ảnh hưởng của Phật Giáo đến tư tưởng của người Hàn Quốc

ảnh hưởng của tư tưởng Phật Giáo đến người Hàn Quốc. chủ yếu phân tích tác động của các tư tưởng PHật giáo đên snguoiwf dân Hàn Quốc qua các khái cạnh khác nhau về đời sống, học tập, chính trị, bình đẳng nam nữ trong xã hội

ảnh hưởng của Phật giáo đến quan niệm, tư tưởng của người Hàn Quốc

1 Tư tưởng về bình đẳng

Phật giáo cho rằng nhân gian có 9 giới, từ Bồ Tát tới giới địa ngục và cho rằng chúng sinh khác nhau sẽ có tính chất tồn tại khác nhau nhưng căn bản trong các giới đó chúng sinh đều có thể tổn tại và bình đẳng với nhau Phật giáo cho rằng tất cả chúng sinh không phân biệt hiền, ác một khi đã tìm ra chân lý giác ngộ cảu Phật giáo thì có thể đạt tới cõi Niết Bàn Khi đạt tới cõi Niết Bàn có nghĩa là bình đẳng với nhau về nguồn gốc tạo thành, về khả năng trên con đường thành Phật Do đó ai cũng có thể tu theo Phật đạo và trở thành Phật tử của Phật giáo Quan niệm bình đẳng của Phật giáo được thể hiện dựa trên thuyết Duyên khởi, giữa chúng sinh và Phật đều có bình đẳng về nguyên nhân thành Phật và hưởng thành quả của quá trình tu luyện khổ ải là tiến tới cõi Niết Bàn lý tưởng cao nhất của đạo Phật

Vì vậy người Hàn Quốc hiện nay không bất kể già trẻ, trai gái đều có thể tham gia tu dưỡng theo đạo Phật, đều có quyền bình đẳng tìm cho mình một ngôi chùa thích hợp để thực hiện các nghi thức lễ chùa hay để trở thành tăng ni của ngôi chùa nào đó Trong các bộ phim do Hàn Quốc sản xuất, thường có bối cảnh người đàn ông làm chủ gia đình ngồi đầu bàn ăn trong những bữa ăn cơm, còn người mẹ luôn đóng vai trò là người nội trợ kiêm thêm việc tại các cửa hàng hoặc tại các công ty Nhưng cùng sự phát triển thì hiện nay xã hội Hàn Quốc đã có những thay đổi tích cực trong nhận thức chính là do một phần ảnh hưởng của Phật giáo hiện đại, khi các quan niệm của Phật giáo được tiếp thu và hưởng ứng theo lối sống hiện đại Người Hàn Quốc chú trọng quan hệ bình đẳng không chỉ ở mặt tu dưỡng đạo Phật mà ngay trong cuộc sống đời thường, đó là các mỗi quan hệ bình đẳng giữ vợ và chồng, con cái với bố mẹ, quyền bình đẳng giữa anh chị em, giữa các học sinh, sinh viên cùng học trong một ngôi trường nói riêng và hệ thống giáo dục của

Bộ giáo dục Hàn Quốc nói chung Hay trong công việc Chính phủ Hàn Quốc cũng đã đưa ra luật Lao động cho Phụ nữ Hàn Quốc, theo đó phụ nữ khi mang thai sẽ được nghỉ 1 năm thai sản Ngày nay con trai Hàn Quốc luôn được dạy bảo cần phải đối xử tốt với phụ nữ, làm việc nhà chăm chỉ thì mới có cuộc sống hạnh phúc Tuy nhiên nếu nhìn vào thực tế của Hàn Quốc tình trạng bất bình đẳng vẫn xảy ra

2 Tôn trọng người vế trên

Người Hàn Quốc rất chú trọng đến yếu tố gia đình

3 Tư tưởng từ bi

ảnh hưởng là hệ thống pháp chùa, tháp Đây là một bộ phận cấu thành giá trị vật chất và tinh thần của người Hàn Các ngôi chùa, tháp được xây dựng mang dáng vẻ thanh thoát, trầm mặc, mang đậm nét phương Đông Chùa là nơi thờ tự, là nơi cụ thể hóa các

tư tưởng, tình cảm có từ lâu đời đã chi phối cách ăn ở, đối nhân

xử thế của ngừi dân Hàn Quốc, cũng như chi phối các phong tục, tập quán truyền thống ở nơi đây Chùa cũng là nơi biểu hiện quan niệm Từ- bi- hỷ- xả…Những quan niệm này gợi cho con ngừi về sự hướng thiện, thanh cao trong cuộc sống Với người dân Hàn Quốc việc đi chùa để tìm sự bình yên trước những bộn

bề của cuộc sống đã không còn xa lạ Dấu ấn của nhân sinh quan Phật giáo để lại trong tư tưởng của người Hàn Quốc còn là việc ăn chay, niệm Phật Người Hàn Quốc mỗi khi người thân trong gia đình gặp phải những khó khăn trong công việc hoặc trong cuộc sống, hay gây ra lỗi lầm, hành động sai thì người nhà thường là các phụ nữ lớn tuổi sẽ tìm đến các chùa để ăn chay niệm Phật trong vòng một tháng, vì vật mỗi khi xem phim Hàn Quốc chúng ta hay thấy hình ảnh của các bà, các mẹ lên chùa ăn chay niệm Phật với tư tưỡng sẽ qua khỏi khó khăn hay tự ăn năn cho lỗi lầm của bản thân

4 Quan niệm về cõi âm

Phật giáo có ảnh hưởng đến tư tưởng cõi âm của người Hàn Quốc, đó là ảnh hưởng đến sự hình thành vũ trụ và cái chết Xã hội Hàn Quốc hiện đại là xã hội đa tôn giáo Và có mối xung dột với nhau giữa các tôn giáo bản địa và các tôn giáo nước ngoài được truyền đến Hàn Quốc, mặc dù các tôn giáo xung đột với nhau nhưng các tôn giáo vẫn cung tồn tại với nhau trong xã hội Hàn Quốc hiện đại Phật giáo đã hình thành các loại tín tin ngưỡng được chấp nhận tại Hàn Quốc là tín ngưỡng San’shin, tín ngưỡng Chilseong, tín ngưỡng Yongwang, đức tin Jowang và tín ngưỡng Jangseung Các tín ngưỡng này đã được xã hội Hàn Quốc chấp nhận ngay từ khi Phật giáo mới đến Hàn Quốc Với tín ngưỡng Chilseong ban đầu được xuất hiện tại Trung Quốc khi Phật giáo đến Hàn Quốc đã mang theo tín ngưỡng này đến đây, tín ngưỡng này tạo cho người Hàn Quốc về niềm tin Bắc Đẩu Tín ngưỡng Musok-kyo hay còn gọi là lên đồng, đây la một tín ngưỡng xuất hiện từ thời cổ xưa của người Hàn Quốc, loại tín ngưỡng này xuất hiện từ những tín ngưỡng Saman giáo Sibiri cổ xưa Những người dân di cư từ các bộ lạc ở Sibiri đã đem theo tín ngưỡng này đến bán đảo Hàn Quốc từ thời tiền sử, tại đây những tín ngưỡng Saman giáo ấy đã trải qua quá trình phát triển và biến đổi lâu đời gắn với hoàn cảnh đặc thù của cuộc sống lao động và đấu tranh với thiên nhiên cảu những cư dân trên bán đảo Hàn Quốc Trong quá trình phát triển, Musok của Hàn Quốc chịu ảnh hưởng, Đạo giáo, Nho giáo và các tôn giáo ngoại lai khác Nhưng đặc biệt là Musok chịu ảnh hưởng nặng nề của Phật giáo, đó chính là thuyết Luân hồi của Phật giáo, chính vì vậy người Hàn Quốc tin rằng con người sau khi chết đi thì linh hồn vẫn tiếp tục tồn tại và có thể phù hộ, ban điều tài lộc hoặc đem lại điều ác, thậm chí là trừng phạt những người đang sống

Nhiều người dân Hàn Quốc sử dụng nhiều thuật ngữ Phật giáo trong ngôn ngữ hàng ngày, điều này do xuất phát từ suy nghĩ của Phật giáo ảnh hưởng đến hành động, các mối quan hệ trong

xã hội Hàn Quốc Hoặc bằng việc quan sát khi đến tang lễ của người Hàn Quốc, có những vòng hoa có ruy băng, đó có nghĩa

là đi đến thế giới bên kia và sẽ nhận được phước lành Hoặc sử dụng từ ngữ “ Kiếp trước, kiếp này” đó là xuất phát từ tư tưởng tái sinh của Phật giáo, hay sử dụng từ “ Nghiệp”, tất cả đó đều là thuật ngữ dùng trong Phật giáo, xuất phát từ việc giải thích rằng nếu tích được nhiều điều tốt đẹp trong thế giới này, chúng ta có thể quay trở lại một nơi tốt đẹp ở trong thế giới này vào kiếp sau

Trong những năm gần đây, trải nghiệm tang lễ của chính mình đang dần trở thành xu hướng tại Hàn Quốc, giúp người tham gia sống lạc quan, yêu đời hơn Ngày càng có nhiều người đến Hàn Quốc tìm đến trải nghiệm” chết thử” để làm mới bản thân thay đổi suy nghĩ và thêm trân trọng cuộc sống Trung tâm trị liệu Hyowon tại Seoul đem đến cho người trải nghiệm chết thử trong quan tài, Sau khi khoác lên mình tấm áo tang, họ được dẫn vào căn phòng tràn ngập nến và hoa cúc Những người than gia ngồi vào bàn và bắt đầu viết lời trăng trối dành cho người thân của

họ và sau đó họ sẽ được trải nghiệm 10 phút nhốt mình trong quan tài, để suy nghĩ, chiêm nghiệm về cuộc đời Phương pháp này xuất phát từ quan điểm của Phật giáo dành cho những người cảm thấy bế tắc trong cuộc sống biết trân trọng những giây phút quý báu bên cạnh người thân và có niềm tin vào cuộc sống Hiện nay tại Hàn Quốc tỉ lệ tự tử thuộc hạng cao trên thế giới, Mặc dù do ảnh hưởng của Nho giáo tự tử là một việc làm bất hiếu, tại các nước phát triển khi tầng lớp thượng lưu đã bắt đầu coi trọng các giá trị về tinh thần ( theo Phật giáo là từ bỏ lối sống thiên về vật chất) thì ở Hàn Quốc mặc dù chịu ảnh hưởng của Phật giáo nhưng những tầng lớp trung lưu vẫn quẩn quanh với nhà rộng, xe bao nhiêu tiền, hay sẽ làm công việc gì…

Sự kết hợp giữa Phật giáo với đức tin là Pháp sư

Quan niệm về luân hồi

Như theo quan niệm của Phật giáo, con người gồm hai thể vật chất và tinh thần, từ khi bắ đầu có sự phối hợp giữa tinh trùng cha và trứng mẹ hợp lại về vật chất cộng với phần tinh thần gọi là thần thức hay nghiệp thức bào thai phải có đủ vật chất và tinh thần thì mới có

đủ điều kiện để hình thành và phát triển, khi ở trong bụng mẹ bào thai

sẽ hình thành các bộ phận của cơ thể Khi đủ ngày được sinh ra có những người sẽ được đầu thai vào gia đình sung sướng, có những người sẽ phải đầu thai vào gia đình nghèo khổ.Sở dĩ có sự khác biệt như vậy là do nghiệp của kiếp trước tạo thành Nếu kiếp trước sống thiện lành, có lối sống tốt thì kiếp sau sẽ được đầu thai vào gia đình tốt, sung sướng Ngược lại nếu kiếp trước tích nghiều nghiệp báo, làm việc xấu thì kiếp này sẽ phải gánh chịu hậu quả là đầu thai vào gia đình nghèo khổ

Quan niệm về thuyết Nhân quả

Người Hàn Quốc vẫn tin rằng con người làm việc ác, nhất định sẽ gặp phải quả báo Ngược lại những người làm việc thiện sẽ được đền đáp xứng đáng Nhiều người dân Hàn Quốc đang ý thức về cái giá phải trả cho những thứ văn hóa đề cao vật chất và tiêu thụ của Tây phương, bằng nhiều con đường nhân danh tôn giáo khác nhau đã cấy vào tâm thức họ Họ nhận ra rằng, không thể cứ dùng mãi giá trị vật chất, tiền bạc để trả giá cho hạnh phúc lâu dài của mình qua những lời rao truyền đầy hứa hẹn hão huyền trên đất nước họ, nhất là qua những danh xưng "tin lành"

Nhiều Phật tử đã ý thức về vai trò của Phật giáo, khơi dậy truyền thống tâm linh sâu sắc để có thể cống hiến những điều tốt đẹp trong bối cảnh tha hóa của xã hội Hàn Quốc về đạo đức. Trong không khí sinh hoạt Phật giáo ở đất nước này được phổ biến mạnh mẽ trên các phương tiện truyền thông đại chúng Phật giáo Hàn Quốc có riêng một kênh riêng trên sóng truyền hình để tạo điều kiện cho công đồng học tập và tìm hiểu về tư tưởng của Phật giáo cũng như có nơi để tu dưỡng tinh thần trong bộn bề của cuộc sống Vào những ngày lễ lớn,

tại các ngã tư trên khắp đường phố của Hàn Quốc đều được treo cờ hoa lung linh Trong đó có thể kể đến điển hình là ngày Lễ Phật Đản, ngày lễ này được tổ chức long trọng, chủ yếu về đêm bầu trời tràn ngập pháo hoa đón mừng Khánh Đản Mặc dù Phật giáo Hàn Quốc hiện đại đã không còn có đủ sức để giữ vị trí đầu trong xã hội khi mà những ảnh hưởng của Nho giáo và các tôn giáo ngoại lai ảnh hưởng đến con người Hàn Quốc ngày càng thay dần ảnh hưởng to lớn của Phật giáo đối với xã hội Hàn Quốc như trong lịch sử Giới trẻ Hàn Quốc hiện đại cũng dần thờ ơ, ít quan tâm đến Phật giáo, khoảng cách của giới trẻ với sinh hoạt chùa viện chưa rút ngắn nhanh như mong muốn, nhưng càng ngày càng có đông giới trẻ Hàn Quốc chú ý và tham gia vào các sinh hoạt Phật pháp như: ghi danh theo học các khóa giáo lý, khóa tu thiền ngắn hạn, công tác từ thiện xã hội những hoạt động này đều có thể lý giải rằng trong niềm tin của người Hàn Quốc nói chung và thế hệ giới trẻ Hàn nới riêng đâu đó trong tâm thức vẫn tồn tại những ảnh hưởng của niềm tin Phật giáo

Cùng một sự vật, hiện tượng chúng ta thường hoặc quan tâm đến cấu

trúc, bản chất hoặc nghiên cứu những mối liên hệ, quan hệ với những

sự vật , hiện tượng khác Đương nhiên phương Đông chú trọng mối quan hệ nhiều hơn Xuất phát từ “dịch”, “vô thường”, người phương Đông cho rằng không có gì là trường tồn, đứng yên mà vạn vật luôn vận động, biến đổi không ngừng Vì vạn vật sinh sinh, hoá hoá, sắc sắc, không không nên cái ta thấy được chỉ là những mối liên hệ thấp thoáng giữa các trạng thái của sự vật trong quan hệ với những sự vật khác

Để chỉ những mối liên hệ, Phật giáo có luật nhân quả Nhân quả là chỉ mối quan hệ phổ biến mọi sự vật, hiện tượng Không có cái tôi độc lập, không có thế giới tác rời “cái tôi, không có “cuộc sống” tách rời

-tất cả những cái đó là những tương tác chặt chẽ và chỉ bị tách rời nhau trong tưởng tượng Do vậy mà người phương Đông, Việt Nam theo đạo Phật thường để ý nhiều đến mối quan hệ, chủ yếu cảm tính, đạo đức nên nhiều nhìn nhận sai lệch, có tính chủ quan duy ý trí Do đó, cuộc sống người Việt Nam thường chú ý nhiều đến quan hệ họ hàng, làng xóm, xã hội sao cho khôn khéo, tế nhị

Nhiều người dân Hàn Quốc đang ý thức về cái giá phải trả cho những thứ văn hóa đề cao vật chất và tiêu thụ của Tây phương, bằng nhiều con đường nhân danh tôn giáo khác nhau đã cấy vào tâm thức họ Họ nhận ra rằng, không thể cứ dùng mãi "thẻ tín dụng" để trả giá cho hạnh phúc lâu dài của mình qua những lời rao truyền đầy hứa hẹn hão huyền trên đất nước họ, nhất là qua những danh xưng "tin lành"

Trong tình thế đó, nhiều Phật tử đã ý thức về vai trò của Phật giáo, khơi dậy truyền thống tâm linh sâu sắc để có thể cống hiến một viên thuốc trị độc cho xã hội Hòa thượng Hyon Gak Sunin nói: "Chúng ta phải chứng tỏ rằng chúng ta chỉ tìm được tự do thật sự không phải trong sự cầu chứng vô kiểm soát, mà trong sự chế ngự và điều phục được dục vọng Rằng hạnh phúc đích thực không nằm trong sự gia tăng thủ đắc của cải, mà trong tâm an bình và lòng hoan hỷ"

Một du học sinh Việt Nam hiện đang học Đại học ở Hàn Quốc nhận xét, không khí sinh hoạt Phật giáo ở đất nước này được phổ cập mạnh

mẽ trên các phương tiên truyền thông Phật giáo có riêng một kênh truyền hình phát sóng cho công đồng học tập và tìm hiểu Những ngày

lễ lớn, các ngã tư trên khắp đường phố đều treo cờ hoa Điển hình là ngày Lễ Phật Đản, được tổ chức long trọng, về đêm bầu trời tràn ngập pháo hoa đón mừng Khánh Đản Tuy khoảng cách của giới trẻ với sinh hoạt chùa viện chưa rút ngắn nhanh như mong muốn, nhưng càng ngày càng có đông giới trẻ Hàn Quốc chú ý và tham gia vào các sinh hoạt Phật pháp như: ghi danh theo học các khóa giáo lý, khóa tu thiền ngắn hạn, công tác từ thiện xã hội

Những sách của Thiền sư Thích Nhất Hạnh đang được bày bán rất nhiều ở các nhà sách và rất được giới trẻ hâm mộ tìm hiểu sau cuộc hoằng hoá thuyết pháp của Thiền sư tại Nam Hàn gần đây Đối với họ công đức trình bày làm mới đạo Phật của Thiền sư đã thích hợp với lối sống hiện đại và trở nên thiết thực hơn, nhờ vậy đã thu hút giới trẻ

có cách nhìn thấu đáo hơn về một tôn giáo truyền thống của dân tộc Hàn

Lại nữa, công nghệ du lịch đang giúp phục hồi vai trò quan trọng của Phật giáo tại quốc gia này, song song với việc bảo tồn các giá trị vật thể và phi vật thể của Phất giáo Chùa chiền được mở cửa cho công chúng viếng thăm Tổng cục Du lịch Hàn Quốc đã hợp tác và triển khai thành công chương trình "ngụ tại chùa" để đẩy mạnh công nghệ

du lịch, đặc biệt từ World Cup 2002 đến nay Dân chúng và du khách nước ngoài đã có thể trú ngụ tại chùa, sống đời phạm hạnh như một Tăng sĩ, ngắn thì một ngày, dài thì ba tháng Thu nhập từ "dịch vụ" này gọi là "công quả", được sử dụng để trùng tu lại chính ngôi chùa Lúc đầu, chương trình này mới chỉ có 14 chùa tham gia, nhưng bây giờ đã tăng lên 50 chùa Riêng năm 2005, đã có hơn 50.000 "thí chủ" trả tiền công quả để được "ngụ tại chùa".Dựa vào những chứng cớ hiện nay người ta tin tưởng rằng Phật giáo Hàn Quốc đang trên đà phát triển mạnh và đầy lạc quan ở tương lai Vì thế các nhà lãnh đạo quốc gia và các Giáo hội Phật giáo ở Đông Nam Á nên nghiên cứu kỹ bài học của Hàn Quốc để rút tỉa kinh nghiệm, kịp thời định hướng tâm linh cho đất nước mình, đồng thời học hỏi cách phục hưng của Phật Giáo Hàn Quốc trong thời đại mới

Ở Bắc Hàn (Triều Tiên), tin tức gần đây cho biết là nhà nước cộng sản

đã nới lỏng các sinh hoạt tôn giáo, nhất là Phật giáo Theo thống kê,

có khoảng 60% dân chúng theo Phật giáo Hơn 300 ngôi chùa được tu

bổ và hoạt động Bản dịch Đại tạng Kinh bằng tiếng Hàn gồm 25

cuốn đã được in ấn và phát hành rộng rãi Trong khi ấy nhà nước Bắc Hàn chỉ chính thức cho 2 thánh đường là Protestant Pongsu (Tin Lành) và Changchung Cathedral (Thiên chúa giáo) được hành lễ Trong hiến pháp năm 1992 của Bắc Hàn, điều 68 ghi: "Nhà nước bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và xây dựng nơi thờ phượng", nhưng điều luật ấy cũng quy định rõ "không ai được phép dùng tôn giáo như

là phương tiện để đưa quyền lực ngoại bang vào đất nước, hay để hủy diệt trật tự xã hội và nhà nước" Điều đó cho thấy chính quyền Bắc Hàn ý thức rất rõ về sự khuynh đảo của các tổ chức truyền giáo có tổ chức từ Phương Tây, cụ thể là "Tin lành" của Anh và Mỹ

Chiều sâu ảnh hưởng của Phật giáo

Tư duy người Việt có thêm 1 loạt khái niệm lấy từ Phật giáo Những khái niệm đó góp phần làm tăng những khái niệm mang tính triết lý của người Việt, khiến tư duy người Việt mang tính khái quát hơn, trừu tượng hơn Ngoài ra, ảnh hưởng của Phật giáo lên cách tư duy còn thể hiện ở quan niệm về sự phát triển của vạn vật qua 4 giai đoạn: sinh (ra đời, xuất hiện) , trụ (tồn tại, hiện hữu), dị (phát triển, tiến hoá, biến đổi) và diệt (tử, chết, biến mất), còn ở con người đó là sinh, lão, bệnh,

tử Đó là sự phát triển tự nhiên, tất yếu của mọi sự vật, hiện tượng, mọi sự sống

Các khái niệm “vô thường”, “vô ngã” cũng ảnh hưởng nhiều tới hệ

tư tưởng phong kiến Việt Nam Theo quan niệm nhà Phật thì mọi sự vật, hiện tượng là sự kết hợp động của những yếu tố, động (Pháp), bởi vậy chúng luôn vận động không ngừng Phật giáo đóng góp 1 cách nhìn nhận thế giới động, phù hợp với sự phát triển sự vật

Áp dụng triệt để luật vô thường vào việc phân tích con người, Phật giáo cho rằng người là kết hợp động của 5 yếu tố - ngũ uẩn, bởi vậy con người không có cái gọi là bản ngã mà là vô ngã Cách nhìn này đã khiến con người sống một cách không sợ và vị tha

Khi quan sát thế giới bên ngoài, Phật giáo đã nhìn ra một mối quan hệ phổ biến, cơ bản giữa các sự vật, hiện tượng – đó là mối quan hệ nhân – duyên - quả Thuyết này là sự phản ánh khái quát rút ra từ thế giới hiện tượng, đặ biệt là khi xem xét sự phát triển của tự nhiên Cách nhận thức hợp lý này đã cung cấp cho người Việt một cách suy nghĩ mang tính chất nhân quả để nhìn con người, cuộc sống, vạn vật: “nhân nào, quả nấy”,”gieo gió, gặp bão”, “ở hiền gặp lành”

Các học giả đều cho rằng chưa có một học thuyết, một tôn giáo nào phân tích thế giới nội tâm, trong đó có tư duy sâu sắc như Phật giáo Theo Phật học thì tư duy, ý thức của con người tựa như một dòng sông của ý niệm tuôn chảy không ngừng Trong một sátna( thời gian búng ngón tay), tâm ý ta đã trải qua 960 lần chuyển niệm, trong thời gian một ngày đêm, nó trải qua 13 ức triệu niệm Dưới dòng sông tuôn trào này, ở nơi sâu thẳm vô hình đâu đó là A lại da thức (Tạng thức) – nơi tàng trữ mọi mầm mống của vũ trụ Tuy khó hình dung nhưng Phật giáo đã cung cấp cho ta một cái nhìn động về tư duy, ý thức Phật giáo chỉ cho ta rằng muốn có tư duy, suy nghĩ đúng thì điều kiện cần là phải tập trung tư tưởng

Tư tưởng, tư duy, ý thức của con người giống như ngọn đèn Nếu cứ

để bình thường thì toả sáng 4 phương, nhưng nếu biết tập trung toàn

bộ ánh sáng vào một điểm, hội tụ chúng lại, thì điểm này trở nên rất sáng và mạnh Vai trò của Thiền đối với tư duy cũng giống như việc tập trung ánh sáng vậy Nó là một phương pháp khoa học

Phật giáo còn dạy muốn suy nghĩ thật khách quan cần phải có cái tâm bình tĩnh, tỉnh táo Tâm nhảy nhót như khỉ vượn, bị thiêu đốt bởi tham lam, hận thù, si mê, tâm đứng ở nhị kiến, thích và không thích, yêu và ghét, thì nhận thức không thể nào khách quan được Tâm như vậy giống như mặt nước hồ qua trận cuồng phong làm nổi sóng, vẩn đục

và không thể nào thấy được những viên cuội dưới đáy sông