Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh - TP Hà Nội : Luận văn ThS. Kinh doanh và quản lý : 60 34 05

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh nhằm tạo cơ sở vật chất và tăng kỹ t

Đại học quốc gia Hà nội Tr-ờng đại học kinh tế

Luận văn thạc sỹ kinh doanh VÀ QUẢN Lí

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: TS Trần anh tài

năm 2007

MỤC LỤC

Mở đầu MỤC LỤC 1

Ch-ơng 1 9

Cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản 9

1.1 Khái niệm vốn đầu t- XDCB và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà n-ớc trong đầu t- XDCB 9

1.1.1 Khái niệm về vốn đầu t- xây dựng cơ bản và nguồn hình thành 9

1.1.2 Phân loại vốn đầu t- xây dựng cơ bản 12

1.1.3 Hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản 13

1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong XDCB 17

1.2.1 Chỉ tiêu về định l-ợng 17

1.2.2 Chỉ tiêu định tính 20

1.3 Các yếu tố tác động đến hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong XDCB 20

1.3.1 Yếu tố tự nhiên 21

1.3.2 Yếu tố kinh tế 22

1.3.3 Yếu tố văn hoá, xã hội 23

1.3.4 Yếu tố chính sách, pháp lý 23

1.4 Kinh nghiêm sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của một số địa bàn khác trong Thành phố Hà Nội nói riêng và trong cả n-ớc nói chung 24

1.4.1 Sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn quận Cầu Giấy 24

1.4.3 Một số bài học kinh nghiệm đối với huyện Đông Anh 26

ch-ơng 2 28

Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 28

2.1 Đặc điểm tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế-xã hội 28

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 28

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội 31

2.2 Thực trạng đầu t- ngân sách trong XDCB tại Đông Anh thời gian qua 36

2.2.1 Chủ tr-ơng và chính sách đầu t- trong XDCB của Huyện 36

2.2.2 Thực trạng cơ cấu vốn đầu t- XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh 39

2.3 Thực trạng về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản tại Đông Anh thời gian qua 44

2.3.1 Đánh giá các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- XDCB 44

2.3.2 Các chỉ tiêu định tính 50

2.4.1 Trong khâu sử dụng vốn 54

2.4.2 Trong khâu hoạch định đầu t- 55

2.4.3 Trong khâu chuẩn bị đầu t- 56

2.4.4 Trong quá trình thực hiện đầu t- 57

2.4.5 Trong khâu t- vấn giám sát 57

2.4.6 Trong khâu nghiệm thu và thanh quyết toán công trình xây dựng cơ bản 57

2.5 Kết luận về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 57

2.5.1 Ưu điểm 57

2.5.2 Hạn chế 59

2.5.3 Nguyên nhân 60

Ch-ơng 3 63

giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực

đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 63

3.1 Quan điểm, định h-ớng sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của huyện Đông Anh 63

3.1.1 Quan điểm sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của huyện Đông Anh 63

3.1.2 Định h-ớng sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của huyện Đông Anh trong thời gian tới 65

3.2 Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh 66

3.2.1 Huy động và sử dụng vốn đầu t- xây dựng cơ bản có hiệu quả 66

3.2.2.Đổi mới công tác kế hoạch hoá và chủ tr-ơng đầu t- của các dự án 69

3.2.3.Nâng câo hiệu quả quản lý của Nhà n-ớc, chống thất thoát và lãng phí vốn đầu t- xây dựng cơ bản 71

3.2.4 Nâng cao chất l-ợng của ban quản lý công trình 73

3.2.5 Đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực phục vụ cho công tác đầu t- xây dựng cơ bản 74

3.2.6 Tăng c-ờng công tác quản lý thực hiện đầu t- 75

- Sản xuất thử: nếu công tác chuẩn bị đ-ợc làm tốt thì có thể nhanh chóng nâng cao đ-ợc hiệu quả kinh tế của hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản 77

3.2.7 Nâng cao chất l-ợng luận chứng kinh tế kỹ thuật các công trình đầu t- xây dựng cơ bản 77

3.2.8 Hoàn thiện việc phân cấp và phân bổ ngân sách, chuyển từ cấp phát sang tín dụng 79

3.2.9 Bên cạnh đó, việc tăng c-ờng trách nhiệm của chính quyền địa ph-ơng trong giải phóng mặt bằng, xây dựng chế tài trong giải phóng mặt bằng cũng cần đ-ợc xem xét đến để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực này 80

3.3 Một số khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 81

3.3.1 Khuyến nghị với cơ quan quản lý nhà n-ớc 81

3.2.2 Khuyến nghị với Đảng bộ và UBND huyện Đông Anh 82

Kết luận 84

Danh mục tài liệu tham khảo 86

Mở đầu MỤC LỤC 1

Ch-ơng 1 9

Cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản 9

1.1 Khái niệm vốn đầu t- XDCB và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà n-ớc trong đầu t- XDCB 9

1.1.1 Khái niệm về vốn đầu t- xây dựng cơ bản và nguồn hình thành 9

1.1.2 Phân loại vốn đầu t- xây dựng cơ bản 12

1.1.3 Hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản 13

1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong XDCB 17

1.2.1 Chỉ tiêu về định l-ợng 17

1.2.2 Chỉ tiêu định tính 20

1.3 Các yếu tố tác động đến hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong XDCB 20

1.3.1 Yếu tố tự nhiên 21

1.3.2 Yếu tố kinh tế 22

1.3.3 Yếu tố văn hoá, xã hội 23

1.3.4 Yếu tố chính sách, pháp lý 23

1.4 Kinh nghiêm sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của một số địa bàn khác trong Thành phố Hà Nội nói riêng và trong cả n-ớc nói chung 24

1.4.1 Sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn quận Cầu

Giấy 24

1.4.3 Một số bài học kinh nghiệm đối với huyện Đông Anh 26

ch-ơng 2 28

Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 28

2.1 Đặc điểm tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế-xã hội 28

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 28

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội 31

2.2 Thực trạng đầu t- ngân sách trong XDCB tại Đông Anh thời gian qua 36

2.2.1 Chủ tr-ơng và chính sách đầu t- trong XDCB của Huyện 36

2.2.2 Thực trạng cơ cấu vốn đầu t- XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh 39

2.3 Thực trạng về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản tại Đông Anh thời gian qua 44

2.3.1 Đánh giá các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- XDCB 44

2.3.2 Các chỉ tiêu định tính 50

2.4.1 Trong khâu sử dụng vốn 54

2.4.2 Trong khâu hoạch định đầu t- 55

2.4.3 Trong khâu chuẩn bị đầu t- 56

2.4.4 Trong quá trình thực hiện đầu t- 57

2.4.5 Trong khâu t- vấn giám sát 57

2.4.6 Trong khâu nghiệm thu và thanh quyết toán công trình xây dựng cơ bản 57

2.5 Kết luận về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 57

2.5.1 Ưu điểm 57

2.5.2 Hạn chế 59

2.5.3 Nguyên nhân 60

Ch-ơng 3 63

giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 63

3.1 Quan điểm, định h-ớng sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của huyện Đông Anh 63

3.1.1 Quan điểm sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của huyện Đông Anh 63

3.1.2 Định h-ớng sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản của huyện Đông Anh trong thời gian tới 65

3.2 Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh 66

3.2.1 Huy động và sử dụng vốn đầu t- xây dựng cơ bản có hiệu quả 66

3.2.2.Đổi mới công tác kế hoạch hoá và chủ tr-ơng đầu t- của các dự án 69

3.2.3.Nâng câo hiệu quả quản lý của Nhà n-ớc, chống thất thoát và lãng phí vốn đầu t- xây dựng cơ bản 71

3.2.4 Nâng cao chất l-ợng của ban quản lý công trình 73

3.2.5 Đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực phục vụ cho công tác đầu t- xây dựng cơ bản 74

3.2.6 Tăng c-ờng công tác quản lý thực hiện đầu t- 75

- Sản xuất thử: nếu công tác chuẩn bị đ-ợc làm tốt thì có thể nhanh chóng nâng cao đ-ợc hiệu quả kinh tế của hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản 77

3.2.7 Nâng cao chất l-ợng luận chứng kinh tế kỹ thuật các công trình đầu t- xây dựng cơ bản 77

3.2.8 Hoàn thiện việc phân cấp và phân bổ ngân sách, chuyển từ cấp phát sang tín dụng 79

3.2.9 Bên cạnh đó, việc tăng c-ờng trách nhiệm của chính quyền địa ph-ơng trong giải phóng mặt bằng, xây dựng chế tài trong giải phóng mặt bằng cũng cần đ-ợc xem

xét đến để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực này 80

3.3 Một số khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh 81

3.3.1 Khuyến nghị với cơ quan quản lý nhà n-ớc 81

3.2.2 Khuyến nghị với Đảng bộ và UBND huyện Đông Anh 82

Kết luận 84

Danh mục tài liệu tham khảo 86

Mở đầu

1.Lý do chọn đề tài

Đầu t- xây dựng cơ bản là hoạt động kinh tế có vai trò đặc biệt quan trọng

đối với quá trình phát triển kinh tế xã hội Nhiều học giả đã nhận định “Đầu tư chính là chìa khoá của sự tăng trưởng kinh tế”, nó tác động đến mọi mặt của nền kinh tế quốc dân Có thể nói rằng, để phát triển kinh tế không thể thiếu hoạt động đầu t-

Thực tế hiện nay cho thấy, nhiều địa ph-ơng đã nhận thức đ-ợc vai trò quan trọng của đầu t- xây dựng cơ bản, song việc sử dụng vốn đầu t- và đầu t- nh- thế nào cho hiệu quả lại là vấn đề không đơn giản Theo ông Đặng Trần Thanh, phó chủ nhiệm Uỷ ban kinh tế và ngân sách Quốc hội: “ Nợ đọng xây dựng cơ bản là căn bệnh trầm kha”

Là một huyện cửa ngõ phía bắc của thủ đô Hà Nội, Đông Anh có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến l-ợc phát triển kinh tế xã hội cũng nh- an ninh quốc phòng của thủ đô Hà Nội nói riêng, và của các địa ph-ơng lân cận nói chung

Đ-ợc sự quan tâm của Đảng bộ Thành phố Hà Nội, cùng với sự nỗ lực của cán bộ và nhân dân cả huyện, thời gian qua Đông Anh đã gặt hái đ-ợc không

ít những thành tựu rất đáng ghi nhận trên mọi lĩnh vực trong đó có lĩnh vực

đầu t- xây dựng cơ bản Tuy nhiên, tiềm năng của Đông Anh vẫn là rất lớn và cần đ-ợc tiếp tục khai thác, phát huy một cách triệt để trong thời gian tới Để làm đ-ợc điều này, hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản luôn phải đi tr-ớc một b-ớc bởi lẽ đây chính là cơ sở, là điều kiện tiền đề cho sự phát triển

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh nhằm tạo cơ sở vật chất và tăng kỹ thuật cho phát triển kinh tế huyện, cũng nh- thu hút vốn đầu t- trong n-ớc và n-ớc ngoài trong thời gian tới, sau một thời gian khảo sát thực tiễn, đ-ợc sự chỉ bảo, h-ớng dẫn tận tình của Cô giáo - TS Nguyễn Thị Anh Thu, các đồng nghiệp và tập thể anh chị em trong lớp cao học QTKD K12- Khoa kinh tế- ĐHQGHN, tôi đã chọn đề tài:

“Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh –TP Hà Nội ” cho luận văn

thạc sỹ của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài d-ới dạng các công trình nghiên cứu, bài báo, tạp chí và các chuyên đề Cụ thể nh-: Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Mạnh Đức “ Hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng cơ bản ở Việt nam”; Luận văn Thạc sĩ của tác giả Lê Thu Trang “ Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn Tỉnh H-ng Yên trong thời gian tới” .Tuy nhiên phần lớn những bài viết hoặc mới chỉ đề cập tới tổng thể hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, hoặc đề cập tới từng khía cạnh riêng lẻ của hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản trên một địa ph-ơng khác còn hiệu quả việc sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh thì vẫn ch-a có một công trình nghiên cứu mang tính đặc thù nào Mặt khác, ở mỗi địa ph-ơng khác nhau, cấp độ nghiên cứu khác nhau sẽ hình thành nên những cách nhìn nhận khác nhau về cùng một vấn đề Bên cạnh đó, n-ớc ta đang trong quá trình phát triển, vì thế hoạt

động đầu t- xây dựng cơ bản vẫn luôn là một vấn đề mang tinh thời sự cần tiếp tục đ-ợc giải quyết và hoàn thiện trong thời gian tới nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản

3 Mục đích nghiên cứu

Xuất phát từ tính cấp thiết của đề tài, luận văn này theo đuổi nh-ng mục tiêu cơ bản sau đây:

- Làm rõ căn cứ lý luận về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong xây dựng cơ bản

- Đánh giá đ-ợc thực trạng hiệu quả sử dụng ngân sách trong đầu t- XDCB ở huyện Đông Anh, phát hiện đ-ợc những bất cập và phân tích các nguyên nhân của những bất cập đó

- Đ-a ra những giải pháp có tính thuyết phục về lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách trong đầu t- XDCB ở huyện

Đông Anh

4 Đối t-ợng và phạm vi nghiên cứu

- Hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản là một vấn đề nóng bỏng và rất phức tạp Trong khuôn khổ luận văn thạc sỹ, tác giả chỉ tập trung làm rõ một số vấn

đề lý luận và thực tiễn về việc sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh

- Phạm vi nghiên cứu của luận văn: Đi sâu nghiên cứu hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản dựa trên nguồn vốn ngân sách nhà n-ớc cấp Không nghiên cứu sâu các hoạt động đầu t- khác cũng nh- việc sử dụng các nguồn vốn khác trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản

5 Ph-ơng pháp nghiên cứu

Để làm rõ nội dung cơ bản và đạt đ-ợc mục tiêu đã xác định, trong quá trình khảo sát thực tiễn cũng nh- hệ thống hóa cơ sở lý thuyết liên quan đến vấn đề nghiên cứu, tác giả sử dụng các ph-ơng pháp sau đây: Ph-ơng pháp duy vật biện chứng; Ph-ơng pháp logic; Ph-ơng pháp thống kê, phân tích tổng hợp; Ph-ơng pháp so sánh ph-ơng pháp t- vấn chuyên gia về vấn đề đánh giá hiện trạng sử dụng vốn ngân sách cho Huyện Đông Anh và ph-ơng pháp phỏng vấn sâu

6 Dự kiến những đóng góp của luận văn

Luận văn đ-a ra một số những đóng góp sau đây:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan tới hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- XDCB; làm rõ vai trò của hoạt động này tới sự phát triển kinh tế của đất n-ớc nói chung và với địa bàn huyện Đông Anh nói riêng

- Đ-a ra bức tranh về thực trạng hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- XDCB ở huyện Đông Anh;

- Tìm ra những hạn chế trong hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong XDCB

ở Huyện Đông Anh và nguyên nhân của chúng Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách trong đầu t- XDCB ở huyện Đông Anh

- Những kết quả của luận văn sẽ góp phần có thêm căn cứ cho việc hoạch

định chiến l-ợc phát triển kinh tế xã hội nói chung và chính sách đầu t- xây dựng cơ bản nói riêng tại huyện Đông Anh Đồng thời phục vụ làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu và giảng dạy của các chuyên ngành kinh tế chính trị, kinh tế phát triển, quản trị kinh doanh

7 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 ch-ơng sau:

- Ch-ơng1: Cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- XDCB

- Ch-ơng 2:Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh

- Ch-ơng 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh

1.1.1 Khái niệm về vốn đầu t- xây dựng cơ bản và nguồn hình thành

Trong nền kinh tế thị tr-ờng, việc tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất

mở rộng các tài sản cố định, là điều kiện quyết định đến sự tồn tại của mọi chủ thể kinh tế Để thực hiện đ-ợc điều này các tác nhân trong nền kinh tế phải dự trữ tích luỹ các nguồn lực Khi các nguồn lực này đ-ợc sử dụng vào quá trình sản xuất để tái sản xuất ra các tài sản cố định của nền kinh tế thì nó trở thành vốn đầu t-

Khái niệm về vốn đầu t- xây dung cơ bản: Vốn đầu t- xây dung cơ bản

chính là tiền tích luỹ của xã hội của các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ là vốn huy động của dân và vốn huy động từ các nguồn khác đ-ợc đ-a vào sử dụng trong quá trình tái sản xuất xã hội nhằm duy trì tiềm lực sẵn có và tạo tiềm lực mới cho nền sản xuất xã hội

Nói cách khác, vốn đầu t- xây dựng cơ bản là toàn bộ chi phí dùng để tái sản xuất giản đơn và mở rộng tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân, bao gồm: các khoản chi cho khảo sát thiết kế và xây lắp nhà cửa, vật kiến trúc, mua sắm và lắp đặt thiết bị máy móc, chi phí trồng mới cây lâu năm, mua súc vật đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định và một số chi phí khác phát sinh trong quá trình tái sản xuất TSCĐ…

Vốn đầu t- xây dựng cơ bản là toàn bộ những chi phí để đạt đ-ợc mục

đích đầu t-, bao gồm chi phí cho việc khảo sát thiết kế và xây dựng, mua sắm, lắp đặt máy móc thiết bị, và các chi phí khác đ-ợc ghi trong tổng dự toán

Khái niệm về hiệu quả vốn đầu t-

Khi vốn đầu t- cơ bản đ-ợc thực hiện, các công trình xây dựng hoàn thành đ-a vào sử dụng sẽ đem lại các hữu ích về kinh tế, quốc phòng, xã hội, chính trị, môi sinh ở đây ta chỉ xét đến hiệu quả của vốn đầu t-

Khái niệm chung nhất về hiệu quả vốn đầu t- bao giờ cũng là kết quả của th-ơng số giữa kết quả và chi phí bỏ ra để có đ-ợc kết quả đó:

Tổng kết quả đạt đ-ợc Tổng chi phí

Với chi phí bỏ ra ít nhất, cho kết quả lớn nhất, nh- vậy hiệu quả thu

* Nguồn hình thành vốn đầu t- xây dựng cơ bản

Vốn đầu t- xây dựng cơ bản đ-ợc hình thành từ các nguồn sau:

 Vốn đầu t- đ-ợc hình thành từ các nguồn trong n-ớc Đây là nguồn vốn có vai trò quyết định tới sự phát triển kinh tế của đất n-ớc Nguồn này chiếm tỉ trọng lớn nó bao gồm từ các nguồn sau

- Vốn của các đơn vị sản xuất kinh doanh, dịch vụ thuộc các thành phần kinh tế

 Vốn n-ớc ngoài: Nguồn này có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình đầu t- xây dựng cơ bản và sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia

Nguồn này bao gồm:

-Vốn viện trợ của các tổ chức quốc tế nh- WB, ADB các tổ chức chính phủ nh- JBIC(OECF), các tổ chức phi chính phủ Đây là nguồn (ODA)

- Vốn đầu t- trực tiếp n-ớc ngoài, thông qua hình thức 100% vốn n-ớc ngoài, liên doanh, hợp đồng hợp tác kinh doanh,

Nội dung của vốn đầu t- xây dựng cơ bản bao gồm các khoản chi phí gắn liền với hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản, nội dung này bao gồm:

 Vốn cho xây dựng và lắp đặt: Bao gồm:

- Vốn cho hoạt động chuẩn bị xây dựng và chuẩn bị mặt bằng

- Những chi phí xây dựng công trình, hạng mục công trình, nhà x-ởng, văn phòng làm việc, nhà kho, bến bãi

- Chi phí cho công tác lắp đặt máy móc, trang thiết bị vào công trình và hạng mục công trình

- Chi phí để hoàn thiện công trình

 Vốn mua sắm máy móc thiết bị: Đó là toàn bộ các chi phí cho công tác mua sắm và vận chuyển bốc dỡ máy móc thiết bị đ-ợc lắp vào công trình Vốn mua sắm máy móc thiết bị đ-ợc tính bao gồm giá trị máy móc thiết bị, chi phí

vận chuyển bảo quản bốc dỡ, gia công, kiểm tra tr-ớc khi giao lắp những công

cụ dụng cụ

 Vốn kiến thiết cơ bản khác bao gồm:

- Chi phí kiến thiết cơ bản đ-ợc tính vào giá trị công trình nh- chi phí cho t- vấn đầu t-, đền bù, chi phí cho quản lý dự án, bảo hiểm, dự phòng, thẩm định

- Các chi phí kiến thiết tính vào tài sản l-u động, bao gồm chi phí cho mua sắm nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố

định hoặc chi phí cho đào tạo

- Những chi phí kiến thiết cơ bản khác đ-ợc Nhà n-ớc cho phép không tính vào giá trị công trình (do ảnh h-ởng của thiên tai, những nguyên nhân bất khả kháng)

1.1.2 Phân loại vốn đầu t- xây dựng cơ bản

Tuỳ theo từng mục đích nghiên cứu mà ng-ời ta phân loại vốn đầu t- xây dựng cơ bản thành các tiêu thức khác nhau Nh-ng nhìn chung các cách phân loại này đều phục vụ cho công tác quản lý tốt hơn đối với hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản

Ta có thể xem xét một số cách phân loại sau đây:

 Theo nguồn vốn: Gồm vốn ngân sách Nhà n-ớc, vốn tín dụng đầu t-, vốn của các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ; vốn vay n-ớc ngoài, vốn hợp tác liên doanh với n-ớc ngoài, vốn của dân

Theo cách này chúng ta thấy đ-ợc mức độ đã huy động của từng nguồn vốn, vai trò của từng nguồn để từ đó đ-a ra các giải pháp huy động và sử dụng nguồn vốn cho đầu t- xây dựng cơ bản có hiệu quả hơn

 Theo hình thức đầu t-: gồm vốn đầu t- xây dựng mới, vốn đầu t- khôi phục, vốn đầu t- mở rộng đổi mới trang thiết bị theo cách này cho ta thấy cần phải có kế hoạch bố trí nguồn vốn cho đầu t- xây dựng cơ bản nh- thế nào cho phù hợp với điều kiện thực tế và t-ơng lai phát triển của các ngành của các cơ sở

 Theo nội dung kinh tế :

- Vốn cho xây dựng, lắp đặt

- Vốn cho mua sắm máy móc thiết bị

- Vốn kiến thiết cơ bản khác

Nh- vậy hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản có vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của một quốc gia nói chung và của các cơ sở sản xuất kinh doanh nói riêng Để phân tích cụ thể vai trò hoạt động này chúng ta phải sử dụng các chỉ tiêu phản ánh kết quả và hiệu quả của hoạt động

Đầu t- xây dựng cơ bản là một bộ phận của đầu t- phát triển do vậy sự tăng giảm nguồn vốn đầu t- xây dựng cơ bản đồng thời cũng kéo theo sự ảnh h-ởng tới tổng mức đầu t-

Trong hàm tổng cầu, đầu t- là một yếu tố chiếm tỷ trọng lớn, theo số liệu của ngân hàng thế giới (WB) đầu t- th-ờng chiếm tỷ trọng 24% đến 28% trong cơ cấu tổng cầu của tất cả n-ớc trên thế giới Đối với tổng cầu sự tác

động của đầu t- là ngắn hạn Khi tổng cung ch-a kịp thời thay đổi Khi đầu t- tăng sẽ làm tổng cầu trong xã hội tăng theo làm cho giá cả tăng lên, nếu giá cả tăng quá cao sẽ gây ra tình trạng lạm phát, trong tr-ờng hợp lạm phát quá cao làm cho nền kinh tế lâm vào tình trạng trì trệ

Về mặt tổng cung: Tổng cung là toàn bộ khối l-ợng sản phẩm quốc dân

mà các đơn vị doanh nghiệp sẽ sản xuất và bán trong một thời kỳ nhất định t-ơng ứng với một mức giá nhất định

Hàm tổng cung đ-ợc mô tả d-ới dạng sau đây:

AS = f(R, L, K, T)

Trong đó: R là yếu tố đất đai

L: Là yếu tố lao động K: Là vốn đầu t- T: Khoa học kỹ thuật

Xét về mặt dài hạn khi vốn đầu t- đ-ợc chuyển hoá thành hiện vật (K ) tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế, tăng thêm năng lực sản xuất có nghĩa là tổng cung đ-ợc tăng lên

Trên hình vẽ cho thấy khi (K) tăng lên sẽ làm cho tổng cung tăng theo tạo sức ép đẩy giá hạ xuống Giá cả giảm cho phép tiêu dùng tăng, tăng tiêu dùng lại kích thích sản xuất phát triển Sản xuất phát triển là nguồn gốc cơ bản dể tăng tích luỹ, phát triển kinh tế xã hội, tăng thu nhập cho ng-ời lao động nâng cao đời sống của mọi thành viên trong xã hội

* Đầu t- ảnh h-ởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đầu t- tác động đến sự mất cân đối của ngành, lãnh thổ, thành phần kinh tế Kinh nghiệm của nhiều n-ớc trên thế giới cho thấy con đ-ờng tất yếu

để phát triển nhanh tốc độ mong muốn từ 9%-10%, thì phải tăng c-ờng đầu t- tạo ra sự phát triển nhanh ở khu vực công nghiệp và dịch và dịch vụ

Đối với các ngành nông, lâm, ng- nghiệp do những hạn chế về đất đai

và khả năng sinh học, để đạt đ-ợc tốc độ tăng tr-ởng từ 5%-6% là một điều khó khăn Nh- vậy chính sách đầu t- ảnh h-ởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đến sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế Do vậy các ngành, các địa ph-ơng trong nền kinh tế cần phải lập kế hoạch đầu t- dài hạn để phát triển ngành, vùng đảm bảo sự phát triển cân đối tổng thể, đồng thời có kế hoạch ngắn và trung hạn nhằm phát triển từng b-ớc và điều chỉnh sự phù hợp với mục tiêu đặt ra

* Đầu t- xây dựng cơ bản tác động đến tăng tr-ởng và phát triển kinh tế Kết quả nghiên cứu của các nhà kinh tế cho thấy muốn giữ tốc độ tăng tr-ởng kinh tế ở mức trung bình thì tỷ lệ đầu t- phải đạt đ-ợc từ 15-20% so với GDP tuỳ thuộc vào hệ số ICOR của mỗi n-ớc

K

Nếu ICOR không đổi thì mức tăng GDP hoàn toàn phụ thuộc vào vốn

đầu t- ICOR phản ánh hiệu quả đầu t- Chỉ tiêu này phụ thuộc vào nhiều nhân

tố nh- cơ cấu kinh tế, các chính sách kinh tế xã hội ở các n-ớc phát triển, ICOR th-ờng lớn (5-7) do thừa vốn, thiếu lao động, do sử dụng công nghệ có giá trị cao, còn ở các n-ớc chậm phát triển ICOR thấp từ 2-3 do thiếu vốn, thừa lao động để thay thế cho vốn, sử dụng công nghệ kém hiện đại giá rẻ

* Đầu t- xây dựng cơ bản tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế

Tác động trực tiếp này đã làm cho tổng tài sản của nền kinh tế quốc dân không ngừng đ-ợc gia tăng trong nhiều lĩnh vực nh- công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, thuỷ lợi, các công trình công cộng khác, nhờ vậy

mà năng lực sản xuất của các đơn vị kinh tế không ngừng đ-ợc nâng cao Sự tác động này có tính dây chuyền của những hoạt động kinh tế nhờ đầu t- xây dựng cơ bản Chẳng hạn nh- chúng ta đầu t- vào phát triển cơ sở hạ tầng giao thông điện n-ớc của một khu công nghiệp nào đó, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế sẽ đầu t- mạnh hơn vì thế sẽ thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế nhanh hơn

* Đầu t- xây dựng cơ bản tác động đến sự phát triển khoa học công nghệ của đất n-ớc

Có hai con đ-ờng để phát triển khoa học công nghệ, đó là tự nghiên cứu phát minh ra công nghệ, hoặc bằng việc chuyển giao công nghệ Muốn làm

đ-ợc điều này chúng ta phải có một khối l-ợng vốn đầu t- mới có thể phát triển khoa học công nghệ

Với xu h-ớng quốc tế hoá đời sống nh- hiện nay, chúng ta nên tranh thủ hợp tác phát triển khoa học công nghệ với n-ớc ngoài để tăng tiềm lực khoa học công nghệ của đất n-ớc thông qua nhiều hình thức nh- hợp tác nghiên cứu, khuyến khích đầu t- chuyển giao công nghệ Đồng thời tăng c-ờng khả năng sáng tạo trong việc cải thiện công nghệ hiện có phù hợp với

điều kiện của Việt Nam

* Đầu t- xây dựng cơ bản tác động đến sự ổn định kinh tế, tạo công ăn việc làm cho ng-ời lao động

Sự tác động không động thời về mặt thời gian của đầu t- do ảnh h-ởng của tổng cung và tổng cầu của nền kinh tế, làm cho mỗi sự thay đổi của đầu t- dù là tăng hay giảm cùng một lúc vừa là yếu tố duy trì vừa là yếu tố phá vỡ

sự ổn định của nền kinh tế Thí dụ nh- khi đầu t- tăng làm cho cầu các yếu tố liên quan tăng, tăng sản xuất của các ngành, sẽ thu hút thêm lao động nâng cao đời sống Mặt khác đầu t- tăng, cầu của các yếu tố đầu vào tăng, khi tăng

đến một chừng mực nhất định sẽ gây ra tình trạng lạm phát, nếu lạm phát mà lớn sẽ gây ra tình trạng sản xuất trì trệ, thu nhập của ng-ời lao động thấp đi, thâm hụt ngân sách tăng, kinh tế phát triển chậm lại

Đầu t- xây dựng cơ bản có tác động rất lớn đến việc tạo công ăn việc làm, nâng cao trình độ đội ngũ lao động Nh- chúng ta đã biết trong khâu thực hiện đầu t- thì số lao động phục vụ cần rất nhiều, đối với những dự án sản xuất kinh doanh thì sau khi đầu t- dự án đ-a vào vận hành phải cần không ít những công nhân, cán bộ cho vận hành, khi đó tay nghề của ng-ời lao động

đ-ợc nâng cao, đồng thời các cán bộ học hỏi đ-ợc những kinh nghiệm trong quản lý đặc biệt khi có các dự án n-ớc ngoài

để duy trì đ-ợc hoạt động bình th-ờng thì cần phải cải tạo sửa chữa, thay mới cho thích ứng với sự phát triển khoa học kỹ thuật và nhu cầu tiêu dùng của nền sản xuất xã hội

* Hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản có tác động làm tăng c-ờng khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp

Trong cơ chế thị tr-ờng quy luật cung cầu, quy luật giá trị, luôn là những quy luật thống trị nền kinh tế Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh thì việc tạo ra sản phẩm có chất l-ợng cao, mẫu mã đẹp để tăng khả năng cạnh tranh với các đơn vị kinh doanh khác thì chủ thể kinh tế phải có chiến l-ợc

đầu t- thích đáng vào việc hiện đại hoá công nghệ, máy móc thiết bị và nâng cao tay nghề của ng-ời lao động Đây cũng là điều kiện để chuyên môn hoá

và đa dạng hoá sản phẩm

* Đầu t- xây dựng cơ bản góp phần nâng cao năng lực quản lý ở cơ sở

Với cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trên thế giới diễn ra mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ điện tử viễn thông, đã tạo ra các xu thế trong mọi quan hệ từ văn phòng, gia đình đến các xí nghiệp Các ngành sản xuất chuyển theo h-ớng thâm dụng thông tin hơn là thâm dụng năng l-ợng và vật liệu Việc

điều hành sản xuất trong nhà máy xí nghiệp có sự thay đổi nhiều, các bộ phận

điều hành sản xuất luôn làm việc bên máy vi tính điện tử Yêu cầu đặt ra cho bất kỳ cơ sở nào cũng phải quan tâm đầu t- thích đáng việc nâng cao năng lực quản lý của mình

1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong XDCB

1.2.1 Chỉ tiêu về định l-ợng

1.2.1.1 Chỉ tiêu khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện

Đó là tổng số tiền đã chi để tiến hành hoạt động của các công cuộc đầu t- bao gồm : Chi phí cho công tác chuẩn bị đầu t-, xây dựng nhà cửa cấu trúc hạ tầng, mua sắm thiết bị máy móc để tiến hành các công tác xây dựng cơ bản

và chi phí khác theo quy định của thiết kế d- toán và đ-ợc ghi trong dự án đầu t- đ-ợc duyệt

Ph-ơng pháp tính khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện

 Đối với công tác đầu t- quy mô nhỏ, thời gian thực hiện đầu t- ngắn thì số vốn đầu t- đ-ợc tính vào khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện khi toàn

bộ công việc của quá trình thực hiện đầu t- kết thúc

 Đối với công cuộc đầu t- quy mô lớn thời gian thực hiện đầu t- kéo dài thì vốn đầu t- đ-ợc tính cho từng giai đoạn, từng hoạt động của một công cuộc đầu t- đã hoàn thành

 Đối với công cuộc đầu t- do ngân sách tài trợ để tính số vốn đã chi

để đ-ợc tính vào khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện thì các kết quả của quá trình thực hiện đầu t- phải đạt tiêu chuẩn và tính theo ph-ơng pháp sau đây

- Vốn cho công tác xây dựng: Để tính chỉ tiêu này ng-ời ta phải căn cứ vào bảng đơn giá dự toán quy định của Nhà n-ớc và căn cứ vào khối l-ợng công tác xây dựng hoàn thành

Iv c = Q xi P i + C in + W

Trong đó: Qxi là khối l-ợng công tác xây dựng hoàn thành

Pi là đơn giá dự toán của dự án i

Cin là chi phí chung cho việc thực hiện dự án i năm n

* Đã cấu tạo vào thực thể công trình

* Đã đảm bảo chất l-ợng quy định

* Đã hoàn thành đến giai đoạn hoàn thành quy -ớc ghi trong tiến độ

đầu t-

* Đ-ợc cơ quan tài chính chấp nhận thanh toán

Đối với công tác lắp đặt máy móc, thiết bị: Ph-ơng pháp tính khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện cũng tính t-ng tự nh- đối với công tác xây dựng

Iv l = Q li P i + C in + W

Trong đó: Ivi là khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện

- Mức vốn đầu t- thực hiện đối với công tác mua sắm trang thiết bị máy móc máy móc cần lắp, đ-ợc xác định bằng giá mua cộng với chi phí vận chuyển đến địa điểm tiếp nhận, chi phí bảo quản cho đến khi giao lắp từng bộ phận (đối với thiết bi lắp phức tạp) hoặc cả chiếc máy đối với thiết bị lắp giản

đơn Mức vốn đầu t- thực hiện đối với công tác mua sắm trang thiết bị máy móc cần lắp đ-ợc xác định giá mua cộng với chi phí vận chuỷên đến kho của

đơn vị sử dụng và nhập kho

Đối với công tác xây dựng cơ bản và chi phí khác

* Nếu có đơn giá thì áp dụng ph-ơng pháp tính khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện nh- đối với công tác xây lắp

* Nếu ch-a có đơn giá thì đ-ợc tính vào khối l-ợng vốn đầu t- thực hiện theo ph-ơng pháp thực chi, thực thanh

1.2.1.2 Tài sản cố định huy động và năng lực sản xuất phục vụ tăng thêm

Tài sản cố định huy động là công trình hay hạng mục công trình, đối t-ợng xây dựng cố khả năng phát huy tác dụng độc lập (làm gia sản phẩm hàng hàng hoá, hoặc tiến hành các hoạt động dịch vụ cho xã hội đ-ợc ghi

trong dự án đầu t- ) đã kết thúc quá trình xây dựng, mua sắm, đã làm song thủ tục nghiệm thu sử dụng có thể đ-a vào hoạt động đ-ợc ngay

Năng lực sản xuất phục vụ tăng thêm là khả năng đáp ứng nhu cầu sản xuất phục vụ của các tài sản cố định đã đ-ợc huy động để sản xuất sản phẩm hoặc tiến hành các hoạt động dịch vụ khác đ-ợc ghi trong dự án đầu t-

Đối với công cuộc đầu t- quy mô lớn, có nhiều đối t-ợng hạng mục xây dựng cố khả năng phát huy tác dụng độc lập thì đ-ợc áp dụng hình thức huy động bộ phận sau khi từng đối t-ợng hạng mục đã kết thúc quá trình xây dựng, mua sắm, lắp đặt Còn đối với công cuộc đầu t- quy mô nhỏ, thời gian thực hiện đầu t- ngắn thì áp dụng hình thức huy động toàn bộ khi tất cả đối t-ợng, hạng mục công trình đã kết thúc quá trình xây dựng mua sắm và lắp

đặt Các tài sản cố định đ-ợc huy động và năng lực sản xuất phục vụ tăng thêm là sản phẩm cuối cùng của công cuộc đầu t- xây dựng cơ bản, đ-ợc thể hiện qua hai hình thái giá trị và hiện vật

- Đối với chỉ tiêu biểu hiện bằng hiện vật nh- (số l-ợng nhà ở, bệnh viện, tr-ờng học, nhà máy ) Công suất hoặc năng lực phát huy tác dụng của các tài sản cố định đ-ợc huy động (số căn hộ số m2 nhà ở, số gi-ờng nằm của bệnh viện, số km đ-ờng giao thông

Để đánh giá toàn diện của hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản chúng ta không những dùng chỉ tiêu kết quả mà chúng ta phải sử dụng chỉ tiêu hiệu quả hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản

Tuỳ vào cấp độ quản lý và mục đích sử dụng các kết quả để tính toán trong đầu, cho nên cần phải phân biệt hiệu qủa tài chính hay hiệu quả kinh tế - xã hội Hiệu quả hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản có thể đ-ợc phản ánh ở hai góc độ:

 D-ới góc độ vi mô hiệu quả là chênh lệch giữa doanh thu và chi phí

bỏ ra của dự án, đó chính là lợi nhuận mà dự án mang lại Lợi nhuận là động lực hấp dẫn nhất của chủ đầu t-

 Hiệu quả đầu t- xây dựng cơ bản d-ới góc độ vĩ mô đ-ợc hiểu nh- sau: Hiệu quả đầu t- xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là tỷ lệ giữa thu nhập quốc dân so với mức vốn đầu t- vào lĩnh vực sản xuất vật chất hoặc mức vốn đáp ứng đ-ợc nhiệm vụ kinh tế xã hội, chính trị

Hiệu quả = Các kết quả thực hiện đầu t-

vậy trên góc độ quản lý vĩ mô phải xem xét mặt kinh tế xã hội do thực hiện

đầu t- đem lại Điều này giữ vai trò quyết định để các cấp có thẩm quyền cháp

nhận dự án và quyết định đầu t-, các định chế tài chính quốc tế, các cơ quan viện trợ song ph-ơng và đa ph-ơng tài trợ cho hoạt động đầu t-

Lợi ích kinh tế xã hội của đầu t- là chênh lệch giữa các lợi ích mà nền kinh tế xã hội thu đ-ợc so với đóng góp mà nền kinh tế và xã hội phải

bỏ ra khi thực hiên đầu t-

Những lợi ích mà xã hội thu đ-ợc chính là sự đáp ứng của đầu t- với việc thực hiện các mục tiêu chung của xã hội, của nền kinh tế những sự

đóng góp này có thể đ-ợc xét mang tính chất định tính hoặc đo l-ờng bằng các tính toán định l-ợng

Chi phí mà xã hội phải bỏ ra của dự án bao gồm toàn bộ các tài nguyên thiên nhiên, của cải vật chất, sức lao động mà xã hội dành cho đầu t- thay vì sử dụng các công việc khác trong t-ơng lai

Khi phân tích hiệu quả kinh tế xã hội phải tính đầy đủ các khoản thu chi, xem xét và điều chỉnh các khoản thu chi mang tính chuyển khoản, những tác động dây chuyền nhằm phản ánh đúng những tác động của dự

tác động của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan Sự tác động đó đ-ợc thể hiện thông qua mô hình sau:

1.3.1 Yếu tố tự nhiên

Môi tr-ờng, điều kiện tự nhiên có tác động quan trọng đến hoạt động

đầu t- nói chung và việc sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản nói riêng Các nhà hoạch định đầu t- th-ờng có những quan tâm đến môi tr-ờng khí hậu, địa lý và sinh thái Đe doạ của những thay đổi không thể dự báo tr-ớc đ-ợc về khí hậu đôi khi đã đ-ợc các nhà quản lý xem xét một cách cẩn thận Bất kỳ một quyết định đầu t- nào cũng phải tính đến các yếu tố thuộc về tự nhiên

Rõ ràng là, một khi các công trình đ-ợc đầu t- xây dựng đ-ợc đặt trong một khu vực có tiềm năng phát triển thì sẽ nâng cao đ-ợc hiệu quả của vốn

đầu t- và ng-ợc lại Bên cạnh đó, đối với những khu vực có điều kiện thổ nh-ỡng không thuận lợi cho việc thi công các công trình thì hoạt động đầu t-

đòi hỏi có nguồn vốn lớn, chính điều này đã tạo nên gánh nặng cho nguồn vốn ngân sách

Hoạt động sử dụng vốn ngân sách cho đầu t- xây dựng cơ bản

1.3.2 Yếu tố kinh tế

Bất kỳ một hoạt động đầu t- nào cũng phải dựa trên yếu tố kinh tế Có thể nói, đây chính là yếu tố quyết định tới hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản nói riêng và hoạt động đầu t- nói chung

Chúng ta có thể xét sự tác động của yếu tố kinh tế tới hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản theo hai giác độ:

- Thứ nhất, đối với những địa ph-ơng có tốc độ phát triển kinh tế cao thì nguồn vốn cho đầu t- xây dựng cơ bản sẽ dồi dào hơn so với những nơi có

điều kiện kinh tế khó khăn Xét trên khía cạnh nguồn vốn ngân sách, nếu những địa ph-ơng có điều kiện kinh tế xã hội phát triển thì nguồn vốn này th-ờng nhiều hơn các địa ph-ơng có nền kinh tế kém phát triển Theo phân cấp ngân sách thì hàng năm, ngân sách từ cấp trên rót xuống th-ờng theo một

tỷ lệ nào đó, và số này th-ờng không đủ để trang trải các hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản Vì vây, để đảm bảo có đủ nguồn vốn ở mức cần thiết thì từng địa ph-ơng phải tự tạo nguồn cho mình thông qua việc tăng c-ờng hoạt động thu ngân sách địa ph-ơng Nh- chúng ta đã biết, ngân sách đ-ợc hình thành từ các loại thuế, phí, lệ phí và một số các nguồn khác nh- thu từ việc bán tài nguyên thiên nhiên, thu từ quyền sử dụng đất theo đó, đối với những địa ph-ơng có kinh tế phát triển thì nguồn thu ngân sách sẽ phong phú và đa dạng hơn các

địa ph-ơng khác

- Thứ hai, đối với những địa ph-ơng có kinh tế phát triển thì hoạt động

đầu t- xây dựng cơ bản cũng trở nên có hiệu quả hơn Mục đích của hoạt động

đầu t- xây dựng cơ bản là nhằm phát triển kinh tế xã hội, tăng c-ờng và củng

cố cơ sở hạ tầng để thu hút đầu t- trong và ngoài n-ớc, nâng cao chất l-ợng

đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Các công trình đầu t- xây dựng cơ bản chỉ trở nên có hiệu quả khi nó đ-ợc sử dụng, khai thác một cách tối đa,

đúng mục đích Vì thế, đối với những địa ph-ơng có sự phát triển mạnh về kinh tế xã hội thì các công trình đầu t- cũng đ-ợc sử dụng hiệu quả hơn

Việc phân định sự tác động trên chỉ có ý nghĩa nghiên cứu, trong thực tiễn chúng có quan hệ mật thiết với nhau và không tách rời nhau Khi một công trình đ-ợc xây dựng nhất thiết phải có vốn mà trong đó vốn ngân sách

chiểm tỷ trọng lớn, ng-ợc lại khi công trình đó đ-ợc đ-a vào sử dụng có hiệu quả thì vừa đem lại hiệu quả kinh tế, xã hội vừa tạo nguồn thu trở lại cho ngân sách địa ph-ơng đó

1.3.3 Yếu tố văn hoá, xã hội

Đây cũng là yếu tố có tác động không nhỏ tới hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản Một trong những mực đích của các hoạt động chi tiêu công là nâng cao, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của ng-ời dân Theo đó, đối với những vùng có mật đồ dân c- đông đúc thì nhu cầu về hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản sẽ cao hơn đối với những vùng có mật độ dân c- th-a thớt Yếu tố dân c- có xu h-ớng biến động cùng chiều với yếu tố kinh tế, địa ph-ơng nào có kinh tế phát triển thì ở đó th-ờng tập trung

đông dân cu sinh sống và ng-ợc lại Việc sử dụng có hiệu quả hay không các công trình phúc lợi công cộng phụ thuộc nhiều vào số l-ợng dân c- ở địa ph-ơng đó Sẽ là lãng phí khi một công trình đ-ợc xây dựng không đ-ợc sử dụng hoặc sử dụng không hết công suất Theo đó, việc đầu t- vốn ngân sách cho công trình đó cũng trở nên thiếu hiệu quả

1.3.4 Yếu tố chính sách, pháp lý

Yếu tố này đóng vai trò then chốt đối với hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản Rõ ràng, nguồn vốn đầu t- xây dựng cơ bản chủ yếu đ-ợc thực hiện bởi ngân sách nhà n-ớc, vì vậy đầu t- bao nhiêu, đầu t- ở

đâu, nh- thế nào ? là do Nhà n-ớc và chính quyền địa ph-ơng quyết định Hoạt

động đầu t- xây dựng cơ bản luôn gắn liền với chiến l-ợc phát triển kinh tế xã hội của địa ph-ơng và của cả n-ớc, do vậy việc sử dụng vốn đặc biệt là vốn ngân sách cho đầu t- xây dựng cơ bản luôn phải tuân thủ các quy định của Nhà n-ớc, của chính quyền địa ph-ơng nơi sẽ diễn ra các hoạt động đầu t-

sát thi công công trình không đ-ợc quan tâm xứng đáng sẽ dẫn tới tình trạng các công trình bị rút ruột, kém chất l-ợng và dẫn đến gây thất thoát vốn đầu t-, theo đó giảm hiệu quả đầu t- xây dựng cơ bản

1.4 Kinh nghiêm sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản

của một số địa bàn khác trong Thành phố Hà Nội nói riêng và trong cả n-ớc nói chung

Sử dụng vốn ngân sách trong hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản là một hoạt động mang tính phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển trong đó có Việt Nam Là một Huyện đang phát triển,

Đông Anh đang tích cực có những chính sách đầu t- và khuyến khích hoạt

động đầu t- nhằm phục vụ cho chiến l-ợc phát triển kinh tế xã hội của địa ph-ơng Tuy nhiên, vấn đề sử dụng vốn ngân sách cho hoạt động này con tiềm

ẩn nhiều khó khăn, v-ớng mắc Việc nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm của các

địa ph-ơng đi tr-ớc trong vấn đề phức tạp này đang và sẽ có ý nghĩa thiết thực trong việc sử dụng vốn ngân sách cũng nh- nâng cao hiệu quả đầu t- xây dựng cơ bản của Huyện ở n-ớc ta nói chung và trong địa bàn Thủ đô Hà Nội nói riêng đã có những địa ph-ơng gặt hái đ-ợc những thành công nhất định trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản, việc nghiên cứu, khảo sát và rút ra những bài học kinh nghiệm của những địa ph-ơng đó là thực sự cần thiết góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh

1.4.1 Sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn quận Cầu Giấy

Là một Quận không phải là trung tâm của Thành phố Hà Nội tuy nhiên Cầu Giấy đã và đang có những b-ớc tiến đáng kể trong đầu t- xây dựng cơ bản nói chung và trong việc sử dụng vốn ngân sách cho đầu t- xây dựng cơ bản nói riêng Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu việc sử dụng vốn ngân sách cho đầu t- xây dựng cơ bản, trên địa bàn Quận Cầu Giấy ta nhận thấy có những điểm nổi bật sau đây:

- Thứ nhất: Về công tác quy hoạch đã có những b-ớc tiến đáng kể, hệ thống đ-ờng giao thông đã đ-ợc cải tạo, nâng cấp một cách toàn diện hơn

Trong năm 2005, quận đã xây dựng đ-ợc một số tuyến đ-ờng quan trọng nh-:

đ-ờng Nguyễn Phong Sắc nối dài, đ-ờng Láng nối dài với kinh phí hàng nghìn tỷ đồng Hệ thống điện, đ-ờng , tr-ờng, trạm cũng đã đ-ợc quan tâm

đầu t- đúng mức và đ-ợc phân bổ đều trên địa bàn Quận, tránh tình trạng cục

bộ địa ph-ơng trong công tác quy hoạch Toàn Quận hiện có 16 trạm y tế, 38 tr-ờng học từ cấp tiểu học đến cấp trung học đ-ợc trải đều trên địa bàn Các khu vui chơi giải trí cũng dần đ-ợc nâng cấp phục vụ tốt hơn đời sống vật chất tinh thần của ng-ời dân Nhờ có chính sách quy hoạch hợp lý đã góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế – xã hội Năm 2006, tốc độ phát triển kinh tế trên địa bàn Quận đạt 13,6 %, cao hơn mức trung bình của toàn Thành Phố hơn 1,5%, thu hút đầu t- trong và ngoài n-ớc đạt hơn 23 triệu USD tăng 17,5% so với cùng kỳ năm 2005

- Thứ hai, về vốn đầu t-, do nhu cầu về vốn đầu t- trong xây dựng cơ bản là rất lớn nên Quận đã có chủ tr-ơng giảm thiểu sự phụ thuộc vào vốn ngân sách nhà n-ớc trong công tác đầu t- xây dựng cơ bản Các dự án lớn của Quận th-ờng đ-ợc huy động d-ới các hình thức nh- vốn vay của các tổ chức tài chính trong và ngoài n-ớc, vốn ODA và một số nguồn vốn khác Trong tổng số vốn đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn toàn quận Cầu Giấy thì vốn từ ngân sách nhà n-ớc chỉ chiếm 18% Điều này chứng tỏ tính tự chủ về vốn đã

Hả1.4.2 Sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn Quận i Châu – Thành Phố Đà Nẵng

Đà Nẵng là một thành phố duy nhất trực thuộc TW ở miền Trung N-ớc

ta Kế từ khi đ-ợc Thủ t-ớng Chính Phủ ký Quyết định công nhận là thành phố trực thuộc TW, Đà Nẵng đã và đang có những chuyển biến tích cực về mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội Có thể nói, một trong những điểm nổi bật

của Thành phố Đà Nẵng là công tác quy hoạch và thu hút đầu t- trực tiếp n-ớc ngoài Theo bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh do Phòng Th-ơng mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố thì trong năm 2006,

Đà Nẵng đang đứng ở top đầu về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp Tỉnh (PCI)

Có đ-ợc thành công đó, không thể không kể kến những đóng góp tích cực của công tác đầu t- xây dựng cơ bản

Hải Châu là một quận lớn của thànhg phố Đà Nẵng, với vị trí và vai trò của mình, Hải Châu đã và đang là một trong những đơn vị đi tiên phong trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản và thu hút đầu t- trong và ngoài n-ớc Điểm nổi bật đầu tiên trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản đó chính là khâu quy hoạch và giải phóng mặt bằng Trong năm 2006, trên cơ sở sự chỉ đạo của UBND Thành Phố, quận Hải Châu đã xây dựng mới hàng chục tuyến đ-ờng, theo đó công tác đền bù và giải phóng mặt bằng đ-ợc tiến hành một cách nhanh chóng và hợp lòng dân Quận chủ tr-ơng đền bù đất v-ợt qua mốc chỉ giới làm đ-ờng, sau đó bán lại cho nhân dân – những ng-ời muốn xây dựng nhà ở mặt đ-ờng d-ới hình thức đấu giá nh-ng phải xây dựng theo quy hoạch

về kiến trúc của quận Chính điều này đã làm giảm thiểu chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng, đảm bảo mỹ quan đô thị

Thứ hai, các công trình đầu t- xây dựng cơ bản của quận Hải Châu

đ-ợc thi công với tiến độ nhanh, sua khi hoàn thành đ-ợc đ-a vào sử dụng ngay làm tăng thời gian hoàn vốn của các dự án đầu t- Trong khâu quy hoạch, quận còn tiến hành thuê các chuyên gia t- vấn n-ớc ngoài nhằm học hỏi những kinh nghiệm trong công tác quy hoạch đô thị của các n-ớc tiên tiến

Ngoài ra, các dự án đầu t- của Quận luôn đ-ợc tính toán kỹ l-ỡng trên cơ sở hiệu suất sử dụng nhằm tránh tình trạng đầu t- dàn trải, gây lãng phí, thất thoát vốn đầu t- của ngân sách nhà n-ớc Đây cũng chính là yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn quận Hải Châu

1.4.3 Một số bài học kinh nghiệm đối với huyện Đông Anh

Sau khi nghiên cứu một số nét khái quát về công tác sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản tại một số địa ph-ơng, mặc dù còn ch-a

đầy đủ cũng nh- còn một số điểm ch-a đ-ợc trình bày, song có thể rút ra một

số bài học kinh nghiệm sau:

Thứ nhất, nâng cao chất l-ợng công tác quy hoạch trong đầu t- xây

dựng cơ bản Có thể nói đây là khâu đầu tiên quyết định hiệu quả của hoạt

động đầu t- xây dựng cơ bản cũng nh- việc sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực này Cần quy hoạch có trọng điểm, đảm bảo tính công bằng giữa các vùng miền Tránh tình trạng đầu t- dàn trải, cục bộ địa ph-ơng trong công tác quy hoạch Thực hiện thuê các chuyên gia t- vấn n-ớc ngoài có trình độ cao trong lĩnh vực quy hoạch và phát triển đô thị nhằm nâng cao chất l-ợng hoạt động quy hoạch

Thứ hai, thực hiện đấu thầu rộng rãi, công khai việc thi công các công

trình nhằm nâng cao chất l-ợng công trình Tăng c-ờng công tác lựa chọn nhà thầu để sao cho lựa chọn đ-ợc những nhà thầu đủ tin cậy và năng lực nhằm bảo đảm công trình đ-ợc thực hiện đúng tiến độ với chất l-ợng tốt nhất

Thứ ba, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt khâu giải phóng mặt bằng và

công tác đền bù giải phóng mặt bằng trên cơ sở hợp lòng dân với chi phí thấp nhất Đây không chỉ là khó khăn của riêng một địa ph-ơng nào mà là của hầu hết các thành phố lớn Nếu khâu giải phóng mặt băng không đ-ợc giải quyết nhanh gọn sẽ làm chậm tiến độ thi công các công trình, gây thất thoát, lãng phí vốn của nhà n-ớc

Thứ t-, đa dạng hoá các nguồn vốn cho đầu t- xây dựng cơ bản, tránh

tình trạng lệ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn ngân sách nhà n-ớc Đối với những công trình trọng điểm, có ý nghĩa thiết thực về mặt kinh tế – xã hội thì cần phải mạnh dạn vay vốn để đầu tư, giảm thiểu tình trạng “cơ chế xin – cho” trong quản lý và phân cấp ngân sách nhà n-ớc

Tóm lại, mặc dù mỗi địa ph-ơng có những nét đặc thù về kinh tế, chính trị chi phối quá trình phát triển kinh tế nói chung và hoạt động sử dụng vốn ngân sách trong lĩnh vực đầu t- xây dựng cơ bản nói riêng, ảnh h-ởng đến hiệu quả của hoạt động này, song những đánh giá, kết luận rút ra ở trên có thể

đ-ợc coi là bài học kinh nghiệm bổ ích để vận dụng một cách linh hoạt vào thực tiễn quá trình sử dụng vốn ngân sách trong đầu t- xây dựng cơ bản ở những địa ph-ơng đi sau về vấn đề này trong đó có huyện Đông Anh

- Phía Bắc giáp huyện Sóc Sơn, Hà Nội

- Phía Đông, Đông Bắc giáp tỉnh Bắc Ninh

- Phía Đông Nam giáp huyện Gia Lâm

- Phía Nam giáp sông Hồng

- Phía Tây giáp tỉnh Vĩnh Phúc

Ngoài sông Hồng và sông Đuống ở phía Nam của huyện, phía Bắc còn

có sông Cà Lồ Trên địa bàn huyện có hai tuyến đ-ờng sắt chạy qua: tuyến Hà Nội – Thái Nguyên và tuyến Hà Nội – Yên Bái Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đ-ợc nối với nội thành Hà Nội bằng quốc lộ 3 và đ-ờng cao tốc Thăng Long – Nội Bài, đoạn chạy qua huyện Đông Anh dài 7,5 km Có thể thấy,

Đông Anh là huyện có lợi thế lớn về giao thông Đây là điều kiện thuận lợi cho việc giao l-u giữa Hà Nội với các tỉnh Đông Bắc và là cửa ngõ giao l-u quốc tế của đất n-ớc Đây cũng là tiền đề thúc đẩy sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của huyện

Với vị trí địa lý thuận lợi và quỹ đất cho phép, Đông Anh đã và đang thu hút đ-ợc sự quan tâm của các nhà đầu t- trong và ngoài n-ớc Trên địa bàn huyện hiện đã có trên 100 doanh nghiệp trung -ơng, thành phố và huyện, trong

đó có 4 liên doanh với n-ớc ngoài đã đi vào hoạt động Trong thời gian tới, các

dự án đầu t- còn tiếp tục gia tăng Đây là một thế mạnh của Đông Anh để phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động của huyện

Trong quy hoạch tổng thể của thủ đô Hà Nội đến năm 2020 đã -u tiên

đầu t- cho khu vực bắc Sông Hồng Tại đây, sẽ hình thành một Hà Nội mới với các khu vực: Bắc Thăng Long- Vân Trì, Đông Anh-Cổ Loa, Gia Lâm – Sài

Đồng – Yên Viên H-ớng -u tiên này đã tạo didều kiện đẩy nhanh tốc độ đô thị hoá và phát triển kinh tế xã hội cho huyện

2.1.1.2 Địa hình

Nhìn chung, địa hình của Đông Anh t-ơng đối bằng phẳng, có h-ớng thoải dần từ Đông Bắc xuống Đông Nam Các xã phía Tây Bắc của huyện nh- Bắc Hồng, Nam Hồng, Nguyên Khê có địa hình t-ơng đối cao, phần lớn diện tích là đất vàn và vàn cao Còn các xã Đông Nam nh- Vân Hà, Liên Hà, Dục

Tú, Cổ Loa, Mai Lâm có địa hình t-ơng đối thấp và trũng nên th-ờng bị ngập úng Tỷ lệ đất cao chiếm 13,4% diện tích toàn huyện, đất vàn chiếm 56,2% còn đất trũng chiếm 30,4% Địa hình chỗ cao nhất là 14 m, chỗ thấp nhất là 3,5 m, trung bình là cao 8 m so với mực n-ớc biển

Đặc điểm địa hình của huyện là một yếu tố cần đ-ợc chú ý khi xác định cơ cấu cây trồng, vật nuôi và quy hoạch vùng chuyên canh sản xuất Vùng đất cao nên tập trung trồng cây ăn quả, vùng đất và trồng rau, hoa, cây công nghiệp, vùng đất trũng cải tạo để nuôi trồng thuỷ sản Nhìn chung, địa hình của Đông Anh là t-ơng đối ổn định, có khả năng xây dựng các công trình lớn

Bảng 2.1 Phân bổ sử dụng đất trong toàn huyện Đông Anh

- Tổng diện tích đất tự nhiên của Đông Anh là: 18.230 ha, bao gồm cả một phần diện tích sông Hồng, sông Đuống và vùng đất bãi ven sông Đất vùng ven sông nhiều phù sa, đ-ợc bù đắp màu mỡ, đất nội đồng độ phì nhiêu

hộ Trong huyện còn có diện tích khá lớn đ-ợc sử dụng cho mục đích quân sự,

bao gồm các cơ sở quốc phòng, các cơ sở đào tạo của quân đội

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội

Là một trong những Huyện cửa ngõ quan trọng của Thủ đô, với vị trí

địa lý thuận lợi, Đông Anh đã và đang đạt đ-ợc những thành tựu đáng ghi nhận về kinh tế

Bảng 2.2: Một số chỉ tiêu kinh tế xã hội huyện đông anh giai đoạn

100 45,16 25,94 28,90

Nguồn: Niên giám thống kê Đông Anh

Qua bảng số liệu cho thấy Đông Anh có tốc độ tăng tr-ởng rất cao, năm

2003 là 10,19%, năm 2004 là 14,19%, năm 2005 là 14,5% Cao hơn tốc độ

tăng tr-ởng của toàn Thành phố (12%/năm) Cơ cấu kinh tế có sự chuyển biến

đáng kể với xu h-ớng tăng dần tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế Thu nhập bình quân đầu ng-ời cũng tăng đáng kể từ 403USD-đến 800 USD vào năm 2005 theo giá quy

đổi bình quân (Nguồn: Phòng Kinh tế – Kế hoạch Huyện)

Với sự phấn đấu nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân, tình hình kinh

tế xã hội của Huyện tiếp tục đạt đ-ợc những kết quả quan trọng góp phần quyết

định hoàn thành kế hoạch 5 năm (2001 - 2005) Đời sống của nhân dân tiếp tục

đ-ợc cải thiện và nâng cao, tạo thế và lực mới cho kế hoạch 5 năm tiếp theo

Năm 2005 mặc dù gặp nhiều khó khăn, song kinh tế trên địa bàn huyện tiếp tục đạt mức tăng tr-ởng khá, giá trị sản xuất các ngành trên địa bàn Huyện (không tính liên doanh) -ớc tăng 14,4% trong đó; Riêng khu vực có vốn đầu t- n-ớc ngoài tăng 16,2% Giá trị sản xuất các ngành kinh tế thuộc Huyện quản lý tăng 12,3% Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo h-ớng tích cực Tỷ trọng các ngành kinh tế thuộc Huyện: Công nghiệp – Xây dựng cơ bản – 38,7%; Th-ơng mại dịch vụ – 36,2%; Nông lâm nghiệp, thuỷ sản – 25,1%

2.1.2.1 Sản xuất nông nghiệp

Theo Báo cáo của Phòng Kinh tế – Kế hoạch Huyện, mặc dù còn gặp nhiều khó khăn do thời tiết không thuận, sự tấn công của các dịch bệnh nh-ng với sự tập trung chỉ đạo kịp thời chủ động của các cấp, các ngành, sự phần đấu của nông dân nên sản xuất nông nghiệp thời gian qua vẫn đạt kết quả khá Giá trị sản xuất ngành nông – lâm – thuỷ sản cả năm 2005 đạt 420 tỷ 242 triệu

đồng, tăng 2,4% so với năm 2004 Cơ cấu cây trồng chuyển dịch theo h-ớng hiệu quả kinh tế cao

Toàn Huyện đã trồng đ-ợc hơn 100.000 cây các loại, đạt 100% kế hoạch đề ra trong đó cây ăn quả chiếm trên 60% còn lại là cây môi tr-ờng Chăn nuôi phát triển mạnh và đa dạng Tổng đàn lợn trên 2 tháng tuổi là 96.500 con, đàn lợn có tỷ lệ lạc cao chiếm trên 45% tổng đàn, đàn nai vẫn phát triển ổn định và duy trì với 19.000 con Tổng đàn trâu bò là 13.600 con, trong đó bò sữa chiếm 450 con Tổng đàn gia cầm các loại trên 2,3 triệu con Chủ tr-ơng đ-a chăn nuôi tách khỏi khu dân c- đã có 14/23 xã thực hiện với

38 dự án; diện tích 61,4 ha; B-ớc đầu đã hình thành đ-ợc một số mô hình

chăn nuôi tập trung, quy mô t-ơng đối lớn, khắc phục đ-ợc một phần tình trạng ô nhiễm môi tr-ờng tại khu dân c- Trong năm 2005, Huyện đã tiến hành đầu t- hỗ trợ đ-a các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất ở các mô hình chăn nuôi tập trung

Hoàn thành công tác tu bổ đê điều th-ờng xuyên năm 2005 với 8 hạng mục công trình, tổng kinh phí 3 tỷ 100 triệu đồng Trồng tre chắn sóng với số l-ợng 1860 gốc tre, thực hiện tốt công tác phòng chống lụt bão, úng và tìm kiếm cứu nạn Thu quỹ phòng chống lụt bão đạt 111% kế hoạch

2.1.2.2 Sản xuất công nghiệp -Thủ công nghiệp – Th-ơng mại và dịch vụ Sản xuất công nghiệp tiếp tục phát triển (đặc biệt là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh), giá trị sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh cả năm 2005 đạt 523 tỷ 032 triệu đồng, tăng 16,6% so với cùng

kỳ năm 2004, trong đó kinh tế tập thể đạt 210 tỷ 425 triệu đồng, tăng 15,8 %

so với năm 2004, tăng thu nhập và giải quyết việc làm cho ng-ời lao động Tiêu biểu là ngành sản xuất gia công cơ khí chiếm tỷ trọng 36,41%; chế biến lâm sản, đồ gỗ chiếm tỷ trọng 12,56% (riêng khu vực cá thể với trên 6.000 hộ kinh doanh đã chiếm tỷ trọng sấp xỉ 50% giá trị sản xuất tại khu vực này ) Năm 2005, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tiếp tục đầu t- nâng cao năng lực sản xuất nh-: Công ty khoá Việt Tiệp, Công ty xích líp Đông Anh Các ngành nghè truyền thống, hoạt động dịch vụ vận tải, dịch vụ cơ giới phục vụ cho nông nghiệp tiếp tục phát triển Đến nay đã có 785 doanh nghiệp ngoài quốc doanh thuộc các ngành công nghiệp, th-ơng nghiệp, dịch vụ và xây dựng cơ bản, tăng 239 doanh nghiệp với cùng kỳ năm 2004

- Khu vực có vốn đầu t- n-ớc ngoài tiếp tục tăng tr-ởng nhanh Đến nay, riêng khu công nghiệp Thăng Long đã có 47 doanh nghiệp vào đầu t- với tổng số vốn trên 800 triệu USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 390 triệu USD, giải quyết việc làm cho trên 15.000 lao động

- Hoạt động th-ơng mại, dịch vụ phát triển mở rộng, đa dạng và ngày càng giữ vai trò quan trọng hơn trong cơ cấu kinh tế của Huyện Tổng mức l-u chuyển hàng hoá và dịch vụ cả năm 2005 là 4721 tỷ 944 triệu đồng, tăng 17,8% so với năm 2004 Mạng l-ới chợ trên địa bàn và khu trung tâm th-ơng

mại Huyện, các điểm dịch vụ th-ơng mại ở các thôn làng, khối phố hoạt động

có hiệu quả hơn, các loại hàng hoá và dịch vụ trên thị tr-ờng đa dạng, phong phú về chủng loại, thuận tiện cho cả ng-ời mua, ng-ời bán, chất l-ợng phục

vụ ngày càng tốt hơn

Công tác quản lý thị tr-ờng trên địa bàn Huyện ngày càng đ-ợc đẩy mạnh và phát huy hiệu quả Đã kiểm tra, xử lý 306 vụ vi phạm, thu về cho

ngân sách 72.690.000 đồng (Nguồn: Phòng Tài chính - Kế hoạch Huyện)

2.1.2.3 Công tác quản lý tài chính – Thu, chi ngân sách

Năm 2005, tổng thu ngân sách nhà n-ớc đạt 252 tỷ 330 tỷ đồng đạt 63% kế hoạch thành phố giao, ngân sách Huyện đ-ợc h-ởng sau điều tiết 205

tỷ 715 triệu đồng, trong đó thu các loại thuế theo phân cấp đ-ợc 35 tỷ 800 triệu đồng đạt 121 % so với dự toán, chi ngân sách Huyện 205 tỷ 715 triệu

đồng đạt 78% so với dự toán Công tác điều hành ngân sách Huyện năm 2005 gặp nhiều khó khăn, thu ngân sách đạt tỷ lệ thấp do nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất đạt rất thấp Trong đó phải cân đối chi ngân sách cho nhiều nhiệm vụ phát sinh nh- : Phòng chống dịch cúm gia cầm, điều chỉnh l-ơng và một số nhiệm vụ tập trung đột xuất khác Song, UBND huyện có nhiều cố gắng tập trung điều hành thu, chi đảm bảo theo đúng các ch-ơng trình mục tiêu kế hoạch đã đ-ợc Hội đồng nhân dân Huyện thông qua

Thực hiện chủ tr-ơng Nhà n-ớc phát hành công trái xây dựng Tổ quốc (công trái giáo dục) toàn Huyện đã mua đ-ợc 8 tỷ 100 triệu đồng đạt 164,8%

kế hoạch giao Trái phiếu xây dựng thủ đô đã mua trên 2 tỷ đồng, đạt 101% kế hoạch Thành phố giao

2.1.2.4 Công tác quản lý đất đai và giải phóng mặt bằng

Đây là lĩnh vực có nhiều bức xúc, phức tạp, đ-ợc cấp uỷ, chính quyền Huyện th-ờng xuyên quan tâm lãnh đạo, UBND đã triển khai nhiều biện pháp

đồng bộ, quyết liệt Do đó đã đạt đ-ợc những kết quả quan trọng Tính đến nay, toàn Huyện đã cấp đ-ợc 5967 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, đất

ao và liền kề đạt 104,7% kế hoạch năm Công tác quản lý đất đai có nhiều tiến

bộ song vẫn còn để xảy ra tình trạng lấn chiếm đất công, thu tiền giao đất trái thẩm quyền, hậu quả ch-a khắc phục đ-ợc

UBND huyện đã chỉ đạo thành công việc thí điểm đấu giá quyền sử dụng đất kẹt tại 3 xã Đông Hội, Tiên D-ơng và Liên Hà với diện tích 3459,7

m2 thu đ-ợc 11,2 tỷ đồng, tại trung tâm th-ơng mại thu đ-ợc 14,4 tỷ đồng tạo nguồn thu cho ngân sách Huyện cũng đã căn bản hoàn thành việc kê khai đề nghị điều chỉnh hạnh đất nông nghiệp Hiện đang tổng hợp trình Thành phố và cấp trên xem xét quyết định

- Về giả phóng mặt bằng : Trong năm 2005, Huyện đã giải phóng mặt bằng cho 20 dự án với tổng diện tích giải phóng mặt bàng là 152,9 ha, hiện có

11 dự án đã hoàn thành bàn giao cho chủ dự án với tổng diện tích 24,66 ha Một số dự án khkác đã hoàn thành, bàn giao từng phần cho chủ đầu t- theo tiến độ thi công Trong đó, do có sự chỉ đạo tập trung, quyết liệt đã hoàn thành GPMB đợt 1 phục vụ lễ khởi công xây dựng đ-ờng 5 kéo dài đúng tiến độ vào ngày 17/5/2005 ; Giải quyết xong các khó khăn, tồn tại kéo dài nhiều năm tại các dự án sân gon Kim Nỗ, giúp cho dự án đi vào thi công an toàn tiện lợi

2.1.2.5 Công tác đầu t- xây dựng, quản lý quy hoạch và đô thị

- Về công tác đầu t- XDCB: Thời gian gần đây, việc tăng c-ờng đầu t- xấy dựng cơ bản đ-ợc lãnh đạo Huyện đặc biệt quan tâm Điều này đ-ợc thể hiện qua bảng số liện tổng hợp về tình hình đầu t- xây dựng cơ bản trong 3 năm gần đây trên địa bàn Huyện Đông Anh nh- sau:

Bảng 2.3: Giá trị các danh mục dự án đầu t- qua các năm

các dự án

Hiện vật

Giá trị (Trđ)

Hiện vật

Giátrị (Trđ)

Hiện vật

Giátrị (Trđ)

Nguồn : Phòng tài chính kế hoạch huyện Đông Anh

Nhìn vào bảng tổng kết tình hình đầu t- xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Đông Anh, ta nhận thấy tốc độ và quy mô đầu t- xây dựng đều tăng qua các năm

Năm 2006, UBND huyện đã phê duyệt 97 dự án đầu t- với tổng kinh phí 30 tỷ 270 triệu đồng, trong đó có 66 dự án có tính chất XDCB với tổng kinh phí 26 tỷ 824 triệu đồng (chủ yếu là nâng cấp tr-ờng học, trạm y tế xã để

đạt chuẩn quốc gia và công trình thuỷ lợi ; cải tạo, nâng cấp trụ sở UBND các xã, một số tuyến đ-ờng giao thông)

2.2 Thực trạng đầu t- ngân sách trong XDCB tại Đông Anh thời gian qua

2.2.1 Chủ tr-ơng và chính sách đầu t- trong XDCB của Huyện

Trong chiến l-ợc phát triển kinh tế đến năm 2010, tầm nhìn 2020, Huyện uỷ, Hội đồng Nhân dân và UBND Huyện Đông Anh đã xác định rõ phát triển kinh tế – xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo h-ớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá là nhiệm vụ trọng tâm Dự kiến đến năm 2010 sẽ đ-a Đông

Anh cơ bản trở thành một huyện công nghiệp nhằm chuẩn bị cho việc thành lập Quận Bắc Thăng Long Để thực hiện đ-ợc mục tiêu này, đầu t- xây dựng cơ bản giữ vai trò đặc biệt quan trọng Xuất phát từ tinh thần đó, Huyện Uỷ, UBND huyện đã có những quan điểm, chính sách nhằm khuyến khích hoạt

động đầu t- xây dựng cơ bản cả trong ngắn hạn và dài hạn Cụ thể là:

Tiếp tục thực hiện 3 đề án của Thành Uỷ về: Nâng cao hiệu quả kinh tế; cải cách hành chính; cải thiện môi tr-ờng xã hội Triển khai thực hiện Nghị quyết Đậi hội Đảng bộ huyện Đông Anh lần thứ XXVI và các ch-ơng trình trọng tâm, dự án trọng điểm của Ban chấp hành Đảng bộ huyện Trong đó tập trung vào một số nội dung chính sau:

- Tiếp tục thực hiện tốt và phối hợp chặt chẽ trong công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án đặc biệt là các dự án cơ diện tích thu hồi đất lớn, đảm bảo “Công bằng, công khai, dân chủ, đúng pháp luật và đúng tiến độ Tiếp tục thực hiện công tác quy hoạch, tăng c-ờng quản lý đô thị, an toàn giao thông, quản lý trật tự hè đ-ờng Tăng c-ờng quản lý về đất đai và cấp phép xây dựng

- Tập trung chỉ đạo, tích cực thực hiện công tác chuẩn bị đầu t- và tổ chức dự án, đặc biệt là các dự án trọng tâm, trọng điểm: Triển khai thi công

đ-ờng kinh tế Miền đông, đ-ờng quốc lộ 3 - cụm công nghiệp vừa và nhỏ

Đông Anh, hạ tầng khu đấu giá bắc đ-ờng 23B, các công trình chuyển tiếp của thời gian tr-ớc Khẩn tr-ơng triển khai chuẩn bị đầu t- dự án đấu giá quyền sử dụng đất tại trung tâm Huyện, dự án nâng cấp trung tâm y tế Huyện, dự án xây dựng tr-ờng phổ thông trung học Miền Tây và một số dự án đầu t- khác

- Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản theo cả chiều rộng và chiều sâu nhằm nâng cao khả năng thu hút đầu t- trong và ngoài n-ớc, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật chuẩn bị cho việc thành lập quận Bắc Thăng Long trong thời gian tới

Đến cuối năm 2005 số đ-ờng huyện đã đ-ợc trải nhựa 60%, 80% cơ sở tr-ờng học phổ thông đ-ợc xây dựng kiên cố Hệ thống bệnh viện trạm xá nâng cấp Huyện đã thành lập 2 cụm công nghiệp là (Bắc Thăng Long, và thị trấn Đông Anh) Đã thu hút đ-ợc các nguồn vốn đầu t- của mọi thành phần

kinh tế Đến hết năm 2005 Đông Anh đã thu hút đ-ợc 15 dự án lớn, đặc biệt

đã thu hút đ-ợc 4 dự án đầu t- n-ớc ngoài, 5 dự án đầu t- của ngoại tỉnh với tổng số vốn đăng ký là 52 triệu USD, đến nay đã có 3 dự án đầu t- n-ớc ngoài

và 9 dự án đầu t- ngoại tỉnh đi vào hoạt động Vốn thực hiện 37 triệu USD, giá trị sản xuất công nghiệp của huyện tăng lên rất nhanh từ 135 tỷ đồng năm

2003 lên 605 tỷ đồng năm 2005 Đời sống của nhân dân trong huyện ngày càng

đ-ợc nâng cao Những thành tựu trên nhờ một phần lớn tác dụng của đầu t- xây dựng cơ bản Để thấy rõ vấn đề này, tr-ớc tiên chúng ta xem xét nguồn

vốn đầu t- xây dựng cơ bản của Đông Anh thời kỳ 2003-2005 (Nguồn: Phòng

Kinh tế - Kế hoạch Huyện)

Bảng 2.4 Cơ cấu nguồn vốn đầu t- xây dựng cơ bản huyện Đông Anh

Nguồn: Báo cáo tổng kết kinh tế xã hội huyện Đông Anh

Nhìn vào bảng cơ cấu nguồn vốn đầu t- XDCB trên ta nhận thấy, tốc độ tăng tr-ởng vốn đầu t- XDCB tăng đều hàng năm Điều này chứng tỏ đầu t- xây dựng cơ bản phục vụ phát triển kinh tế xã hội luôn đ-ợc coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của Huyện nhằm thực hiện thắng lợi chiến l-ợc phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn Huyện trong thời gian tới

2.2.2 Thực trạng cơ cấu vốn đầu t- XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh

* Vốn đầu t- XDCB theo ngành kinh tế quốc dân

Đánh giá tình hình thực hiện vốn đầu t- xây dựng cơ bản theo ngành kinh tế, giúp cho chúng ta thấy đ-ợc quy mô khối l-ợng phân bổ vào các ngành kinh tế nh- thế nào, để từ đó đánh giá đ-ợc sự ảnh h-ởng của các ngành tới sự phát triển kinh tế xã hội của Huyện nói riêng và của Thủ đô nói chung

Bảng 2.5 Bảng tổng hợp vốn đầu t- XDCB theo ngành kinh tế

Nguồn: Phòng tài chính kế hoạch huyện Đông Anh

Ngành nông nghiệp, thuỷ lợi: Nh- chúng ta đã biết 80% dân số của

Đông Anh sống bằng nghề nông, diện tích đất nông nghiệp là 2.500 ha Cùng với chiến l-ợc phát triển chung của đất n-ớc, trong mấy năm gần đây Đông Anh đã và đang có chiến l-ợc đầu t- mạnh cho nông nghiệp nhằm hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn

Ngành nông nghiệp và thuỷ lợi của Đông Anh cũng đ-ợc đầu t- đáng

kể so với thời kỳ 2000 - 2003 Khối l-ợng vốn đầu t- xây dựng cơ bản tập trung cho ngành nông nghiệp, thuỷ lợi, năm 2003 là 37,3 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 13,3%; năm 2004 giảm hơn, từ năm 2005 đến 2006 có xu h-ớng tăng