Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành trong quá trình công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu ở Việt Nam : Luận văn ThS. Kinh tế: 5 02 01

Tính cấp thiết của đề tài... Tình hình nghiên cứu... Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.. Phirưng pháp nghiên cứu.. N hững đóng góp khơa học của luận án.. Co SỪ lý luận vé chuyển dịch cơ cá

ĐẠI HỌC QUỐC (ỈIA HÀ NỘI

KHOft KINH TỈ

' f ) i u h m ù M ì n h M ĩ

CHUYỂN DỊCH c ơ CÂU KINH TẾ NGÀNH TRONG QUÁ TRÌNH

C h u yên n gành : K in h lê ch ín h trị

L u ậ n vân thạc s ĩ khoa học k in h tế Ngưòi huớng dẫn: TS Trần Đình Thiên

H à Nội - 2 0 0 2

h ư ớn g về x u ấ t k h ẩu tro n g các điều kiện hiện nay

Đ ô n g - Đ ô n g N a m Á và ánh hư ởng c ủ a n ó đ ế n n ền kinh tế

t h ế giới

n g h ệ

c ô n g ty đ a q u ố c g ia

c ủ a nó đ ế n các nước đi sau trong khu vực

n ó tro n g n ền kinh t ế t h ế giới

d ịch c ơ cấu kinh lế n g àn h và ánh hưởng của nó đến các

n ước đi sau trong k hu vực

Trang

T RON« THỜI KỲ Đ ổ i MỚI KINH TÊ VÀ NHỮNG VÂN ĐỂ ĐẶT RA CHO VIỆT NAM

Đ ặc đ iểm củ a n ền k inh t ế c h u y ể n đổi ở Việt N a m tro n g 41thời kỳ đổi mới

và n h ữ ng vấn đề đ ặ t ra c h o V iệt N am

T hự c trạ n g q u á trìn h c h u y ể n d ịc h cơ cấu n g à n h ớ nước ta 47dưới gó c đ ộ thực h iệ n c h iế n ỉược tăn g trư ởng hư ớn g vào

x u ất k hẩu

tro n g giai đ oạn v ừ a q u a

trực tiếp ( F D Í )

Đ á n h giá thực trạ n g c h u y ể n dịch c ơ c ấ u k in h t ế n g à n h 69tro n g giai đ o ạn đ ầ u thực hiện chiến lược "hư ớng ngoại" ỏ'

n ước taPHƯƠNG HƯỚN<; VÀ CÁC GIẢI PHÁP THÚC ĐAY CHUYỂN DỊCH c ơ CẤU KINH TẾ NGÀNH TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ HƯỚNG VỂ XUẤT KHẨU Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN MỚÍ

kinh tế V iệl N am iro n g giai đ o ạn tới (nhìn dưới g ó c độ

c h u v ể n d ịch cư cấu kinh t ế n g à n h )

T o à n c ầu hoá k in h t ế - n h ữ n g th ách thức và cơ hội củ a nền 73kinh tế Việt N am

đ iể m xuất phát c ơ cấu và sự c h u y ể n dịch c ơ cấu kinh tế

n g à n h Irong quá Irình C N H , H Đ H ở Việt N am giai đ o ạ n

2001 - 2 0 1 0

tro n g giai đoạn 2 0 0 1 -2 0 1 0

M ụ c tiêu chuyển d ịch c ơ c ấ u n g àn h giai đ o ạ n 2001 - 2 0 1 0 83

n g à n h V iệt N am tro n g giai đoạn lới

C H U Y Ể N DỊCH c o c u K IN H T Ế N G À N H T R O N G Q U Ả T R ÌN H

C Ô N G N í ì H I Ệ P H O Ả H Ư Ớ N G VỂ X U Ấ T K H Ẩ U Ở VIỆT NAM

MỞ ĐẦU

I Tính cấp thiết của đề tài.

- C h u y ể n địch c ơ cấu kinh tế n g ành là m ộl vấn đề lý luận và thực liễn can thiết đối với lấl cá các q u ốc g ia trong q u á trình hội n h ập và phát triển

T oàn c ầ u h o á kinh l ế đ an g diễn ra m ạn h m ẽ với lính hai m ặt c ủ a nó V ấn đề

n s h ié n cứ u d ể lìm ra m ộ t chiến lược phái triển kinh tế q u ố c gia phù hợp với xu hướng d ó là m ột yèu cầu c ấ p thiết đối với V iệt N a m Irong tiến Irình hội n h ập , đấv lùi n g u y c ơ tụt h ậu so với các nước irong khu vực Đ ô n g Á và t h ế giới

- V iệt N a m là một q u ố c g ia có nền kinh tế c h u y en đổi, từ m ội nư ớc kinh

tế n ô n g n s h i ệ p lạc h ậu c h u y ể n san g nền k in h tế thị trường theo đ ịn h hướng

X H C N Trước yêu cầu đổi mới và thực hiện nghị q u y ết đại hội IX c ủ a Đ á n g

CỘ11SI sân V iệt N am về phái trien k in h tố - xã hội mười n ăm đ ầu c u a thê' kỷ

X XI: " Đ ẩ y m ạnh C ô n g n g h iệ p h o á, hiện dại hoá theo định hư ớn g X H C N , xây đ ự n g nền tan g đ ể đốn n ăm 2 0 2 0 nước ta cơ bản trở th à n h m ột nước cô n g

n sh iô p " (V ăn kiện Đại hội Đ ả n g ỉần thứ IX - 2001) Việt N a m đ a n g tiếp tục thực hiện m ô hình t ă n s irưởng hướng vào xuất k h ẩu đ ã lựa chọn (k ể từ khi đổi mới - ve m ặt n g u y ê n tắc), vượt q u a nhữ ng k h ó khăn, th ách thức d ể thực hiện ihàn h c ô n g m ô hình này T ro n g đó, ch u y ế n dịch c ơ cấu kính tế n g àn h là vấn

dề l run lĩ tâ m cua to àn b ộ q u á irình c ô n g n g h iệ p hoá

C N X H và xây d ự n g m ỏ hỉnh C ô n g n g h iệp hoá hiện dại hoá là m ột y êu cầu

q u a n írọtìg đối với thực trạng nền kinh lế nước ta hiện nav N ó hạn c h ế sự

ch ậ m trẻ d o chư a có n h ữ n g m ụ c tiêu và bước di cụ the đối với m ột nền kinh t ế

c h u y ê n đ ổ i như Việt N am , hình thành một nền kinh tẽ' llìị trường hoàn chính,

xày d ự n g cư cấu kinh t ế hợp lí và h iệ u quả C h uvcn d ịch c ơ cấu kinh tế ngành

là vail đo trọng tâ m và ihcn chói củ a m ô hình đó

Vấỉì cic ch u y ể n d ịch c ơ cáu kình lê n g àn h vù inỏ hình tàng trướng đ ã đề

cậ p tới có n h iều c ô n g irình n g h iên cứu Iro n s nước và q u ố c t ế dưới nhiều m ức

đ ộ và c á c h tiếp cận k h á c n hau và sự vận d ụ n g vào thực tien cũ n g rất đa dạníi-

Sự th ành c ô ng cua các nước Đ ó n g Á (N1CS) là nhữ ng bài h ọ c kinh n g h iệ m đối với c á c nước đi sau Iron k hu vực H o à n cánh mới trong nước và q u ố c tế, dặt ra

c h o V iệl N am y êu cẩu hội n h ậ p và tăn g trưởng bền vững Đ ề tài "C h u yển dịch

cơ c á u kinh tế n ạ à n h Iro n s q u á trình c ô n g n g h iệp h o á hư ớn g về x uất khẩu ở Việt N am " g ó p mộl p h ần n hỏ vào việc phân lích và làm rõ hơn n h ữ n g vấn đề

lý lu ận và thực tiễn c ủ a nền kinh t ế Việt N a m trong tình hình mới

2 Tình hình nghiên cứu.

- Ờ Việt N a m , vấn đ ề ch u y ển đ ịch c ơ cấu kinh l ê n g ành và IĨ1Ô hình tăng trưởng hướng vào xuất k h ẩ u được nh iều nhà k h o a học, N CS cao học và tiến sĩ q u an tủm vù c h ọ n làm đổ lài ng hiên cứu C ác c ô n g trình n g h iê n cứu đ ã dược in th àn h sách các luận án, đề tài k hoa học, ch ư ơ n g trình K H X H c ấ p q uốc gia, c a p bộ và cô n g b ố h àn g loạt ng h iên cứu ch u y ên đc irên các tạp ch í ch u y ên ngành Sau đây là m ộ t số c ô n g irình ng h iên cứu cụ thể

- C ơ cấu kinh tố - xu hướng hiện ihực và giái p h áp thúc đẩy C hương trình K H X H - 02 - Đổ lài K H X H - 02 - 02 - Hà Nội 10/1997)

- Chiến lược c ô n g n g h iệ p hoá hư ớn g vổ xu ất k h ẩu và vấn đ ề lựa chọn

c ủ a Việt N am hiện n ay - N g u y ễ n X u ân D ũ ng - T T K h o a họ c X ã hội và N h ân vãn Q u ố c g ia - H à N ội 2 0 0 ỉ - L uận án tiến sì)

- C h u y cn dịch c ơ cấu kinh tế n g àn h và phát tricn c ác n g ành trọ n g cìiểm mũi n h ọ n ớ Việt N a m (Đ ỏ H oài N a m chu biên - N X B K hoa h ọ c X ã hội

ỉ 999)

- C ác n hãn tố ả n h hư ởng lới sự c h u y ể n dịch cơ cấ u n g àn h kinh t ế trong thời kì C N H ỡ Việl N a m (Bùi Tất T h u n g ch ủ biên - N X B K H X H - 1997)

- N h ữ n g xu hướng phát í ri ổn của th ế giới và sự lựa chọn m ô hình c ô n g

n g h iệp hoá của nước la (TS V õ Đại Lược - N X B K H X Í I - 1999)

- Suy n g h ĩ vé C N H , H Đ H ử nước la: Một số vấn đ e lý luận và thực tiễn {Ngõ Đ ìn h G iao chủ hiên - N X B C hính trị Q u ố c g ia H à N ội - 1996)

- C ó n g n g h iệ p hoá hướng ngoại "sự th ần kì của c á c nước N IC S C hâu Á" (H o à n g T h a n h N h àn - NX B C hính irị Q u ố c g ia - Hà Nội 1997)

- H ưởng phái iríến thị trường xuất n h ậ p k hẩu Việi N am tới n ă m 2 0 1 0 (PTS P h ạm Q u y ề n - PTS Lè M in h T â m - N X B T h ố n g kê H à Nội 1997) vv

M ặc dù ctã c ó nh icu công trình ng h iên cứu về ch ủ dề này, n h ư vậy trước

n h ữ n g c ơ hội và th ách thức đặl ra c h o nôn kinh t ế V iệt N a m , việc ng hiên cứu

lý luận, lựa chọn và Ihực hiện Ihành cô n g m ộl ch iến lược c ô n g n g h iệ p hoá vần tiếp lục là nhữ ng th ách thức đối với các nh à ng hiên cứu và h oạch địn h chính sách ớ nước ta N h ữ n g lliách thức đỏ gắn liền với n h iệ m vụ k h ắc p h ụ c thực Irạng y ếu k ém c ủ a n ền kinh t ế tro ng giai đ o ạ n ch u y ển đổi sang m ộ t n ển kinh lè' ỉhị trường, th e o định hướng X H C N trước an h hưởng cú a loàn cầu hoá hội

n h ậ p kinh tố q u ố c tế d an g diễn ra vô cù n g m ạn h mẽ

3 N h i ệ m v ụ v à m ụ c đ í c h c ủ a đ ề t à i n g h i ê n c ứ u

- T rình bày cư sở lý luận và thực tiễn eúa q u á trình chu y ển dịch c ơ cấu kinh ỉế n g àn h và sự lựa chọn m ô hình lãn g trướng hư ớng vào xuất k hẩu của Việt N am P hân lích, so sánh lừ nhữ ng kinh n g h iệ m th àn h cô n g ở m ột s ố nước

Đ ô n g Á (N1CS) và t h ế giới’

- Phân lích và làm rõ thực trạng của quá trình c h u y ể n dịch cơ c ấ u kinh

í ế n gàn h tro n g toàn bộ q u á trình dổi mới kinh l ế ớ V iệt N am từ n ă m 1986 đến nay Đ án h s iá n h ữ n g thành c ô n g và hạ n c h ế c ủ a toàn bộ q u á trình c h u y ể n dịch

c ơ cấu kinh t ế n g àn h trong việc thực hiện m ô hình c ô n g n g h iệp h o á hư ớn g vé xuất kháu T ác d ộ n g của quá trình dó đ ến việc tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế thúc đẩy tiến trình hội n h ậ p kinh t ế q u ố c tố

- Phán lích nhữ ng yếu lố điều kiện ánh hướng đc h quá trình ch u y ểndịch c ơ cấu kinh lê' n g àn h ớ Việt N am Irong bối cán h loàn cầu hoá, từ d ó lìm

ra m ột số giải p háp thúc dẩy việc thực hiện m ột cách h ợ p lí trong, tỉnh hình

iiiới K hái qu át kha n ă n e cùa Việt N a m trong việc lựa chọn và th ự c h iệ n chiến lược phát triển rút ngán dựa trên lợi th ế c ủ a c ác nước di sau

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

c h u y ể n dịch cư cấu kinh tế n g à n h củ a Việt N a m tro n g quá trình thự c hiện m ó hình C N H , H Đ H hư ớng vào xuất kháu

- P h ạ m vi ng h iên cứa: K hái quát phan tích, đ á n h g iấ qưá trình ch u y ể n dịch c ơ cấu kinh lố n g àn h của Việt N a m tro n g thời kì đổi m ới, giai đ o ạn 1986

- 2 0 0 0 / 2 0 0 0 - 2 0 1 0

5 Phirưng pháp nghiên cứu.

T ổ n g hợp các Phương pháp nghiên cứu sau đây:

+ Phương p h áp d u y vật biện chứ n g và d u y vậi lịch sử

+ Phương pháp phân tích k in h tế thực chứng

+ P hư ơng phi»p tiếp cận và phân tích hệ thống

+ Phương pháp so sánh

6 N hững đóng góp khơa học của luận án.

ntĩhiỌp h o á hướng vổ xuất khau Kinh n g h iệ m củ a các nước Đ ỏ n g Á và ảnh

hư ờng cử a "làn só n g co' cấu" đế n các nước đi sau trong khu vực - T rư ờ n g h ạ p

c ủ a Việt N am

- P hân lích và làm rd hơn n g u v cn nhân, ihực trạng cú a việc ch u y ến dịch

cơ cấu k in h lố ngành ớ nước la trong 15 đổi mới N hận Ihức nhữ ng vấn đề

chitig tlặt ra ch o Vịệi N am trong giai đ o ạn mới cùa quá trình llìực h iện m ỏ hình lán g trư ớ n g hư ớn g vào xuá! khẩu.

- Đ e xuất một s ố giáì p háp th ú c (lẩy ch u y ển dịch c ơ cấu kinh t ế n gành ỉro n ạ CỊUÚ trình thực hiện m ó h ìn h C N H hướng về xuất khẩu ở V iệt N am , giai

đ o ạ n 2 0 0 1 - 2 0 1 0 , m ụ c tiêu ihực hiện A F T A và gia n h ậ p tổ chức T h ư ơ n g Mại (hố giới (W T O )

7 K ế t c ấ u c ủ a l u ậ n á n

- Bao g ồ m phần m ở đầu, kết luận, m ục lục, d an h m ụ c tài liệu th am k h ao

và nội d u n u ch ín h c ủ a luận án g ồ m 3 chương

C h ư ơ n g 1: N hững vấn đề lv Ihuỵốt c h u n g về ch u y ể n dịch c ơ cấu kinh

tế n g à n h c ù a m ồ hình C N H hư ớn g vé xuất k h ẩ u và thực lien Đ ô n g á

C h ư ơ n ư 2: T hực trạng c h u y ể n dịch cư cấu kinh t ế ngành tro ng thời kỳ đổi m ỏi k in h lố và những vấn đ ề đ ặt ra ch o V iệt Nam

C l m o i i ũ 3: Phưưrm hướng và các giai p h áp th ú c đ ấ y c h u y ê n d ịc h c ơ cấu kinh lẽ n u àn h Irong CỊUÚ trình cô n g n g h iệ p hoá hư ớn g về xuất k h ẩu ỏ Việt

N a m iron g giai đ o ạ n tứi

N H Ữ N G V Ấ N Đ Ể L Ý T H U Y Ế T C H U N G V Ể C H U Y Ể N d ị c h c ơ c â u

K I N H T Ế N G À N H C Ủ A M Ô H Ì N H C Ô N G N G H I Ệ P H O Á H Ư Ớ N G V Ể

X U Ấ T K H Ẩ U V À T H Ụ C T I Ễ N Ở Đ Ô N G Ả/ / Co SỪ lý luận vé chuyển dịch cơ cáu kinh tế ngành trong quá trình C N H hướng vé xuất khẩu.

C h u v c n d ịc h CƯ c ấu k in h tê' n g à n h , với h ạt n h â n là phát tric n m ạ n h

n g à n h m ũ i n h ọ n , k h â u đ ộ i p há tro n g từ n g giai đ o ạ n c ủ a n ề n k in h lê', là y c u c ẩ u

tr u n g lâ m tro n g lo à n b ộ q u á trìn h C N H , rú t n g ắ n tiế n trìn h hội n h ậ p k in h l ế

q u ố c l ế c ủ a c á c n ư ớ c đ a n g p h á t triể n Sự th a y đ ổ i c ơ c ấ u n g à n h c ủ a n ề n kin h

lố tr o n g q u á irìn h c ô n g n g h iệ p h o á h ư ớ n g về x u ấ t k h ẩ u p hải dự a trê n m ộ t cấu trú c ihị tr ư ờ n g m ờ p h ù hợp với từ ng giai đ o ạ n p h á t triển với đ ịn h h ư ớ n g m ộ t

c ơ c ấ u n u à n h , v ù n g c ó k h á n ă n g p hát h u y ỉợi th ố so s á n h c ủ a q u ố c g ia Đ ể đạt

d ư ợ c m ụ c tiêu h iệ u q u á và tă n g írư ở n g , c á c q u ố c g ia th ự c h iệ n C N H phái c ó

m ộ t c h í n h s á c h th ư ơ n g m ạ i và c ô n g n g h iệ p p h ù h ợ p với n h ữ n g đ iề u k iệ n í ro n g

n ư ớ c và q u ố c tế m ớ i T h ự c c h ấ t c ủ a c á c c h ín h s á c h n à y là thúc đ ẩ y x u ấ t k h ẩ u ,

Chươ ng Ị

lã n g tỷ tr ọ n g c ô n g n g h iệ p và d ịc h vụ, n â n g c a o n ă n g lực tự th ân c ủ a n é n kin h

le, rút n g ắ n k h o ả n g c á c h phát triể n g iữ a c á c q u ố c g ia Q u á trìn h C N H h ư ớ n g

vé x u ấ t k h ẩ u c ủ a c á c n é n k in h t ế C N H d iễ n ra trên c ơ -SỞ dựa v à o n g u ồ n lực

n ư ớ c n g o à i cỉc plìál Iriên n h a n h , lận d ụ n g lợi t h ế c ủ a c á c nướ c đ i sau Sự vận

l.ĩ.2 Mớ hình CN H hướng về xuất khẩu và những điều kiện thực

hiện chuyển dịch cự cấu kỉnh tế ngành.

- T r o n g m ấ v th ậ p n iên g ầ n đ â y , m ô h ìn h n à y đ ư ợ c á p d ụ n g ở n h iề u

q u ố c g ia đ a n g n ồ lực k iế m tìm c o n d ư ờ n g C N H Đ ạ i d iệ n c h o s ự th à n h c ô n g

c ủ a m ỏ h ìn h n à y là các nền k ìn h lê Đ ô n g Á n h ư N h ậ l B ản, H à n Ọ u ố c , Đ à i

L o a n H ồ n « K ỏ n ụ , S in g a p o v v V ới lư c á c h là m ô h ìn h C N H k h á c về n g u y ê n

tấ c YÌI b a n c h ấ t s o với c h ín h s á c h C N H th a y lliế n h ậ p k h ẩ u , m ô h ìn h C N H

h ư ó ìm vé x u ấ t k h á u d ã trở n ê n n ổ i tiế n g n h ờ kếl q u â tă n g trư ờ n g ' ì h ầ n k ỳ " ờ

Đ ô n g Á M ô h ìn h n à y đ ã k h ắ c p h ụ c n h ữ n g k h ó k h á n c ủ a c á c q u ố c g ia n ói trê n

vé đ ặ c đ i c m ihị trư ờ n g nhỏ , s ự k h a n h iế m n g u ồ n lực và lận d ụ n g đ ư ợ c n g u ồ n

la o đ ộ n g d ồ i d à o c h ấ l lư ợ n g c a o T ừ n h ữ n g n ă m 1 980 Irở đi, m ô h ìn h C N H

h ư ớ n g về x uất k h ẩ u đ ư ợ c lựa c h ọ n c h o n h iề u c á c q u ố c g ia đ a n g liến h à n h

C N H , N ổ tr ớ th à n h k h u y n h h ư ớ n g p h á t triể n c h ủ y ế u đ ể đ ả m b ả o c h o s ự lă n g

in rớ im k in h t ế và th ú c đ ẩ y tiế n trìn h tự d o h o á Ihị trư ờ n g Iron g m ộ t t h ế giới

l o à n c á u h o á d a n g d iễ n ra m ạ n h m ẽ

T h ự c c h ấ t c ủ a đ ịn h h ư ớ n g x u ấ t k h ẩ u là d ự a trên lựi t h ế so s á n h c ủ a q u ố c

vĩ ta đ ể s a n x uất h à n g x uất k h á u b a o g ồ m h à n g c ô n g n g h iệ p , c ác s a n p h ẩ m c h ế

b iế n c h ứ k h ô n g p h ải bất c ứ loại sán p h ẩ m n à o N ó c ũ n g b a o h à m x u h ư ớ n g

g iù m d ầ n lỷ trọns’ s a n p h á m "th ỏ " tr o n g x u ấ t k h ẩ u , trá n h lình tr ạ n g " c ă n b ệ n h

H à L a n " d ầ n tiến sự p h á sán c ủ a c á c q u ố c uia M ô h ìn h n à y d ự a trôn xu th ế

q u ố c g i a h o á đời s ố n g kin h tế, lo àn c ầ u h o á và sự th a y đ ổ i n h a n h c h ó n g c á c

đ ic u k iệ n q u ố c tế

C á c nước d a n g phái triể n d ự a v à o lợi i h ế so s á n h n h ư lao đ ộ n g rỏ (nội

đ ị a ) và c ô n g n g h ệ , kỹ th u ậ l, v ố n , thị trư ờ n g t h ế g iớ i (lợi t h ế thời đạ i) Sự lựa

c h ọ n thị trư ờ n g c h ỗ d ự a dầu liê n v à c ô n g n g h ệ - k ỹ th u ậ t phù h ợ p sẽ tạ o sức

c ạ n h ira n h q u ố c le c ú a sản p h ẩ m và k h u y ế n k h íc h x uất k h á u T ừ đ ó , n â n g c a o sức c ạ n h tra n h c ứ a lo à n bộ n ề n k ìn h tế, ih ú e đ ẩ y lã n g tr ư ớ n g và c h u y ể n d ịc h

c ư c ấ u k in h t ế m à tr ọ n g tâm là c h u y ế n d ịc h c ơ c ấ u k in h t ế n g à n h , rúi n g ắ n q u á irìn h C N H

q u ố c i ế h o á đờ i s ố n e k in h tê dưới tác d ộ n g và đ ic u k iệ n c u a c u ộ c c á c h m ạ n g

k h o a liọc - kỹ thu ật h iệ n đại và lựa c h ọ n m ộ t c ơ c â u k in h tố k h ô n g c â n đ ố i đổ

h ìn h th à n h c á c cực lã n u trư ớ n g d ự a irên n h ữ n g lợi t h ế s o s á n h tr o n g q u a n hệ

n go ại th ư ơ n g , v ề m ặ l thực tế, c á c h tiế p c ậ n vấn đ ề c ơ c ấ u k in h t ế [ro n g m ô

k h ỏ n u c á n đố i Ớ c á c n ư ớ c d a n g phái iriể n , lợi i b ế so s á n h ih ư ờ n g là n g u ồ n lao

đ ộ n » ré , d ổi d à o , lài n g u y ê n k h o á n g sán và n ô n g sán N h ó m c á c n ư ớ c N I C S

Đ ó n g Á sứ d ụ n g n g u ồ n lao d ộ n g v à o n h ữ n g n g à n h n h ư c ô n g n g h iệ p c h ế biến

sử đ ụ n g n h iề u [ao đ ộ n ” n h ư đội m a y c h ế b iế n Ihực p h á m , d iệ n tử d â n d ụ n g

M ộl số n ư ớ c k h á c n h ư M a la ix ia và T h ái L a n khới đ ầ u b ằ n g n h ữ n g san p h ẩ m

n h ữ n u m ặ t h à n g ưu tiê n , g ia m h o ặ c m i ễ n t h u ế n lìậ p k h á u c á c loại h à n g h o á

n h ư thiết bị vật tư, n g u y ê n liệu p h ụ c vụ c h o sản x u ấ t h à n g x u ấ t k h ẩ u h o ặ c trợ

c ấ p trự c tiế p c h o c ấ c loại h à n g h o á x u ấ t k h ẩ u H a i là, N h a n ư ớ c g iá n tiế p c a n

th iệ p q u a c á c c ô n g c ụ đ iề u liết vé tài c h ín h , tiền tộ, tạ o m ỏ i trư ờ n g s ả n x u ấ t và

k in h d o a n h t h u ậ n lợi đ ể c á c n h à s ả n x u ấ t h ư ớ n g ra thị trư ờ n g t h ế g iớ i C ác

b iệ n p h á p d ư ợ c th ự c h iệ n rất đ a d ạ n g n h ư lựa c h ọ n tỷ g iá hối đ o á i th íc h h ợ p

t h e o xu h ư ớ n g hạ th ấ p g iá trị nội tộ n h ằ m là m lă n g k h á n ă n g c ạ n h tra n h c ủ a

hà n í! h o á tròn thị trư ờ n g q u ố c lố; c u n g c ấ p lín d ụ n g với lãi s u ấ t ưu đ ã i c h o

h iến d ộ n g c ủ a thị trư ờ n g thê giới và m ố i q u a n hệ ớ m ứ c đ ộ k h á c n h a u g iữ a c á c

Ihị trư ờ n g tr o n g n ư ớ c và q u ố c tế

Sự th a y dổi n h a n h c h ó n g c ủ a m ôi Irư ờ n g k in h t ế q u ố c (ế h iệ n n a y c h ịu

á n h h ư ớ n g c ủ a c á c c h ín h sác h đ ã đ ư ợ c lựa c h ọ n íro im thời k ỳ trước

VI v ậ v , ớ m ỏ i giai đ o ạ n c ủ a q u á trìn h C N H , s ự v ận d ụ n g m ồ h ìn h tă n g

tr ư ờ n g h ư ớ n g v ào x u ấ t k h ẩ u phái c ó n h ữ n g giãi p h á p th íc h h ọ p và ỉin h h o ạ t,

đ á m b à o tín h h iệ u q u á k in h lố đ ể đ ại đ ư ợ c c á c m ụ c tiê u t ă n g trư ở n g b ề n v ữ n g

c ủ a thị trư ờ n g V ai Irò c ủ a N h à n ư ớ c và c h ín h s á c h đ ố i với n ề n k i n h t ế rất

q u a n trọ n g , đ ặ c biệt là đ ối với c á c q u ố c g ia c ó n ề n k in h t ế c h u y ể n đ ổi - n g h ĩa

!à, c h ư a phái là nền k in h té'ih ị trư ở n g h o à n c h ỉn h Ớ đ ó , c á c n h â n tô' thị trư ờ n g

và phì thị trư ờ n g c ò n đ a n xen, tín h h iệ u q u ả Iro n g s ự vận h à n h c ủ a to à n b ộ n ề n

k in h l ế c ò n bị h ạ n c h ế bởi c á c y ế u lố th ể c h ế (V iệ t N a m là m ộ t tro n g s ố c á c

n ề n k in h (ế c h u y ể n đ ổ i) T r o n g q u á trìn h C N H h ư ớ n g v ào x u ấ t k h ẩ u , c h u y ể n

d ị c h c ơ c ấ u k in h t ế n g à n h ph ãi d ự a trê n c ơ s ở s ự p h â n tíc h lý th u y ế t "ch u kỳ

sá n p h ẩ m " v à "là n s ó n g c ơ c ấ u " , từ đ ó , n ó đ ư ự c v ận d ụ tìg v à o th ự c tiễ n k h ô n g

c h ỉ n h ư là m ộ t đ ịn h h ư ớ n g t ổ n g q u á t m à phàỉ d ư ợ c th ự c h iệ n với s ự lựa c h ọ n

r õ r à n g vé h ư ớ c đi và c ơ c ấu n g à n h V ì v ậ y , s ự h ìn h th à n h m ộ t cơ s ở lý lu ậ n

v ừ n g c h á c c h o đ ư ờ n g lối tă n g trư ở n g h ư ớ n g v à o xuất k h ẩ u là m ột vấn đ ề q u a n

t r ọ n g d ư ợ c dặt ra c h o c á c q u ố c g ia C N H với n h ữ n g c h iế n lược và c h ín h s á c h

rất k h á c n h a u đ ế d ạ t s ự th à n h c ô n g Bối c ả n h q u ố c t ế đ a n g c ó n h ữ n g th a y đ ổ i

n h a n h c h ỏ n u , to à n c ầ u hoá và n é n k in h t ế tri th ứ c đ ă c ó á n h h ư ớ n g đ ế n q u á

trìn h pliát trie n e ú a từ n g k h u vực, n ề n k in h tế và q u á trìn h c h u y ể n d ịc h CO' c ấ u

k in h le n g à n h tr o n g m ối q u a n h ệ với h o ạ t đ ộ n g th ư ơ n g m ạ i d ự a tre n ctiéu kiện

n é n k in h le ihị Irư ờng m ớ c ứ a vứi n g u y ê n tắc hội n h ậ p d a d ạ n g , m ớ và c h ặ l chẽ.

Nội d ư n g c h ín h c ủ a m ỏ h ìn h lă n g trư ớ n g h ư ớ n g v à o xuíít k h ẩ u là c h ín h

s á c h c ô n g n g h i ệ p d ự a í rên m ộ t liền đ ề c ư b a n là c h ín h s á c h th ư ơ n g m ại q u ố c

i ế ir o n g k h u ô n k h ổ m ộ t n ền k in h tố thị trườrm m ớ c ử a và h ư ớ n g n g o ạ i Đ â y

c h í n h là đ iề u k iệ n c ơ b àn đ e t h ú c đ á y tiế n trìn h c ó n g n g h iệ p h o á và c h u y ế n

d ịc h c ơ c ấ u k in h tế

Sự th a y đ ổ i h ệ th ố n g c h ín h s á c h k ín h t ế v ĩ m ỏ n h ằ m cái th iệ n m ô i

1 r ư ờ n g k in h tố v à đ ầ u lư, k h u y ế n k h íc h x u ấ t k h ẩ u tạ o đ i ề u k iệ n đ ể ih ú c đíiy

q u á trìn h c h u y ế n d ịc h c ơ c ấu k in h tế Y c u c ầ u q u a n trọ n g n h ấ t đ ối với ổ n đ ịn h

k in h t ế ớ c ú c n ư ớ c n à y là ổn đ ịn h tài c h ín h , tiề n tệ M ỏ i trư ờ n g đ ầ u tư tốt n h ư

ổ n đ ịn h vé k in h tế, c h ín h trị, x ã h ội là đ iề u k iệ n trư ớ c liê n h ấ p đ ẫ n c á c n h à đ á u

tư, n h ấ t là c á c n h à đ ầ u tư nướ c n g o à i Sự tă n g trư ở n g c ú a k h u vực k in h t ế v ố n (lầu tư n ư ớ c n g o à i g ó p phần q u a n tr ọ n g v à o m ụ c tiê u tă n g trư ơ n g v à ổ n đ ịn h

c ủ a to à n bộ n ề n k in h tế Ở thời kì đ ầ u c ủ a q u á trìn h C N H , k h u vực k in h t ế c ó

v ố n đ ầ u tư n ư ớ c n g o à i g ó p p h ầ n Ih ú c đ ẩ y m ạ n h m ẽ q u á trìn h c h u y ể n d ịc h c ơ

c ấ u k in h tố n g ù n h

S ự cai th iệ n m ô i lrư ờ n g đ ầ u tư c ủ a n h à n ư ớ c với n ộ i d u n g q u a n trọ n g

k h á c là c u n g c ấ p c ơ s ớ hạ tầ n g e h â ì lư ợ n g c a o , p h ụ c vụ c h o c á c c h iế n lược

ph ái liiê n d à i h ạ n , d ư ợ c tính to á n k ỹ ỉư ữ n g và c ó tín h đ ịn h h ư ớ n g c h o c á c n h u

c ầ u s á n x u ấ t, k in h d o a n h , k h ô n g c h ạ y t h e o n h u c ầ u trư ớ c m ắ t V í d ụ n h ư h ệ

t h ố n u c ơ s ớ h ạ tầ n g " c ứ n g ” v à " m ề m " , n h ư d iệ n n ư ớ c, t h ô n g tin, h ệ t h ố n g g iá o

d ụ c - đ à o tạo , b ã o vệ sức k h o e , b ả o h i ể m x ã hội

Ớ S in g a p o , C h ín h Phủ đ ã đ á m b ả o đ ẩ v đ ủ và rất tốt n h u c ầ u về c ư s ở h ạ lana, và c á c d ị c h vụ c ô n g c ộ n g V í đ ụ , khi c h u ẩ n bị c h o m ộ t k h u c ô n g n g h iệ p

m ớ i ra đ ờ i, n g o à i việc b án đ ấ t với g iá hạ , C h ín h P h ủ c ò n đ ầ u tư x â y d ự n g {.lường ui a o t h ô n g , c á c c ư sứ b ư u d iệ n v à x â y d ự n g c á c k h u n h à ỏ' đ ể b á n h o ặ c

c h o th u ê N h ữ n g c ơ sỏ' h ạ láng m à C h ín h P hủ b ỏ tiền ra x â y d ự n g là đ ư ờ n g xá, sân h a y , hến c á n g , m ặỉ b à n g c á c k hu c ô n « n g h iệ p và c a n h ữ n g co' s ở p h ú c lợi

xã hội (.lổng h ộ n h ư c á c c h ư ơ n g trìn h x â y d ự n g n h à ớ và cải lạ o đ ô ihị Ớ

S in g a p o c ò n c ó uý b a n phái triế n k ìn h ( ế với n h iệ m v ụ n g h iê n c ứ u c á c c ơ sỏ'

hình th à n h n h ữ n g n g à n h c ô n u n g h i ệ p m ớ i, k h u y ế n k h íc h h o ặ c d iề u c h ỉn h

nh ím « n g à n h c ô n g im h iệ p d ã c ỏ , cíịnh ra c á c ưu đãi vé tài c h ín h , c u n g c ấ p c á c

c ơ s ư h ạ u tn g và c á c d ịc h vụ k h á c n h ằ m p h á t h u y n h a n h h iệ u q u á đ ầ u tư, g iả m

đ á n g k e c h i p h í đ ầ u tư b a n đ ầ u c h o c h ủ d o a n h n g h iệ p U ỷ b a n n à ỵ c ò n c ó

n h iệ m vụ th ú c đ ẩ y đ ầ u lư n h ư đ iề u tra th ự c trạ n g và tiề m n ă n g c á c n h à đ ầ u tư

rói d à n x ế p c á c việc c á n thiết n h ư tìm đ ấ t đ a i, p h ư ơ n g tiện k in h d o a n h , tu y ể n

n h â n lực v à lìm n g u ồ n tài trợ N g o à i ra, h ọ c ò n ra n ư ớ c n g o à i tìm k iế m c á c

nhì) đ ầ u lư và tạ o đ iề u k iệ n th u ậ n lợi c h o h ọ đ ầ u tư v ào S ing ap o C á c n ỗ lực và

giãi p h á p c ủ a C h ín h P hủ g ó p p h ầ n q u a n i r ọ n g vào v iệ c lạ o đ iề u k iệ n c h o c á c

n h à d ầ u tư, d o a n h n g h iệ p , ihị trư ờ n g h o ạ t đ ộ n g c ó h iệ u q u à Sự p h â n đ ịn h rõ

c h ứ c n à n g g iữ a N h à n ư ớ c và thị trư ờ n g tạ o ra m ộ t c ư c h ê h o ạ t đ ộ n g là n h m ạ n h

v à h iệ u q u ả c h o c á n ề n k in h tế

- N â rm c a o k h á n ă n g tự đ iề u tiết c ủ a thị trư ờ n g tự d o và k h ẳ n g đ ịn h vai

tr ò c ủ a k h u vực k in h tố tư n h â n tro n u h o ạ i đ ộ n g san x u ấ t h à n g x u ấ t k h ẩ u và

n g o ạ i th ư ơ n g Đ à y là k ê n h h u v đ ộ n g v ốn c ó h iệ u q u ả v à p h á t h u y d ư ợ c lợi t h ế

s o s á n h ớ giai đ o ạ n đ ầ u c ủ a q u á Irình C N H N h à n ư ớ c c h ỉ n ê n đ ó n g vai trò ỉà

ng ư ờ i " n h ạ c trư ở n g Iro n g d à n n h ạ c " T r á n h tìn h (rạn g n h ư tro n g trư ờ n g h ợ p

c ủ a N a m T r iề u T i ê n v à o cuối n h ữ n g n ă m 1970, c ơ c ấ u c á c n g à n h c ô n g n g h i ệ p

bị m ấ t c â n đ ối Đ â v Ui kẻì q u á c ủ a s ự tu ỳ tiệ n lựa c h ọ n n h ữ n g n g à n h c h i ế n

lượ c và ư u d ãi tín dụnsỉ q u á làu c h o n h ữ n g n g à n h n à y

T ó m ỉại, m ô h ìn h c ò n 2 n g h i ệ p h o á h ư ớ n g v à o x u ấ l k h ẩ u c h ứ a đ ự n g

n h ữ n g q u a n đ ic m h ợ p iý về q u á trìn h c h u y ể n d ịc h c ơ c ấ u k in h t ế đ ố i với c á c

n ư ớ c đ a n g p h á t tr i ể n tiế n h à n h C N H tr o n g đ iề u k iệ n n ề n k in h l ế " m ở " T r ê n

th ự c t ế s ự vận d ụ n g m ô h ìn h n à y ở m ỗ i q u ố c g i a lại p h ụ th u ộ c v à o cíicm x u ấ t

p h á i, đ iế u k iệ n k in h t ế - xã h ộ i, d ự a trê n n g u y ê n tấc p h á t triể n k h ô n g c â n đ ố i

và lă n g irư ở n g th e o cự c vấn đ ề n ô n g n g h iệ p và n ô n g th ô n vẫn ỉà m ộ t y ê u c ầ u

d ặ t ra đ ối với c á c q u ố c g ia b ướ c d ầ u lựa c h ọ n m ô h ìn h n ày

T ừ n h ữ n g n ộ i d u n g c ơ h ã n d iề u k iệ n vù tín h h ợ p lý c ủ a m ô h ìn h lă n g trư ơ n g v à o xuâl k h a u , c á c nướ c c ó n g n g h i ệ p h o á b ổ s u n g c h o m ô h ìn h và tiến lới việc lựa c h ọ n h ư ớ n g c h iế n lược m ới đổ th íc h ứng với s ự th a y đổi c ủ a bối

c à n h q u ố c tê và tr o n g n ướ c khi lợi i h ế s o s á n h c ũ n g th a y đổi với c h ấ t lư ợ ng

m ớ i m a n g laị n h iề u lợi ích h ơ n tr o n g q u a n hệ th ư ơ n g m ạ i q u ố c t ế với n h ữ n g

sa n p h ẩ m c ó h à m lư ợ n g U’i th ứ c c a o h ơ n C ô n g n g h iệ p h o á bền v ữ n g ỉà -Sự kết

h ợ p g iữ a tự d o h o á k in h lế đ ố i n g o ạ i v à b ả o h ộ c ô n g n g h i ệ p t r o n g n ư ớ c, đ ặ c biệi là n h ữ n g n g à n h c ô n g n g h iệ p n o n trẻ đ a n g ir o n g giai đ o ạ n "th a y t h ế n h ậ p

k h á u ” C h iế n lược m ới n à y tiế n tới x â y d ự n g m ộ t n ề n k in h t ế m ạ n h ỉà c h ỗ d ự a

c h o m ụ c tic u đ ộ c ỉậ p d â n tộc C á c n ề n k in h tế d a n g p hát triể n ở C h â u Á đ ã và

đ a n g kết h ợ p hai h ư ớ n g c h iế n lược c ù n g với n h ữ n g b iệ n p h á p h ư ớ n g m ạ n h vào

x u ấ l k h ẩ u , đ ồ n g thời th ự c h iệ n m ộ i s ố b iệ n p h á p th a y t h ế n h ậ p k h ẩ u đ ể vực

ỉ ỉ 3.1 Sự biến dổi cơ cấu kinh tế theo kiến làn sóng của các nước Đón“- Dòng Nam Á V í) ánh hương của nó đến nền kinh tê'thế giới.

T ố c đ ộ tă n g trướrm n h a n h c ủ a n ề n k in h t ế c á c n ư ớ c Đ ô n g - Đ ô n g N a m

Á ir o n e n h ữ n g n ă m g ầ n đ à v (trư ớ c c u ộ c k h ủ n g h o ả n g k h u vực) đ ã h à m c h ứ a tro im n ỏ m ộ t n ă n g lực c h u y ể n đ ô i c ơ c ấ u m ạ n h m c và tạ o n ê n s ự ih a y đ ổi

tư ơ n g q u a n g iữ a c á c k h u vực trê n thè' giớ i Đ ồ n g Ihời k h u vực n à y c ũ n g tạ o ra

sức t h u húi m ạ n h m ẽ các d ò n g v ố n , c ồ n g n g h ệ và b u ô n b á n cù a t h ế giới, b ắt

n h ịp v à o C|UĨ đ ạ o tă n g trư ớ n g h iệ n đ ạ i n h a n h c h ó n g rú t n g ắ n k h o ả n g c á c h về trìn h đ ộ c ó n g rmlìệ - k ỹ thuật vói c á c n ư ớ c phái triển

Sự nối liế p lã n g trư ớ ng liên lục c ủ a c á c n g à n h tr o n g c ơ c ấu k in h t ố đ ư ự c

xél v e c á niặl s á n lư ợ n g lần c h u kì hiến d ổi n o n g xuâì n h ậ p khííu ở N hật Bún

<Jưực p h á n á n h h ằ n g thuật n g ừ "đội h ìn h đ à n n g ỗ n g trời b a y " K ếí h ợ p với sự

k in h t ế N h ậ t B án với ih à n h tích tă n g trư ở n g c a o v à o i h ậ p n iê n 1960 - 1970,

N 1 C S C h â u Á đ ã bắt n h ịp vào q u á trìn h lă n g irư ở n g từ g iữ a th ậ p n iê n 1 960 và

và C ÔI li» n g h ệ - K ỹ th u ậ l chê’ tạ o nó

' T h ờ i k ỳ t h ứ hai th a y t h ế n h ậ p k h ẩ u là giai đ o ạ n liế p th e o k h i n h u c ẩ u

vé s á n plũím m ớ i c ó xu h ư ớ n g lă n g m ạ n h (rên Ihị trư ờ n g iro n g n ư ớ c Sán x u ấ l

k h ẩ u với k h ố i lư ợ n g n g à y c à n g tăng.

- T h ờ i k ỳ ih ứ tư, h o à n th iệ n là thời k ỳ m à c ả n h u c ầ u nội đ ị a lẫn n h u c ầ u xuất k h ẩ u sán p h ẩ m đ ề u c ó xu h ư ớ n g g ia m , s á n x u ấ t k h ô n g tiếp tục m ớ rộ n g ,

n ă n g lực c ạ n h t r a n h g iá m so với n h ữ n g n ư ớ c x u ấ t phái m u ộ n h ơ n về n g à n h - sán p h ẩ m đó

- T h ờ i k ỳ th ứ n ă m , n h ậ p k h ẩ u đ ả o Đ â y là thời k ỳ c u ố i cùng tro n g c h u

kỳ s á n p h á ¡ru k h i s a n x u ấ t tro n g n ư ớ c k h ỏ n s c ỏ sứ c c ạ n h tran h m ạ n h đ ố i với

s á n p h ấ m tr ê n thị trư ờ n g Sản x u ấ i hị th u h ẹp Đ ể đ ả m h ả o h iệ u q u ả k in h tế, ihị trư ờ n g Ir o n g n ư ớ c c ó n h u c ầ u n h ậ p k h ẩ u c h ín h s á n p h ẩ m đ ó và c h u y ể n

đi c ơ c ấ u n g à n h p h ả i d ự a trên xu h ư ớ n g rút n g á n thời g ia n c ủ a to à n b ộ c h u k ỳ san p h ẩ m h o ặ c c ó th ê bỏ q u a n h iề u loại s a n p h ẩ m k h ô n g m a n g iại h iệ u q u ả dài h ạ n c h u y ế n n h a n h s a n g c á c sán p h ẩ m k h á c đ ế th ú c đ ẩ y n h a n h h ơ n q u á trìn h c h u y ế n d ị c h c ơ c ấ u n é n k in h tế

'P ro ng hot c á n h n en k in h tế th ế giới đ a n g c ó n h ữ n g th a y đổi s â u sắc và

đ a d ạ n g s ự lă n g trư ở n g th ần kì c ủ a c á c n ư ớ c Đ ổ n g Á và c á c c o n r ồ n g C h â u Ả ctã ih ự e s ự lạo ra th a y đổi tư ơ n g q u a n g iữ a c á c k h u vực trên t h ế giới L à n s ó n g

c ơ c ấ u c h o p h é p c á c n ư ớ c đi s a u c ó th ể đi tắt c ố n g n g h ệ đ ể rút n g ắ n k h o ả n g

c á c h p h á t iriổn d ự a trên nội lực c ủ a c h ín h m ìn h v à lợi th ê thời đ ạ i Sự vận

d ụ n g s á n g tạ o n g u y ê n tắ c nói tré n g ó p p h á n q u a n trọ n g v à o c h ấ t lư ợ n g s ự th a y dổi c ơ c ấ u và th à n h c ô n g c ủ a c h iế n lược c ô n g n g h iệ p h o á

n g o à i v à o c á c n ư ớ c đ a n g phát trie n tro n g k h u vực tă n g mạnh» đ ặ c b iệ t là sự g ia

tă n 12, c ủ a đ á u tư tr o n g nội bộ k h u vực rộ n g lớ n và p hát triể n n ă n g đ ộ n g n h ấ t trê n t h ố giới n à y đ ã g ó p p h ầ n rất lớn v à o s ự tă n g trư ớ n g c ủ a n ề n k ìn h t ế t h ế giới

Đ ồ n g thời với s ự thay đ ổ i c ấ u írúc k in h l ế k h u vực ià s ự c h u y ể n đổi c ủ a

h ệ th o n g p h á n c ô n g la o đ ộ n g m à th ự c c h ấ t là v ic e s ử d ụ n g ỉợi t h ế thời đ a ị c ủ a

c á c n ư ớ c đi s a u lro n g tiến trìn h h ội n h ậ p q u ố c t ế về c ô n g n g h ệ , v ố n , thị trư ờ n g

d ự a Irên nền k in h t ế l h ị trư ờ n g m ở c ử a đổ ih ự c h iệ n C N H

C á c n ướ c Đ ô n g - Đ ô n g N a m Á đ ã c ải th iệ n c ơ c ấ u x u ấ t k h ẩ u c ủ a m ìn h íiể đ ạ t đ ư ợ c lợi ích n h iề u hơn, th ú c đ ẩ y tă n g Irưởng và c h u y ể n d ịc h c á c n g à n h

k in h tế X u h ư ớ n g n g à y c à n g g i a m đ ố i với c á c s ả n p h ẩ m "th ỏ ", c h u y c n s a n g

x u ấ t k h a u h à n g c h ế lạo , trước hết ià n h ờ v à o thị trư ờ n g M ỹ , đ ặ c b iệ t là c á c sản

p h á m m a v m ặ c và linh kiện d iệ n tử

S ự ph át trie n và p h ụ th u ộ c n h a u Ih e o n h iề u tầ n g n ấ c c ủ a c á c n ư ớ c Đ ỏ n g

- Đ ỏ n g N a m Á ( từ N h ậ t Bàn đ ố n N I C S v à A S E A N ) và lo à n b ộ k h u v ự c C h á u Á

- T h á i B in h D ư ơ n g tạ o ra m ộ i m ô h ìn h p h á t triển với s ự Ih a y đ ổ i c ơ c ấ u t h e o

k ieu làn s ó n g , c ó k h a n ă n g hiến d ổ i và (hích n ghi c a o vừa s ử d ụ n g clược c á c lợi thê so s á n h h iệ n lại n h ư lao đ ộ n g rẻ, lài n g u y ê n sán có , vừa tạ o ra lợi t h ế đ ộ n g {lợi t h ố tư ơ n g lai) đ ể đ ó n hắt s ự d ịc h c h u y ể n c ơ c ấ u k in h t ế c ủ a c á c n ướ c phái Irietì, h ạ n e h c sự lệ th u ộ c m ộ t c h iề u tro n g liế n trìn h p hái trien.

Q u á trìn h tự d o ho á th ư ơ n g m ại đ a n g d iễ n ra n h ư m ộ t xu í h ế tất y ế u vừa trên p h ạ m vi lo à n k h u vực n h ư A P E C và trê n p h ạ m vi liể u v ù n g A F T A - H iệ p

A S E A N - lức là c á c s ả n p h ẩ m c ó 4 0 % h à m lư ợ n g s ả n p h ẩ m từ A S E A N x u ố n g (ừ 0 tiê n 5% v à o n ă m 2 0 0 3 hai c h ư ơ n g trìn h là g i ả m t h u ế q u a n b ìn h th ư ờ n g và íỉiam t h u ế q u a n n h a n h

T á c đ ộ n g k in h lố c ủ a A F T A là th ú c đ ẩ y b u ô n b á n n ộ i b ộ k h u vực, q u á trình c h u y ò n m ô n h o á , đ ầ u tư trự c tiế p g iữ a c á c n ư ớ c tr o n g k hố i và c á c n ư ớ c ngoài k h ố i H ệ th ô n g ưu dãi vé t h u ế q u a n th e o n g u y ê n tác n g u ồ n g ố c san

p h ấ m là m c h o c ú c n h à đ á u tư Iro n g v à n g o à i k h u vực h o ạ t đ ộ n g líc h c ự c hơn

M ứ c đ ộ ánh h ư ỡ n g c ủ a A F T A g iữ a c á c nướ c th à n h viên c ũ n g k h á c

n h a u S in g a p o là n ư ớ c c ó s ố s ả n p h ẩ m k h ô n g n ằ m tro n g C E P T ít n h ấ t ( 2 % )

In đ ô iìê x ia là 18% ; P h ilip p in c ó m ứ c đ ộ b ả o h ộ c á c n g à n h c ô n g n g h i ệ p tro n g

n ư ớ c n h iề u n h ấ t sau I n đ ỏ n ê x ia M ứ c đ ộ b u ô n h á n với c á c n ư ớ c th à n h v iê n lớn

n h ấ t iù S itig a p o và M a lu ix ia v ố n là n h ữ n g n ề n k in h t ế c ó lợi t h ế n h iề u n h ấ t tro n « A F T A V iệ i N a m đaÍ1U n g h ic n c ứ u đ ể c ó m ộ t c h ư ơ n g Irình c h i tiết th a m nia lịch tr ì n h A F T A , C h ín h p h ủ V iệ t N a m c a m k ế t SC th ự c h iệ n g i ả m t h u ế với

8 7 5 m ặ t h à n g th u ộ c 15 ioại m ặ l h à n g tr o n g d a n h m ụ c g iá m t h u ế n h a n h c ủ a

C E P T T i e p ció s ắ p x ế p lụi 2 8 0 0 m ặt h à n g tro n u p h ạ m vi A P T A N h ữ n g san phiim ih u ộ c d a n h m ụ c ngoại lệ tạ m thời (T E L ) sẽ g i ả m d ầ n lừ 1/1999 đ ế n 1/2003 N ó n g sán c h ư a c h é b iê n t h u ộ c T E L c ũ n g d ầ n đ ư ợ c đ ư a v à o d a n h m ụ c Iron g g ia i đ o ạ n từ 1 /2 0 0 0 đ ô n 1/2006 N g o à i ra, V iệ t N a m c ũ n g sẽ á p d ụ n g

n g u y ê n tắ c đ ố i x ử q u ố c gia đ ối với h à n g n h ậ p k h ẩ u từ A S E A N d ư ớ i d ạ n g t h u ế

d o a n h th u và i h u ế đ ố i với h à n g x a xỉ, đ ịn h tỷ g iá h ối đ o á i, đ ơn g i ả n h o á c á c qui c h ế m ậ u d ị c h V i ệ c ih a m g ia A F T A c ủ a V iệt N a m sẽ c ó lá c đ ộ n g k h á

m ạ n h đ ế n s ự c h u y ế n d ịc h c ơ c ấ u k in h t ế V iệ t N a m tr o n g g ia i đ o ạ n tới

Q u á trìn h C N H h ư ớ n g v à o x u ấ t k h ấ u sẽ d ự a trê n c á c ưu t h ế về m ộ t thị trư ờ n g r ộ n g lớ n h ơ n , n g u ồ n đ ầ u v ào rẻ h ơ n , n h iề u n g u ồ n v ố n đ ầ u lư h ơ n h iệ u

q u a k in h lố c ủ a V iệt N a m sẽ c h ịu á n h h ư ở n g c ủ a "làn s ó n g c ơ c ấ u " tố i đ a h o á

n h a n h h ơ n lợi t h ế s o s á n h về n g u ồ n tài n g u y ê n c ó s ẩ n và la o đ ộ n g rẻ, đ ồ n g ihời t h ô n g q u a A F T A q u á Irình h ộ i n h ậ p v à tạ o ra c á c m ố i liên k ế t k ìn h t ế với

n ề n k in h ỉè th ê giớ i, d ặ c biệt là thị trư ờ n g c ủ a c á c n ư ớ c p h á t triể n Đ c đ ả m b ả o tăn« t r ư ớ n g n h a n h và C N H bển vững, V iệi N a m c ầ n b iế n đ ổ i các y ế u tố c h ín h :

c ô n g n g h ệ - tổ c h ứ c , th ể c h ế và c o n n g ư ờ i, th ự c c h ấ t là tiế n h à n h đ ồ n g thời

C N H tạ o ra n é n tả n g c ô n g n g h ệ m ới; thị trư ờ n g h o á và cái c á c h h à n h c h ín h (lạ o ra th ê c h ế k in h t ế m ớ i) và phát triể n n g u ồ n n h â n ỉực (tạ o ra n g u ồ n la o

d ộ n g c ó c h ấ t Iượnu c a o ) liìỏng q u a g i á o d ụ c và d à o lạo

ỉ 13.2 Nền kinh tế trì thức và cuộc cách mạng khoa học cóng nghệ.

Tri th ứ c , đ ư ợ c b iể u h iện hởi c o n n g ư ờ i (" v ố n c o n n g ư ờ i" ) và c ô n g n g h ệ

H iệ n n a y n ề n k in h tế to à n c ầu đ a n g đ ư ợ c d ẫ n d ắ t bới trì Ihức C á c n ề n k in h t ế cíanu p h ụ th u ộ c rất n h iề u vào v iệ c sán x u ấ t, p h á n p hối và s ử d ụ n g tri thức, ở

n h ữ n g m ứ c đ ộ k h á c n h a u , k in h t ế tri th ứ c và c ô n g n g h ệ h iệ n đ ạ i đ a n g n g à y cànsỉ tá c đ ộ n g đ è n c á c q u á trìn h k ìn h t ế th e o c h iể u r ộ n g và c h iề u s â u ớ c á c

q u ố c g ia S án lư ợ n g v à việc là m đ ư ợ c tă n g n h a n h ở c á c n g à n h c ô n g n g h ệ c a o

N h ữ n g tá c d ộ n g trê n d ẫ n đ ế n v iệ c x e m xét lại v à b ổ s u n g c á c ỉý th u y ế t và m ô hìn h k in h tế C á c n h à k ỉn h t ế liế p tụ c tìm k iế m c á c n ề n lá n g c ủ a tă n g trư ở n g kinii lế M iện n a y tri (hức đã d ư ợ c trự c riếp v à o c á c h à m s á n xuất Đ ầ u tư v à o

tri th ứ c c ũ n g th a m gia v ào v iệ c tạ o ra c á c ihị 1 rư ờ n g m ới và đ ổ i m ớ i c ô n g

n g h ệ C á c lợi t h ế s o s á n h c ố clien n h ư sự p h o n g p h ú lư ơ n g đổi vé v ố n và lao

đ ộ n g c ũ n g Ih a v đ ổ i Miện n ay, c á c n g à n h lă n g trư ờ n g n h a n h n h ấ t đ ề u d ự a trên

sứ c m ạ n h c ủ a tri th ứ c n h ư vi đ iệ n tử, c ồ n g n g h ệ sin h h ọ c , c ô n g n g h iệ p vật liệu

111ỚÌ, vổ tu y ê n viễn Ihòng thị trư ờ n g v ố n lo à n c ầ u phát triển , lát c à m ọ i

nu ười đ ề u c ó th ể v a y d ư ợ c vốn ở L u â n Đ ô n , Nevvỵork h o ặ c T ô k y ô

x u ìú linh d ộ n g c ó k h á n ă n g b iế n ứ n g c a o H iệ u q u ả lất y ế u c ủ a q u á trìn h n à y

là m g i á m vai trò c ủ a lao đ ộ n g th ú c ô n g , là m g iá m di rất n h i c u lợi t h ế ỉa o đ ộ n g

rẻ (V n h iề u n g à n h s á n xuấi C h ẳ n g h ạ n , n g à n h d ệ t m a y là m ộ t n g à n h v ố n s ử

d ụ n g n h i ề u lao đ ộ n g , n h ư n g khi á p d ụ n g c ô n g n g h ệ h iệ n đ ạ i vào s ả n x u ấ t ihì

v iệ c s ử d ụ n ỉí la o đ ộ n g s ố n g lại g iả m đì rất n h ié u C ơ c ấ u n ề n sản x u ấ t h iệ n đại

n g à v c à n g íl p h ụ th u ộ c vào n h ữ n g y ế u t ố tài n g u y ê n th iê n n h iê n và n g u ồ n ỉực

th ụ đ ộ n g

T r o n g q u á trìn h lliaiĩi g ia v ào q u á trin h p h â n c ô n g lao đ ộ n g q u ố c l ế và

ph át triế n k in h tế, tiế n bộ c ô n g n g h ệ , n ế u n h ữ n g lợi t h ế so s á n h m ớ i k h ô n g được lạ o ra ihì n g u y c ơ lụt hậu x a h ơ n c ủ a n ề n k in h t ế s o với c á c n ư ớ c đi trư ớc

hì c ó t h ể x à v ra C á c n g à n h c ô n g n g h ệ m ũ i n h ọ n n h ư đ iệ n từ, sin h h ọ c , v ật liệu

h iệ u q u a v à tă n g trư ớ n g k in h tế, s ự th a y đ ổ i c ủ a lợi t h ế s o s á n h tr u y ề n th ố n g

ỉà m c h o q u á trìn h c h u y ể n d ịc h c ư c ấ u n g à n h phai vừa kết h ợ p n h ữ n g b ư ớ c đi

t u ấ n tự và rút n g ắ n tr o n g việc v ậ n d ụ n g c á c ỉý th u y ế t k in h t ế v ào th ự c tiền

ỉ J 3.3 Thương mại quốc tế- nguồn gốc cùa ỉâttg trưởng kinh tế

M ối q u a n h ệ g iữ a th ư ơ n g m ại q u ố c t ế và s ự c h u y ể n biến c ơ c ấ u k in h lế

th ư ơ n g m ạ i ( G A T T ) ra đời v à o n ă m 1 947 với 23 n ư ớ c k v k ê u h iệ n n a y là

W T O với Ị 41 nướ c th à n h viên và 3 3 n ư ớ c q u a n sát v iê n đ a n g n ỗ !ực tiế n tới việc c h in h th ứ c g ia n h ậ p tổ c h ứ c n ày, N g u y ê n tác h à n g đ ầ u c ủ a W T O là tự d o

h o á Ihư ư n íĩ m ạ i và k h ô n g p hân b iệ t d ố i x ử tro n g q u a n h ệ th ư ơ n g m ạ i g iữ a c á c

n ư ở c trôn c á h a i ph ư ơ n ii diện q u ố c t ế và q u ố c ilia M ộ i ir o n g c á c c h ứ c n ă n g đ ể

Ih ự c h iệ n c á c m ụ c lie u e ơ h á n c ủ a WTC) là phái Iricn k in h t ế thị trư ờ n g b ằ n g

n h ữ n i2 h o ạ t d ộ n g k iê n trì th ú c đ ẩ y đối với n h ữ n g n ề n k in h tố còn q u á n lý c h ặt

c h ẽ ih e o c ơ c h ế k ế h o ạ c h hoá, lậ p lru n g , q u a n liêu và b a o cấp , tà n g c ư ờ n g sự

h o ạ t đ ộ n g c ủ a thị t r ư ờ n0, và n â n g c a o h iệ u q u a c ủ a n ề n k in h tc

Đ ế th ự c h iệ n c h iế n lược C N H h ư ớ n g về x u ấ t k h ẩ u c á c q u ố c g ia đ ổ u sử

đ ụ n g c á c h iệ n p h á p ih ú e đ ẩ y x u ấ t k h ẩ u đ ể d ạ t tố c đ ộ t ă n g trư ở n g c a o T r o n g lịc h s ử k in h t ế i h ế g iới ỉừ s a u c h iế n tr a n h t h ế g iớ i ih ứ hai đ ế n n a y , n g ư ờ i ta

c h ư a tìm th ấ v m ộ t q u ố c g ia n à o phát triể n k in h t ế n h a n h m à k h ô n g d ự a v à o hộ

I h ố n g th ư ơ n g m ạ i q u ố c tế

C á c n h à n g h ic n cứu d ư a ra nhu'ng kết lu ậ n d ự a trê n k ế t q u ả n g h iê n c ứ u với c á c n ư ớ c đ a n g p hát triển C á c n h ó m n ư ớ c đ ạ t đ ư ợ c c h í tiê u c a o n h ấ t về

m ứ c tă n g trư ơ n g G D F th ự c tế; m ứ c tă n g G D P th ự c t ế t h e o đ ổ u n g ư ờ i; tỷ lệ tiết

k i ệ m tro n « G D P , tổ n g đ ầ u tư c ố đ ịn h và n ă n g s u ấ t la o đ ộ n g đ ề u th ự c h iệ n

c h í n h s á c h thươiiỉi m ạ i h ư ớ n g n g o ạ i m ạ n h N g ư ợ c lại, n h ó m c á c n ư ớ c h ư ớ n g nội m ạ n h đạl m ứ c t h ấ p nhất c á c c h ỉ tiê u n ó i trên

T r o n g n h ó m c á c nướ c h ư ớ n g n g o ạ i vừa, h ư ớ n g n ộ i vừa thì c á c n ư ớ c

h ư ớ n g n u o ạ i vừa dạt c á c chí liê u nói Irên c a o hơn,

S ự th a y đ ổi c ơ c ấu m ặt h à n g x u ấ í k h ẩ u p h ả n á n h q u á Irình p h â n c ô n g lao tlộrm q u ố c t ế th e o c h ic u s âu C á c lợi t h ế so s á n h th a y đ ổ i, íỷ tr ọ n g c á c sản

p h ẩ m "ílìô" h o ặ c s ơ c h ế g iả m s o với c á c sản p h ẩ m c ô n g n g h iệ p c h ế b iế n tro n g

c ơ c á u x u ấ t k h ẩ u X u hư ớ n g n g à y c à n g g i ả m việc sử d ụ n g c á c y ế u t ố lợi t h ế so

s á n h c ũ n h ư n g u ồ n ỉ a o đ ộ n g rẻ và tài n g u y ê n Đ ố i với c á c nướ c đ a n g p h á i

Til ư ơ n g m ại nội hộ k h u vực n h ư E C , A S E A N , B ắc M ỹ ( N A F T A ) g ia

q u ố c g ia và d e m lại lợi ích c h o c á c b ê n tr o n g th ư ơ n g m ạ i q u ố c tế Sự lựa c h ọ n

m ộ i c h iê n lược tâ n g trư ờ n g và c h u y ể n d ịc h c ơ c ấ u n g à n h thích h ợ p sẽ g ó p

plúin q u a n t r ọ n g v à o th à n h c ô n g c ú a q u á irìn h C N H

1.1.3.4 Xu hướng của các dòng vốn quốc tể và vai trồ của các câng t\>

íla C Ị I Ỉ O C gia

- Q u á Irìn h cải tạo c ơ c ấ u ỏ' c ác n ư ớ c đ a n g phát trie n c h ịu ả n h h ư ở n g rất

n h iề u v à o sự ổ n đ ịn h c u a tài c h ín h q u ố c tê tr o n g giai đ o ạ n cất c á n h trư ớ c khi

c ó m ộ t m ứ c lích ỉuỹ nội địa đ ả m b ả o c h o c á c g ia i đ o ạ n p h á t triển tiế p theo

C á c d ò n g v ố n q u ố c t ế với 4 n h ó m c h ín h : v ố n đ ẩ u tư trự c tiế p n ư ớ c n g o à i

( F D D ; v ố n đ ầ u tư q u a thị trư ờ n g c h ứ n g k h o á n ; v ố n c h o v ay c ủ a c á c đ ịn h c h ế

k in h t ế CỊUỐC t ế và c á c n g à n h à n g q u ố c tế; v ố n h ồ tr ợ p hát trien c h ín h th ứ c

( O D A ) N h u c ầ u v ố n c a o h o n k h á n ă n g c u n g ứ n g v ố n trên thị trư ờ n g v ố n q u ố c

tố là m c h o c u ộ c c ạ n h tra n h về v ố n trơ n c n rất g a y gái N h u c ầu p h ụ c hổi k in h

tố ở Đ ỏ n g  u , xây d ự n g cơ s ớ hạ tầ n g ớ C h â u Á đòi h ỏ i lư ợ n g v ố n rất lớn

F D I là h ìn h ih ứ c x u ấ t k h ẩ u l ư b ả n c h ủ đ ạ o vì n ó đ e m lại h iệ u q u ả và sự

c h u y ế n b iế n c h ấ t lư ợ n g CƯ c ấ u n h iề u hơn so với O D A N h ậ t Bản là n ư ớ c x u ấ t

k h á u vốn lớn và n h iề u hon so với n h ậ p k h ẩ u v ố n T r o n g n h ữ n g n ã m g ầ n đ â y

xu h ư ứ n g F D I SC tă n g m ạ n h ở c á c n ư ớ c C h a u Á đ ặ c b iệ t là c á c n ư ớ c N I C S;

A S E A N và T r u n g Q u ố c T ro n g n h ữ n g n ă m 1980 đ ẩ u tư lẫn n h a u g iữ a c á c

n ư ớ c c ô n e n g h i ệ p p hát iricn lăni» m ạ n h d o m ô i irư ờ n g đ ầ u tư ( b a o g ồ m m ôi

t r ư ờ n Ü c ô n g n g h ệ và m ôi lrư ờ n g p h á p lý) c ó đ ộ u rơ n g h ọ p c a o , x u h ư ớ n g k h u

vực h o á d ã th ứ c đ ẩ v c á c n ướ c th â m n h ậ p thị trư ờ n g c ủ a n h a u H iệ n n a y , c á c

nén k in h lố c h u y ể n đ ổ i, q u á liin h tự d o h o á th ư ơ n g m ạ i, s ự th à n h c ô n g c ủ a các

n ư ớ c c ô n g n g h i ệ p m ớ i làm c h o x u h ư ớ n g F D Ỉ t ă n g lén N h ậ i Bản là m ộ i d ố i lác đ á u tư q u a n trọ n g c ú a c á c n ư ớ c C h â u À Q u á trìn h lự d o h o á và m ở c ử a nõn k i n h t ế ở c á c n ư ớ c đ a n g p h á t tric n g ó p p h ầ n d á n g ké’ v à o s ự ih a y dổi c á c

d ò n g c h á y F D Í T r u n g Q u ố c đ a n g là nơi th u h ú i đ ầ u tư n ư ớ c n g oài m ạ n h n h ấ t

k h u vực C h â u Á T r iể n v ọ n g c ủ a xu h ư ớ n g tă n g đ ầ u tư n ướ c n g o à i v à o c á c

n ư ớ c đ a n g p h á t triốn C h â u Á p h ụ th u ộ c v à o q u á trìn h tự d o h o á thị trư ờ n g và diiy m ạ n h cái c á c h k in h tế, tố c đ ộ tư n h â n h o á c á c x í n g h iệ p q u ố c d o a n h ,

c h í n h s á c h xác lậ p cỊuvén sớ h ữ u , b á o h ộ q u y ề n s á n g c h ế và c ơ s ở h ạ tầ n g p h á p

lý c h o đ á u tư n ư ớ c n g o à i

Đ ầ u tư trự c liế p nước n g o à i và th ư ơ n g m ại c ó liên q u a n rấ t c h ặ t c h ẽ với

n h a u C á c n ư ớ c n h ậ n đ ầ u tư c ó xu h ư ớ n g m u ố n tă n g lỷ tr ọ n g x u ấ t k h ẩ u tro n g

c ơ c ấ u th ư ơ n g m ạ i, tro n g khi n h ữ n g n h à đ ầ u tư lại n h ằ m v à o n h ữ n g n g à n h

th a v thè' n h ậ p k h ẩ u c ó m ứ c b a o h ộ c a o T r o n g tư ơ n g lai x u h ư ớ n g n à y sẽ ih a y đổi c ù n g với tố c đ ộ tự d o ho á thị trư ờ n g và a n h h ư ở n g c ủ a q u á trìn h to à n c ầ u

m ạ n h chi phối m ộ t Iiíĩành h o ặ c m ộ t lĩnh vực c h ủ y ế u n à o đ ó c ũ n g x u ấ t hiệ n

V ì v ậ y , c á c tậ p đ o à n n à y s ắ n v iệ c s a n x u ấ t với m ở r ộ n g m ạ n g lưới thị trư ờ n g

cịUốc tế Bèn c ạ n h đ ổ , vai trò c ủ a c á c x í n g h iệ p v ừ a và n h ỏ tro n g c á c h o ạ t đ ộ n g

d ầ u tư và th ư ơ n g m ạ i ngà}/ c à n g tă n g X u h ư ớ n g n à y n h ằ m làm tă n g k h ả n ă n g

Ih âm n h ậ p thị trư ờ n g , g iả m chi p h í s á n x u ấ t, th ự c h iệ n c á c d ự á n n g h iê n c ứ u

k h o a h ọ c lớn rút n g á n thời g ia n triển k hai từ p h á t m in h đ ế n sản x u ấ l V iệ c lậ n

d ụ n g lợi t h ế và th u h út vốn, c ô n g n g h ệ c ủ a c á c c ô n g ty đ a q u ố c g ia sẽ g ó p

p h á n q u a n trọ n g v à o v iệ c cái th iệ n n ă n g lực c ạ n h tra n h c ủ a c á c s ả n p h ấ m -

n g à n h và c ù a c á liền k in h tế Đ â y ià n h à n tố c h ín h đ ể th ú c đ ẩ y q u á trìn h

c h u v ế n d ị c h co' c ấ u k in h t ế n g à n h th e o h ư ớ n g C N H , H Đ H , đ ả m b ả o c h ấ t

lượim lă n u trư ớ n g k in h t ế cao

lìó đen các nuức đi sau trong khu vực

ỉ 2 ỉ TãtiỊỊ trư ở n g kin h tê củ a k h u vực Đ ỏ n g Á và vị t r í m ớ i củ a n ó tro n g n én k in h t ế t h ế g ió i

- Đ ó n g Ả g ồ m Đ ô n g B ắc Á và Đ ỏ n g N a m Á n ằ m tro n g k h u vực C h â u Á

- T h á i Bình D ư ơ n g suố t n h iế u t h ế k ỷ , k h u vực n à y bị th ố n g trị b ới n ề n kin h tế

n ù n g d à n tr u y ề n th ố n g , hệ tư tư ớ n g K h ổ n g g iá o v à n ạ n n h â n m ã n , d o vậy bị trì trộ c h ậ m th a m g ia v à o q u ĩ d ạ o p h á i triể n h iệ n đ ại C h o đ ế n n h ữ n g n ă m 19 5 0

L àn s ó n g tă n g l rư ớn g hắt đ ầ u ớ N h ậ t Bản v à o th ậ p n iê n 1 9 5 0 - 6 0 sau

đ ỏ lan s a n g N I C S g ồ m Đ ài L o a n , H à n Q u ố c , H ổ n g K o n g , S in g a p o tro n g th ậ p niê n I 9 6 0 - 70, đ ã đ á n h Ihức n ă n g lực tă n g irư ỡ n g c ủ a n ề n k ín h tố A S E A N

g ó m M a la y s ia , T h á i L a n , In iìỏ n cx ia , P h ilip in tro n g t h ậ p n iê n 1 970 - 8 0 Sau

đ ó T r u n g Q u ố c v à o d ầ u th ậ p n iê n 1980 tại c á c m iề n cỉuyén h ả i, lạ o ra sứ c kích Ihích lă n g trư ớ n g m ạ n h c h o n ề n k in h t ế V iệ i N a m lừ đ ầ u th ậ p n iê n 1990

T r o n g k h o á n g b a th ậ p n iê n p h á t triể n N I C S C h â u Á đ ã trở th à n h n h ữ n g nén kinh lê n ă n g đ ộ n g , đ ầ y sức h ấ p d ẫ n v à th á c h th ứ c c á c á c n ư ớ c c ô n g

n g h iệ p p h á i tric n trẽn the giới Đ ặ c tru n g c ơ b á n c ủ a c á c q u ố c g ia n à y là q u á trìn h C N H d iễ n ra n h a n h c h ó n g là m th a y đổi h ẳ n tr ạ n g th á i c ơ c ấ u sán x u ấ t trì irệ, c h ậ m phát triển T ý trọ n g n g à n h c ô n g n g h i ệ p tr o n g t ổ n g s ả n p h ẩ m q u ố c nội G D P c ó íhc so s á n h với c á c n ư ớ c c ô n g n g h iệ p p h á t triển

T í n h c h ấ t m ớ c ử a c ù a n ề n k ìn h tố c ủ a N I C S C h â u Á râì c a o , th ậ m c h í vượt x a c á N h ậ t Ban và lĩiột s ố n ư ớ c k h á c (T h ế h iệ n ỏ tỷ tr ọ n g n g o ạ i th ư ơ n g

k é m p h á i iricn h ơ n tro n g k h u vự c n h ư T r u n g Q u ố c , V iệt N a m v à c á c n ư ớ c

A S E A N k h á c th ô n g q u a đ ẩ u tư trực tiế p h a y liê n d o a n h S ự th à n h c ô n g c ủ a

c ú c n ư ớ c N IC C h â u Á tr o n ? s u ô i m ấ y t h ậ p n iê n trờ lại d à y ỉu ô n g i ữ đ ư ợ c m ứ c

tá n g ỉ r ư ờ n g c a o và ổ n đ ịn h (trư ớ c c u ộ c k h ủ n g h o à n g tài c h ín h - liề n lệ k h u vực), o th ò i kì n à y , n ề n k in h l ế t h ế giới d a n g tă n g trư ở n g c h ậ m với tố c đ ộ 3 -

5 % m ỗ i n ă m K in h l ế n h iề u n ư ớ c rơi v à o tìn h tr ạ n g bê' lắ c , n h ư C h â u phi với

tố c đ ộ t ă n g trư ở n g th ấ p , c á c n ư ớ c M ỹ ỉa tin h đạt tố c đ ộ lă n g trư ở n g c a o tro n g

n h ữ n g n ă m i % 0 , đ ế n ih ậ p k ỷ 7 0 c h ữ n g lại và p hải d ố i m ậ t với lạ m p h á i c a o

và lìự n ư ớ c n g o à i lớn

N h ữ n g th à n h c ô n g iro n g cái c á c h k in h t ế c ủ a N I C S ơ i â u Á th ể h iệ n đ iể n

h ìn h q u a trư ờ n g h ợ p Đ à i L oan V à o n ă m 1952, k h u vực n h à n ướ c c h i ế m 5 7 %

lổ n g s á n lư ợ n g c ổ n g n g h iệ p tro n g khi k h u vực tư n h à n c h i ế m 4 3 % , m ứ c th u

*

n h ậ p h ìn h q u â n đ ầ u n gườ i th ấ p và tìn h t r ạ n g n g h è o đ ó i trà n la n S ự c h u y ể n

h ư ớ n g c h i ế n lược p hái triển d ự a v ào x u ấ t k h ẩ u c ó h à m lư ợ n g lao đ ộ n g c a o với vai trò c h ú đ ạ o c ủ a k h u vực tư n h â n ( b a o g ồ m c á c d o a n h n g h i ệ p v ừa v à n h ỏ ) tro n « n h ữ n g n ă m 19 6 0 tạ o n c n m ứ c th u n h ậ p đ ầ u ngư ờ i th ự c tế tă n g h ơ n 8 lần

s a u 35 n ă m r 12; tr ỉ 1 Ị T ỷ lệ đ ó n g g ó p c ủ a k h u v ực N h à n ư ớ c Iro n g tổ n g san

lư ợ n g c ổ n g n g h iệ p là 5 % , k h u vự c tư n h â n là 95% [12; tr 1 1]

(B iể u : Đ à i L o a n : Đ ó n g g ó p c ủ a c ô n g n g h i ệ p c h ế tạ o lín h th e o h ìn h th ứ c

s ứ hữu - P h ụ lục)

Sự n à n g đ ộ n g và th à n h c ô n g tr o n g cai c á c h và tă n g Irưởng k in h l ế c ủ a

c á c n ư ớ c ở k hu vực C h â u Á - T h á i Bình D ư ơ n g đã làm Ih a y đổi h ẳ n c á c h n h ìn

tru y ề n th ố n g , từ " h ư ớ n g vé p h ư ơ n g T â y " c h u y ế n s a n g p h ía Đ ó n g C á c n ư ớ c

d a n g p h á i triể n lấy m ô h ìn h p h á t triển c ủ a N I C S là m k in h n g h iệ m c h o m ìn h

N Ỉ C S là n h ữ n g n ề n k in h tế đ ầ n đ ẩ u tr o n g k h u vực c á c n ư ớ c đ a n g phút triể n ở

C h á u Á v à c ỗ vai tr ò nhất đ ịn h iro n g việc đ ịn h h ư ớ n g tư ơ n g ỉai p h á t triể n c ủ a

ca k h u vực Đ ầ u lư trực tiế p v à o c á c n ư ớ c A S E A N v à T r u n g H o a ỉục đ ịa c ủ a

c á c n ư ớ c N I C tâ n g n h a n h N ă m 1995, k h ố i lư ợ n g d ầ u tư v à o T r u n g Q u ố c lă n g

n h a n h VI thị Irư ờ n g rộ n g lớn, n h iề u íriển v ọ n g , giá n h â n c ô n « re C á c n g à n h

c h ú y ế u tro n g đ ầ u tư c ủ a N1CS là c ô n g n g h iệ p c h ế tạ o , c h ế b iến n ô n g s ả n và

c á c n g à n h sàn x u ấ t h à n g licu d ù n g s ử d ụ n g n h iề u lao (lộ ng ở c á c nướ c s ờ lại

H iệ n n a y , Đ à i L o a n d ẩ u tư v à o T r u n g Q u ố c hưn 3 0 tỷ U S D , đ ã th ự c h iệ n 25

sác h k in h t ế và kỷ Ihuật giãi q u y ế t n h ữ n g v ấ n đ ề đ ặ c biệl k h ó k h ã n tr o n g từ n g

hước đi tfã g iú p c á c q u ố c gia n à y th à n h c ô n g n h a n h c h ó n g , k h a i th á c tối ưu lợi

I h ế s o s á n h , lựa c h ọ n c á c giúi p h á p th íc h h ự p c h o m ô h ìn h phát triể n c ủ a m ìn h

Đ ỏ c h ín h là k in h n g h iệ m khái q u á t n h ấ t c h o c á c nướ c đi sau tro n g k h u vực

tro n g v iệ c h o ạ c h đ ịn h c h iế n lược phát íriổn và n h ữ n g c h ín h sác h k in h t ế tro n g

từ n g giai đ o ạ n c ụ th ể cìc thực h iệ n Ih à n h c ó n g q u á trìn h c h u y ê n đ ổ i k in h t ế va côiìi! n g h i ệ p hoá.

Đ ể tr à lời c â u hôi vì s a o b ố n c o n rồ n g C h â u Ả đ ã lliành c ô n g Iro n g khi

n h iề u n ư ớ c đ a n g p h á i iriển k h ô n g thổ là m c h o n é n k in h t ế c ủ a m ì n h c ất c á n h lén d ư ợ c , hai lá c g iả T r u n g Q u ố c là N g ụ y K iệl và H ạ D iệ u c h o rằ n g : "B ốn c o n

r ố n g n h ò đ ã kết h ợ p lốt giữa y ế u tố b c n tr o n g với y ế u t ố b ê n n g o à i, biết lổ

c h ứ c vù q u á n lý, d ộ n g viên đ ư ợ c sứ c m ạ n h b c n tr o n g m à c ă n b ả n n h ấ t là thiết

lậ p d ư ợ c m ộ t c ư c h ế vận h à n h k in h l ế v ừ a c h ắ c c h ắ n v ừ a lin h h o ạ t"

" V iệ c th iế t lậ p m ộ t c ơ c h ế v ận h à n h k in h l ế p h ù h ự p với n ư ớ c m ìn h và

c ó h iệ u q u á là k h â u th e n c h ố t tr o n g q u á trìn h th ự c h iệ n C N H n ề n k in h t ế tại

C á c q u ố c gia đ a n g C N H phủi tạ o ra s ự Ih ố n g n h ẩ l từ n g bướ c sự h o à h ợ p

g iữ a N h à n ư ớ c , th c c h ế với ihị trư ờng N h à n ư ớ c b ả o h ộ th ị trư ờ n g là c h ín h ,

h ạ n c h ế Í1 h ơ n và ch ỉ dưới d ạ n g đ iể u c h ín h ih e o m ộ t n g u y ê n tắ c k h o a h ọ c và Ihực liề n " C ô n g n g h i ệ p h oá c ư ỡ n g b ứ c, rậ p ih e o m ô h ìn h c ủ a c á c n ư ớ c k h á c chi là lai h o ạ c h o c á c d ã n tộ c vì n ó đối n g h ịc h với b ả n s ắ c d â n tộ c , thù đ ịc h với d â n c h ú ” (A lain T o u r a in e - N h à X ã h ộ i h ọ c P h á p )

M ộ l tr o n g n h ữ n g n g u y ê n n h â n q u a n trọ n g tạ o n c n sự th à n h c ổ n g ở

Đ ò n g Ả là G i í n h p h ủ c á c n ư ớ c n à y đ ã tạ o d ư ợ c m ô i Irư ữ n g đ ầ u tư tối, h ấ p dan c á c n h à đ ầ u tư n ư ớ c n g o à i b ằ n g sự đ ả m b ã o s ự ổ n đ ịn h về k in h tế , c h ín h trị và xã h ộ i Đ à i L o a n c h o r à n g m ộ i tro n g n h ữ n g n h à n lô tạ o d à c ấ t c á n h c h o nón k in h t ế là v iện tr ự nước n g o à i và v iệ c q u á n lý, s ứ d ụ n g n g u ồ n v iện trợ

k h ô n g đe (hất ih o á t, đ ú n g m ụ c liêu g ó p p h ầ n n â n g c a o h iệ u q u ả p h á t tricn

k in h ló - xã hội C á c n ư ớ c N I C đ á n h g iá c a o tầ m q u a n tr ọ n g sự uy tín v à lãn h

đ ạ o k iê n q u y ế t c ú a c h ín h q u y ề n iro n g v iệ c c h ố n g th a m n h ũ n g , lã n g p h í c ủ a

c á c v iên c h ứ c N h à n ư ứ c , đ ổ n g thời d ặ c b iệ t c h ú tr ọ n g tới v iệ c x á c lậ p l ò n g tin

và hy v ọ n ii c h o d â n c h ú n g v à o tư ơ n g lai đất nư ớ c

1.2.2 T h ự c tiễn ở m ộ t s ố n ư ớc Đ ó n g Á - K ỉn h n g h iệ m c h u y ể n d ịch c ơ cấu k in h t ế n g à n h và ả n h h ư ở n g c ủ a nỏ đ ến cá c nước đ i sa u tro n g k h u vực

phát triể n tlài h ạ n c ủ a c á c ncn k in h t ế no n trẻ d a n g tă n g trư ở n g với tố c đ ộ c a o

B ên c ạ n h n h ữ n g hài h ọ c tích c ự c về s ự th ầ n k ỳ c ủ a Đ ô n g Á c ò n m ộ t s ố bài

h ọ c liêu cực xét dưới g ó c độ c ơ cấu

- T ố c đ ộ lă n g trư ớng k in h l ế c a o , th ậ m c h í với n h ữ n g "chỉ s ố vĩ m ô

tư ơ n u dối là n h m ạ n h , ch ư a c h ắ c d ã Ihể h iệ n p h á t triể n b ề n v ữ n g " H ệ th ố n g

c h ín h s á c h và " c h ấ t lư ợ ng p h â n b ổ c á c n g u ồ n lực và đ ầ u tư h o ặ c ả n h h ư ở n g

lới k h á n ă n g vận đ ộ n g c ó h iệ u q u a c ủ a ihị trư ờ n g , đ c u c ó vai trò k h ô n g k é m

p hán q u a n tr ọ n g tr o n g s ự n g h iệ p ph át triể n bền v ữ n g " [12; ír 1 5 -16 ], Sai lầ m

tron!» v iệc v a y và s ử d ụ n g nợ n ư ớ c n c o à i k h ồ n g h iệ u q u á , đ iề u c h ỉn h tỷ g iá h ối

đ o á i c h ư a lin h h o ạ i đ c đ e m lại ưu t h ế c ạ n h tra n h ih ư ư n g m ại - n g u ồ n g ố c c ủ a

tă n g tr ư ớ n g n h a n h là n h ữ n g n g u y ê n n h â n c ơ b á n g â y ra k h ủ n g h o a n g

C á c c h ín h s á c h th ư ơ n u m ạ i b á o h ộ n h ằ m thiết lập n h ữ n g n g à n h c ô n g

n u h iộ p ih a v t h ế n h ậ p k h á u đ ã tàm n á y s in h k h ó k h à n về c á n c ắn th a n h to á n và

lín h th iế u bổn v ữ n g vé ph ư ơ n g đ iệ n tài c h ín h K in h n g h i ệ m Đ ỏ n g Á c h ơ th ấ y

d ối với n h ữ n g n ư ớ c c ó qui m ô thị trư ờ n g n ội đ ịa n h ó thì n h ữ n g vấn đ é nói trê n

V iệ c c h o vay vốn tro n g lĩnh vực th ư ơ n g m ại th e o s ự c h ỉ đ ạ o c ủ a n h à

n ư ớ c c ổ th ể là n g u y ê n n h â n s in h ra n h ữ n g c h i p hí lớn k h ô n g h iệ u q u ả d ẫ n đ ế n tìn h tr ạ n g m ấ t c á n đ ó i về c ơ c ấ u lài c h ín h , m ấ t ổn đ ịn h lài c h ín h v à k h ủ n g

C u ộ c k h ủ n g k h o á n g lài c h ín h liề n tệ đ ã đ ư ợ c đ á v lùi d ầ n b ằ n g c á c

c h ư ơ n g trìn h cai c á c h ớ m ứ c đ ộ k h á c n h a u c h o th ấ y vai trò c ù a N h à n ư ớ c đ ố i với q u á trìn h tự d o h o á nén kin h tế, k h ắ c p h ụ c n h ữ n g c ă n b ệ n h t h u ộ c về c ơ c ấ u

k in h lê, về n ă n g lực, tín h h iệ u q u ả v à đ ộ n h ạ y b é n c u a sự c a n th iộ p N h à n ư ớ c

v à o k in h t ế tro n g d iề u kiện h iệ n đ ại C ú c c o n R ồ n g C h â u Ắ ( H à n Q u ố c , Đ ài

L o a n S in g a F o , H ồ n g K ô n g ) đ ã s ử d ụ n g s ự m ấ l g iá c ủ a đ ồ n g tiề n q u ố c g ia

t r o n g c u ộ c k h ủ n g h o ả n g tài c h ín h - tiền tệ đ ể c h i ế m thị p h ầ n , tiê u th ụ sản

p h ẩ m x u ấ t k h ẩ u s a n g M v và C h â u  u Sự p h ụ c h ồ i n h a n h c h ó n g c ủ a c á c n ề n

k in h tè' c ô n g n g h iệ p m ới n ày đ ã k h ẳ n g đ ịn h vị trí, vai trò đ ịn h h ư ớ n g c ủ a m ìn h

đố i với tưưniz lai p h á t triển c ủ a cả k h u vực C h â u Á - T h á i Bình D ư ơ n g , g ó p

m ạ i h ư ớ n g n g o ạ i đ ế x â v d ự n g m ố i liê n hộ b ề n v ữ n g với c ấ c thị trư ờ n g và c ô n g

n g h ệ thò' g ió i H ọ đ ã đạt đượ c đ iề u đ ó b ằ n g c h ín h s á c h b a o trù m từ tự d o h o á

h o à n t o à n đ ế n d ẩ y m ạ n h xu ất k h ẩ u đ ể bù đ ắ p c h o n h ữ n g k h u y n h h ư ớ n g b ả o

h ộ c ỏ lợi c h o c á c n g à n h c ô n g n g h i ệ p tr o n g n ư ớ c C á c C h ín h phủ Đ ô n g Á lu ô n

cố k h á n ă n g loại b ỏ n h ữ n g c h í n h s á c h trư ớ c đ â y đ ã th ấ t bại h o ặ c k h ô n g c ò n

lá c d ụ n g n ữ a và sự th a o đ u ổ i n h ữ n g c h ín h s á c h vĩ m ô th ậ n trọ n g đ ã tạ o ra m ôi

(rư ờ n g ổ n đ ịn h c h o đ ầ u tư và Ih ư ơ n g m ạ i, giúi q u y ế t n h a n h sự m ấ t c â n đ ối và

a iữ c h o lạ m ph át ờ m ứ c thấp

V i ệ c th ự c h iệ n c h ín h s á c h c ô n g n g h iệ p c h ọ n lọc với m ụ c đ íc h Ih a y đổi

c ơ c ấ u c ó n g n g h iệ p c ủ a m ội n ư ớ c irên c ư s ớ d u y irì c á c thị trư ờ n g c ạ n h tra n h

c h o c ú c n h â n tố clế tạ o điổu k iệ n th u ậ n lợi CỈÌO v iệ c d ịc h c h u y ể n t ừ c á c n g à n h

s à n xu ất h à n g s ư c ấ p s a n g n g à n h c h ế tạ o v à c u ố i c ù n g s a n g c á c n g à n h đ ò i h ỏ i iri th ứ c c a o Đ ịn h h ư ớ n g m ử v à Ihúc đ ẩ y x u ấ t k h á u là m ộ t k in h n g h i ệ m th à n h

[3; ir, 7 3] d ự a Irên b a n h â n l ố c ư b ả n ià h ư ớ n g n g o ạ i, ổ n đ ị n h k in h t ế vĩ m ồ v à

phá! tr ic n n g u ổ n n h à n lực Đ iề u đ ó đ ư ợ c th ể h iệ n ở b a q u ố c g ia Đ ô n g Á liê u

k in h t ế n à y tă n g trư ở n g c a o ( k h o ả n g 10% ) tro n g g ia i đ o ạ n 1955 - 19 7 0 và trở

th à n h n ề n k in h t ế lớn trê n th ế giới h iệ n na y

- N h ữ n s ctiều k iệ n tiê n q u y ế t đ ế cất c á n h

N h ậ l Bán bắl đ ầ u C N H v à o c u ố i t h ế k ỷ 19 D ầ u tiê n là p h á t tr iể n n g à n h

c ó k h á n ă n g c ạ n h tra n h và s ử d ụ n g n h ic u la o đ ộ n g n h ư d ệ t c h ẳ n g h ạ n P hát

iriển k in h l ế trớ th à n h m ụ c liêu q u ố c g ia d u y n h ấ t ih a y t h ế c h o n h ữ n g th a m

v ọ n g q u â n phiệl đ ã hị x o á b ỏ vĩn h viễn Q u a n h ệ g iữ a C h ín h p h ủ và c á c c h ú

th e k in h lê đ ư ợ c {ổ c h ứ c lại th ô n g q u a c á c c u ộ c cái c á c h triệt đ ể tạ o ra m òi trư ờ n g c ạ n h tra n h v à c á c hoại đ ộ n g p h ố i h ợ p h iệ u q u á N h ậ t Bán v à o b u ổ i h ìn h

m ìn h c ú a kỷ n g u y ê n lã n g trư ở n g đ ã c h u ẩ n bị c ấ t c á n h k in h t ế với s ự c h u ẩ n bị

vẻ m ặ t tin h th ầ n , ý ch í, c ô n g n g h ệ v à th ể c h ế , k h ổ n g phái ià v iệ c th ự c h iệ n

b ư ớ c đ ạ i n h á y vọt m à là v iệ c ỉh ự c h iệ n n h ữ n g b ư ớ c liến n h ỏ vữ n g c h ắ c

- V a i trò c ủ a C h ín h phủ, kết c ấ u h ạ tầ n g v à n g u ồ n lực c o n n g ư ờ i

G ia i đ o ạ n đ ẩ u c ủ a Ihời k ỳ tă n g irư ờ n g c a o Ỉ 9 5 5 * 1960, C h ín h phủ

N h ậ t Bủn d ã c ỏ k ế h o ạ c h c h o m ộ t c h iế n lượ c to à n d iệ n Đ ó là s ự n h ấ n m ạ n h

sự k h é o lé o và k h á n ă n g c ủ a k h u vực tư n h â n và n h ậ n th ứ c lá c d ụ n g c ủ a c ơ c h ế thị 1 r ư ờ n g tr o n g v iệ c k ích th íc h đ ổ i mó'i Đ ồ n g thời k h ẳ n g đ ịn h vai trò c ủ a

C h ín h p h ủ Iro n g liế n n i n h tă n g trư ở n g n h a n h

n ề n k in h t ế là n h ờ v à o s ự h ợp tá c h iệ u q u ả g iữ a C h ín h p h ú và k h u v ự c tư n h â n

C h ín h s á c h k in h t ế "th â n Ihiện với thị trư ờ n g " c ủ a h ọ đ ã d ư ợ c đ ịn h lư ợ n g rõ

r à n u b u n g c h ín h s á c h c ó n g n g h i ệ p h ợ p lý, lừ n g h ư ớ c th ú c đ ẩ y n h a n h h a n nữ a tiế n trìn h C N H v à tă n g trư ớ ng k in h t ế ổ n đ ịn h

N é n k in h t ế N h ậ t Bán đ ã th ự c h iệ n c h í n h s á c h p h á t triể n n g à n h , v ù n g

h ợ p lv H ọ đ ã th ự c h iệ n m ộ t ý tư ở n g về v à n h đ a i c ô n g n g h iệ p v e n b ờ T h á i

B ình D ư ơ n g (P C ÍB ), ứ đ ó , c á c n h à m á y lu y ệ n k im , đ iệ n , h o á đ ầ u và íọc d ầ u sẽ

đ ư ợ c tậ p tr u n g v en b ờ Thái B ình D ư ơ n g lừ T o k y o x u ố n g K u y s h u Đ ư ờ n g bộ,

đ ư ờ n s x e lửa c á c c á n g hiển v à k ế t c ấ u h ạ tầ n g k h á c d ư ợ c m ớ rộ n g đ ể n ố i liền

c á c k h u e ô im n tĩh iệ p với n h a u K ế h o ạ c h n à y k h ổ n g sử d ụ n g n h iề u tài n g u y ê n

và sứ tlụ n u lai) đ ộ n g c ó tay n g h è c a o Đ ổ n g thời, C h ín h p h ủ đ ề ra k ế h o ạ c h

p hát iriể n k h u vực to à n d iệ n với m ụ c đ íc h h ìn h t h à n h c á c th à n h p h ố c ô n g

n u h i ệ p m ớ i Iro n g đ ấ t lién de tiế n tới m ộ t c ơ c ấ u c ô n g n g h iệ p tin h vi h ơ n , sử

đ ụ n g lo à n b ộ n h â n lực, d u y trì đ ư ợ c p h â n p h ố i th u n h ậ p c ô n g b ằ n g c ù n g với

t ă n g t r ư ở n g n h a n h C á c k ế h o ạ c h n ó i trê n c ủ a C h ín h ph ủ đ ã tậ n d ụ n g đ ư ợ c c ơ hội vé k ìn h tế q u ố c tế, c ô n g n g h ệ , s ự n h iệ t tình và n ă n g ỉực c ù a n h â n d â n đ ể cất c á n h K h ả n ă n g tă n g trư ở ng k in h t ế n h a n h c ủ a N h ậ t Bản ở thờ i kỳ 1955 -

1 9 7 0 là s ự ih à n h c ô n g c ủ a c h iế n lược c ô n g n g h iệ p h o á h ư ớ n g vào x u ấ t k h ẩ u

h iệ n h iệ u q u á V iệ c lã n g xuất k h á u h ù n g c h ế tạo đ ã tạ o ra m ộ t c ơ c h ế h iệ u q u ả

đ ế n â n g c ấ p c ô n g n q h ệ trén c á c Ihị trư ờ n g c ô n g n g h ệ t h ế giới b ậ c th ấ p , c á c

c ô n ạ ly x u â ì kliáu c ó d iề u k iệ n tiế p c ậ n với c ô n g n g h ệ Ihự e h à n h c a o nôn vừa

th u (lược lợi n h u ậ n và vừa có á n h h ư ớ n g tối tới c á c k h u vực k h á c c ủ a n ề n kin h

tê O k í l a đ ã c h i ra s ự liên kết c h ặ t c h ẽ với c á c n ề n k in h lê' k h á c sẽ đ ư a c ô n g

im h i ệ p tr o n g n ư ớ c c ổ sức c ạ n h tra n h q u ố c tế, ph át triể n n h ữ n g n g à n h c ó k h á

n â n g c ạ n h tra n h , q u y ế t đ ịn h ch i p h í c h o v iệ c k ế h o ạ c h h o á k in h t ế và lựa c h ọ n

c h í n h s á c h d ự a trẽ n n ề n tá n g c á c q u a n h ệ Ihị trư ờ n g p h á t triể n Ô n g c ũ n g sớ m

p h á i h iệ n ra k h á n ă n g tă n g trư ớ n g n h a n h tư ơ n g tự c ủ a c á c n ề n k in h t ế C h â u Á

q u a v iệ c p h â n tích đ á n h g iá th ự c t r ạ n g v à m ố i liên h ệ g iữ a c ấ c n ế n k in h t ế

Niịiiồn: Như biển 2

* H à n Q u ố c - n ề n k in h t ế tă n g trư ơ n g m ạ n h n h ờ th ự c h iệ n lin h h o ạ t

c h ín h s á c h c ò n g n g h iệ p và hỗ trợ x u ấ t k h ẩ u m ộ t c á c h h iệ u q u ả

Đ á y ỉà s ự tiế p nối c h iế n lượ c p h á t triển c ủ a Đ ô n g Á d ự a Ih e o m ô h ìn h

N h ậ t B ản trư ớ c đ ó N ề n k inh lê' c ô n g n g h i ệ p m ớ i C h â u Á n à y đ ã đ ạ t tố c đ ộ

tă n g i r ư ờ n ạ c a o v à ih a y đổi c ơ c ấ u m ạ n h m ẽ Sau đ à y là n h ừ n g n h â n t ố c h ín h

lạ o n ê n s ự th à n h c ổ n g c ủ a H à n Q u ố c tr o n g c h iế n lược " h ư ớ n g về x u ấ t k h ẩ u ”

đ ư ợ c lựa c h ọ n lừ đ ầ u th ậ p n iê n 1960, n ề n k ín h t ế c h u y ể n từ trạ n g thái " m ấ t

cân đ ối " s a n g p hát tric n "cán đối"

- T h ứ nliâì: Sự c an lìiiệp m é m d e o c ủ a C h ín h p h ú H à n Ọ u ố c m ụ c (lích

tạ o ra m ộ t " n ề n k in h tố' đ ộc lập" Sự th a y đ ổ i c h iế n lược " h ư ớ n g n ộ i" k h ô n g

h iệ u q u á b ằ n g c h iế n lược " h ư ứ n g n g o ạ i" đ ã tạ o ra b ư ớ c n g o ặ t với m ộ l ỉoạt c á c

C ác lậ p đ o à n k ỉn h lê' ( C h a e b o l) - đ ộ n g lực lă n g Irư ở n g c h í n h c ủ a n ề n

k in h l ế H à n Q u ố c đ ã đ ư a nước n à y lừ m ộ t n ề n k in h t ế k é m phái triến g ia n h ậ p

vào d ộ i tmii c á c n ư ớ c g ià u c ó n h ấ t t h ế giới tro n g k h o ả n g 3 0 n ă m