Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Bài học cho sự phát triển và hội nhập thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Bài học cho sự phát triển và hội nhập thị trường chứng khoán Việt Nam

Bộ giáo dục và đào tạo Trờng đại học ngoại thơng

Khoa kinh tế ngoại thơng

Khóa luận tốt nghiệp

đề tài thị trờng chứng khoán trung quốc

và bài học đối với sự phát triển và hội nhập của

thị trờng chứng khoán việt nam

Ngời viết : Vơng Vân Anh

Lớp : Anh 8 - K38 - Hà Nội

Giáo viên hớng dẫn : Thạc sỹ Đặng Thị Nhàn

lời mở đầu

Chứng khoán Trung Quốc đang thu hút các nhà đầu t nớc ngoài Một nền kinh tế tăng trởng với tốc độ cao bậc nhất thế giới Một đất nớc chuẩn bị tổ chức Thế vận hội Olympic 2008 Sự gia nhập vào Tổ chức Thơng mại thế giới WTO

mở ra vô số cơ hội trong tất cả các lĩnh vực cho quốc gia này Đó cha phải là những nguyên nhân chính khiến ngời ta dự đoán Trung Quốc sẽ trở thành thị tr-ờng chứng khoán lớn thứ hai của Châu á sau Nhật Bản Trong thời gian gần đây, Chính phủ và Uỷ ban chứng khoán Trung Quốc đang thực hiện hàng loạt cải cách có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển thị trờng lên tầm vóc mới và hội nhập với thế giới Với 13 năm tồn tại, kể từ khi hai Sở giao dịch chứng khoán

chính thức đi vào hoạt động, thị trờng này mang những nét đặc trng riêng và để lại những bài học quý giá riêng.

Thị trờng chứng khoán Việt Nam có nhiều điểm tơng đồng với thị trờng của Trung Quốc Với ba năm tồn tại, chúng ta vẫn trong quá trình tìm kiếm những hớng đi phù hợp Do đó, những bài học từ thị trờng chứng khoán Trung Quốc có vai trò đặc biệt quan trọng trong hoàn cảnh hiện nay.

Đó là lý do tác giả chọn đề tài Thị trờng chứng khoán Trung Quốc và Bài

học cho sự phát triển và hội nhập thị trờng chứng khoán Việt Nam Với khoá

luận này, tác giả hy vọng, thông qua việc nghiên cứu những mặt tích cực và hạn chế của thị trờng chứng khoán Trung Quốc, đặc biệt là trong công tác quản lý của Chính phủ và Uỷ ban chứng khoán Trung Quốc, rút ra những bài học bổ ích cho thị trờng chứng khoán Việt Nam.

Phơng pháp chủ yếu của khoá luận là nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các tài liệu về thị trờng chứng khoán Trung Quốc và Việt Nam cũng nh của một số quốc gia khác trên thế giới, so sánh và rút ra kết luận.

Bố cục khóa luận gồm 3 chơng:

Chơng 1: Những vấn đề cơ bản về thị trờng chứng khoán

Chơng 2: Thị trờng chứng khoán Trung Quốc

Chơng 3: Thị trờng chứng khoán Việt Nam và bài học cho sự phát triển và hội nhập nhìn từ kinh nghiệm của Trung Quốc.

Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã nhận đợc sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình của giáo viên hớng dẫn, Thạc sỹ Đặng Thị Nhàn Do năng lực của ngời viết còn hạn chế, bài khoá luận không thể tránh khỏi nhiều thiếu sót Rất mong nhận đợc

sự chỉ bảo tận tình của thầy cô và sự góp ý của bạn đọc

mục lục

Lời mở đầu

Mục lục

Chơng 1: Những vấn đề cơ bản về Thị trờng chứng khoán 1

I.Bản chất và chức năng của Thị trờng chứng khoán 1 1.Lịch sử hình thành và phát triển thị trờng chứng khoán 1

3.Chức năng và nguyên tắc hoạt động của thị trờng chứng khoán 4

1.Phân loại thị trờng chứng khoán theo phơng thức giao dịch 7 2.Phân loại thị trờng chứng khoán theo công cụ lu thông 9 3.Phân loại thị trờng chứng khoán theo tính chất lu ký 9

1.Chủ thể phát hành

2.Chủ thể đầu t

3.Chủ thể trung gian

4.Ngời quản lý, giám sát hoạt động của thị trờng

5.Các chủ thể khác

V.Vai trò của thị trờng chứng khoán trong nền kinh tế quốc dân 21

I.Tổng quan về lịch sử ra đời và phát triển của TTCK Trung Quốc 25 1.Sự ra đời của thị trờng chứng khoán Trung Quốc 25 2.Các giai đoạn phát triển của thị trờng chứng khoán Trung Quốc 27 3.Vài nét sơ qua về thị trờng chứng khoán Trung Quốc 28 3.1.Cấu trúc TTCK Trung Quốc

3.2.Hàng hoá trên TTCK Trung Quốc

3.3.Công ty niêm yết trên TTCK Trung Quốc

3.4.Công ty chứng khoán trên TTCK Trung Quốc

3.5.Nhà đầu t trên TTCK Trung Quốc

3.6.Hệ thống luật điều chỉnh và cơ quan quản lý

2.1.1.Chỉ số chứng khoán biến động bất thờng 37 2.1.2.Những đặc điểm của thị trờng mới nổi điển hình 41

b.Chứng khoán nhỏ đạt hiệu quả cao hơn chứng khoán lớn 44

d.Nhà đầu t cá nhân chiếm đa số 46 e.Mở rộng thị trờng về mặt lợng 47

2.2.1.Nguyên nhân từ công tác quản lý vĩ mô 48 a.Sự phân biệt các loại chứng khoán

b.Cấu trúc TTCK Trung Quốc là trở ngại lớn cho sự phát triển

c.Quy định về cổ phiếu không đợc phép giao dịch

d.Hạn chế đối với nhà đầu t có tổ chức và nhà đầu t nớc ngoài

2.2.2.Nguyên nhân từ phía công ty niêm yết 51 a.Giới thiệu hệ số P/E và P/B

b.Hệ số P/E và P/B của Trung Quốc

c.Nguyên nhân hiện tợng hệ số P/E của TTCK Trung Quốc cao

3.Bài học rút ra từ sự phát triển và hội nhập của TTCK Trung Quốc 53 3.1.Bài học cho sự phát triển TTCK Trung Quốc 53 3.1.1 TTCK cần phát triển có chiều sâu và từ bên trong 53 3.1.2.Chính sách lãi suất của ngân hàng cần hỗ trợ tích cực cho

TTCK

55 3.1.3 Vai trò của các chính sách vĩ mô, công tác quản lý và hệ

thống luật

56

3.1.4 Công tác đào tạo cũng có vai trò quan trọng 58 3.2.Bài học về vấn đề mở cửa, hội nhập của TTCK 59 3.2.1.Hội nhập TTCK nằm trong hội nhập kinh tế nói chung 59 3.2.2.Chính sách thu hút và u đãi nhà đầu t nớc ngoài 61 3.2.3.Phát hành chứng khoán trên TTCK nớc ngoài 63

Chơng 3: Các giải pháp nhằm phát triển và hội nhập thị trờng chứng

khoán Việt Nam nhìn từ kinh nghiệm của thị trờng chứng khoán Trung

Quốc

65

1.1.Hàng hoá kém hấp dẫn và cơ chế phát hành cha hợp lý

1.2.Bất cập từ phía công ty chứng khoán

1.3.Bất cập từ công tác vận hành TTGDCK

1.4.Hạn chế trong công tác công bố thông tin

1.5.Bất cập của hệ thống lu ký chứng khoán

2.1.Hạn chế về số lợng và thành phần nhà đầu t

2.2.Sự suy giảm lòng tin trong công chúng đầu t

3.Về vai trò của chính phủ và cơ quan quản lý 80 3.1.Bất cập từ một số chính sách vĩ mô

3.2.Khung pháp lý cha hoàn chỉnh

3.3.Công tác thanh tra, giám sát thị trờng

3.4.Công tác xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng và đào tạo nhân lực

III.Giải pháp nhằm phát triển và hội nhập thị trờng chứng khoán Việt Nam

nhìn từ kinh nghiệm của thị trờng chứng khoán Trung Quốc

83

1.Giải pháp phát triển thị trờng chứng khoán Việt Nam 83 1.1.Tạo môi trờng vĩ mô thuận lợi

1.2.Hoàn thiện khung pháp lý

1.3.Tăng cờng phối hợp các Bộ, ngành

1.4.Tăng cờng hàng hoá cho thị trờng

1.5.Kích cầu chứng khoán

1.6.Tăng cờng chất lợng các chủ thể trung gian

1.7.Hoàn thiện bộ máy UBCKNN và TTGDCK

1.8.Công tác đào tạo, tuyên truyền

2.1.Giải pháp tăng cờng thu hút nhà đầu t nớc ngoài

2.2.Giải pháp tăng cờng niêm yết trên TTCK nớc ngoài

2.3.Tăng cờng quan hệ hợp tác trong lĩnh vực chứng khoán

Lời kết luận

Danh mục tài liệu tham khảo

Phụ lục 1: Tổng kết về hàng hoá trên TTCK Trung Quốc 1992-2002

Phụ lục 2: Giới thiệu 21 công ty niêm yết trên TTCK Việt Nam

Phụ lục 2: China Indexes

Lời kết luận

Với 13 năm tồn tại, thị trờng chứng khoán Trung Quốc đã để lại những bài học quý giá về cách phân đoạn thị trờng theo chứng khoán, về các chính sách vĩ mô hỗ trợ, về vai trò quản lý của Chính phủ và Uỷ ban chứng khoán, về niêm yết chứng khoán trên thị trờng nớc ngoài Đó thực sự là những kinh nghiệm cần thiết cho sự phát triển và hội nhập của thị trờng chứng khoán Việt Nam trong hoàn cảnh hiện nay.

Thị trờng chứng khoán Trung Quốc đang hứa hẹn những mức tăng trởng mạnh mẽ trong thời gian tới, do những điều kiện vĩ mô đầy thuận lợi và hàng loạt những cải tổ quan trọng trong ngành

Tháng 6 năm 2003, một Ngày hội chứng khoán ở Việt Nam đợc tổ chức với sự tham gia của đông đảo các thành viên của thị trờng và các nhà đầu t ảo Ngày hội này cho thấy một triển vọng mới cho sự phát triển và hội nhập của thị trờng chứng khoán nớc ta

Với bài khoá luận này, tôi mong góp đợc một tiếng nói chung vào niềm hy vọng đó của các nhà đầu t và các chủ thể khác cuả thị trờng.

Xin đợc cảm ơn Thạc sỹ Đặng Thị Nhàn vì sự chỉ dạy, hớng dẫn tận tình của cô đối với bài luận văn Em cũng xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ của các

thầy cô trong trờng đã cho em kiến thức và niềm say mê nghiên cứu các đề tài khoa học này.

Danh môc tµi liÖu tham kh¶o

1 Gi¸o tr×nh ThÞ trêng chøng kho¸n- GS- NG¦T §inh Xu©n Tr×nh- Trêng §¹i häc

Ngo¹i th¬ng – Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc 1999

2 Gi¸o tr×nh ThÞ trêng chøng kho¸n- Häc viÖn Ng©n hµng- Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª

2001

3 China Stock Market in a Global Pespective- Research Report by Sheldon Gao,

PhD Senior Director, Dow Jones Indexes 609-520-4114 September 2002

4 China’s Stock Market: Development and Prospects by Li Ting- Master of

Economics and Public Policy- KDI School of Public Policy and Management-2000

5 Overseas Listing of Chinese Companies- A study Focusing on Listing on the

London Stock Exchange for Chinese Companies- Zhang Yi- Master Thesis No

2002:55- Accounting and Finance- Goteborg University

6 China’s Securities Market www.oecd.org/dataoecd/5/32/18469881.pdf

7 Accelerate the Development of Securities industry, Promote the Construction of

Shanghai as an International Financial Centre www.chinamoney.com.cn/content/

online2002/english/ca/1046.htm 12/4/2003

8 Internationalization of Securities Market After China’s WTO Accession – Pei

Changhong, Qui Weili- China&World Economy Number 4 2002

9 Overseas Listings by Chinese Firms Open the Door to Foreign Stock Exchanges

– Asia Pacific Bulletin- Weekly analysis of breaking issues in Asia Pacific-September 26, 2003

10 Review of China Securities Market in 2001 and Prospect for 2002

www.chinamoney.com.cn/content/online2002/english/ca/454.htm

11 China’s Stock Market to let in foreign firms

www.news.bbc.uk/1/hi/business/1433474.stm

12.China’s stock market plunges – FinanceAsia.com

www.financeasia.com/articles/42D188EB-4E62-4D3E-AE1CCF2ADD324389.cfm

13.Sorting out China’s stock market

www.chinadaily.com.cn/en/doc/2003-09/27/content_267968.htm

14.Economic Forum: Latest Development in China’s Stock Market

www.tdctrade.com/econforum/sc/sc010802.htm

15.World Bank Report: China’s Stock Market Promising

16.China’s Stock Market to become largest in Asia by 2010

17.The Truth About China’s Stock Market- CFO.com

18 ‘It Will Be Clear for China’s Stock Market after Rain Storm

19.China’s Stock Market

20.China’s Stock Market Reforms

www.cynerhaven.com/globalinvesting/chinastockmarketreforms.html

21.China’s Stock Market: Eight Myths and Some Reasons to be

www.ciaonet.org/wps/grs02/grs02.html

22.Have you ever bought new shres from China’s Stock Market?

www.cuhk.edu.hk/rtao/research/rhl/stock.htm

23.China’s Pension Funds to Enter Stock Market

www.hartford-hwp.com/archives/55/185.html

24.Foreign insurances allowed increasing their investment in China’s Stock Market

www.chamber.org/hk/info/daily_business_news/china/chi00082201.asp

25.China’s Shenzen Still hope for Second Stock Mkt Board

www.asia.news.yahoo.com/031127/5/18iyk.html

26.China’s Securities Market Ranks Third in Asia

www.english.peopledaily.com.cn/200104/20/eng20010420_68164.html

27.China’s Securities Market to Gradually Open Wider: CSRC Chairman

www.english.peopledaily.com.cn/200211/22/eng20021122_107273.shtml

28.Foreign Firms Admitted into China’s Securities Market

www.ce.cei.gov.cn/enew/new_h1/n200heh6.htm

29.Internationalization of Securities Market After China’s WTO

www.iwep.org.cn/wec/english/articles/2002_04/2002-4-peichanghong.pdf

30 Foreign Firms Admitted into China’s Securities Market

www.english/peopledaily.com.cn/200305/27/eng20030527_117254.shtml

31.T¹p chÝ §Çu t chøng kho¸n

- Sè 176 ngµy 21/4/2003

- Sè 196 ngµy 8/9/2003

32.T¹p chÝ Chøng kho¸n ViÖt Nam

- Sè Th¸ng 6 n¨m 2003

- Sè Th¸ng 7 n¨m 2003

- Sè Th¸ng 8 n¨m 2003

- Sè Th¸ng 4 n¨m 2003

33.T¹p chÝ Tµi chÝnh

- Sè 6 (464) n¨m 2003

- Sè 4 (462) n¨m 2003

34.T¹p chÝ ThÞ trêng Tµi chÝnh TiÒn tÖ

- Sè 12 (138) ngµy 15/6/2003

- Sè 17 (143) ngµy 1/9/2003

35.Chøng kho¸n Trung Quèc hÊp dÉn nhµ ®Çu t NhËt B¶n- VASC 16/03/2002- 15h45

36.Chøng kho¸n Trung Quèc: Lµn sãng mua cæ phiÕu vµ nh÷ng rñi ro-

VASC/TBQT, 05/07/2001-17h45

37.Trung Quèc më cöa thÞ trêng chøng kho¸n lo¹i A- VASC Orient, 02/12/2002- 14h00