Môđun 7Phân tích tổ chức và lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới Mục đích Môđun này hướng dẫn học viên phương pháp tư duy và lập kế hoạch hành động để tăng cường trách nhiệm giớ
Trang 1Môđun 7
Phân tích tổ chức và lập kế hoạch hành động
để lồng ghép giới
Mục đích
Môđun này hướng dẫn học viên phương pháp tư duy và lập kế hoạch hành
động để tăng cường trách nhiệm giới cho cơ quan/tổ chức của mình Học viên
sẽ tập áp dụng các kiến thức mới học về lồng ghép giới bằng cách phân tích nhanh mức độ trách nhiệm giới và mức độ sẵn sàng đổi mới của cơ quan mình Kết quả của hoạt động này sẽ được liên hệ với kết quả của hoạt động
đánh giá đã được tiến hành ở Môđun 4 - Cơ sở để lồng ghép giới Học viên sẽ dùng phương pháp SWOT để phân tích nhanh các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của cơ quan mình trong việc thực hiện phương pháp tiếp cận lồng ghép giới
Mục tiêu
Vào cuối môđun, học viên sẽ:
1 Nắm vững các cơ hội và khía cạnh cần quan tâm khi tiến hành lồng ghép giới và tăng cường tác phong làm việc có trách nhiệm giới của cơ quan
2 Thực hành công cụ phân tích tổ chức SWOT để đánh giá thực trạng của cơ quan
3 Lập kế hoạch hành động để bắt đầu quá trình lồng ghép giới trong cơ quan mình
Trang 2môđun 7 chủ đề 1
Phân tích tổ chức từ góc độ giới
Các ý chính
# Phân tích tổ chức là bước đầu tiên của quá trình áp dụng kiến thức về
lồng ghép giới mà học viên vừa tiếp thu vào hoàn cảnh và điều kiện cụ
thể của cơ quan mình
# Việc phân tích tổ chức được tập trung vào 2 khía cạnh: các điều kiện
quan trọng hay cơ sở để lồng ghép giới; mức độ trách nhiệm giới hay
khả năng sẵn sàng đổi mới của tổ chức
# Học viên sẽ phát hiện vấn đề từ 2 khía cạnh phân tích trên và tóm tắt
kết quả phân tích theo bảng SWOT - đây là công cụ lập kế hoạch hữu
hiệu để bắt đầu quá trình đổi mới tổ chức
Trang 3môđun 7 chủ đề 1
Phân tích tổ chức từ góc độ giới
Mục đích
Chủ đề này giúp học viên sử dụng "Bảng phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới tổ chức", kết hợp với kết quả bài tập ở môđun 4 và lập bảng SWOT1
để đánh giá môi trường làm việc cũng như mức độ sẵn sàng đổi mới của cơ quan nhằm thực hiện phương pháp tiếp cận lồng ghép giới
Mục tiêu
Đến cuối tiết, học viên sẽ:
1 Hoàn thành kết quả phân tích tổ chức của cơ quan mình căn cứ theo các điều kiện quan trọng để tiến hành lồng ghép giới
2 Đánh giá nhanh mức độ trách nhiệm giới và sẵn sàng đổi mới của cơ quan
3 Rút ra những kết quả phân tích chính thông qua phương pháp SWOT, nắm được những thuận lợi và nhiệm vụ trước mắt để thúc
đẩy hoạt động lồng ghép giới trong cơ quan mình
4 Nghe và thảo luận về kết quả phân tích tổ chức của các học viên khác
Thời gian
105 phút Giới thiệu chủ đề: 5 phút Giới thiệu về các công cụ phân tích tổ chức: 20 phút Làm việc nhóm hoặc cá nhân: 30 phút
Thảo luận: 50 phút (5 vòng, 10 phút/vòng)
Chuẩn bị
Bảng giấy lật có ghi các mục tiêu của chủ đề
1 SWOT là viết tắt chữ cái đầu của các từ tiếng Anh sau: Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (điểm yếu), Opportunities (cơ hội), Threats (thách thức)
Trang 4 Kết quả đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới thành công (do từng học viên thực hiện ở môđun 4 - chủ đề 1)
Bảng phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới tổ chức
Tuỳ theo đối tượng, số lượng học viên và điều kiện thời gian, giảng viên có thể dự kiến chia nhóm học viên (theo đơn vị công tác, bộ ngành, địa phương) hoặc để họ làm việc cá nhân khi tiến hành
phân tích tổ chức (cách chia nhóm trong chủ đề 1 cần nhất quán
với cách tiến hành trong các chủ đề 2 và 3: lập và trình bày kế hoạch hành động dựa trên kết quả phân tích tổ chức)
Bảng phân tích SWOT
Giấy Ao, giấy chiếu
Các bước tiến hành
Các bước tiến hành 1 Giảng viên dẫn dắt vào chủ đề với những ý sau (5 phút):
- Bây giờ, vấn đề mà chúng ta đặt ra là tìm cách áp dụng những thông tin và phương pháp đã học trong hơn hai ngày qua vào cơ quan của mình
- Thông thường, do bận rộn nhiều việc khác, chúng ta hiếm khi dành thời gian cho việc xem xét, phân tích và lập kế hoạch cho sự thay đổi
- Chủ đề này là cơ hội để học viên tiến hành phân tích một cách hệ thống và xem xét khả năng áp dụng phương pháp tiếp cận lồng ghép giới tại cơ quan mà mình đang công tác
2 Giảng viên giới thiệu mục tiêu của chủ đề
3 Giảng viên trình bày bằng giấy chiếu (20 phút): 3 bước phân tích
tổ chức để tiến hành lồng ghép giới
- Tóm tắt các bước và công cụ phân tích tổ chức
- Sắp xếp 3 công cụ theo thứ tự Giải thích ý nghĩa và cách sử dụng của từng công cụ
Các công cụ phân tích tổ chức bao gồm:
i) Bảng đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới
thành công (được học viên hoàn thành ở môđun 4);
ii) Bảng phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới tổ
chức;
iii) Bảng phân tích SWOT - điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội,
thách thức
- Bước 1 của hoạt động phân tích đã được hoàn thành ở môđun 4 khi chúng ta xem xét các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới Giấy chiếu Môđun 7
- Chủ đề 1
Trang 5Khi đó, các anh/chị đã đánh giá nhanh mức độ tồn tại của các
điều kiện lồng ghép giới trong cơ quan mình
- Bước 2 là phân tích mức độ nhạy cảm giới và trách nhiệm giới của cơ quan, cũng như mức độ sẵn sàng thực hiện lồng ghép giới (sử dụng "Bảng phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới tổ chức")
- Bước 3 là căn cứ vào kết quả của hai bước trên, sử dụng phương pháp SWOT để xác định điểm mạnh, điểm yếu (bên trong cơ quan), những cơ hội và thách thức (bên ngoài cơ quan)
Lưu ý: Cần trình bày rõ từng bảng, đặc biệt, giải thích kỹ Bảng phân
tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới tổ chức
4 Làm việc theo nhóm hoặc cá nhân (30 phút)
Lưu ý: giảng viên đề nghị các nhóm hoặc cá nhân viết kết quả phân
tích SWOT lên giấy A0 để trình bày trong hoạt động 'chợ thông tin'
5.Thảo luận về bảng SWOT của các học viên
Tiến hành hoạt động 'chợ thông tin': là cơ hội để tất cả học viên tự do
trao đổi thông tin được nêu trên bảng SWOT mà họ vừa hoàn thành Mỗi nhóm/cá nhân trình bày kết quả làm việc của mình (10 phút) và tìm hiểu kết quả phân tích của học viên khác mà mình quan tâm
Các bước tiến hành chợ thông tin:
Việc trao đổi thông tin được tiến hành theo 5 vòng (10 phút/vòng) Mỗi vòng sẽ do 5 cá nhân (nếu làm việc cá nhân) hoặc một nhóm (nếu làm việc theo nhóm) lần lượt phụ trách Trình tự tiến hành vòng thứ nhất như sau:
- 5 học viên đầu tiên hoặc đại diện của nhóm thứ nhất sẽ gắn bảng SWOT (kết quả phân tích tổ chức) của mình lên bảng giấy lật và
đợi bên cạnh để sẵn sàng trình bày, giải thích và trả lời câu hỏi về kết quả phân tích của mình, đóng vai "người bán thông tin"
- Các học viên còn lại lần lượt xem qua các bảng SWOT, đặt câu
hỏi và đóng vai "người mua thông tin" (lưu ý: "người mua" có thể
lựa chọn bảng nào mà mình quan tâm, không nhất thiết phải xem hết các bảng SWOT)
- Sau 10 phút, học viên hoán đổi vị trí và bắt đầu vòng 2 tương tự như trên
(Lưu ý: Giảng viên nên phổ biến rõ cách tiến hành hoạt động này và
điều khiển quá trình làm việc của các nhóm theo đúng thời gian đã
định)
* Giảng viên nhắc lại ý chính của chủ đề
Trang 6TàI liệu tham khảo
Giấy chiếu '3 bước phân tích tổ chức để tiến hành lồng ghép giới '
Bảng đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới
Bảng phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới tổ chức
Bảng phân tích SWOT
Trang 7Phân tích tổ chức để
Bao gồm 3 bước:
1 Xây dựng cơ sở để lồng ghép giới
Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới
2 Lập bảng phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới
tổ chức
Đánh giá mức độ trách nhiệm giới và sẵn sàng đổi mới của tổ chức vì mục tiêu bình đẳng giới
3 Tiến hành phân tích SWOT: Tổng hợp thông tin
Sử dụng các kết quả của bước 1 và 2 để rút ra các ưu điểm
và nhược điểm (bên trong), thuận lợi và khó khăn (bên ngoài)
tổ chức trong việc thực hiện phương pháp lồng ghép giới
Môđun 7 - Chủ đề 1 1
Trang 8Bước 2: Phân tích và đánh giá thực trạng nhằm đổi mới
để trở thành một tổ chức có trách nhiệm giới
Tình hình bình đẳng giới
trong cơ quan/tổ chức
Thái độ của lãnh đạo đối với vấn đề bình đẳng giới
Biểu hiện đặc trưng của cán
bộ trong cơ quan/tổ chức về vấn đề bình đẳng giới
Vai trò, vị trí của các cán bộ nòng cốt hoặc những người
đi tiên phong về bình đẳng giới trong cơ quan/tổ chức
Các biện pháp được các cán
bộ nòng cốt hoặc những người đi tiên phong về bình
đẳng giới áp dụng Chưa có nhận thức về giới :
Không nhận thức được sự
khác biệt giới; có xu hướng
chấp nhận vấn đề giới như
vốn có mà không bàn đến các
mối liên hệ giới
Có thái độ tự vệ: chưa sẵn
sàng hoặc thiếu cởi mở đối với những đề xuất mới (nhạy cảm giới)
Bị động: Thiếu nhận thức,
thiếu cam kết và thiếu quan tâm đến bình đẳng giới;
không có biện pháp hành
động
Bị cô lập: Hay bị chế nhạo;
thiếu sự ủng hộ; còn những
hỗ trợ ban đầu lại thường từ bên ngoài tổ chức (từ những người cùng quan điểm)
Đưa giới vào trong chương trình công tác bằng cách giải
thích và đưa ra những thông tin cụ thể; chính thức và không chính thức
Có nhận thức về giới: Có
một số nhận thức về sự khác
biệt giới nhưng thường coi
vấn đề này là công việc của
các Ban nữ công hay Hội phụ
nữ Không nhận thức được
bình đẳng giới là mục tiêu
cuối cùng
Cảm thấy e ngại và miễn cưỡng chấp nhận: Có xu
hướng tìm kiếm giải pháp nhằm xoá bỏ bất bình đẳng giới nhưng không nhất thiết làm thay đổi thực trạng
Có nhận thức nhưng sợ tạo
ra thay đổi: Cần có sự hỗ trợ
và định hướng của cơ quan/tổ chức để họ có thể chấp nhận rủi ro và chủ động làm việc
có trách nhiệm giới
Dám làm: Mạnh dạn, tích
cực hoạt động và chấp nhận rủi ro; không sợ mâu thuẫn;
chỉ được một số ít người trong cơ quan/tổ chức ủng hộ
Đưa ra những lập luận vững chắc: xây dựng các mối quan
hệ hợp tác chiến lược (trong
và ngoài cơ quan/tổ chức) nhằm thực hiện bình đẳng giới
Hướng tới trách nhiệm giới :
Đã có những thay đổi trong tổ
chức để khuyến khích sự
tham gia, tìm hiểu hơn nữa về
các nhu cầu, vấn đề ưu tiên
của phụ nữ và nam giới sao
cho mọi người đều được
hưởng thụ thành quả một cách
bình đẳng
Quan tâm đến hình ảnh giới của cơ quan/tổ chức:
Tạo điều kiện cho các cán bộ nòng cốt về giới hoạt động và quan tâm tới việc hoạch định
và thực hiện các chính sách giới
Sẵn sàng tham mưu cho lãnh đạo: Họ cần có sự ủng
hộ và nguồn lực; có biện pháp hành động để hỗ trợ việc thực hiện các chính sách về bình
đẳng giới trong công việc hàng ngày
Có chiến lược: Nhận thức
được cơ hội của cơ quan/tổ chức và tận dụng các cơ hội này; Có khả năng thuyết phục, linh hoạt và biết cách hợp tác
Là hạt nhân thúc đẩy: Thay
vì tự thực hiện bình đẳng giới,
hỗ trợ mọi người cùng thực hiện
Xây dựng các hệ thống phân tích, hoạch định, giám sát và đánh giá; Các cơ chế
về bồi dưỡng nâng cao kiến thức và trách nhiệm giải trình; khuyến khích các sáng kiến
về bình đẳng giới; mở rộng mạng lưới trong và ngoài cơ quan/tổ chức
Trang 9Môđun 7 - Chủ đề 1
Giới thiệu về Phương pháp phân tích SWOT
trong phân tích tổ chức
Thế nào là phân tích SWOT của một tổ chức ?
SWOT là viết tắt chữ cái đầu của các từ tiếng Anh sau: Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (điểm yếu), Opportunities (cơ hội), Threats (thách thức)
Việc phân tích SWOT gồm đánh giá:
- Điểm mạnh và điểm yếu bên trong thực thể được phân tích (ví dụ, một ngôi làng, một toà nhà, một người, một vấn đề hay một tổ chức)
- Các cơ hội và thách thức là những mặt bên ngoài thực thể được xem xét (ví dụ, những việc ngoài tầm kiểm soát của thực thể đó)
Hai mặt bên trong của một tổ chức (trong phân tích SWOT) là:
Điểm mạnh (Strengths) – là những điểm mà tổ chức đó thực hiện tốt, có khả năng tốt
Điểm yếu (Weakness) – là những điểm mà tổ chức đó thực hiện còn yếu, hay các điều kiện bất lợi bên trong tổ chức
Hai mặt bên ngoài của một tổ chức (trong phân tích SWOT) là:
Cơ hội (Opportunities) – là nhân tố bên ngoài hỗ trợ hay tăng cường hiệu quả cho tổ chức
Thách thức (Threats) – là nhân tố bên ngoài có thể làm hạn chế, gây khó khăn, cản trở các hoạt động của tổ chức
Phân tích SWOT để làm gì ?
Phân tích SWOT thường được tiến hành khi chuẩn bị xây dựng một chiến lược, kế hoạch hay
kế hoạch hành động
Sau khi phân tích SWOT đối với một tổ chức, kết quả thể hiện theo 4 mặt (điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức) được dùng để hoàn chỉnh việc đánh giá tổ chức đó Người lập kế hoạch có thể xây dựng các kế hoạch hành động, kế hoạch công tác trên cơ sở tận dụng điểm mạnh, hạn chế điểm yếu, khai thác cơ hội và dự đoán nguy cơ/thách thức
Dựa vào phân tích SWOT, có thể đặt những câu hỏi sau để lập kế hoạch hành động:
Có thể phát huy các điểm mạnh như thế nào để tận dụng được những cơ hội đã xác
định?
Trang 10 Có thể tận dụng các điểm mạnh như thế nào để vượt qua những thách thức đã xác định?
Cần làm gì để khắc phục những điểm yếu và tận dụng được cơ hội?
Làm thế nào để hạn chế điểm yếu và đối mặt với các nguy cơ/thách thức đã xác định?
Bước 3: Phân tích SWOT
• SWOT là viết tắt chữ cái đầu của các từ tiếng Anh sau: Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (điểm yếu), Opportunities (cơ hội), Threats (thách thức)
• Mỗi phần chỉ nêu 2-3 vấn đề
Đ i ể m M ạ n h Đ i ể m Y ế u
C ơ h ộ i t h á c h t h ứ c
Lưu ý: Học viên cần lưu lại bảng này để sử dụng trong chủ đề tiếp theo
Trang 11chủ đề 2
Lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới
Các ý chính
# Trên cơ sở những kiến thức đã nắm được về phương pháp lồng ghép
giới, việc thực hành lập kế hoạch để lồng ghép giới sẽ giúp học viên
xem xét áp dụng phương pháp này trong hoàn cảnh cụ thể của cơ
quan công tác, đồng thời xác định các biện pháp thúc đẩy quá trình
đổi mới
# Việc thảo luận và lập kế hoạch trong môi trường lớp học là cơ hội tốt
để học viên tiếp thu những ý kiến đóng góp quý báu về bản kế hoạch
của mình, cũng như học hỏi thêm về cách tiếp cận vấn đề mà các
học viên khác sử dụng
Trang 12môđun 7 chủ đề 2
Lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới
Mục đích
Mục đích Chủ đề này hướng dẫn học viên xác định những lĩnh vực khả thi nhằm
tăng cường mức độ sẵn sàng lồng ghép giới hoặc mức độ trách nhiệm giới của cơ quan Học viên sẽ xác định và làm rõ các biện pháp hành
động cụ thể để thực hiện lồng ghép giới
Mục tiêu
Đến cuối tiết, học viên sẽ:
1 Xác định 2 lĩnh vực có thể tiến hành các biện pháp tăng cường mức độ trách nhiệm giới của cơ quan và lồng ghép giới
2 Xây dựng các mục tiêu SMART (theo các tiêu chí: cụ thể, định lượng, khả thi, phù hợp và có thời hạn) cho các lĩnh vực đó
3 Nắm được các nhân tố thuận lợi và khó khăn chủ yếu để đạt được
mục tiêu
Thời gian
90 phút
- Giới thiệu chủ đề và các mục tiêu (5 phút)
- Hướng dẫn lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới - các mục tiêu SMART (15 phút)
- Làm việc cá nhân hoặc nhóm (70 phút)
Chuẩn bị
Bảng giấy lật có ghi các mục tiêu của chủ đề
Giấy chiếu mẫu KHHĐ để lồng ghép giới
Bản phôtô ví dụ "KHHĐ để lồng ghép giới" để phát cho học viên
Giấy Ao
Các bước tiến hành
1 Giảng viên dẫn dắt vào chủ đề với những ý sau:
- Sau khi đã phân tích cơ sở để lồng ghép giới và mức độ trách nhiệm giới của cơ quan, chúng ta sẽ chuyển sang bước quan trọng tiếp theo
- Trên cơ sở các kết quả phân tích, chúng ta sẽ xác định các lĩnh vực cần cải thiện (đây phải là các lĩnh vực khả thi, liên quan đến
11 điều kiện), xây dựng các mục tiêu SMART, cũng như đánh giá