Thực trạng đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chủ yếu là do sự chưa hoàn thiện về cơ cấu tổ chức quản lý, quy trình quản lý chưa chặt chẽ chuyên nghiệp, chất lượng đội ngũ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
HOÀNG VĂN ĐỨC
QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG BỆNH VIỆN QUỐC TẾ BÌNH AN CỦA NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
HOÀNG VĂN ĐỨC
QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG BỆNH VIỆN QUỐC TẾ BÌNH AN CỦA NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Trang 3MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC BẢNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC SƠ ĐỒ Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH CỦA DOANH
NGHIỆP Error! Bookmark not defined 1.1.Tổng quan tài liệu Error! Bookmark not defined 1.1.1 Các tài liệu nước ngoài: Error! Bookmark not defined
1.1.2 Các tài liệu, và các công trình nghiên cứu dự án đầu tư, dự án đầu tư xây
dựng công trình trong nước Error! Bookmark not defined
1.2.Tổng quan tình hình nghiên cứu quản lý dự án đầu tư và quản lý dự án đầu tư
xây dựng công trình Error! Bookmark not defined 1.2.1 Đầu tư và dự án đầu tư Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý dự án đầu tư doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.3 Ưu điểm và hạn chế của QLDA Error! Bookmark not defined 1.3 Khái niệm Dự án đầu tư và quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình Error! Bookmark not defined
1.3.1.Khái niệm dự án đầu tư xây dựng Error! Bookmark not defined 1.3.2 Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng công trình.Error! Bookmark not defined
1.3.3 Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng.Error! Bookmark not defined
1.4 Các hình thức tổ chức quản lý dự án đầu tư Error! Bookmark not defined
1.4.1 Hình thức quản lý dự án tổng quát theo quy định Luật Xây dựng 2003,nghị
định 12/2009/NĐ-CP Error! Bookmark not defined
1.4.2 Hình thức quản lý dự án cụ thể trong từng doanh nghiệp (thường áp dụng
với doanh nghiệp vừa và nhỏ) Error! Bookmark not defined
Trang 41.5 Một số công cụ quản lý ứng dụng trong quản lý dự án đầu tư và quản lý dự
án đầu tư xây dựng công trình Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
LUẬN VĂN Error! Bookmark not defined
2.1 Tổng quan về hình thức và phương pháp nghiên cứu về quản lý dự án đầu tư
xây dựng công trình Error! Bookmark not defined 2.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu: Error! Bookmark not defined 2.1.2 Phương pháp xử lý dữ liệu Error! Bookmark not defined 2.2 Khung khổ phân tích Error! Bookmark not defined 2.4.1 Về cơ sơ khoa học Error! Bookmark not defined 2.4.2 Về cơ sở thực tiễn Error! Bookmark not defined 2.4.3 Trên cơ sở lý luận và thực tiễn Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG TẠI VIỆT NAM Error! Bookmark not defined
3.1 Môi trường pháp lý của công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
Error! Bookmark not defined
3.1.1.Hệ thống văn bản pháp quy về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
Error! Bookmark not defined
3.1.2 Một số tồn tại trong hệ thống văn bản pháp quy hiện hành về quản lý đầu
tư xây dựng công trình Error! Bookmark not defined
3.2 Thực trạng và cơ chế quản lý dự án và quản lý dự án đầu tư xây dựng công
trình trong thời gian qua tại Việt Nam Error! Bookmark not defined 3.2.1 Nhận dạng về thất thoát lãng phí Error! Bookmark not defined 3.1.3 Tiêu chí xác định thất thoát, lãng phí trong xây dựng cơ bản Error! Bookmark not defined
3.2.2 Thực trạng quản lý dự án đầu tư và dự án đầu tư xây dựng công trình trong
thời gian qua tại Việt Nam Error! Bookmark not defined 3.2.3 Kết quả thanh tra, kiểm toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản Error! Bookmark not defined
Trang 5CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN
LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG BỆNH VIỆN QUỐC TẾ BÌNH AN CỦA NGÂN HÀNG
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM ĐẦU TƯ Error! Bookmark not defined 4.1 Giới thiệu chung về Ngân hàng Phát triển Việt NamError! Bookmark not defined
4.1.1 Ban quản lý dự án Ngân hàng có các phòng sau đây:Error! Bookmark not defined
4.1.2 Cơ cấu chức năng nhiệm vụ của các phòng.Error! Bookmark not defined
4.2 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng bệnh viện quốc tế Bình
An của Ban QLDA Bình An Error! Bookmark not defined
4.2.1 Quy trình thực hiện dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An tại thành
phố Phủ Lý tỉnh Hà Nam Error! Bookmark not defined
4.2.2 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng bệnh viện quốc tế Bình
An của ban QLDA bệnh viện Bình An Error! Bookmark not defined 4.2.3 Tổng mức đầu tư dự án xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An Error! Bookmark not defined
4.3 Đánh giá quá trình thực hiện dự án đầu tư Error! Bookmark not defined 4.3.1 Giai đoạn chuẩn bị đầu tư Error! Bookmark not defined 4.3.2.Công tác lập, thẩm định, phê duyệt TKKT- TDT (DT).Error! Bookmark not defined
4.3.3.Việc lựa chọn tổ chức tư vấn: Error! Bookmark not defined 4.3.4 Công tác giải phóng mặt bằng Error! Bookmark not defined 4.3.5 Công tác đấu thầu Error! Bookmark not defined
4.3.6 Công tác giám sát, kiểm tra, nghiệm thu công việc, hạng mục và công trình
hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng Error! Bookmark not defined 4.3.7 Công tác quản lý giá xây dựng Error! Bookmark not defined 4.4 Giai đoạn kết thúc đầu tư Error! Bookmark not defined 4.4.1 Công tác nghiệm thu công trình Error! Bookmark not defined 4.4.2 Công tác thanh quyết toán vốn đầu tư Error! Bookmark not defined 4.4.3 Chi phí cho hoạt động quản lý của CĐT Error! Bookmark not defined
Trang 64.4.4 Công tác bảo trì bảo dưỡng công trình Error! Bookmark not defined 4.4.5 Hạn chế về vấn đề nhân lực Error! Bookmark not defined
4.5 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng dự án
xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An Error! Bookmark not defined 4.5.1.Giải pháp về cơ chế và tổ chức quản lý dự ánError! Bookmark not defined
4.5.2 Các giải pháp hoàn thiện mô hình quản lý dự ánError! Bookmark not defined
4.5.3 Giải pháp hoàn thiện sử dụng các phương pháp quản lýError! Bookmark not defined
4.5.4 Các giải pháp hoàn thiện trong nội dung quản lý dự ánError! Bookmark not defined
4.6 Một số giải pháp khác Error! Bookmark not defined
4.6.1 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý an toàn sản xuất thi công công trình
Error! Bookmark not defined
4.6.2.Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro của các dự ánError! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
Trang 7DANH MỤC BẢNG BIỂU
8 Bảng 3.2.2.3 Bảng qui mô khối điều dưỡng cao cấp 46
9 Bảng 3.3.4 Bảng tổng hợp chi phí đền bù giải phóng mặt bằng 51
10 Bảng 3.3.5 Bảng giá trị trúng thầu một số gói thầu so với giá
DANH MỤC SƠ ĐỒ
2 Sơ đồ 2.4.1.1 Hình thức CĐT trực tiếp quản lý thực hiện
3 Sơ đồ 2.4.1.2
Hình thức quản lý dự án cụ thể trong từng doanh nghiệp (thường áp dụng với doanh nghiệp vừa và nhỏ)
18
4
Sơ đồ 3.2.1 Quy trình thực hiện dự án xây dựng bệnh
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
7 NHPT Việt Nam Ngân hàng Phát triển Việt Nam
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Việt Nam là một đất nước đang phát triển tiến lên xây dựng trở thành một nước công nghiệp hóa hiện đại hóa đa dạng các thành phần kinh tế Trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội nhu cầu về đầu tư xây dựng là rất lớn và đầu tư xây dựng là một trong những nhân tố quan trọng trong quá trình phát triển xã hội Với vị trí
và tầm quan trọng của lĩnh vực đầu tư xây dựng đối với nền kinh tế quốc dân thì vai trò quản lý nhà nước hết sức to lớn mang tính cấp bách và cần thiết hơn bao giờ hết
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam luôn chuyển đổi cơ chế quản lý luôn chuyển đổi và biến chuyển về mọi mặt thì quá trình quản lý chất lượng và hiệu quả quản lý các dự án đầu tư xây dựng là rất hạn chế và gặp nhiều khó khăn Thực trạng đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chủ yếu là do sự chưa hoàn thiện về
cơ cấu tổ chức quản lý, quy trình quản lý chưa chặt chẽ chuyên nghiệp, chất lượng đội ngũ cán bộ trong công tác quản lý các dự án xây dựng chưa đáp ứng yêu cầu thực tế
Dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An là dự án xây dựng mô hình bệnh viện gắn với nghỉ dưỡng, điều dưỡng chất lượng cao ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của tất cả các đối tượng( người Việt Nam, người nước ngoài, cho cán bộ nhân viên ngành ngân hàng Phát triển Việt Nam, trào lưu du lịch kết hợp chữa bệnh trên thế giới Đây là một dự án lớn có tầm vóc quốc tế có đặc trưng của ngành nên công tác quản lý dự án xây dựng gặp rất nhiều khó khăn trong quản lý cũng như xây dựng dự án
Việc nghiên cứu và hoàn thiện hệ thống quản lý dự án xây dựng Bệnh viện cao
cấp Bình An là hết sức cấp thiết nên tôi chọn đề tài luận văn: “Quản lý dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An” nhằm làm rõ những bất cập và những vấn đề cần
hoàn thiện trong công tác quản lý dự án xây dựng
Trang 102 Mục đích nghiên cứu quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình bệnh viện quốc
tế Bình An
Mục đích nghiên cứu của đề tài là dựa trên cơ sở hệ thống hóa lý luận về quản
lý dự án đầu tư xây dựng công trình và phân tích một số tồn tại, vướng mắc, khó khăn trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình thời gian vừa qua để đưa ra một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước và đề xuất những giải pháp, thiết kế các quy trình, bước tác nghiệp nhằm nâng cao công tác Quản lý dự án xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An do ngân hàng Phát triển làm chủ đầu tư nhìn từ góc độ của cơ quan quản lý.Đảm bảo sử dụng vốn đầu tư hiệu quả và định hướng, hoạch định công tác quả
lý đầu tư trong tương lai
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Quản lý dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An do ngân hàng Phát Triển Việt Nam làm chủ đầu tư
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu dự án bệnh viện quốc tế nhưng là bệnh viện của ngành ngân hàng cụ thể dự án bệnh viện quốc tế Bình An phục vụ cho cán bộ ngân hàng Phát triển Việt Nam và nhân dân Dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An được xây dựng trên địa bàn tỉnh Hà Nam thời gian xây dựng dự kiến là 7 năm với tổng mức đầu tư khoảng 7000 tỷ
4.Những đóng góp của luận văn nghiên cứu
Làm rõ hơn về cơ sở lý luận và thực tiễn công tác quản lý dự án và quản lý dự
án đầu tư xây dựng công trình
Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án xây dựng bệnh viện quốc
tế Bình An của ngân hàng Phát triển
Đề xuất một số giải pháp phù hợp cho công tác quản lý dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An của ngân hàng Phát triển đầu tư
5 Kết cấu của luận văn
Trang 11Luận văn được chia thành bốn chương
Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý dự án xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An
của ngân hàng Phát triển Việt Nam đầu tư
Trang 12CHƯƠNG1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠSỞLÝLUẬNQUẢNLÝDỰÁNĐẦUTƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1.1.Tổng quan tài liệu
Hiện nay có rất nhiều các công trình, tài liệu nghiên cứu trong nước và nước ngoài theo nhiều chủ đề cũng như các hoạt động của quản lý dự án
1.1.1 Các tài liệu nước ngoài:
1.1.1Quản trị dự án của Phil Baguley (2007), Nxb Thanh Hoá
Phil Baguley là một người giàu kinh nghiệm trong hướng dẫn kinh doanh, ông giữ vai trò quản trị thâm niên trong tập đoàn đa quốc gia và làm việc với vai trò cố vấn
quản lý
Quản trị dự án là sự mở đầu vào bắt tay vào quản trị dự án, với những biểu đồ gợi ý các phương pháp riêng, những danh mục và công cụ sẽ diễn giải, minh họa
những thắc mắc của bạn về việc quản lý Sách sẽ hướng dẫn cho bạn:
- Cách để quản lý, lên kế hoạch, thiết lập đồ án của mình từ đầu đến cuối
- Cách sang tạo ra một nhóm dự án có hiệu quả,
- Cách để giải quyết những vấn đề và điều hành hoạt động trong dự án của mình
1.1.1.2 Phương pháp nghiên cứu trong kinh doanh của tác giả Mark Saunders,
Philip Lewis, Adrian Thornhill (2010), Nxb Tài chính, Tp HCM
Hướng dẫn chúng ta hiểu các triết lý nền tảng và phương pháp nghiên cứu, hình thành các chủ đề nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu
Các phương pháp lấy mẫu, xác suất và phi xác xuất, thu thập dữ liệu sơ cấp bằng quan sát, phỏng vấn bán cấu trúc, phỏng vấn sâu, bảng câu hỏi
Trang 13Phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định giả thuyết thống kê, hồi quy đơn biến và đa biến
Viết và bố cục đề văn, luận văn, đề án, đề tài nghiên cứu
Vận dụng các công cụ và kỹ thuật phân tích để tiến hành nghiên cứu thành công
1.1.1.3 Personal Experience of Pre and Post Contract Management của Peter
Elwyn Phillips, 2013, Regional Director of Systech International in Japan (Kinh nghiệm cá nhân về quản lý hợp đồng xây dựng trước và sau khi ký)
Tác giả đề cập đến vấn đề quản lý hợp đồng FIDIC (Federal International des Ingenieurs Conseils – Hiệp hội Quốc tế của các kỹ sư tư vấn) bằng những kinh nghiệm nhiều năm trong ngành xây dựng, phân tích và làm rõ những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hợp đồng xây dựng
1.1.1.4 Du Giang, Invertment Management and Construction Economics in
China, Division 6 Corporation, 2013 (Kinh tế xây dựng và công tác quản lý đầu tư ở
Trung Quốc)
Tác giả giới thiệu hai mô hình ứng d ụng rộng rãi ở Trung Quốc trong quản lý kinh tế của công trình xây d ựng, mô hình tổ chức quản lý công trình xây dựng và xu thế phát triển Quản lý kinh tế công trình xây dựng của Trung Qu ốc: dựa vào phương pháp lập dự toán theo hình thức tính giá bằng định mức, cách tính giá do Nhà nước hoặc bộ phận quản lý tính giá công trình địa phương được Nhà nước ủy quy ền tiến hành lập Hoặc cũng có thể lập dự toán trong mô hình tính giá theo bảng kê chi tiết khối lượng công trình Các hình thức quản lý đầu tư xây dựng được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc: hình thức đư ờng thẳng, hình thức chức năng , hình thức k ết hợp đường thẳng và chức năng, hình thức ma trận và các mô hình giao – nhận thầu của dự án: mô hình tổng thầu và thầu phụ, mô hình phân chia giao thầu, mô hình liên danh nhận thầu,
mô hình hợp tác nhận thầu, mô hình nhận thầu CM (Construction Management – Quản
lý công trình xây dựng)
Trang 141.1.1.5 Takahiro KONAMI, Target Price Determination and Cost Estimation
Methods of Public Works in Japan, Ministry of Land, Infrastructure, Transport and
Tourism, Japan, 2013 (Phương pháp xác định dự toán xây dựng và dự toán chi phí gói thầu đối với công trình công cộng tại Nhật Bản
Tác giả đề cập đến giá ước tính công trình Giá ước tính chính là tổng giá trị các nội dung đã nêu trong quá trình đấu thầu liên quan tài sản hoặc dịch vụ đối tượng của hợp đồng để xác định đối tác có thể ký hợp đồng với bên chủ thầu Cấu tạo của chi phí công trình trên hợp đồng để tính giá ước tính, các yếu tố cấu thành chi phí trên hợp đồng, chuyển đổi từ phương thức điều hành trực tiếp sang hợp đồng, hệ thống hóa các hạng mục công trình, vi tính hóa nghiệp vụ hạch toán Takashi NAKAYAMA, Works and Cost Estimates, The Overseas Construction Association of Japan, Inc (OCAJI),
2013 (Dự toán chi phí trong xây dựng) Tác giả đề cập đến dòng chi phí và các căn cứ lập dự toán chi phí trong xây dựng
1.1.1.6 Paul Martin, Concepts and Practies of Model - based Quantity Takeoff
and Estimating – A Case Study, American Society of Professional Estimator Herrero
Builder, 2013 (Lý luận và thực tiễn của việc đo bóc tiên lượng và tính toán dựa trên mô hình thông tin công trình – Nghiên cứu tình huống)
Tác giả đề cập cách tiếp cận mới trong quản lý dự án xây dựng tại Bắc Mỹ, bao gồm: triển khai dự án theo phương thức tích h ợp (Integrated Project Delivery - IPD), hợp đồng quan hệ giữa ba bên Chủ đ ầu tư - Tư vấn - Nhà thầu (Integrated Form of Agreement – IFOA), quản lý chi phí và giá trị dự án theo mục tiêu (Target Value Design and Construction), và sử dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong thiết
kế, quản lý khối lượng và chi phí dự án
1.1.1.7 International construction cost report, “International construction costs:
A changing world economy”, Paul Moore - Mathew Riley - Tim Robinson - Nick
Trang 15Smith, EC Harris research, 2012 (Chi phí xây dựng quốc tế - Sự thay đổi nền kinh tế thế giới)
Các tác giả đề cập việc xây dựng trên thế giới nên tập trung vào bệnh viện, trường học, cơ sở hạ tầng và các công trình công cộng… để giải quyết các vấn đề xã hội và góp phần đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, một số nơi chưa coi trọng công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng, hoạt động xây dựng thường ảnh hưởng bởi các yếu tố khác nhau: Nhu cầu, lao động, giá cả hàng hóa, lạm phát… tất cả đều ảnh hưởng đến chi phí đầu tư xây dựng
1.2.2 Các tài liệu, và các công trình nghiên cứu dự án đầu tư, dự án đầu tư xây dựng công trình trong nước
1.2.2.1Bài viết “Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình”, Quang Trung,
Báo điện tử Điện Biên Phủ, ngày 11/4/2012
Tác giả đề cập công tác quản lý chi phí đầu vào của các d ự án đầu tư xây dựng công trình có vai trò quan trọng đối với hiệu quả đầu tư và tác động trực tiếp tới chất lượng công trình Trong những năm qua các ngành, các cấp, các đơn vị Chủ đầu tư đã quan tâm triển khai thực hiện công tác này góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng nguồn vốn đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước và chất lượng hiệu quả sử dụng công trình sau đầu tư Thực tế qua công tác kiểm tra , giám sát của cá c ngành chức năng cho th ấy hầu hết các Chủ đ ầu tư, nhà thầu thi công và đơn vị tư vấn
đã thực hiện nghiêm túc quy định của Nhà nư ớc và triển khai thực hiện dự án, chất
lượng, hiệu quả công trình cơ bản đảm bảo theo hồ sơ thiết kế được duyệt
1.2.2.2 Bài viết “Lãng phí trong thực hiện dự án đầu tư xây dựng dưới góc nhìn
lập tiến độ và quản lý thực hiện tiến độ xây dựng không tốt”, Nguyễn Huy Thanh -
Nguyễn Quốc Toản - Đặng Thị Dinh Loan, Tạp chí Kinh tế xây dựng, số 04/2013
Các tác giả làm rõ những nguyên nhân chủ quan d ẫn đến tiến độ không tốt hoặc quản lý thực hiện tiến độ không tốt, làm cho tiến độ thi công kéo dài, gây lãng phí và
Trang 16có thể làm giảm chất lượng trong thi công Các công trình nghiên cứu trên ho ặc chỉ tập trung nghiên cứu m ột khía cạnh nhỏ trong công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng, hoặc chỉ nghiên cứu nh ững bất cập quản lý chi phí đầu tư xây dựng, dự toán chi phí trong xây dựng
1.2.2.3 Hoàng Đỗ Quyên (2008), Luận văn thạc sỹ kinh tế (Đại học Kinh tế
quốc dân), “Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án Công
trình điện Miền Bắc”
Đề tài đề cập đến việc hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý
dự án Công trình điện Miền Bắc, đưa ra những lý luận cơ bản về quản lý dự án, phân tích thực trạng và đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Ban quản lý dự án Công trình điện Miền Bắc Đề tài tập trung chủ yếu vào việc công tác quản lý dự án trong giai đoạn thực hiện dự án tại các dự án thuộc phạm vi quản lý của Ban quản lý dự án
1.2.2.4 Trần Thị Hồng Vân (2005), Luận văn thạc sỹ kinh tế (Đại học Kinh tế
quốc dân), “Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư của Đài tiếng nói Việt Nam”
Đề tài đề cập đến việc hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư của đài tiếng nói Việt Nam, đã đưa ra các cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp hoàn thiện về công tác quản lý dự án tại Đài tiếng nói Việt Nam Phạm vi và đối tượng nghiên cứu của đề tài
là về công tác quản lý dự án đầu tư tại một đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong lĩnh vực thông tin - truyền thông Đề tài tập trung chủ yếu vào việc phân tích công tác quản lý dự án trong giai đoạn thực hiện dự án tại các nhóm dự án do các đơn
vị trực thuộc của Đài tiếng nói Việt Nam làm CĐT
1.2.2.5 Bài viết “Cơ chế quản lý đầu tư xây dựng – Thực trạng của Việt Nam và
kinh nghiệm quốc tế”, Phạm Văn Khánh, Tạp chí Kinh tế xây dựng, số 04/2013 Tác
giả làm nổi bật chính sách quản lý đầu tư xây dựng có vai trò rất lớn trong việc thực hiện đúng quy hoạch, tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả vốn đầu tư cũng
Trang 17như hiệu quả kinh tế - xã hội, đặc biệt là đối với các dự án xây dựng sử dụng vốn Nhà nước
Trong quá trình hoàn thành luận văn tôi đã kế thừa và học tập những ưu việt của những công trình trước đó để hoàn thành luận văn của mình
1.2.Tổng quan tình hình nghiên cứu quản lý dự án đầu tư và quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
1.2.1 Đầu tư và dự án đầu tư
1.2.1.1 Đầu tư
Đầutưlàmộtquyếtđịnhbỏvốn(tiền,trítuệ, )tronghiệntại nhằmmụcđích thu đượcnhững lợiích lâudài trong tương lai.Lợi ích ở đây đượchiểulàmộtphạm trùrất
khôngngoàilợiíchtàichínhvàlợiíchkinhtếxãhội.Đốivớicáccá
nhânvàdoanhnghiệpthìđầutưchủyếulànhằmmụcđíchlợinhuận;cònđốivớiNhànướcthìđầutưphảiđồng thờinhằmcảmụcđíchlợinhuận lẫnkinhtếxãhội,đôikhi mụcđích kinhtếxãhộicònđượcxemtrọnghơn
Hoạtđộngđầutưcónhữngđặctrưngcơbảnsau:làhoạtđộngbỏvốn;thờigiantương
đốidài;lợiíchcủađầutưmanglạiđượcbiểuhiện trên haimặt tàichính vàkinh tếxãhội;đầu tưphảidiễn ra theo mộtquá trình“Chuẩnbịđầutư– Thựchiệnđầutư–Vận hànhkhaitháckết quả đầu tư”;đầutưluôn gắn liền vớirủi ro,mạo hiểm
Trang 18DAĐTlàtậphợpnhữngđềxuấtcóliênquanđếnviệcbỏvốnđể
tạomới,mởrộnghoặccảitạonhữngcơsởvậtchấtnhấtđịnhnhằm đạt đượcsựtăng trưởng vềsốlượng,duy trì,cảitiếnhoặcnâng caochất lượngcủa sảnphẩmhaydịch vụ nào đótrong khoản thờigianxácđịnh
Yêucầu cơbản củamộtDự án đầutư
Trang 19Làtổmộtchứctạm thời,hoạtđộngtrong môitrường cósự"vachạm”,tương tácphức tạp,thường xuyênđốimặt vớisựthayđổi.Vìvậy,có thểnóiQLDAlàquảnlý sựthayđổi
Mụctiêu cơbản củaQLDA:
Hoànthànhcáccôngviệcdựán theođúng yêucầu kỹ thuậtvà chấtlượng, trong phạmvingân sách và tiếnđộthờigianchophép
1.2.4 Ưu điểmvà hạnchế củaQLDA
Ưu điểm:
Liênkếttấtcảcáchoạtđộngcủadựán,tạođiềukiện
thuậnlợichoviệcgiảiquyếtmốiquanhệgiữanhóm QLDAvớicácbên hữuquan;tăngcườnghợptácvàchỉrõtráchnhiệm củacácthànhviên tham giadựán;sớm pháthiệnnhữngvướngmắcnảysinhđểđiềuchỉnh kịp thời.Từ đó tạo ra sản phẩmvà dịch
vụ có chấtlượngcao
Hạnchế:
Dễlàm nảysinhmâuthuẩn;trongthựctế,cácnhà QLDAthườngthiếu quyền hạn so vớimức độ trách nhiệmđược giao Do vậy,QLDAphụthuộcvàothiệnchícủanhàquản lý trong tổchứcmẹ; Vấnđề hậu củadự án như:bố trílạilaođộng, giảiphóngnguồn lực
1.2.3 Khái niệm Dự án đầu tư và quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình
Khái niệm dự án đầu tư xây dựng
Khi đầu tư xây dựng công trình, Chủ đầu tư ( CĐT ) xây dựng công trình phải lập báo cáo đầu tư, dự án đầu tư (hoặc lập báo cáo kinh tế- kỹ thuật) để xem xét, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án
Theo Luật xây dựng thì dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có
liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm,
Trang 20dịch vụ trong một thời hạn nhất định Hồ sơ dự án đầu tư xây dựng bao gồm 2 phần, phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở
Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng công trình
Dự án xây dựng là tập hợp các hồ sơ và bản vẽ thiết kế, trong đó bao gồm các tài liệu pháp lý, quy hoạch tổng thể, kiến trúc, kết cấu, công nghệ tổ chức thi công … được giải quyết Các dự án đầu tư xây dựng có một số đặc điểm sau:
* Dự án có tính thay đổi:
Dự án xây dựng không tồn tại một cách ổn định cứng, hàng loạt phần tử của nó đều có thể thay đổi trong quá trình thực thi do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn các tác nhân từ bên trong như nguồn nhân lực, tài chính, các hoạt động sản xuất… và bên ngoài như môi trường chính trị, kinh tế, công nghệ, kỹ thuật … và thậm chí cả điều kiện kinh tế xã hội
* Dự án có tính duy nhất:
Mỗi dự án đều có đặc trưng riêng biệt lại được thực hiện trong những điều kiện khác biệt nhau cả về địa điểm, không gian, thời gian và môi trường luôn thay đổi
* Dự án có hạn chế về thời gian và quy mô:
Mỗi dự án đều có điểm khởi đầu và kết thúc rõ ràng và thường có một số kỳ hạn
có liên quan Có thể ngày hoàn thành được ấn định một cách tuỳ ý, nhưng nó cũng trở thành điểm trọng tâm của dự án, điểm trọng tâm đó có thể là một trong những mục tiêu của người đầu tư Mỗi dự án đều được khống chế bởi một khoảng thời gian nhất định, trên cơ sở đó trong quá trình triển khai thực hiện, nó là cơ sở để phân bổ các nguồn lực sao cho hợp lý và có hiệu quả nhất Sự thành công của Quản lý dự án ( QLDA ) thường được đánh giá bằng khả năng có đạt được đúng thời điểm kết thúc đã được định trước hay không?
Quy mô của mỗi dự án là khác nhau và được thể hiện một cách rõ ràng trong mỗi dự án vì điều đó quyết định đến việc phân loại dự án và xác định chi phí của dự án
Trang 21* Dự án có liên quan đến nhiều nguồn lực khác nhau:
Triển khai dự án là một quá trình thực hiện một chuỗi các đề xuất để thực hiện các mục đích cụ thể nhất định, chính vì vậy để thực hiện đƣợc nó chúng ta phải huy động nhiều nguồn lực khác nhau, việc kết hợp hài hoà các nguồn lực đó trong quá trình triển khai là một trong những nhân tố góp phần nâng cao hiệu quả dự án
Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tƣ xây dựng
Dự án đầu tƣ xây dựng và quá trình đầu tƣ xây dựng của bất kỳ dự án nào cũng bao gồm 3 giai đoạn:
- Chuẩn bị đầu tƣ;
- Thực hiện đầu tƣ;
- Kết thúc xây dựng và đƣa công trình vào khai thác sử dụng
Quá trình thực hiện dự án đầu tƣ có thể mô tả bằng sơ đồ sau:
Lập Báo cáo
đầu tƣ Lập Dự án đầu tƣ
Thiết kế Đấu thầu Thi công Nghiệm
thu
Đối với DA quan trọng quốc gia
Lập báo cáo Thiết kế kỹ thuật
Chuẩn bị đầu tƣ Thực hiện đầu tƣ Kết thúcdự
án đầu tƣ
Bảng 1.2.2 Sơ đô thực hiện dự án
Trang 22a/ Giai đoạn chuẩn bị đầu tư:
Đối với các dự án quan trong quốc gia theo Nghị quyết số 66/2006/QH11 của Quốc hội thì CĐT phải lập Báo cáo đầu tư trình Chính phủ xem xét để trình Quốc hội thông qua chủ trương và cho phép đầu tư Đối với dự án nhóm A không có trong quy hoạch ngành được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì CĐT phải báo cáo Bộ quản lý ngành để xem xét, bổ sung quy hoạch theo thẩm quyền hoặc trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung quy hoạch trước khi lập dự án đầu tư xây dựng công trình Vị trí, quy mô xây dựng công trình phải phù hợp với quy hoạch xây dựng được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nếu chưa có trong quy hoạch xây dựng thì phải được Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận
b/ Giai đoạn thực hiện đầu tư:
Sau khi báo cáo đầu tư được phê duyệt DAĐT được chuyển sang giai đoạn tiếp theo: giai đoạn thực hiện đầu tư
Vấn đề đầu tiên là lựa chọn đơn vị tư vấn, phải lựa chọn được những chuyên gia
tư vấn, thiết kế giỏi trong các tổ chức tư vấn, thiết kế giàu kinh nghiệm, có năng lực thực thi việc nghiên cứu từ giai đoạn đầu, giai đoạn thiết kế đến giai đoạn quản lý giám sát xây dựng- đây là nhiệm vụ quan trọng và phức tạp Trong khi lựa chọn đơn vị tư vấn, nhân tố quyết định là cơ quan tư vấn này phải có kinh nghiệm qua những dự án đã được họ thực hiện trước đó Một phương pháp thông thường dùng để chọn là đòi hỏi các cơ quan tư vấn cung cấp các thông tin về kinh nghiệm, tổ chức sau đó xem xét lựa chọn rồi tiến tới đấu thầu Việc lựa chọn nhà thầu tư vấn xây dựng công trình được thực hiện theo Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ
Sau khi lựa chọn được nhà thầu thiết kế, trên cơ sở dự án được phê duyệt, nhà thầu thiết kế tổ chức thực hiện các công việc tiếp theo của mình Tuỳ theo quy mô, tính chất công trình xây dựng, việc thiết kế có thể thực hiện theo một bước, hai bước hay ba bước
Trang 23Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công áp dụng đối với công trình chỉ lập Báo cáo kinh tế kỹ thuật
Thiết kế hai bước bao gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công áp dụng đối với công trình quy định phải lập dự án đầu tư
Thiết kế ba bước bao gồm thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công áp dụng đối với công trình quy định phải lập dự án và có quy mô là cấp đặc biệt, cấp I và công trình cấp II có kỹ thuật phức tạp do người quyết định đầu tư quyết định
Sau khi sản phẩm thiết kế được hình thành, CĐT tổ chức thẩm định hồ sơ TKKT-TDT và trình lên cơ quan nhà nước có thẩm quyền (cụ thể là người có thẩm quyền ra quyết định đầu tư) phê duyệt Trường hợp CĐT không đủ năng lực thẩm định thì thuê các tổ chức, cá nhân tư vấn có đủ điều kiện năng lực để thẩm tra dự toán thiết
kế công trình làm cơ sở cho việc phê duyệt Trên cơ sở kết quả thẩm định TKKT-DT người có thẩm quyền quyết định đầu tư sẽ ra quyết định phê duyệt TKKT-DT Khi đã
có quyết định phê duyệt TKKT-TDT, CĐT tổ chức đấu thầu xây dựng nhằm lựa chọn nhà thầu có đủ điều kiện năng lực để cung cấp các sản phẩm dịch vụ xây dựng phù hợp, có giá dự thầu hợp lý, đáp ứng được yêu cầu của CĐT và các mục tiêu của dự án
Sau khi lựa chọn được nhà thầu thi công, CĐT tổ chức đàm phán ký kết hợp đồng thi công xây dựng công trình với nhà thầu và tổ chức quản lý thi công xây dựng công trình Nội dung quản lý thi công xây dựng công trình bao gồm quản lý chất lượng xây dựng; quản lý tiến độ xây dựng; quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình; quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng; quản lý môi trường xây dựng
Tóm lại, trong giai đoạn này CĐT chịu trách nhiệm đền bù, giải phóng mặt bằng xây dựng theo tiến độ và bàn giao mặt bằng xây dựng cho nhà thầu xây dựng; trình duyệt hồ sơ TKKT-DT; tổ chức đấu thầu; đàm phán ký kết hợp đồng, quản lý chất lượng kỹ thuật công trình trong suốt quá trình thi công và chịu trách nhiệm toàn bộ các công việc đã thực hiện trong quá trình triển khai dự án
Trang 24c/ Giai đoạn kết thúc xây dựng và đưa công trình vào khai thác sử dụng:
Sau khi công trình được thi công xong theo đúng thiết kế đã được phê duyệt, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật, CĐT thực hiện công tác bàn giao công trình cho cơ quan quản lý, sử dụng thực hiện khai thác, vận hành công trình với hiệu quả cao nhất
Như vậy các giai đoạn của quá trình đầu tư có mối liên hệ hữu cơ với nhau, mỗi giai đoạn có tầm quan trọng riêng của nó cho nên không đánh giá quá cao hoặc xem nhẹ một giai đoạn nào và kết quả của giai đoạn này là tiền đề của giai đoạn sau Trong quá trình quản lý đầu tư xây dựng CĐT luôn đóng vai trò quan trọng và quyết định đến
việc nâng cao hiệu quả đầu tư và xây dựng
Trước đây, tuỳ theo quy mô và tính chất của dự án, năng lực của CĐT mà dự án
sẽ được người quyết định đầu tư quyết định được thực hiện theo một trong số các hình thức sau: CĐT trực tiếp quản lý thực hiện dự án; Chủ nhiệm điều hành dự án; Hình thức chìa khoá trao tay và hình thức tự thực hiện dự án
Hiện nay, theo Luật Xây Dựng 2003, Nghị định số 12/NĐ-CP và quy định chỉ
có hai hình thức quản lý dự án đó là: CĐT trực tiếp quản lý dự án và CĐT thuê tổ chức
tư vấn quản lý điều hành dự án:
1.2.4.1.1- CĐT trực tiếp quản lý thực hiện dự án
Trang 25Trong trường hợp này CĐT thành lập BQLDA để giúp CĐT làm đầu mối quản
lý dự án Ban quản lý dự án phải có năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án theo yêu cầu của CĐT Ban quản lý dự án có thể thuê tư vấn quản lý, giám sát một số phần việc mà Ban quản lý dự án không có đủ điều kiện, năng lực để thực hiện nhưng phải được sự đồng ý của CĐT
Đối với dự án có quy mô nhỏ, đơn giản có tổng mức đầu tư dưới 1 tỷ đồng thì CĐT có thể không lập Ban quản lý dự án mà sử dụng bộ máy chuyên môn của mình để quản lý, điều hành dự án hoặc thuê người có chuyên môn, kinh nghiệm để giúp quản lý thực hiện dự án
Hợp đồng
Sơ đồ1.2.4.1.1: Hình thức CĐT trực tiếp quản lý thực hiện dự án
1.2.4.1.2 CĐT thuê tổ chức tư vấn quản lý điều hành dự án:
Trong trường hợp này, tổ chức tư vấn phải có đủ điều kiện năng lực tổ chức quản lý phù hợp với quy mô, tính chất của dự án Trách nhiệm, quyền hạn của tư vấn quản lý dự án được thực hiện theo hợp đồng thoả thuận giữa hai bên Tư vấn quản lý
dự án được thuê là tổ chức, cá nhân tư vấn tham gia quản lý nhưng phải được CĐT chấp thuận và phù hợp với hợp đồng đã ký với CĐT Khi áp dụng hình thức thuê tư vấn quản lý dự án, CĐT vẫn phải sử dụng các đơn vị chuyên môn thuộc bộ máy của
Trang 26mình hoặc chỉ định đầu mối để kiểm tra, theo dõi việc thực hiện hợp đồng của tư vấn quản lý dự án
Trình
Phê duyệt Hợp đồng Hợp đồng
Thực hiệnQuản lý
Sơ đồ1.2.4.1.2 CĐT thuê tổ chức tư vấn quản lý điều hành dự án 1.2.4.2 Hình thức quản lý dự án cụ thể trong từng doanh nghiệp (thường áp dụng với doanh nghiệp vừa và nhỏ)
Có bốn cơ cấu tổ chức dự án cơ bản là:
- Mô hình dự án chức năng,
- Cơ cấu dự án chuyên trách,
- Cơ cấu dự án ma trận,
- Cơ cấu dự án mạng lưới
1.2.4.2.1Mô hình dự án chức năng (cơ cấu tổ chức dự án kiêm nhiệm)
Một cách thức đơn giản tổ chức dự án là quản lý dự án trong cơ cấu tổ chức hiện tại của công ty mẹ Theo cách thức tổ chức dự án chức năng thì các phần công việc khác nhau của dự án được phân bổ cho các bộ phận chức năng khác nhau trong công ty thực hiện Việc phối hợp các hoạt động của dự án được thực hiện theo kênh quản lý hiện thời của công ty Ví dụ một công ty sản xuất dụng cụ muốn khác biệt hoá dòng sản phẩm của mình cho những người thuận tay trái Khi cấp lãnh đạo quyết định thực
CHỦ ĐẦU TƯ
Tư vấn quản lý dự
án
Người có thẩm quyền quyết định đầu tư
DỰ ÁN Nhà thầu
Trang 27hiện dự án, các phần việc của dự án được phân bổ cho các bộ phận chức năng trong công ty thực hiện Phòng thiết kế chịu trách nhiệm điều chỉnh kiểu dáng sản phẩm cho phù hợp với người thuận tay trái Phòng sản xuất chịu trách nhiệm thiết kế quy trình sản xuất và máy móc thiết bị để sản xuất cho mẫu sản phẩm mới này Phòng marketing chịu trách nhiệm nghiên cứu thị trường, ước tính nhu cầu và phát triển kênh bán hàng Toàn bộ dự án sẽ được chỉ đạo và phối hợp theo cơ cấu quản lý hiện tại của công ty và
dự án là một nội dung trong các chương trình nghị sự của lãnh đạo công ty Cơ cấu chức năng cũng phù hợp với những dự án khi mà một bộ phận chức năng có lợi ích chính trong việc thực hiện dự án Lãnh đạo cấp cao của bộ phận đó sẽ chịu trách nhiệm điều phối các hoạt động dự án Ví dụ dự án di chuyển nhà máy đến một địa điểm sản xuất mới sẽ do phòng sản xuất chịu trách nhiệm chính Dự án nâng cấp hệ thống thông tin quản lý sẽ do phòng công nghệ thông tin chịu trách nhiệm quản lý và thực hiện dự
án Dự án đánh giá hiệu quả và tác động của các hoạt động marketing sẽ do phòng marketing đảm nhiệm Phần lớn khối lượng công việc của dự án sẽ được tiến hành trong phạm vi của bộ phận đó và sự phối hợp hoạt động với các phòng ban khác sẽ thông qua kênh quản lý hiện thời của công ty
1.2.4.2.2 Mô hình dự án chuyên trách
Ở một thái cực khác của tổ chức dự án là cơ cấu dự án chuyên trách - tức là tổ chức các đội dự án làm việc chuyên trách cho dự án và tách biệt với các hoạt động của công ty
mẹ Trong cơ cấu dự án chuyên trách các công ty thường bổ nhiệm nhà quản lý dự án
và những nhân sự chủ chốt làm việc toàn thời gian và liên tục cho đến khi dự án kết thúc Cán bộ dự án thường làm việc trong một môi trường biệt lập hoàn toàn về vật lý với các hoạt động khác của công ty Các dự án nghiên cứu & phát triển các sản phẩm mới quan trọng thường được tổ chức theo cơ cấu dự án chuyên trách Trong một số ngành kinh tế mà sản phẩm là các dự án đơn chiếc cung cấp cho khách hàng như ngành xây dựng, dịch vụ tư vấn thì toàn bộ công ty được tổ chức để hỗ trợ cho việc thực hiện các dự án Toàn bộ hoạt động chính của công ty được tổ chức thành các đội
Trang 28dự án tương đối độc lập với nhau làm việc cho các dự án cụ thể Các phòng ban chức năng được tổ chức để hỗ trợ các đội dự án: phòng marketing thì chuyên trách trong việc tìm kiếm các đơn hàng mới, phòng nhân sự chịu trách nhiệm tuyển dụng và đào tạo nhân sự đáp ứng yêu cầu của các dự án, phòng quản trị thiết bị chịu trách nhiệm điều độ máy móc thiết bị nhằm đáp ứng yêu cầu của các dự án và đảm bảo sử dụng hiệu quả nhất các trang thiết bị
1.2.4.2.3Mô hình tổ chức dự án dạng ma trận
Cơ cấu tổ chức dạng ma trận là một cơ cấu tổ chức lai ghép trong đó cơ cấu quản lý theo chiều ngang của dự án được „lồng ghép‟ vào cơ cấu tổ chức theo chiều dọc của công ty Trong cơ cấu tổ chức dạng ma trận thường có hai hệ thống chỉ huy, một hệ thống chỉ huy theo kênh chức năng và một hệ thống theo kênh dự án Thay vì phân bổ từng phần công việc dự án cho các bộ phận chức năng để tạo ra các nhóm tự quản, các thành viên tham gia dự án báo cáo kết quả công việc đồng thời cho trưởng phòng ban chức năng và nhà quản lý dự án Các công ty áp dụng cơ cấu tổ chức dự án dạng ma trận theo nhiều cách thức khác nhau Có công ty áp dụng cơ cấu tổ chức dạng
ma trận một cách tạm thời để thực hiện các dự án cụ thể, có công ty lại áp dụng cơ cấu
tổ chức dạng ma trận như một cách thức tổ chức chính của công ty
Cơ cấu ma trận được thiết kế để sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả nhất thông qua việc bố trí cán bộ làm việc cho các dự án và đồng thời vẫn có khả năng thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của phòng ban chức năng Đồng thời cách thức tổ chức dự án dạng ma trận cũng đạt được sự nhất quán cao hơn thông qua việc bổ nhiệm chính thức
và quy định quyền hạn trách nhiệm cho nhà quản lý dự án Về mặt lý thuyết cơ cấu tổ chức dạng ma trận sẽ tạo ra sự tập trung kép về khía cạnh chuyên môn kỹ thuật của phòng ban chức năng và yêu cầu của dự án mà điều này đã không có được trong cơ cấu
tổ chức dự án chuyên trách và cơ cấu chức năng Về nguyên tắc thì mọi hoạt động và quyết định dự án quan trong phải được thảo luận giữa nhà quản lý dự án và trưởng các phòng ban chức năng Nhà quản lý dự án chịu trách nhiệm phối hợp các đầu vào từ các
Trang 29phòng ban chức năng và giám sát việc hoàn thành dự án Các trưởng phòng ban chức năng chịu trách nhiệm giám sát việc đảm bảo các đầu vào theo yêu cầu dự án Các cơ cấu tổ chức dự án dạng ma trận khác nhau Trong thực tế có nhiều hình thức cơ cấu tổ chức dự án ma trận khác nhau tuỳ thuộc vào mối tương quan quyền lực tương đối của nhà quản lý dự án và trưởng các phòng ban chức năng Cơ cấu ma trận chức năng (hoặc còn gọi là ma trận yếu, ma trận nhẹ) chỉ các loại hình cơ cấu tổ chức ma trận trong đó cán cân quyền lực nghiêng về phía các trưởng phòng ban chức năng Ma trận cân đối, ma trận trung bình chỉ cơ cấu tổ chức ma trận truyền thống trong đó có sự cân đối quyền lực giữa nhà quản lý dự án và trưởng phòng ban chức năng Ma trận dự án là
cơ cấu tổ chức ma trận trong đó cán cân quyền lực nghiêng về phía nhà quản lý dự án
Sư khác biệt tương đối về quyền lực giữa nhà quản lý dự và trưởng phòng ban chức năng biểu hiện qua một số khía cạnh sau
Một số đặc điểm chính của ba cơ cấu tổ chức dự án dạng ma trận
Ma trận chức năng - Kiểu cơ cấu tổ chức này tương tự như cơ cấu chức năng và điểm khác biệt là có một nhà quản lý dự án chính thức có nhiệm vụ điều phối các hoạt động của dự án Các trưởng bộ phận chức năng chịu trách nhiệm thực hiện phần việc của dự án được phân công Nhà quản lý dự án đơn giản chỉ thực hiện công việc như của một trợ lý giúp việc như liệt kê công việc và lên kế hoạch tiến độ, thu thập thông tin về tình hình thực hiện, hỗ trợ cho việc kết thúc dự án Nhà quản lý dự án chỉ có vai trò gián tiếp trong việc đẩy nhanh tiến độ hoặc theo dõi dự án Các trưởng bộ phận chức năng có toàn quyền quyết định các công việc lien quan và phân công ai làm việc
gì và khi nào hoàn thành công việc
Ma trận cân bằng – Đây là dạng ma trận truyền thống trong đó nhà quản lý dự
án chịu trách nhiệm xác định các hoạt động cần phải thực hiện trong khi trưởng các bộ phận chức năng quan tâm đến các công việc sẽ được thực hiện như thế nào Nói một cách cụ thể thì nhà quản lý dự án lập kế hoạch tổng thể thực hiện dự án, phối hợp thống nhất sự đóng góp về chuyên môn từ các phòng ban chức năng, lên kế hoạch tiến độ, và
Trang 30theo dõi quá trình thực hiện Các trưởng bộ phận chịu trách nhiệm phân công nhiệm vụ
và giám sát quá trình thực hiện phần công việc dự án được giao theo các tiêu chuẩn chất lượng và tiến độ do nhà quản lý dự án đã lập ra Kết hợp giữa “làm cái gì với làm như thế nào” đòi hỏi cả hai phía phải hợp tác chặt chẽ với nhau và phải cùng nhau quyết định các vấn đề cả về chuyên môn và điều hành
Ma trận dự án – Hình thức tổ chức này tạo ra cảm giác của đội dự án trong cơ cấu ma trận Nhà quản lý dự án kiểm soát hầu như toàn bộ dự án bao gồm cả việc đánh đổi phạm vi dự án và cả huy động nhân lực từ các phòng ban chức năng Nhà quản lý
dự án có quyền quyết định thời gian nào và chuyên gia nào phải thực hiện nhiệm vụ và
có tiếng nói cuối cùng về các quyết định quan trọng của dự án Trưởng các bộ phận chức năng ít có vai trò đến nhân viên của mình và được tham vấn về các vấn đề chuyên môn khi có yêu cầu
1.2.4.2.4 Cơ cấu tổ chức dự án mạng lưới hoặc cơ cấu ảo
Một xu thế mới trong bối cảnh kinh doanh hiện nay là các công ty đang tiến hành tái cấu trúc hoạt động theo hướng thu hẹp quy mô, tập trung vào lĩnh vực chính dựa trên năng lực cốt lõi và kiểm soát chặt chẽ chi phí Các công ty kết hợp với nhau
để cùng nhau tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ cung cấp ra thị trường và hình thành nên cơ cấu gọi là cơ cấu mạng liên kết các công ty Trong cấu trúc liên kết thường có một số
tổ chức vệ tinh kết hợp xung quanh một công ty đầu mối Công ty đầu mối sẽ điều phối quá trình của cả mạng liên kết và cung cấp một hoặc hai năng lực cốt lõi, ví dụ marketing hoặc phát triển sản phẩm
1.2.5.Một số công cụ quản lý ứng dụng trong quản lý dự án đầu tư và quản lý
dự án đầu tư xây dựng công trình
1.2.5.1 Cáccôngcụquảnlýứng dụng đánhgiáhiệu quảtàichínhtrong lậpvàthẩmđịnhDựánđầutư(đểlựachọndựán)
Cácchỉtiêuđịnhlượngđánhgiáhiệuquảtàichínhtrong điềukiện bìnhthường:
Trang 31Chỉtiêu NPV, IRR, B/C, T,
Phươngphápphântíchđịnhlượngrủirođểlựachọndựán:
Phântíchđộnhạy,Phântíchxácsuất,Tỷsuấtchiếtkhấuđiềuchỉnh
Cáccông cụ quản lý ứng dụng trong đánh giá năng lực tài chínhnhàthầu:
Sửdụngcác chỉtiêu tàichính như:Khảnăngthanhtoán; Cáctỷsốvềcơcấuvốn;Cáctỷsố vềhoạtđộng;Tỷsốsinhlời
Cáccông cụ quảnlý ứngdụng trong kiểmsoáttiến độ, chiphí vàkhốilượngcôngviệchoànthànhthựchiệndựán:
Phương phápEVM (EVM-EarnedValueManagement),Biểuđồxươngcá,
Côngcụứngdụngtrongkiểmsoátrủiro:
PhươngphápEVM
Công cụ quản lý ứng dụng trong kiểm soát chất lượng XDCT:
Biểu đồ kiểmsoát,biểu đồ xươngcá, biểu đồPareto
CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
LUẬN VĂN
Trang 322.1 Tổng quan về hình thức và phương pháp nghiên cứu về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
2.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu:
2.1.1.1 Thu thập dữ liệu thứ cấp
Sử dụng các tài liệu về quản lý dự án công trình xây dựng, các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học, giáo sư tiến sỹ về công tác quản lý dự án xây dựng, sử dụng các số liệu của Tổng cục thống kê, Thanh tra Chính phủ, bộ Tài chính, bộ Kế hoạch
đầu tư, bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, bộ Thông tin truyền thông, (được sử
dụng làm số liệu ở chương 3) v.v trong công tác quản lý dự án để làm cơ sở đánh giá
phân tích thực trạng, quy trình tác nghiệp cho dự án đầu tư từ bối cảnh của công tác hoạch định, thẩm định, tổ chức thực hiện, quy trình tác nghiệp giữa các bộ phận chức năng, đảm bảo nội dung phương pháp và các quy định của pháp luật, các biến cố thực
tế đầu tư
2.1.1.2 Thu thập dữ liệu sơ cấp
Ngoài phương pháp quan sát để thu thập dữ liệu phục vụ cho công việc nghiên cứu tìm hiểu quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tác giả sử dụng phương pháp phỏng vấn để thu thập dữ liệu
+ Phỏng vấn cá nhân: Tiếp xúc trực tiếp giữa tác giả với một đối tượng phỏng vấn Đối tượng phỏng vấn có thể là một người trong một ban quản lý dự án, một người công tác tại Thanh tra chính phủ, một người phụ trách trong Bộ tài chính v.v nhằm thu thập số liệu bổ xung cho công tác phân tích về quản lý dự án
Khi tham khảo ý kiến về hệ thống văn bản pháp quy liên quan đến quản lý dự
án, dự án đầu tư xây dựng công trình của những người có trình độ năng lực về quản lý
dự án hiện đang công tác tại các Bộ ban ngành, hoặc công tác tại các ban quản lý dự án thì mỗi văn bản đều được tham khảo dưới dạng:
Trang 33Phỏng vấn nhóm: Xin phép các chủ đầu tư, đơn vị chủ quản để phỏng vấn một phòng ban, hay một tổ làm việc tạo điều kiện cho việc thu thập dữ liệu về công tác hoạch định, thẩm định, giải phóng mặt bằng, … một cách nhanh chóng
2.1.1.3 Phương pháp điều tra bảng hỏi
Quản lý dự án đầu tư xây dựng là một vấn đề lớn, rất phức tạp liên quan đến rất nhiều chủ thể Để nâng cao chất lượng công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng cần phải giải quyết một cách đồng bộ và bài bản nhiều vấn đề, mỗi vấn đề đều có những tác động nhất định ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng Nghiên cứu để tìm ra những nguyên nhân của sự hạn chế, tồn tại từ đó đề xuất những giải pháp cho vấn đề này là rất khó khăn Do đặc thù của lĩnh vực xây dựng là các công trình thường được đầu tư xây dựng trong thời gian dài, trong khi các cơ chế chính sách của Nhà nước thường xuyên thay đổi, vì vậy nên công tác phân tích đánh giá các dự án đầu tư xây dựng gặp rất nhiều khó khăn Để đảm bảo cho nghiên cứu bao quát được các vấn đề và giải quyết được câu hỏi nghiên cứu, đồng thời nhằm đạt độ tin cậy trong quá trình phân tích dữ liệu thu thập được từ bảng câu hỏi, tác giả.đã tập trung nghiên cứu hướng giải quyết một số nội dung chính sau đây:
Trang 34a Sử dụng bảng câu hỏi để đánh giá về hệ thống văn bản pháp quy hướng dẫn thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình
b Sử dụng bảng câu hỏi để đánh giá giai đoạn chuẩn bị đầu tư
Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu tư và quy mô đầu tư;
Tiến hành tiếp xúc, thăm dò thị trường trong nước và ngoài nước để xác định nhu cầu tiêu thụ, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tìm nguồn cung ứng thiết bị, vật
tư cho sản xuất; xem xét khả năng về nguồn vốn đầu tư và lùa chọn hình thức đầu tư;
Tiến hành điều tra, khảo sát và chọn địa điểm xây dựng;
Lập dự án đầu tư;
Gửi hồ sơ dự án và văn bản trình đến người có thẩm quyền quyết định đầu tư tổ chức cho vay vốn đầu tư và cơ quan thẩm định dự án đầu tư
c Sử dụng bảng câu hỏi để đánh giá giai đoạn thực hiện đầu tư
Xin giao đất hoặc thuê đất (đối với dự án có sử dụng đất);
Xin giấy phép xây dựng (nếu yêu cầu phải có giấy phép xây dựng) và giấy phép khai thác tài nguyên (nếu có khai thác tài nguyên);
Thực hiện việc đền bù giải phóng mặt bằng, thực hiện kế hoạch tái định cư và phục hồi (đối với các dự án có yêu cầu tái định cư và phục hồi), chuẩn bị mặt bằng xây dựng (nếu có);
Mua sắm thiết bị và công nghệ;
Thực hiện việc khảo sát, thiết kế xây dựng;
Thẩm định, phê duyệt thiết kế và tổng dự toán, dự toán công trình;
Tiến hành thi công xây lắp;
Kiểm tra và thực hiện các hợp đồng;
Trang 35Quản lý kỹ thuật, chất lượng thiết bị và chất lượng xây dùng;
Vận hành thử, nghiệm thu, quyết toán vốn đầu tư, bàn giao và thực hiện bảo hành sản phẩm
d Sử dụng bảng câu hỏi để đánh giá giai đoạn kết thúc xây dựng đưa dự án vào khai thác sử dụng
Nghiệm thu, bàn giao công trình;
Thực hiện việc kết thúc xây dựng công trình;
Vận hành công trình và hướng dẫn sử dụng công trình;
Bảo hành công trình;
Quyết toán vốn đầu tư;
Phê duyệt quyết toán
2.1.2 Phương pháp xử lý dữ liệu
Thông qua các số liệu thu thập được từ quá trình chuẩn bị dự án, thực hiện dự
án, đưa dự án vào vận hành khai thác của các ban quản lý dự án, các bộ như bộ Thông tin truyền thông, bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, bộ Kế hoạch, bộ Tài chính, Thanh tra chính phủ, Kiểm toán nhà nước tác giả đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ những
cơ sở lý luận thực tiễn, phát triển nhận thức và những quan điểm về quản lý dự án và điều hành dự án xây dựng từ đó đề ra các giải pháp hoàn thiện quy trình quản lý nhằm nâng cao hiệu quả dự án đầu tư xây dựng trong điều kiện và môi trường kinh tế Việt Nam nói chung cũng như trong dự án xây dựng bệnh viện quốc tế cao cấp Bình An nói riêng
Tác giả sử dụng khi hệ thống hóa các văn bản pháp quy về công tác quản lý dự
án được ban hành tại Việt Nam
Trang 362.2 Khung khổ phân tích
2.4.1Về cơ sơ khoa học:
Hệ thống hoá và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về quy trình thực hiện, tác nghiệp đáp ứng nâng cao công tác Quản lý các dự án xây dựng cơ bản của công tác quản lý dự án đầu tư và dự án đầu tư xây dựng công trình nói chung và công tác quản
lý dự án và dự án đầu tư xây dựng công trình của ngân hàng Phát triển Việt Nam đặc biệt trong dự án xây dựng bệnh viện quốc tế Bình An
Làm rõ, đưa ra các đặc điểm của công tác Quản lý các dự án xây dựng cơ bản, những nhân tố ảnh hưởng, các điều kiện để công tác quản lý các dự án thông qua các giai đoạn chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư có hiệu quả tại Việt Nam Xây dựng các kịch bản về những rủi ro trong phạm vi nghiên cứu của đề tài đối với dự án do ảnh hưởng của công tác quản lý các dự án, từ đó làm rõ sự cần thiết phải thiết kế quy trình, hoàn thiện công tác tác nghiệp nhằm mục tiêu kiểm soát, hoạch định và quản lý các dự
án đầu tư Công trình xây dựng trong điều kiện chính sách đầu tư hiện nay và định hướng phát triển mô hình hoạt động của hệ thống Quản lý các dự án xây dựng cơ bản theo pháp luật Việt Nam quy định
2.4.2 Về cơ sở thực tiễn:
Đánh giá tổng quan về các hoạt động quản lý các dự án xây dựng cơ bản tại Việt Nam, công tác quản lý dự án của ngân hàng Phát triển Việt Nam đặc biệt quản lý dự án xây dựng bệnh viện quốc tế cao cấp Bình An
Phân tích và đánh giá thực trạng Quy trình tác nghiệp cho việc Quản lý các dự
án đầu tư trong các giai đoạn đầu tư từ bối cảnh của công tác hoạch định, thẩm định, tổ chức thực hiện, Quy trình tác nghiệp giữa các bộ phận chức năng, đảm bảo nội dung, phương pháp và các quy định pháp luật, các biến số thực tế đầu tư Đưa ra những tồn tại trong quy trình tác nghiệp, kỹ năng cần thiết, công tác Quản lý các dự án xây dựng
cơ bản của ngân hàng Phát triển và nguyên nhân của những tồn tại đó
2.4.3 Trên cơ sở lý luận và thực tiễn
Trang 37Luận văn xây dựng hệ thống các quan điểm và đề xuất, thiết kế những quy trình tác nghiệp, phù hợp nhằm nâng cao công tác Quản lý các dự án xây dựng cơ bản tại Việt Nam nói chung và tại ngân hàng Phát triển Việt Nam nói riêng, đặc biệt công tác quản lý dự án xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An Các quan điểm, thiết kế quy trình tác nghiệp được xây dựng cùng với những tồn tại đã phân tích là định hướng để hoàn thiện nâng cao công tác Quản lý các dự án đầu tư xây dựng
Các giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện từ nhận thức đến tổ chức áp dụng thực hiện, nội dung, phương pháp, quy trình để Quản lý dự án đầu tư xây dựng thông qua kiểm soát, tổ chức thực hiện các giai đoạn đầu tư hiệu quả, tiến độ và đem lại giá trị hiệu dụng của việc đầu tư dự án
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH QUẢN LÝ DỰ ÁN DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG BỆNH VIỆN QUỐC TẾ BÌNH AN CỦA NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN 3.1.Giới thiệu chung về Ngân hàng Phát triển Việt Nam
Trang 38Hội đồng quản lý và ban điều hành ngân hàng phát triển Việt Nam viết tắt là: VDB
Ngày 19/5/2006, thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 108/2006/QĐ-TTg thành lập Ngân hàng Phát triển Việt Nam trên cơ sở tổ chức lại hệ thống Quỹ hỗ trợ phát triển (được thành lập theo Nghị định số 50/1999/NĐ-CP ngày 08 tháng 7 năm 1999) để thực hiện chính sách tín dụng đầu tư phát triển và tín dụng đầu tư xuất khẩu của nhà nước
Tên giao dịch quốc tế: The VietnamDevelopment Bank
Ban quản lý dự án bệnh viện cao cấp Bình An được thành lập theo quyết định số 69/QĐ-NHPT8 của Tổng giám đốc Ngân hàng Phát triển Việt Nam
Ban quản lý Dự án đầu tư xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An là đơn vị trực thuộc Ngân hàng Phát triển Việt Nam, có nhiệm vụ giúp Tổng giám đốc ngân hàng Phát triển Việt Nam quản lý và thực hiện đầu tư xây dựng dự án bệnh viện cao cấp Bình An và đóng vai trò là cơ quan thực hiện dự án
Nhiệm vụ của Ban quản lý dự án xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An:
Quản lý việc thực hiện đầu tư có sử dụng vốn vay của các tổ chức đầu tư phát triển quốc tế
Làm đầu mối để làm việc với tất cả các cơ quan có liên quan trong việc giải quyết các vấn đề có liên quan đến dự án
Xây dựng các dự án tiền khả thi và khả thi của dự án đầu tư xây dựng bệnh viện cao cấp Bình An trình Chính phủ phê duyệt
Xây dựng hồ sơ và tổ chức đấu thầu, thuê chuyên gia tư vấn; tổ chức đàm phán
ký kết hợp đồng trao thầu; mua sắm trang thiết bị cho dự án theo đúng nội dung quy định và các chế độ hiện hành trong nước