiều lĩnh vực, điều q.trọng lànâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ, và nhan dân, Ng chỉ rõ’:” lý luậnnhư cái kim chỉ nam, nó chỉ phươn hướng cho chúng ta trg mọi công việc, thực

tế, k có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi” Cùng vs nâng cao trình đọchính trị pahir nâng cao trình độ văn hóa, khao hc kĩ thuật cảu con ng mới, khọc tập và tiếp thu văn hóa thì không thể tiếp thu những kiến thức của khao học

kĩ thuật

Thứ hai, bồi dưỡng đạo đức cách mạng

Vs HCM đạo đức cách mạng luôn là cái gốc của con ng mới XHCN, là nguồnnuôi dưỡng và phát triển conn ng Ng nói:” cũng như sông thì phải có nguồnmới có nước, k có nguồn thì sông cạn’ Muốn xây dựng cnxh cần pahri có con

ng thấm nhuần đạo đức, XHCN”

Khi gặp khó khăn k lùi bước,

Thứ 3, xay dựng mục đích và lối sống mới

Hcm luôn quan tâm xây dựng mục đích và lối sống của con người xhcn Đó lànhững lối sống có lý tưởng, có bản lĩnh, dù khó khăn, gian khổ k lùi bước lốisốn của con ng là sống dân chủ, phấn đấu trở thành ng chủ nghĩa xh, vì quyềncủa nhân dân,

-“ Pháp luật phải thẳng tay trị nhứng kẻ bất liêm Bất kì kẻ ấy ở đại vị nào, làm nghề gì

Quan điểm của Hồ Chí Minh về Liêm

Trang 12

Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình chân Nho và đạo đức Nho giáo có tácđộng không nhỏ đến tư tưởng cũng như triết lý nhân sinh củaNgười Tuy nhiên,mỗi xã hội lại có hệ giá trị đạo đức của mình và hình mẫu con người đại diện.Nho giáo xây dựng nên hình tượng người quân tử, bậc trượng phu, kẻ sỹ với 5chuẩn mực đạo đức (ngũ thường) là “Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín” Hồ Chí Minhxây dựng hình mẫu người cách mạng với những chuẩn mực đạo đức cách mạngnhưng vẫn được biểu đạt bằng các phạm trù đạo đức Nho giáo quen thuộc Bằngchứng là khi nói về đạo đức cách mạng, phần nhiều Hồ Chí Minh nói về tứ đức

là “Cần, Kiệm, Liêm, Chính”, cũng có lúc Người xác định “đạo đức cách mạngphải gồm 5 điều sau đây: Trí - Tín - Nhân - Dũng - Liêm”(2) và cũng có lầnNgười nói đạo đức cách mạng “gồm 5 điều: Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm”(3).Như vậy, trong ngũ thường của Nho giáo không có đức Liêm nhưng với Hồ ChíMinh, Liêm tồn tại như một hằng số vì là một trong “tứ đức”, là một trong “ngũthường” do Người đề ra Hồ Chí Minh đặc biệt đề cao đức Liêm và Người đãluận giải sâu sắc về đức Liêm như sau:

Trước hết, theo Hồ Chí Minh, Liêm là liêm khiết, “không tham ô và luôn luôntôn trọng, giữ gìn của công và của dân”(4) Liêm còn là trong sạch, không thamlam “Không tham địa vị Không tham tiền tài Không tham sung sướng Khôngham người tâng bốc mình”(5) Cuộc đời của Hồ Chí Minh đã thể hiện rõ: Vớinhững người chỉ có “một ham muốn, ham muốn tột bậc” là độc lập cho Tổquốc, tự do, hạnh phúc cho nhân dân thì những thứ như tiền tài, địa vị, danhtiếng không quan trọng đối với họ, họ “chỉ có một thứ ham là ham học, hamlàm, ham tiến bộ” Như vậy, đối với Hồ Chí Minh, trong sạch, liêm khiết, thanhliêm chính là Liêm

Để mọi người hiểu rõ hơn về Liêm, Hồ Chí Minh còn đi sâu phân tích kháiniệm tương phản - “bất liêm” Nếu Liêm là không tham lam bất cứ điều gì thì

“tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên đều là bấtliêm”(6) Tương tự như chân lý - chân lý chỉ có một nhưng phản chân lý thì rất

đa dạng, sự bất liêm có vô vàn biểu hiện Tham tiền dẫn đến việc đục khoét củadân, trộm cắp của công, buôn gian bán lận, đầu cơ tích trữ, cho vay nặng lãi, cờbạc, trộm cắp Tham danh vọng, địa vị dẫn đến việc dìm người giỏi, mua bándanh vị, nịnh trên, nẹt dưới Tham nhàn dẫn đến việc ngại khó, sợ khổ, đùn đẩycông việc cho người khác nhưng khi có công thì tranh, khi có tội thì đổ vấy.Tham sống dẫn đến sự hèn nhát, gặp giặc không dám đánh, thấy việc nghĩakhông dám làm Sự bất liêm đi liền với sự tham lam vô độ dẫn đến việc trộmcắp những cái thuộc về người khác Vì thế, “công khai hay bí mật, trực tiếp haygián tiếp, bất liêm tức là trộm cắp”(7) Kẻ bất liêm cũng là kẻ vô liêm sỉ, không

đủ sức phân biệt phải trái, đúng sai, không còn sự day dứt, xấu hổ khi làm điều

Trang 13

xấu Tức là, không có đức Liêm thì con người sẽ bị tha hóa trầm trọng về nhâncách.

Tiếp đó, Hồ Chí Minh chỉ ra giá trị của Liêm Với mỗi con người, Liêm manglại sự “quang minh chính đại” vì người liêm thì không tham lam nên không có

gì mờ ám, khuất tất phải giấu diếm Cũng vì không tham lam, không bị dụcvọng làm mờ mắt nên tâm họ sáng mà tâm có sáng thì trí mới thông, nhận thức

và hành động mới sáng suốt Người có đức Liêm cũng là người có liêm sỉ, tức làbiết phân biệt phải trái, đúng sai, biết hổ thẹn khi làm điều xấu, biết tự răn mìnhnên biết tránh điều xấu Vì thế, càng ngày tâm họ càng sáng, trí họ càng cao Tàiđức thực sự do Liêm mang lại có khả năng tự tỏa sáng, tự thu hút nên người cóđức Liêm sẽ tạo được uy tín và sự kính nể của những người xung quanh ĐứcLiêm của người cán bộ sẽ tạo lòng tin của nhân dân vào chính phủ, vào chế độ.Nếu cán bộ không có được tứ đức, trong đó có đức Liêm “mà muốn được lòngdân, thì cũng như bắc dây leo trời”(8) Trên quy mô dân tộc thì đức Liêm cùngvới Cần và Kiệm giúp cho dân tộc đó “giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, làmột dân tộc văn minh và tiến bộ”(9)

Sau khi luận giải về Liêm và giá trị của nó, Hồ Chí Minh bàn về đối tượng thựchành chữ Liêm Người viết: “Ngày xưa, dưới chế độ phong kiến, những ngườilàm quan không đục khoét dân, thì gọi là Liêm, chữ liêm ấy chỉ có nghĩa hẹp Ngày nay, nước ta là Dân chủ Cộng hòa, chữ Liêm có nghĩa rộng hơn là mọingười đều phải Liêm”(10), tức là mọi người đều phải trong sạch, không thamlam Chế độ dân chủ tạo ra sự bình đẳng giữa những con người và đưa mọingười vươn tới những chuẩn mực đạo đức mới Sự thực hành chữ Liêm sẽ giúptất cả mọi người tiến tới sự hoàn thiện về nhân cách và tạo ra sự chấn hưng đạođức trên quy mô dân tộc

Hồ Chí Minh không dừng lại ở việc phân định cái gì tốt, cái gì xấu, cái gì phảixây, cái gì phải chống mà còn đề ra các biện pháp giúp cán bộ và nhân dân rènluyện đức Liêm:

- Phải tuyên truyền và kiểm soát, giáo dục và pháp luật từ trên xuống dưới, từdưới lên trên Tuyên truyền để toàn dân thực hiện đức liêm là công việc hàngđầu nhưng tuyên truyền phải đi đôi với kiểm soát, sự thức tỉnh lương tri phải điliền với các chế tài ràng buộc bởi tính tự giác, khả năng tiết chế lòng tham củamỗi con người là khác nhau

- Cán bộ phải ra sức thực hành chữ Liêm bằng những việc cụ thể như “tuyệt đốikhông đem của công dùng vào việc tư, không động đến cái kim sợi chỉ củadân; mua bán phải công bình, mượn cái gì phải trả tử tế, hỏng cái gì phải bồithường”(11) Cán bộ nhất thiết phải Liêm vì họ cần làm gương cho dân, vì

Trang 14

quyền hành mà họ có nếu không đi liền với lương tâm và liêm sỉ sẽ tạo cho họ

cơ hội đục khoét của công, ăn của đút của dân Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộkhông chỉ thực hành chữ Liêm mà còn phải có trách nhiệm giáo dục đức liêmcho người khác, nếu không, dù họ trong sạch đến mấy vẫn chỉ là “Liêm mộtnửa”(12)

- Phải nâng cao trình độ dân trí của nhân dân Thực tế cho thấy “quan tham bởi

vì dân dại Nếu dân hiểu biết, không chịu đút lót, thì “quan” dù không liêm,cũng phải hóa ra Liêm”(13) Dân trí không đơn thuần là kiến thức, là học vấn

mà còn là trình độ giác ngộ dân quyền Nếu người dân không am hiểu luật phápthì họ không thực hiện được quyền kiểm soát của mình mà còn dễ bị “quantham” lợi dụng, o ép Hồ Chí Minh nhắc nhở nhân dân phải khéo dùng cáiquyền làm chủ, quyền kiểm soát của mình để giúp cán bộ thực hành đức Liêm

- Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào,làm nghề gì Ở Hồ Chí Minh có sự hòa quyện chặt chẽ giữa đức trị và pháp trị.Người kiên trì giáo dục cán bộ thực hành đức Liêm, đồng thời ban hành nhiềusắc lệnh và đạo luật để răn đe, ngăn chặn, trừng trị những kẻ bất liêm, như Quốclệnh (ký ngày 26-1-1946) quy định hai vấn đề trọng yếu là thưởng và phạt,trong đó quy định tội trộm cắp của công phải bị tử hình

Sự kiên trì giáo dục đức Liêm của Hồ Chí Minh đã hình thành nên những lớpcán bộ vàng đầy đức hy sinh và một lòng liêm chính

Câu > Năm 1924 Nguyễn Ái Quốc viết: ở các nước thuộc địa, "chủ nghĩa dân

tộc là một động lực lớn của đất nước" Khái niệm chủ nghĩa dân tộc mà Nguyễn

Ái quốc dùng ở đây, như Mác nói "không phải theo cái nghĩa như giai cấp tưsản hiểu" Chủ nghĩa dân tộc bản xứ mà Nguyễn Ái Quốc nói ở đây chính là chủnghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính của nhân dân Việt Nam đã đượchun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, vốn là một động lực tinh thần vô giá trongcác cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc; nó khác về bảnchất so với chủ nghĩa dân tộc sôvanh, vị kỷ của giai cấp tư sản đã bị lịch sử lên

án Theo phân tích của Nguyễn Ái Quốc, do kinh tế còn lạc hậu, chưa phát triển,nên sự phân hóa giai cấp ở Đông Dương chưa triệt để, cuộc đấu tranh giai cấp ởđây không diễn ra giống như ở phương Tây

“Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước Chính nó đã gây nên cuộc nổidậy chống thuế năm 1908, nó dạy cho những người culi biết phản đối, nó làmcho những người “nhà quê” phản đối ngầm trước thuế tạp dịch và thuế muối.Cũng chủ nghĩa dân tộc đã luôn luôn thúc đẩy các nhà buôn An Nam cạnh tranhvới người Pháp và người Trung Quốc; nó đã thúc giục thanh niên bãi khóa, làmcho những nhà cách mạng trốn sang Nhật Bản và làm vua Duy Tân mưu tính

Trang 15

khởi nghĩa năm 1917” (3) Từ đó, Người đưa ra chủ trương “phát động chủnghĩa dân tộc bản xứ nhân danh Quốc tế Cộng sản”.

Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là một giá trị bền vững, là nhân tố quan trọng hàng đầu tác động sâu sắc đến đời sống văn hóa tinh thần và đã trở thành truyền thống, bản lĩnh Việt Nam trong suốt quá trình hình thành và phát triển của dân tộc qua các thời kỳ lịch sử; là cơ sở vững chắc gắn kết khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước

Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bịxâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh

mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bánnước và lũ cướp nước"(1) Chính sức mạnh truyền thống yêu nước đã hun đúcquyết tâm cứu nước, cứu đồng bào, thôi thúc Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minhrời Tổ quốc tìm đường giải phóng đất nước Đó cũng là cơ sở tư tưởng để dẫnNgười đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm ra con đường giải phóng cho ViệtNam Mặt khác, đây cũng là một nhân tố khởi nguồn hình thành hệ thống tưtưởng Hồ Chí Minh Sau này, trong bài viết "Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩaLênin" (năm 1960, nhân dịp kỷ niệm 90 Ngày sinh Lê-nin), Hồ Chí Minh đã chỉrõ: "Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đãđưa tôi tin theo Lê-nin, tin theo Quốc tế thứ ba"(2) Như vậy, chủ nghĩa yêunước Việt Nam là yếu tố khởi nguồn nhưng không phải là yếu tố duy nhất kếtthành chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, thành hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh.Nói cách khác: Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là sự kết tinh của chủ nghĩayêu nước, tinh thần nhân văn, khoan dung Việt Nam Song, chỉ sau khi bắt gặpchủ nghĩa Mác - Lênin cùng với sự tiếp thu tinh hoa văn hoá thế giới, mới tíchhợp và phát triển lên trình độ cao - chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh Nội dungchủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh được mở rộng, quan hệ chặt chẽ với tinh thầnquốc tế bao la, chứa đựng nội dung cách mạng và tinh thần tiến bộ của nhânloại, mang hơi thở của thời đại Vì vậy, chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh giữ vịtrí quan trọng và ngày càng phát huy vai trò to lớn của nó trong lịch sử đấutranh của dân tộc

Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là một nhân tố quan trọng của chủ nghĩa yêunước Việt Nam, là nét đặc sắc và biểu tượng cao đẹp nhất của chủ nghĩa yêunước Việt Nam Chính nhờ chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh mà từ đầu thế kỷ

XX, tinh thần yêu nước Việt Nam mới được khơi dậy thành công và toàn dântộc Việt Nam mới được tổ chức, đoàn kết lại trong cuộc đấu tranh chống ngoạixâm, giải phóng đất nước Từ giữa những năm 20 thế kỷ XX trong phong trào

Trang 16

cộng sản và công nhân quốc tế xuất hiện tư tưởng "tả" khuynh, biệt phái, màmột trong những biểu hiện là đề cao đường lối đấu tranh giai cấp "giai cấpchống giai cấp", coi đấu tranh giai cấp là động lực duy nhất của phát triển xãhội thì Nguyễn Ái Quốc - cán bộ Ban Phương Đông của Quốc tế cộng sảnđánh giá cao vai trò của chủ nghĩa dân tộc (chủ nghĩa yêu nước Việt Nam - tácgiả), coi "Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước"(3) Nêu quan điểmtrên, Nguyễn Ái Quốc đã bổ sung cho Quốc tế cộng sản một phương pháp, mộtcách nhìn cụ thể và sát hợp với thực tế hơn, chứ tuyệt nhiên, Người không đốilập với quan điểm của Quốc tế cộng sản khi xác định vai trò của đấu tranh giaicấp trong tiến trình lịch sử nhân loại Điều này được minh chứng trong quanđiểm của Nguyễn Ái Quốc khi cho rằng: "Phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứnhân danh Quốc tế cộng sản Trong khi chờ đợi, chủ nghĩa dân tộc sẽ quấy rốichủ nghĩa đế quốc Pháp và bằng việc làm này, Quốc tế cộng sản sẽ được lợitrực tiếp"(4) Trên thực tế, chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh đã gắn bó chặt chẽvới tiến trình đấu tranh giải phóng đất nước và là một nhân tố tạo nên nhữngchiến thắng trong công cuộc giành độc lập trước kia cũng như trong công cuộcchấn hưng đất nước, trong xu thế toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế hiện nay Chủnghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là di sản tư tưởng, là tài sản tinh thần to lớn củaĐảng và dân tộc ta

Ngày nay, tình hình thế giới và trong nước đã có nhiều đổi thay Vấn đề đặt ra là chủ nghĩa yêu nước có vị trí thế nào trong tình hình mới? Và làm thế nào để phát huy chủ nghĩa yêu nước Việt Nam mà đỉnh cao là chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh để hội nhập và phát triển đất nước thành công trong xu thế toàn cầu hoá?

Xu thế toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế đang là hiện thực khách quan ảnh hưởngđến tất cả các quốc gia, dân tộc từ các nước phát triển đến các nước kém pháttriển Ngoài những cơ hội, mặt trái của toàn cầu hóa là nguy cơ tụt hậu về kinh

tế, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng, sự bất bình đẳng ngày càng cao Tệnạn xã hội phát triển mạnh, bạo lực, khủng bố, ô nhiễm môi trường; nguy cơchiến tranh tôn giáo, sắc tộc, chiến tranh cục bộ, khu vực đe dọa nền hoà bìnhthế giới Toàn cầu hóa tạo cơ hội cho các quốc gia trong công cuộc phát triểnkinh tế, song "các mâu thuẫn lớn của thời đại vẫn rất gay gắt"(5) Trong xu thếhội nhập quốc tế hiện nay: "Phải tranh thủ cơ hội, vượt qua thách thức, tiếp tụcđổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ, phát triển nhanh và bền vững hơn"(6)

Để thực hiện được mục tiêu này, nhiều vấn đề cấp bách đặt ra cần phải giảiquyết:

Trang 17

Một là, cần đẩy mạnh công tác giáo dục tư tưởng chính trị, giáo dục lòng yêunước cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thanh, thiếu niên "Thế hệ trẻ ngàynay tiếp nối sự nghiệp của lớp người đi trước, đẩy mạnh công cuộc đổi mới,công nghiệp hoá, hiện đại hoá nước nhà để rửa nỗi nhục nghèo khổ, mở ra mộttrang sử mới rạng rỡ cho non sông Việt Nam quang vinh sánh vai cùng các dântộc khác trên thế giới"(7) Nghị quyết Trung ương 7 khoá X về Tăng cường sựlãnh đạo của Đảng đối với thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá không chỉ tiếp tục khẳng định vai trò chủ nhân tương lai đất nước củathanh niên Việt Nam mà còn chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế

về nhận thức của thanh niên hiện nay trước ảnh hưởng từ mặt trái của cơ chế thịtrường, của tình hình phong trào cộng sản và công nhân quốc tế và âm mưu

"diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch

Đại hội XI của Đảng tiếp tục chỉ rõ: Để phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợpcủa toàn dân tộc, chúng ta cần phải tăng cường tuyên truyền, giáo dục tinh thầnyêu nước, ý thức dân tộc cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; cầnkết hợp đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa yêu nước với phong trào thiđua yêu nước Những năm qua, đã có nhiều phong trào thi đua thiết thực, xuấthiện nhiều tấm gương tiêu biểu của các tầng lớp nhân dân, trong đó có thanhniên Sự xuất hiện ngày càng nhiều các thủ khoa, các doanh nhân giỏi, các chiến

sĩ thi đua trong thời kỳ đổi mới là biểu hiện sinh động của chủ nghĩa yêu nướcViệt Nam, là kết quả của phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh

Để phát huy chủ nghĩa yêu nước Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh trong thanhniên, cần đổi mới công tác vận động thanh niên, tạo việc làm, tạo môi trườnghọc tập, sinh hoạt văn hoá, thể thao lành mạnh Cần đổi mới cách thức tuyêntruyền, giáo dục truyền thống dựng nước và giữ nước, lòng yêu quê hương, đấtnước, tránh hô hào chung chung

Hai là, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân vềnội dung chủ nghĩa yêu nước Việt Nam hiện nay, khẳng định sự gắn kết độc lậpdân tộc với CNXH Mục tiêu chung của công cuộc đổi mới là xây dựng nướcViệt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đó cũng là nộidung xuyên suốt, bao trùm của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam trong thời kỳ đẩymạnh CNH, HĐH Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam mà đỉnh cao là chủ nghĩa yêunước Hồ Chí Minh - nhân tố quan trọng mang lại thắng lợi cho cách mạng ViệtNam, không phải là cái gì xa vời mà rất cụ thể, sinh động Nó phải được biểuhiện bằng hành động, việc làm hàng ngày ở gia đình, trong trường học, cơ quan,đơn vị, trên đường phố Đó là ý thức chấp hành luật pháp, là cần, kiệm, liêm,chính; là yêu thương con người, không vô cảm trước khó khăn của đồng chí,

Trang 18

đồng bào, là tình yêu quê hương, kiên quyết chống tham nhũng, lãng phí, sẵnsàng hy sinh vì Tổ quốc.

Cần làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, làm cho mỗi người Việt Nam,trước hết là từng cán bộ, đảng viên nhận thức rõ tình trạng tham nhũng, lãng phíđang là quốc nạn, làm xói mòn lòng tin của nhân dân và đảng viên đối với Đảng

và Nhà nước, trực tiếp đe dọa sự lãnh đạo của Đảng, sự tồn vong của chế độ.Triển khai nghiêm túc Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh, tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4khoá XI là biện pháp cực kỳ quan trọng để xây dựng và phát triển đất nướctrong tình hình mới, là sự phát huy chủ nghĩa yêu nước Việt Nam trong bối cảnhtoàn cầu hoá và hội nhập quốc tế

Ba là, xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đang tác động mạnh mẽ đến toàn

thế giới, tạo ra những thách thức và cơ hội phát triển cho tất cả các quốc gia,dân tộc Việt Nam là một trong số ít nước vượt qua được suy thoái chính trị của

hệ thống XHCN (ở Liên Xô và Đông Âu) cuối thế kỷ XX và đang đổi mới đấtnước có hiệu quả Chính trong bối cảnh lịch sử đầy thử thách ấy, chủ nghĩa yêunước Việt Nam đã được bồi đắp, phát triển lên tầm cao mới Mặc dù vậy, cácthế lực thù địch không từ bỏ âm mưu chống phá nước Việt Nam đổi mới theođịnh hướng XHCN Với chiến lược "diễn biến hoà bình", dưới chiêu bài "nhânquyền", "dân chủ" ,"tự do tư tưởng, tôn giáo" , kẻ địch kích động, gây rối, âmmưu bạo loạn ở một số vùng như Tây Nguyên, Tây Nam Bộ Trong bối cảnhđấu tranh và hợp tác đan xen như hiện nay, chúng ta càng phải tăng cường bồidưỡng tinh thần yêu nước, nâng cao sự giác ngộ của các tầng lớp nhân dân, đặcbiệt là thế hệ trẻ Chúng ta chỉ có thể giành thắng lợi bằng sự vượt trội kẻ thù vềsức mạnh chính trị tinh thần, mà cốt lõi là chủ nghĩa yêu nước Việt Nam

Bốn là, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà nòng cốt là liên minh giữagiai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức dưới sự lãnh đạocủa Đảng Cộng sản Việt Nam; phát huy cao độ chủ nghĩa yêu nước Việt Nam.Trong thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân tộc, phát huy vai trò to lớn củachủ nghĩa yêu nước Việt Nam, lãnh đạo toàn dân đánh thắng đế quốc Pháp, Mỹ,giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc

Ngày nay, khối đại đoàn kết toàn dân tộc cần được xây dựng trên sự đồng thuậntoàn xã hội với mục tiêu vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ,công bằng, văn minh Đó là bước phát triển chủ nghĩa yêu nước Việt Nam trêntầm cao mới Phát huy chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là cơ sở vững chắc, là bệ

đỡ để Việt Nam hội nhập và phát triển bền vững trong xu thế toàn cầu hoá vàhội nhập quốc tế

Trang 19

Câu:

Trong lịch sử tư tưởng của nhân loại, từ xưa đến nay đã có nhiều học thuyết, tưtưởng đề cập đến số phận con người, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của conngười, thể hiện ở mức độ, giác độ tiếp cận khác nhau Nhưng đa phần chỉ dừnglại ở sự phản ánh những nguyện vọng, ước mơ của con người về một tương lai,

về những quan hệ giữa người và người tốt đẹp hơn Tuy nhiên, chỉ có họcthuyết nào mang tính cách mạng và khoa học mới có thể biến những ước mơ,nguyện vọng chân chính của con người trở thành hiện thực

Học thuyết Mác sở dĩ là một học thuyết đầy sức sống, đã chinh phục trái tim,khối óc của hàng triệu con người giữa thế kỷ XIX đến nay, trước hết vì chủnghĩa Mác là lý tưởng mang tính nhân văn cao cả Nhưng quan trọng hơn là nó

đã vạch ra con đường để đi đến xóa bỏ mọi áp bức, bóc lột, bất công trên tráiđất, để xây dựng một chế độ xã hội tốt đẹp hơn theo những quy luật phát triểnkhách quan của xã hội

Tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay có sức sống bền vững và ảnhhưởng sâu sắc đến tư tưởng tình cảm của nhân dân Việt Nam và của nhân dânnhiều dân tộc trên Thế giới, chính vì tư tưởng của Bác thấm đượm chủ nghĩanhân văn cao cả, đáp ứng những yêu cầu, nguyện vọng cháy bỏng và sâu xa củadân tộc và nhân loại

Tính nhân văn cao cả trong tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết biểu hiện ở tấmlòng yêu thương con người, yêu thương nhân dân hết sức bao la, sâu sắc Bác đãtừng khái quát về triết lý cuộc sống: “ Nghĩ cho cùng, mọi vấn đề … ở đời vàlàm người là phải thương nước, thương dân, thương nhân lọai đau khổ bị ápbức” Đó không phải là lòng thương hại của “bề trên” nhìn xuống, cũng khôngphải là sự động lòng trắc ẩn của người “đứng ngoài” nhìn vào mà là sự đồngcảm của những con người cùng cảnh ngộ với thân phận nô lệ, người dân mấtnước mà Bác đã từng trải qua và từng chứng kiến biết bao cảnh đau thương,ngang trái, bất công từ khi người lớn lên cho đến lúc bôn ba tìm đường cứunước Bác khẳng định: “lòng yêu thương của tôi đối với nhân dân và nhân loạikhông bao giờ thay đổi.”

Có thể nói, phẩm chất cao đẹp trong tư tưởng Hồ Chí Minh chính là lòng yêuthương vô hạn đối với con người Từ đó, Bác đòi hỏi mọi cán bộ đảng viên phải

có ý chí đấu tranh không mệt mỏi để giải phóng con người Lúc sinh thời, Bácchỉ có một ham muốn tột bật là làm sao “nước ta được độc lập, dân ta được tự

do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng phải được học hành” Vềphần mình Bác chỉ mơ ước một mái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc để

Trang 20

trồng rau, sớm chiều làm bạn cùng với các cụ già hái củi và các em bé chăntrâu Từ lòng yêu thương con người, Bác đã không ngại bôn ba tìm đường cứunước và họat động không mệt mỏi để lo cho nước, cho dân Trước khi đi gặp cụMác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác, Bác vẫn luôn nghĩ đến conngười và sự nghiệp giải phóng của họ Thật sâu sắc và cảm động biết bao khithấy những gì Bác dặn chúng ta trong di chúc: “Đầu tiên là công việc đối vớicon người”, Bác yêu cầu Đảng, Chính phủ phải có thái độ, chính sách đối vớicác tầng lớp để đồng bào ta ai ai cũng mát dạ, mát lòng, thêm nhiều phấn khởi,đẩy mạnh sản xuất.

Từ lòng yêu thương con người, Bác cho rằng phải đem lòng chí công vô tưtrong đối xử với người “phải biết làm cho các tầng lớp nhân dân đoàn kết lại,không được bênh vực tầng lớp này, chống lại tầng lớp khác Trong giải quyếtnhững vấn đề phải nhớ câu không sợ thiếu chỉ sợ không công bằng”

Từ lòng yêu thương con người phải có niềm tin mãnh liệt vào phẩm giá tốt đẹpcủa con người Người vạch rõ: “Người ta ai cũng có tính tốt và tính xấu Mỗingười đều có thiện – ác trong lòng” Tuy nhiên, “tốt – xấu, thiện– ác khôngphải tự nhiên mà có, phần nhiều do giáo dục mà ra”:

Bài hay: Lý Thường Kiệt

Ngủ thì ai cũng như lương thiện

Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ hiền

Hiền dữ phải đâu là tính sẵn

Phần nhiều do giáo dục mà ra

Vì vậy, Bác yêu cầu thái độ của người Cách mạng phải có lòng tin trong việcgiáo dục đối với con người, “phải biết làm cho lòng tốt trong mỗi con người nảy

nở như hoa mùa xuân và phần xấu mất dần đi” Kể cả những người lầm đườnglạc lối cộng tác với địch, Bác cũng có thái độ bao dung “Năm ngón tay cũng cóngón ngắn, ngón dài Nhưng dài ngắn đều được hợp lại nơi bàn tay Trong mấytriệu người cũng có người thế này thế khác, nhưng thế này hay thế khác đềudòng dõi của tổ tiên ta Vậy ta phải khoan hồng đại lượng, ta phải nhận rằng conLạc cháu Hồng thì ai cũng ít nhiều có lòng ái quốc Đối với những đồng bào lạclối lầm đường, ta phải lấy tinh thần nhân ái mà cảm hóa họ”

Không những thế, tấm lòng bao dung và đại lượng của Bác còn thể hiện rõ hơnkhi xử lý mối quan hệ ta – địch, bạn – thù Tháng 9/1946, trả lời thư bà Chossietrong Hội liên hiệp Phụ nữ Pháp, Bác viết: “Theo tinh thần bốn bể đều là anh

em, tôi yêu mến thanh niên Pháp cũng như yêu mến thanh niênViệt Nam Đốivới tôi, sinh mệnh của một người Pháp hay sinh mệnh của một người Việt Nam

Trang 21

đều đáng quý như nhau… Tôi nghiêng mình trước linh hồn những chiến sĩ vàđồng bào Việt Nam, đã vì Tổ quốc mà hy sinh tính mệnh Tôi cũng ngậm ngùithương xót những người Pháp đã tử vong Than ôi, trước lòng bác ái, thì máuPháp hay máu Việt cũng đều là máu, người Pháp hay người Việt cũng đều làngười… Người Pháp hay người Việt cũng đều tin tưởng vào đạo đức: Tự do,bình đẳng, bác ái, độc lập”.

Khi cuộc chiến giữa Việt Nam và Mỹ vào giai đoạn quyết liệt, trong buổi tiếpcác nhà khoa học, các nhà báo Mỹ và Mexico Bác đã nói: “Đối với các ông, cácông khó mà tin được tôi lấy làm đau lòng không những khi nhân dân Việt Nam

bị giết hại, mà tôi cũng rất buồn phiền khi lính Mỹ bị giết Tôi thông cảm vớinỗi đau buồn của cha mẹ họ Vì vậy, chúng tôi nói với nhân dân chúng tôi rằng

ta phải sẳn sàng hoan nghênh nhân dân Mỹ không phải họ đến đây như hiện nayvới những người lính mang vũ khí, mà khi họ đến một lần nữa trong tương lai

để giúp đỡ xây dựng đất nước ta”

Còn có thể nêu lên nhiều hơn nữa những lời nói, những mẩu chuyện thể hiện

sự rộng mở bao dung về lòng yêu thương con người trong tư tưởng của Bác Có

lẽ vì thế mà Burchett – nhà báo Australia nổi tiếng đã nhận xét: “Nói tới mộtngười mà cả cuộc đời mình đã để lại ân tình sâu nặng trong nhân dân thì không

có một ai khác ngòai Chủ tịch Hồ Chí Minh” Riêng bà Indira Gandi thì phátbiểu: “Tính độ lượng, tính giản dị, tình yêu nhân loại sự tận tụy hy sinh và lòngdũng cảm của người sẽ cổ vũ các thế hệ mai sau”

Như vậy, chúng ta dể dàng nhận ra rằng trong mỗi hoàn cảnh, lúc chiến tranhcũng như lúc đã giành thắng lợi… Bác đều luôn quan tâm đến con người, đếnmọi tầng lớp Nhân dân, thể hiện tư tưởng và tấm lòng rộng mở, chu đáo, baodung

Học tập tư tưởng, đạo đức của Bác trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi mọi cán bộ,đảng viên, dù ở bất cứ cương vị nào cũng phải thật gần dân, học dân, có tráchnhiệm với nhân dân, quan tâm giải quyết những khó khăn, bức xúc chính đángcủa dân Phải trăn trở và thấy trách nhiệm của mình khi dân còn khó khăn,nghèo đói Không chỉ chia sẽ và đồng cam cộng khổ với dân mà còn phải biếttập hợp, tổ chức, động viên phát huy sức mạnh của nhân dân, lãnh đạo nhân dânphấn đấu thoát khỏi đói nghèo, đồng thời tích cực đấu tranh chống tệ thamnhũng, lãng phí và thói quan liêu, vô cảm, coi thường quần chúng Đó mới làhành động cụ thể để thực hiện lời Bác dạy

Trang 22

Câu : Giải thích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam”.

Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộcLTS – Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng và Đảng là vấn đề cốt tử củacách mạng Trong cuốn “Đường cách mệnh”, in lần đầu tiên năm 1927 ở QuảngChâu, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt vấn đề: “Cách mệnh trước hết phải có gì?” vàNgười nêu rõ: “Cách mệnh trước hết phải có Đảng cách mệnh để trong thì vậnđộng và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với với dân tộc bị áp bức và vôsản giai cấp mọi nơi” Lịch sử cách mạng Việt Nam 80 năm qua đã chứng minh

rõ điều ấy!

Kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Báo SGGP khởi đăng loạtbài về “Đảng với dân – từ lý luận đến thực tiễn” trong bối cảnh cả nước đangchuẩn bị Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI củaĐảng, nhằm giữ vững và tăng cường đoàn kết trong Đảng, nâng cao sức chiếnđấu của Đảng, chuẩn bị để Đảng bước vào thập niên mới của thế kỷ 21, hoànthành tốt sứ mạng nặng nề vẻ vang trước đất nước và dân tộc

• Nguồn sức mạnh của Đảng

Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộcViệt Nam Ngay từ khi ra đời đến nay, Đảng CSVN luôn là người đại diện xứngđáng cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc TạiĐại hội lần thứ II của Đảng (tháng 2-1951), Hồ Chí Minh khẳng định: “Tronggiai đoạn này, quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dântộc là một Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”

Nhất quán với quan điểm này, khi miền Bắc tiến hành cuộc cách mạng XHCN,vào năm 1961, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồngthời cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị” Vận dụng sáng tạo nhữngnguyên tắc về Đảng kiểu mới của V.I.Lênin vào hoàn cảnh cụ thể Việt Nam, HồChí Minh yêu cầu Đảng phải tập hợp được trong hàng ngũ của mình nhữngngười trong giai cấp công nhân, nông dân nghèo, binh lính… miễn là nhữngngười đó “tin theo chủ nghĩa cộng sản, chương trình Đảng và Quốc tế Cộng sản,hăng hái đấu tranh và dám hy sinh phục tùng mệnh lệnh Đảng và đóng kinh phí,chịu phấn đấu trong một bộ phận Đảng”

Khi nói Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộc thì điều đókhông có nghĩa là “Đảng toàn dân”, không mang bản chất giai cấp Ngay khituyên bố thành lập Đảng, Hồ Chí Minh đã xác định rõ bản chất giai cấp côngnhân của Đảng Ở đây, bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện không

Trang 23

chỉ ở số lượng đảng viên xuất thân từ giai cấp công nhân mà điều cơ bản là ởchỗ lập trường của giai cấp công nhân và nền tảng tư tưởng của Đảng chính làchủ nghĩa Mác – Lênin.

Nghị quyết Đại hội VII của Đảng đã chỉ rõ: “Khẳng định bản chất giai cấp côngnhân của Đảng, chúng ta không tách rời Đảng và giai cấp với các tầng lớp nhândân lao động khác, với toàn thể dân tộc Ngay từ khi mới thành lập, Đảng ta đãmang trong mình tính thống nhất giữa yếu tố giai cấp và yếu tố dân tộc Chínhlập trường và lợi ích giai cấp công nhân đòi hỏi trước hết phải giải phóng dântộc Đảng tìm thấy nguồn sức mạnh không chỉ ở giai cấp công nhân mà còn ởcác tầng lớp nhân dân lao động, ở cả dân tộc”

• Phải làm tròn nhiệm vụ làm cho đồng bào sung sướng

Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạocách mạng và với tư cách đó, giai cấp công nhân bao giờ cũng là đội tiên phongcủa cả dân tộc Vì vậy, khi Người nói Đảng CSVN là Đảng của giai cấp côngnhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, hay “Đảng cách mạngchân chính”, “Đảng mácxít – Lêninnít”… thì trong tư tưởng của Người, Đảngbao giờ cũng là “đội tiên phong dũng cảm và bộ tham mưu sáng suốt của giaicấp vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc” Và bản chất giai cấp củaĐảng chỉ là một: Đảng mang bản chất giai cấp công nhân, được xây dựng theonguyên tắc về Đảng kiểu mới của V.I Lênin

Khi khẳng định bản chất giai cấp công nhân của Đảng, bao giờ Người cũng gắnĐảng với vai trò lãnh đạo cách mạng, với vị trí của đội tiên phong trong sựnghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan pháttài Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh,đồng bào sung sướng” Rằng cách mạng Việt Nam “phải có đường lối cáchmạng đúng, có Đảng của giai cấp vô sản lãnh đạo đúng Đường lối ấy chỉ có thể

là đường lối của chủ nghĩa Mác – Lênin được vận dụng một cách sáng tạo vàohoàn cảnh cụ thể của dân tộc”

Khẳng định chủ nghĩa Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam chomọi hoạt động của Đảng, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảng muốn vững thì phải cóchủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy.Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không cóbàn chỉ nam Bây giờ học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắcchắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”

Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin “làm cốt”, điều đó không có nghĩa là vận dụng mộtcách máy móc, rập khuôn từng câu, từng chữ của C Mác, Ph Ăngghen và V.I

Trang 24

Lênin mà phải nắm lấy cái bản chất khoa học, cách mạng và sáng tạo của chủnghĩa Mác Đồng thời phải biết “phân tích cụ thể tình hình cụ thể” của thực tiễncách mạng Việt Nam để hoạch định đường lối, chính sách đúng đắn.

.Khẳng định chủ nghĩa Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam chomọi hoạt động của Đảng, Hồ Chí Minh luôn nhắc Đảng ta khi vận dụng lý luậncách mạng ấy phải sáng tạo, tránh giáo điều và không được xa rời nhữngnguyên tắc cơ bản của nó Đồng thời phải ra sức làm giàu trí tuệ của Đảng bằngcách không ngừng học tập nâng cao trình độ lý luận, thực tiễn cách mạng, đấutranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại…

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Chỉ có sự lãnh đạo của một đảng biết vậndụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình thìmới có thể đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và cách mạng xã hộichủ nghĩa đến thành công”

Thực tiễn đã cho thấy, trong 80 năm tồn tại và phát triển của mình, Đảng Cộngsản Việt Nam là người duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam và cách mạngViệt Nam 80 năm qua luôn “cần có sự lãnh đạo của một Đảng cách mạng chânchính của giai cấp công nhân, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân” để đưa cáchmạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và cách mạng XHCN đến thành công!

Phân tích câu:” bản chất thực sự của sự tự do là độc lập, duy trì bằng bạo lực “

Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại lời di huấn dặn dò về

Đảng, và về vấn đề đạo đức cách mạng: “Đảng là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng Phải thật sự cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người đầy

tớ thật trung thành của nhân dân” (Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Có thể nói, bản Di chúc là kết tinh những quan điểm cốt lõi nhất của tư tưởng

Hồ Chí Minh, là tài sản tinh thần vô giá, là nguồn sức mạnh lớn để Đảng ta vànhân dân ta vượt qua muôn vàn khó khăn, thách thức hoàn thành mọi nhiệm vụtrong từng giai đoạn Cách mạng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng có thể khái quát thành bốn nộidung cơ bản là: Trung với nước, hiếu với dân; Yêu nước thương người, Cầnkiệm, liêm, chính, chí công vô tư và tinh thần quốc tế trong sáng Trong đó,Trung với nước, hiếu với dân và cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là hai

Trang 25

nội dung được Bác đề cập nhiều nhất trong các bài nói, bài viết của mình về đạođức cách mạng Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đạo đức cách mạng không phải

là đạo đức thủ cựu Nó là đạo đức mới Đạo đức vĩ đại, nó không vì danh vọng

cá nhân mà là vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người.”

Trung với nước, hiếu với dân Điều chủ chốt nhất của đạo đức cách mạng theo

Hồ Chí Minh là: Tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân,trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào cũng kiên quyết làm đúng đường lối,chính sách và Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, ra sức phấn đấu đểthực hiện mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, suốt đời đấutranh cho Đảng, cho cách mạng, vì hạnh phúc của nhân dân

Cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư là một phẩm chất đạo đức gắn liền vớicác hoạt động hàng ngày của mỗi người Nhưng đối với người cán bộ, đảngviên thì đây là một phẩm chất quan trọng nhất Vì đạo đức cách mạng là cái gốc,

là phẩm chất nền tảng trong nhân cách người cán bộ Đạo đức cách mạng củacán bộ được Hồ Chí Minh ví như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối

“Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Câyphải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức,không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhândân”(1) Do vậy, tôi luyện đạo đức cách mạng đòi hỏi phải có sự phấn đấukhông ngừng nghỉ của mỗi con người, mỗi thế hệ và toàn xã hội Chăm lo cáigốc, cái nguồn ấy là nhiệm vụ của Đảng và mỗi cá nhân con người

Cần, là lao động cần cù, siêng năng, có kế hoạch chuyên sâu, sáng tạo, thi đuasản suất cho mau, cho tốt, cho nhiều, có năng suất, chất lượng, hiệu quả, tự lựccánh sinh, không ỷ lại, không lười biếng, dựa dẫm, phải kiên trì, bền bỉ, dẻo dai,

có thái độ đúng với lao động, coi đó là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống,nguồn hạnh phúc của con người

Kiệm, tức là tiết kiệm sức lao động, thì giờ, tiền bạc của nhân dân, của Nhànước và của bản thân, từ việc nhỏ, không xa xỉ, không lãng phí, không bừa bãi.Cái gì cần chi thì chi, không hoang phí, phô trương Tiết kiệm khác với bủn xỉn

“xem đồng tiền to bằng cái nống” Bác dạy cần và kiệm phải đi đôi với nhau,như hai chân của con người Cần mà không kiệm, “thì làm từng nào xào từngấy”, không lại hoàn không Kiệm mà không cần, “thì không tăng thêm, khôngphát triển được Mà vật gì cũng không tiến tức là thoái”

Liêm, là trong sạch, không tham lam, không tham ô, tôn trọng, giữ gìn củacông, của dân, không chiếm dụng của công làm của tư, sách nhiễu nhân dân.Không tham địa vị, không tham tiền tài, không tham sung sướng Không tham

Trang 26

người tâng bốc mình Vì vậy mà quang minh chính đại Không bao giờ hủ hoá,chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ.

Chính, là không tà, thẳng thắn, đúng đắn Cần, kiệm, liêm, chính là cái rễ củamình Một người phải cần, kiệm, liêm, nhưng phải chính mới là người hoànthiện

Chí công vô tư, theo Hồ Chí Minh, đây là một câu châm ngôn của người xưa, cótính định hướng mọi người phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện để vươn tới cái tốtđẹp Người nói: Khi làm bất cứ một việc gì cũng đừng nghĩ tới mình trước, khihưởng thụ thì mình nên đi sau “Phải lo trước thiên hạ” Ngược lại là “dĩ công vitư” phải loại bỏ

Hồ Chí Minh còn chỉ ra mối quan hệ giữa các phẩm chất: cần, kiệm, liêm, chính

sẽ dẫn đến chí công vô tư Ngược lại, đã chí công vô tư, một lòng vì nước, vìdân, vì Đảng thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính và có đượcnhiều đức tính tốt khác

Trong nhiều bài nói, bài viết của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở,người cán bộ, đảng viên phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, vì trách nhiệmtrước nhân dân chính là một trong những thước đo quan trọng về phẩm chất đạođức của mỗi cán bộ, đảng viên

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, thì tự phê bình và phê bình

là một nguyên tắc không thể thiếu được trong xây dựng nền đạo đức mới - đạođức cách mạng

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minhkhông chỉ luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải quan tâm rèn luyện đạo đứccách mạng mà chính bản thân Người là tấm gương sáng ngời về đạo đức cáchmạng Người khẳng định: “Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức cáchmạng Phải giữ vững đạo đức cách mạng mới là người cán bộ cách mạng chânchính”

Thấm nhuần lời dạy của Người, nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên đã phấn đấuquên mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân, xứngđáng là người chiến sỹ xung phong có phẩm chất đạo đức cách mạng trong sángđược quần chúng tin yêu, mến phục Những cán bộ, đảng viên đó đã “lấy lờidạy của Bác làm phương châm hành động: Trung với Đảng, trung với nước,hiếu với dân, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; sẵn sàng hiến dâng đờimình cho lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; nhiệm vụ nào cũng hoànthành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”

Trang 27

Đáng tiếc là bên cạnh những tấm gương hy sinh quên mình đó vẫn còn không ítcán bộ, đảng viên thoái hoá, biến chất về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Họ chưa thực hiện nghiêm túc những điều Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: nhiềuchuẩn mực, nguyên tắc được Người nêu ra đã không được thực hiện trong cuộcsống Văn kiện Đại hội X của Đảng đã chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởngchính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, giáo điều, bảo thủ, chủnghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận khôngnhỏ cán bộ, đảng viên còn diễn ra nghiêm trọng”.(2) Những sai phạm đó đã vàđang đưa lại những tổn thất rất lớn cho sự nghiệp cách mạng Điều đáng lo ngại

là những sai phạm đó đã không những làm thiệt hại lớn đến kinh tế của Nhànước mà còn làm suy giảm niềm tin trong nhân dân đối với Đảng, Nhà nước vàchế độ ta

Để chấn chỉnh và kịp thời ngăn chặn thực trạng đó, thiết nghĩ rằng Đảng ta cầnphải tăng cường hơn nữa việc giáo dục đạo đức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên,đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay Cụ thể:

Thứ nhất: Đảng ta phải tăng cường giáo dục Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng

Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ, đảng viên

Vấn đề giáo dục Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh cho đội ngũcán bộ, đảng viên là vấn đề Đảng ta luôn đặt lên hàng đầu trong bất kỳ giai đoạncách mạng nào Bởi Đảng ta xác định: Trang bị cho đội ngũ cán bộ, đảng viênnhững tri thức cơ bản về Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh là đểgiúp cho họ có bản lĩnh và giữ vững bản lĩnh chính trị Bản lĩnh chính trị vữngvàng sẽ giúp cho cán bộ không dễ bị lay động trước những khó khăn, nhữngcám dỗ vật chất Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào người cán bộ cũng vẫn mộtlòng, một dạ tin Đảng và theo Đảng Làm được điều đó mới xứng đáng là người

“đầy tớ trung thành” của nhân dân

Thứ hai: Muốn giáo dục đạo đức có hiệu quả, trước hết người cán bộ lãnh đạoquản lý phải là tấm gương cho quần chúng noi theo

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh người cán bộ, đảng viên có đạo đức cách mạng lànhững người có văn hoá, phải xung phong, gương mẫu làm trước thiên hạ vàphải hưởng bổng lộc sau thiên hạ Cái gì lợi cho Đảng, cho dân thì khó mấycũng làm, cái gì hại đến Đảng, đến dân thì kiên quyết chống lại Chính vì vậy,trong bất kỳ cơ quan, tổ chức nào người lãnh đạo, quản lý cũng phải là ngườigương mẫu đi đầu trong mọi hoạt động Người cầm quyền phải thanh liêm thìmới cảm hoá được quần chúng Đặc biệt người lãnh đạo phải có phẩm chất đạođức trong sạch, làm gương cho quần chúng noi theo Quần chúng học tập, tudưỡng phấn đấu và làm theo lời nói, việc làm của người cán bộ, đảng viên vì họ

Trang 28

là cầu nối giữa Đảng và quần chúng Chủ tịch Hồ Chí Minh thường dạy cán bộ,đảng viên: “Trước mặt quần chúng không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộngsản” mà ta được họ quý mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cáchđạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắtchước” “Nếu mình tham ô bảo người ta liêm khiết có được không? Khôngđược Mình trước hết phải siêng năng, trong sạch thì mới bảo người ta trongsạch, siêng năng được”(3).

Thứ ba: Người cán bộ, đảng viên phải không ngừng tự rèn luyện, tự tu dưỡngđạo đức

Bác nói: “Đạo đức Cách mạng không phải từ trên trời rơi xuống Nó do đấutranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố, cũng như ngọc càngmài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”

Để đáp ứng yêu cầu trong công cuộc đổi mới hiện nay, người cán bộ phải khôngngừng tu dưỡng đạo đức cá nhân, tự rèn luyện, tự đánh giá, tự điều chỉnh mìnhtheo các giá trị đạo đức Thực tế chứng minh rằng sự tác động có mục đích củagiáo dục chỉ bắt đầu phát huy tác dụng khi có sự hưởng ứng của đối tượng mộtcách tự giác Muốn dân tộc phát triển thịnh vượng thì mỗi cán bộ phải ham mêhọc tập và ứng dụng những điều đã học vào trong thực tiễn có hiệu quả Ngườicán bộ không chỉ tu dưỡng đạo đức trong học tập, trau dồi đạo đức cách mạng

mà còn phải tu dưỡng, rèn luyện đạo đức trong tất cả mọi lĩnh vực

Tóm lại: Tuỳ theo từng thời kỳ cách mạng, Bác đề ra những yêu cầu đạo đứcthích hợp để mọi người phấn đấu, rèn luyện và hoàn thành nhiệm vụ Có thểnói, đạo đức của Bác được soi sáng một cách toàn diện, bao gồm mọi lĩnh vựchoạt động, trên mọi phạm vi và mối quan hệ chủ yếu của mỗi người

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, những điều Người căn dặn về đạo đức vẫnluôn có ý nghĩa trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên vàmỗi người dân Những giá trị ấy đang góp phần không nhỏ vào công cuộc xâydựng xã hội Việt Nam văn minh và đạo đức./

Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, một khi đã có đường lối cách mạng đúng đắnthì công tác cán bộ là khâu quyết định

Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, ông cha ta đã ýthức rõ việc dùng người là quốc sách Dùng đúng người giữ những trọng trách

có tác dụng trực tiếp đến sự tồn vong của quốc gia, sự trường tồn và phát triểncủa đất nước

Trang 29

Trong Chiếu cầu hiền, Hoàng đế Quang Trung viết: " Dân chúng trăm họ, ai

có tài học thuật, mưu hay giúp ích cho đời, đều có phép được dâng thư bày tỏcông việc Lời có thể dùng được thì đặc cách bổ dụng, lời không dùng được thì

để đấy, chứ không bắt tội vu khoát Những người có tài nghệ gì, có thể dùngđược cho đời thì các quan văn, quan võ được tiến cử, lại cho dẫn đến yết kiếntùy tài mà bổ dụng"

Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với cán bộ phụ nữ tham gia công tác chínhquyền (tháng 8-1960) Ảnh tư liệu

Phát huy truyền thống và phương sách "Dụng nhân như dùng mộc" của ôngcha ta, từ khi ra đời, Ðảng ta đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ, coi cán bộ

là nhân tố quyết định cho sự thành bại của cách mạng Việt Nam Chủ tịch HồChí Minh và Ðảng ta đã dày công đào tạo, huấn luyện xây dựng được một độingũ cán bộ trung thành với Tổ quốc và nhân dân, mẫn cán hoàn thành xuất sắccác nhiệm vụ qua từng thời kỳ lịch sử của đất nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi íchtrăm năm thì phải trồng người" Người dạy: "Huấn luyện cán bộ là công việcgốc của Ðảng", "Ðảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồngnhững cây cối quý báu"

Tư tưởng của Người về công tác cán bộ và sử dụng cán bộ là những di sản vôgiá

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, một khi đã có đường lối cách mạng đúng đắnthì công tác cán bộ là khâu quyết định Người viết: "Muôn việc thành công hoặcthất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém" Vì theo Người, nói đến cán bộ là nói đến

cả đức và tài, không thể coi nhẹ mặt nào; trong đó đức là gốc, người cán bộ cóđức thì bao giờ cũng phấn đấu không ngừng

Cán bộ là những người đem đường lối, chính sách của Ðảng, Nhà nước giảithích cho nhân dân hiểu rõ và thi hành; đồng thời nắm bắt tình hình, nguyệnvọng của nhân dân báo cáo lại với Ðảng, Nhà nước hiểu rõ để đặt chính sáchcho đúng Thực tế là mọi chủ trương, đường lối của Ðảng và Nhà nước đều docán bộ nghiên cứu rồi đề xuất, đồng thời cũng do cán bộ tổ chức, hướng dẫnnhân dân thực hiện

Ðường lối của Ðảng đúng hay sai, tổ chức thực hiện thành hay không đều phụthuộc vào đội ngũ cán bộ Ðộng lực của mọi cuộc cách mạng là quần chúngnhân dân, mà hạt nhân chủ yếu của nó là lực lượng cán bộ Người nói: "Cán bộ

là cái gốc của mọi công việc", chính là quan điểm về con người với vai trò vừa

Trang 30

là chủ thể, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng Ðó là biểu hiện cụthể của quan điểm "lấy dân làm gốc".

Về tầm quan trọng của việc sử dụng, bố trí cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉrõ: "Phải cất nhắc cán bộ một cách cho đúng" và "Phải khéo dùng cán bộ".Người viết: "Khi cất nhắc cán bộ cần phải xét rõ người đó có gần gũi quầnchúng, có được quần chúng tin cậy và mến phục không", nghĩa là phải xem xét

uy tín cán bộ trước quần chúng đến mức độ nào và phải xem người ấy xứngđáng với việc gì "Nếu người có tài mà dùng không đúng tài của họ, cũng khôngđược việc", "Nếu cất nhắc không cẩn thận, không khỏi đem người bô lô ba la,chỉ nói mà không biết làm vào những địa vị lãnh đạo Như thế rất có hại".Người chỉ ra tác dụng của việc bố trí sử dụng đúng người, đúng việc "Nếu biếttùy tài mà dùng người" thì sẽ thành công

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nhắc nhở: Cân nhắc và khéo dùng cán bộ, dùngđúng cán bộ là trách nhiệm của các cấp lãnh đạo, bởi vì không đánh giá, sửdụng đúng cán bộ sẽ dẫn đến sự lãng phí nhân tài là sự lãng phí lớn nhất của đấtnước

Theo Bác: "Lãnh đạo khéo, tài nhỏ có thể hóa ra tài to Lãnh đạo không khéo,tài to cũng hóa ra tài nhỏ" "Người đời ai cũng có chỗ hay, chỗ dở Ta phải dùngchỗ hay của người và giúp người chữa chỗ dở Dùng người cũng như dùng gỗ.Người thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng được"

"Thường chúng ta không biết tùy tài mà dùng người Thí dụ: thợ rèn thì bảo điđóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao" "Cất nhắc cán bộ, phải vì công tác, tàinăng, vì cổ động cho đồng chí khác thêm hăng hái Như thế công việc nhất địnhchạy", "Nếu vì lòng yêu ghét, vì thân thích, vì nể nang, nhất định không ai phục,

mà gây nên mối lôi thôi trong Ðảng Như thế là có tội với Ðảng, có tội với đồngbào"

Quan điểm và phương pháp đánh giá, sử dụng cán bộ của Chủ tịch Hồ ChíMinh đầy tính nhân văn Người vừa tin yêu, vừa nghiêm khắc, vừa độ lượng đốivới cán bộ Người nhấn mạnh cần phải tạo ra môi trường "khiến cho cán bộ cảgan nói, cả gan đề ra ý kiến", "có gan phụ trách, có gan làm việc"; "Khi đã traocho họ phải hoàn toàn tin họ Không nên sớm ra lệnh này, trưa đổi lệnh khác".Ðảng phải thương yêu cán bộ nhưng thương yêu không phải là vỗ về, nuôngchiều, phó mặc, mà "thương yêu là giúp họ học tập thêm, tiến bộ thêm", là "hễthấy khuyết điểm là giúp họ sửa chữa ngay để vun trồng cái thói có gan phụtrách, cả gan làm việc của họ"

Trang 31

Theo Người, thương yêu cán bộ chính là ở thái độ thưởng phạt công minh, cóthành tích thì khen, có khuyết điểm phải phạt Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấnmạnh nhiều lần: "Người ở đời, ai cũng có chỗ tốt và chỗ xấu", "ai cũng cókhuyết điểm", "có làm việc thì có sai lầm" "Chúng ta không sợ sai lầm vàkhuyết điểm, chỉ sợ không chịu sửa chữa sai lầm và khuyết điểm" Chỉ sợ nhữngngười lãnh đạo không biết tìm cách đúng để giúp cán bộ sửa chữa sai lầm vàkhuyết điểm.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ là kết tinh truyền thống dùng ngườicủa ông cha ta trong lịch sử, là đỉnh cao của "nghệ thuật" hay "phương sách"dùng người - bí quyết thành công của sự nghiệp Cách mạng Ðó là tư tưởng vĩđại đầy tính nhân văn và khoa học Ngày nay, những tư tưởng đó đã trở thànhnhững bài học, những nguyên tắc trong công tác cán bộ của Ðảng

Nhờ đó mà Ðảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tập hợp được nhiều hiền tài, thuhút các nhân sĩ yêu nước, tập hợp tất cả các lực lượng đoàn kết chung quanhÐảng, đưa đến thành công của Cách mạng Tháng Tám vĩ đại, Chiến thắng ÐiệnBiên chấn động địa cầu, Đại thắng Mùa xuân 1975 và cả nước vững bước trêncon đường đổi mới, đi lên chủ nghĩa xã hội (CNXH)

Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương(T.Ư)khóa XI, tập trung bànchuẩn bị nhân sự cho khóa XII Báo cáo của Bộ Chính trị trình T.Ư đã nêu kháđầy đủ về yêu cầu xây dựng một Ban Chấp hành T.Ư khóa XII, tiêu chuẩn Ủyviên Ban Chấp hành T.Ư, tiêu chuẩn Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trong đó

có vai trò Tổng Bí thư của Ðảng, số lượng, cơ cấu, quy trình giới thiệu, lựachọn và một số chủ trương cần lãnh đạo thực hiện trong quá trình chuẩn bị vàtriển khai công tác nhân sự Ban Chấp hành T.Ư

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đề nghị mỗi đồng chí Ủy viên Trung ươngÐảng cần nhận thức đầy đủ ý nghĩa to lớn của công việc hệ trọng này, tập trungthảo luận, phân tích, làm sâu sắc các nội dung trên Về tiêu chuẩn Ủy viên BanChấp hành T.Ư, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư của Ðảng trong thờiđiểm hiện nay, càng cần phải nhấn mạnh bản lĩnh chính trị thật vững vàng, kiênđịnh mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, tuyệt đối trung thành với Chủ nghĩaMác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối của Ðảng, Hiếnpháp của Nhà nước và lợi ích của dân tộc; có phẩm chất đạo đức và lối sốngtrong sáng, gương mẫu, không tham nhũng, cơ hội, tham vọng quyền lực, có ýthức giữ gìn và bảo vệ sự đoàn kết thống nhất trong Ðảng, được quần chúngthực sự tin yêu; phải có tinh thần trách nhiệm trước nhiệm vụ được phân công

"làm tốt hay không tốt", thật sự công tâm, khách quan, trong sáng, gương mẫu,

Trang 32

chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức, quy chế, quy định của Ðảng, đặt sựnghiệp chung của Ðảng, của dân tộc lên trên hết, trước hết Kiên quyết chốngmọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ, bè phái, "lợi ích nhóm".Những tiêu chuẩn cán bộ mà Bộ Chính trị đề ra, đồng chí Tổng Bí thư nhấnmạnh là sự vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ trướcnhững yêu cầu mới của cách mạng Việt Nam./.

Ngày đăng: 19/09/2020, 23:41

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w