Tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên”

Tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XVII, nhằm thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015 và định hướng tới năm 2020 đạt kết quả cao nhất, hội nghị

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam kết nội dung bản luận văn „„Tăng cường thanh tra ngân sách

nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên’’ là công trình nghiên cứu của

riêng bản thân tôi, với nỗ lực của chính mình để vận dụng những kiến thức đã được học tập ở chương trình cao học Quản lý kinh tế, Trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội và những số liệu thực tế thu thập được của tỉnh Hưng Yên để hoàn thành bản luận văn này

Đồng thời, tôi cũng cam kết bản luận văn này chưa được nộp cho bất kỳ một chương trình nào khác

Hà Nội, ngày 28 tháng 06 năm 2019

Tác giả luận văn

Phạm Việt Cường

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sỹ, tác giả

đã tiếp thu được rất nhiều kiến thức thực tế quý báu và bổ ích của chương trình đào tạo, sự quan tâm giúp đỡ của các thầy cô giáo khoa Quản lý kinh tế, Trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, ban lãnh đạo tỉnh Hưng Yên, các đồng nghiệp

cơ quan Thanh tra tỉnh Hưng Yên và gia đình và bạn bè

Với tình cảm và lòng biết ơn, tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Quản lý kinh tế, Trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, đặc biệt là PGS.TS Nguyễn Trúc Lê đã dành nhiều thời gian, công sức và tâm huyết để hướng dẫn, giúp đỡ tận tình trong quá trình tác giả thực hiện luận văn này

Tác giả trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo tỉnh Hưng Yên, Thanh tra tỉnh Hưng Yên và các anh chị khối Văn phòng Thanh tra tỉnh, nơi tác giả tiến hành điều tra, khảo sát đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tác giả thu thập thông tin để hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn bạn bè và gia đình đã giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG BIỂU ii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ iv

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi, câu hỏi nghiên cứu 3

4 Những đóng góp của Luận văn 3

5 Kết cấu của luận văn 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THANH TRA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 5

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5

1.2 Cơ sở lý luận về Thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện 7

1.2.1 Một số khái niệm cơ bản 7

1.2.2 Nội dung cơ bản và quy trình thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện 13

1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện 18

1.2.4 Kinh nghiệm tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện của một số tỉnh thành tại Việt Nam 24

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN 31 2.1 Thiết kế luận văn 31

2.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 32

2.2.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp 32

2.2.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp 32

2.3 Phương pháp xử lý dữ liệu 33

2.3.1 Phương pháp xử lý dữ liệu sơ cấp 33

2.3.2 Phương pháp xử lý dữ liệu thứ cấp 34

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI TỈNH HƯNG YÊN 35

3.1 Tổng quan về tỉnh Hưng Yên 35

3.1.1 Điều kiện tự nhiên tỉnh Hưng Yên 35

3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội tỉnh Hưng Yên 36

3.2 Tổng quan về Cơ quan thanh tra tỉnh Hưng Yên 44

3.2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy Thanh tra tỉnh Hưng Yên 44

3.2.2 Nhân lực thanh tra tỉnh Hưng Yên 47

3.3 Phân tích thực trạng hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 48

3.3.1 Thực trạng công tác khảo sát, xây dựng kế hoạch thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện 48

3.3.2 Thực trạng công tác tiến hành các nội dung thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 51

3.3.3 Việc kiểm tra, giám sát thực hiện kết luận, kiến nghị xử lý vi phạm sau thanh tra 62

3.4 Đánh giá thực trạng hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tại tỉnh Hưng Yên 64

3.4.1 Những hiệu quả hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tỉnh Hưng Yên 64

3.4.2 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới thanh tra ngân sách

nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 73

3.4.3 Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong c ng tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tại tỉnh Hưng Yên 79

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THANH TRA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HƯNG YÊN 88

4.1 Định hướng chung 88

4.2 Các giải pháp tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 89

4.2.1 Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả cuộc thanh tra 89

4.2.2 Tăng cường c ng tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cán bộ thanh tra 95

4.2.3 Giải pháp tăng cường quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện 97

4.3 Một số kiến nghị 98

4.3.1 Đối với Nhà nước 98

4.3.2 Đối với U N tỉnh Hưng Yên 101

4.3.3 Đối U N các huyện, thị xã, thành phố 103

KẾT LUẬN 104

TÀI LIỆU THAM KHẢO 106 PHỤ LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt

BQ Bình quân

HĐND Hội đồng nhân dân

LĐNN Lao động nông nghiệp NĐ-CP Nghị định - Chính phủ

NN Nông nghiệp

NS Ngân sách PCTN Phòng chống tham nhũng

PL Pháp lệnh QĐ-BTC Quyết định - Bộ Tài Chính QĐ-TTT Quyết định - Thanh tra tỉnh

QH Quốc hội

SL Sắc lệnh TT-TTCP Thông tƣ - Thanh tra chính phủ UBND Ủy ban nhân dân

XHCN Xã hội chủ nghĩa

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Tình hình phát triển và cơ cấu kinh tế tỉnh Hưng Yên năm 2016 -

2018 37

Bảng 3.2 Tình hình dân số và lao động tỉnh Hưng Yên qua các năm 2016 - 2018 38

Bảng 3.3 Trình độ cán bộ thanh tra của Thanh tra tỉnh Hưng Yên năm 2019 48

Bảng 3.4 Dự toán và thực hiện chi ngân sách cấp tỉnh Hưng Yên qua 3 năm 2016 - 2018 51

Bảng 3.5 Dự toán chi ngân sách năm 2019 của tỉnh Hưng Yên 52

Bảng 3.6 Dự toán chi ngân sách các huyện, thành phố của tỉnh Hưng Yên năm 2019 53

Bảng 3.7 Tình hình chi ngân sách tỉnh Hưng Yên qua 3 năm 2016 - 2018 56

Bảng 3.8 Tình hình chi ngân sách các huyện, thành phố của tỉnh Hưng Yên qua 3 năm 2016 -2018 58

Bảng 3.9 Kết quả hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 59

Bảng 3.10 Kết quả hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tại các huyện, thành phố điều tra (Văn Giang, Khoái Châu, thành phố Hưng Yên) 59

Bảng 3.11 Đánh giá của cán bộ điều tra về hoạt động thanh tra 66

Bảng 3.12 Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động thanh tra 67

Bảng 3.13 Ý kiến của cán bộ điều tra về vấn đề nâng cao quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện tại địa phương 68

Bảng 3.14 Ý kiến của cán bộ điều tra về tăng cường hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện 69

Bảng 3.15 Đánh giá của cán bộ thanh tra về quy trình thực hiện thanh tra 70

Bảng 3.16 Đánh giá về thu chi ngân sách nhà nước cấp huyện ở địa phương 72

Bảng 3.17 Đánh giá của cán bộ huyện về cán bộ thanh tra tỉnh 73

Bảng 3.18 Đánh giá của cán bộ thanh tra về cán bộ huyện được thanh tra 74

Bảng 3.19 Trình độ cán bộ thanh tra và cán bộ huyện 75 Bảng 3.20 Ý kiến của cán bộ điều tra về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả

thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện 76 Bảng 3.21 Ý kiến của cán bộ điều tra về nguyên nhân hiệu quả hoạt động thanh

tra chưa cao 82

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Hình 2.1 Sơ đồ quy trình nghiên cứu Đề tài 31Hình 3.1 Sơ đồ Bộ máy tổ chức Thanh tra tỉnh Hƣng Yên 44

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tham nhũng là một hiện tượng xã hội tiêu cực, ăn sâu bám rễ trong mọi chế

độ xã hội, không phân biệt chế độ giàu hay nghèo, phát triển hay kém phát triển Một số nơi trên thế giới, tham nhũng làm suy kiệt cơ thể xã hội, gây xáo trộn chính trị Ở Việt Nam, tham nhũng có những đánh giá cho là đang trở thành quốc nạn, là những lực cản nặng nề nhất cho sự phát triển, là một tệ nạn có nguy cơ đe dọa sự tồn vong của quốc gia, dân tộc

Ngân sách nhà nước có được từ nguồn thu trong nước và từ nguồn thu do được tài trợ hoặc đi vay ở nước ngoài Trong giai đoạn phát triển nền kinh tế thị trường hiện nay, với một cơ chế chính sách quản lý tài chính chưa được chuyển biến kịp thời để đáp ứng cho yêu cầu quản lý ngân sách nhà nước thì ngân sách của nhà nước bỏ ra không những không tạo hiệu quả kinh tế để phát triển đất nước mà còn tạo ra một sự bất tín nhiệm từ các nước trên thế giới, ảnh hưởng đến vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế; đồng thời làm giảm những nguồn tài trợ của các nước phát triển dành cho Việt Nam, tạo gánh nặng trả nợ cho thế hệ mai sau

Thanh tra, kiểm tra là một trong những nội dung cơ bản, thiết yếu của quản

lý nhà nước, có liên hệ chặt chẽ với việc thực hiện chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước Ngành thanh tra được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ như là một công cụ quan trọng trong công cuộc phòng chống tham nhũng, lãng phí, thất thoát, những vấn đề mà trong thời gian qua gây bức xúc, làm xói mòn niềm tin của quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng

và sự quản lý của Nhà nước

Thanh tra ngân sách nhà nước là một phần trong hoạt động thanh tra tài chính, thuộc lĩnh vực thanh tra nhà nước Trong thời gian qua, xã hội đã chứng kiến rất nhiều vụ án với giá trị sai phạm rất lớn, mà chủ yếu phát sinh trong lĩnh vực chi tiêu ngân sách nhà nước, gây thiệt hại rất lớn cho ngân sách nhà nước Ngân sách Nhà nước chi không mang lại hiệu quả phục vụ cho sự phát triển của đất nước, bị thất thoát và lãng phí rất nhiều Việc phòng chống tham nhũng, lãng phí, thất thoát

hiện nay được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm và xem như là nhiệm vụ để bảo

vệ sự sống còn của Đảng, của Nhà nước và sự phát triển bền vững về kinh tế - chính trị - xã hội ở chính địa phương mình.

Tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XVII, nhằm thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2011 - 2015) và định hướng tới năm 2020 đạt kết quả cao nhất, hội nghị chỉ rõ cần tập trung vào các vấn đề sau:

"Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước; đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư; đẩy mạnh công tác vận động, xúc tiến đầu tư, đặc biệt

là các dự án đầu tư có quy m lớn về vốn, công nghệ tiên tiến, hiện đại; về việc tập trung làm tốt công tác giải phóng mặt bằng ; hoàn thành tốt kế hoạch thu, chi ngân sách hàng năm "

Tuy nhiên, trong thời gian qua, công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước cấp huyện của tỉnh Hưng Yên còn bất cập, trong đó nổi cộm còn nhiều khoản chi chưa phù hợp như sai đối tượng, sai thời điểm, sai số lượng, gây ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động phát triển chung của từng huyện trong tỉnh nói riêng và cả tỉnh Hưng Yên nói chung Để xảy ra tình trạng thu, chi ngân sách chưa hợp lý có trách nhiệm không nhỏ của công tác thanh tra Chính vì vậy, nhằm đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong công cuộc phòng chống tham nhũng, lãng phí và thất thoát cũng như đẩy mạnh công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tại tỉnh Hưng

Yên, tôi chọn đề tài: "Tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên

địa bàn tỉnh Hưng Yên" làm luận văn nghiên cứu tốt nghiệp thạc sỹ của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

a) Mục đích nghiên cứu

Đánh giá thực thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên trong thời gian tới

b) Nhiệm vụ nghiên cứu

- Góp phần hệ thống hoá lý luận về thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

- Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác thanh

tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

3 Đối tượng và phạm vi, câu hỏi nghiên cứu

a) Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tại tỉnh Hưng Yên

c, Câu hỏi nghiên cứu

- Thanh tra ngân sách cấp huyện là gì?

- Thanh tra ngân sách cấp huyện bao gồm các nội dung và đặc điểm gì?

- Thực trạng thanh tra ngân sách cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên?

- Yếu tố nảo ảnh hưởng đến thanh tra ngân sách cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên?

- Giải pháp nào tăng cường thanh tra ngân sách huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên trong thời gian tới?

4 Những đóng góp của Luận văn

- Tổng hợp lý luận về Thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

- Nghiên cứu cụ thể thực trạng công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

- Đề xuất cho tỉnh Hưng Yên những giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trong giai đoạn 2019 - 2022

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, lời cam đoan, lời cảm ơn, mục lục, phụ lục,danh mục bảng, biểu, hình minh họa, giải thích từ viết tắt,danh mục tài liệu tham khảo thì luận văn gồm bốn chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về thanh tra ngân sách nhà nước cấp

huyện

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn

Chương 3: Thực trạng c ng tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện tại tỉnh

Hưng Yên

Chương 4: Một số giải pháp tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp

huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THANH TRA

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Thực tiễn và lý luận về Thanh tra ngân sách Nhà nước đã được nhiều nhà nghiên cứu, các giảng viên, nghiên cứu sinh… trong và ngoài nước quan tâm và nghiên cứu Bởi những nguyên lý của nó là nền tảng cho sự thành công của bất kể địa phương nào trong vấn đề thu ngân sách để làm tiền đề phát triển kinh tế - xã hội địa phương Các công trình nghiên cứu khoa học về lĩnh vực này được thể hiện chủ yếu dưới các hình thức như: Luận văn tiến sỹ, luận văn thạc sỹ, đề tài nghiên cứu khoa học Có thể kể tới một số nghiên cứu như sau:

- Nguyễn Văn Kỷ, 2001 Một số biện pháp nhằm hoàn thiện về tổ chức và

kiểm tra ngân sách nhà nước cấp huyện Đề tài khoa học cấp cơ sở, mã số

2000-32-111, kiểm toán nhà nước khu vực miền Trung Nghiên cứu gồm 3 phần: Cơ sở khoa học về tổ chức và kiểm tra ngân sách nhà nước cấp huyện; Thực trạng tổ chức và kiểm tra ngân sách nhà nước cấp huyện thuộc khu vực miền Trung; Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức và kiểm tra ngân sách nhà nước cấp huyện khu vực miền Trung Đây là một đề tài nghiên cứu với mức độ sơ bộ, góc độ tiếp cận rộng nhưng nhóm tác giả đi thẳng vào vấn đề nên có nhiều giá trị về mặt thực tiễn Các giải pháp đưa ra được áp dụng tại khu vực miền Trung nhưng lại là bài học kinh nghiệm có thể áp dụng cho các Huyện của các tỉnh thành khu vực miền Bắc, miền Nam Tuy nhiên, nghiên cứu này đã từ khá lâu, tình hình kinh tế- xã hội hiện tại ở khắp các Huyện, tỉnh thành trong cả nước đều không còn phù hợp Nhưng giá trị về mặt lý luận của nghiên cứu này là rất lớn và được tác giả nghiên cứu, áp dụng trong luận văn này

- Đỗ Đức Quang, 2018 Thực trạng và giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường

công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện ở tỉnh Thái Nguyên Luận văn

thạc sỹ kinh tế Nghiên cứu của tác giả được bố cục thành 03 chương Nội dung chủ yếu chính là việc phân tích công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện ở tỉnh

Thái Nguyên và sau đó kết hợp cùng với các yếu tố ảnh hưởng để đề ra những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường công tác này cho tỉnh Thái Nguyên Tuy nhiên, luận văn này lấy hai đơn vị hành chính trong tỉnh là thành phố Thái Nguyên và huyện Định Hóa để làm điển hình nghiên cứu cũng dẫn tới những điểm được và mất Được chính là sự cụ thể trong số liệu, dữ liệu đánh giá phân tích thực trạng nhưng mất chính là việc đánh giá không có tính bao quát cao bởi thành phố Thái Nguyên và huyện Định Hóa có nhiều nét không tương đồng trong vị trí, mức thu - chi ngân sách, điều kiện kinh tế - xã hội so với các huyện còn lại trong tỉnh Ngoài ra, chỉ nghiên cứu điển hình tại hai đơn vị hành chính làm cho luận văn thiếu đi các số liệu tổng hợp giữa các huyện trên địa bàn toàn tỉnh Thái Nguyên, dẫn đến công tác đánh giá, so sánh còn hạn chế Các giải pháp mà luận văn đưa ra được vận dụng hiệu quả hơn ở hai đơn vị điển hình nghiên cứu, các huyện khác có thể tham khảo, chọn lọc

và vận dụng theo

- Nguyễn Minh Tuấn, 2017.Giải pháp tăng cường quản lý ngân sách cấp xã trên

địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế Trong nghiên

cứu này, tác giả tập trung vào hoạt động quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ Góc độ tiếp cận của nghiên cứu rất rõ ràng Chính vì thế, hệ thống cơ sở lý luận mà tác giả dẫn dắt cô đọng, tập trung vào lý thuyết về ngân sách Nhà nước, quản lý ngân sách Nhà nước Nội dung nghiên cứu có giá trị cả về thực tiễn lẫn lý luận Các giải pháp tác giả đưa ra để tăng cường quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn nghiên cứutuy không nhiều nhưng sát về thực tế tại địa phương

- Nguyễn Đăng Huệ, 2016.Tăng cường thanh tra ngân sách cấp xã trên địa

bàn huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế Nghiên cứu

này đi sâu vào phân tích công tác thanh tra ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa Luận văn có góc độ tiếp cận rõ ràng, nội dung về cơ sở lý luận được sử dụng một cách trọng tâm, liên quan mật thiết tới vấn đề thanh tra ngân sách cấp xã Tuy nhiên, nghiên cứu không được đặt trong môi trường những nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động thanh tra ngân sách cấp xã trên địa bàn nên phần phân tích thực trạng hoạt động cũng như đánh giá những thành công, hạn chế của công tác này trên địa bàn chưa thực sự thuyết phục Những nội dung giải pháp đưa ra để tăng

cường thanh tra ngân sách cấp xã trên địa bàn nghiên cứu chưa mang nhiều sức nặng và giải quyết triệt để vấn đề

Như vậy, những nghiên cứu trên có những điểm mạnh và điểm yếu khác nhau, những vấn đề đã giải quyết và những vấn đề chưa làm rõ Rút kinh nghiệm từ những nghiên cứu này, tác giả đã đưa ra một đối tượng nghiên cứu cụ thể cùng góc độ tiếp cận rõ ràng hơn Hơn thế nữa, yếu tố môi trường kinh tế - xã hội, những yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động thanh tra ngân sách Nhà nước, những tác động của chính sách của Nhà nước cũng được tác giả tập trung đào sâu trong nghiên cứu này để những phân tích thực trạng vềthanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên và những giải pháp hoàn thiện công tác này có sức thuyết phục hơn

1.2 Cơ sở lý luận về Thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.1 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1.1 Khái niệm Thanh tra

Thanh tra có nghĩa là "nhìn vào bên trong" chỉ là một sự xem xét từ bên ngoài vào hoạt động của một đối tượng nhất định Là sự bị kiểm soát đối với đối tượng bị thanh tra trên cơ sở thẩm quyền (quyền hạn và nghĩa vụ) được giao nhằm đạt được mục đích nhất định Thanh tra mang tính quyền lực, thông qua công tác thanh tra thường là phát hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định

(Hoàng Phê, 2000, Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học Nhà xuất bản Đà Nẵng, Đà Nẵng)

Từ những nghĩa như vậy, thanh tra với vai trò là danh từ chung có thể được hiểu là một thực thể pháp lý, một thiết chế nhà nước về thanh tra để chỉ cơ quan, tổ chức thanh tra hoặc bộ phận, lĩnh vực thanh tra nhất định Tùy thuộc vào chế độ chính trị, cấu trúc Nhà nước hoặc quan niệm về quyền lực mà các quốc gia hiện đại

đã sử dụng thiết chế thanh tra theo những cách khác nhau Có quốc gia chỉ sử dụng thanh tra nhà nước (thanh tra của Quốc hội); thanh tra của Chính phủ (thanh tra hành pháp); kiểm toán; có quốc gia chỉ sử dụng thanh tra chuyên ngành; có quốc gia

sử dụng thanh tra như một lực lượng cảnh sát (hoặc bán cảnh sát) hoặc phân về các

ngành quản lý để phục vụ quyền lực

Đồng thời, thanh tra với ý nghĩa là một động từ còn là khái niệm để chỉ hoạt động kiểm tra, kiểm soát của cơ quan, tổ chức, người được giao nhiệm vụ, quyền hạn nhằm xem xét và phát hiện, ngăn chặn với những gì trái với quy định của các tổ chức, cá nhân là đối tượng của thanh tra

Trong Pháp lệnh Thanh tra năm 1990, hoạt động thanh tra của các tổ chức Thanh tra được xác định là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý Nhà nước Điều 8 Pháp lệnh Thanh tra năm 1990 quy định nhiệm vụ của các tổ chức thanh tra

nhà nước là: "thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch

nhà nước của các cơ quan, tổ chức và cá nhân, trừ hoạt động điều tra, truy tố, xét

xử của các cơ quan Điều tra, Kiểm sát, Toà án và việc giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế, xử lý vi phạm hợp đồng kinh tế của cơ quan trọng tài kinh tế"

Theo Điều 3, Chương I, Luật Thanh tra số 56/2010/QH12 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 15

tháng 11 năm 2010 có ghi rõ “Thanh tra Nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá,

xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”

Từ khái niệm trên cho thấy, thanh tra không đồng nhất với hoạt động điều hành, quản lý, khác với hoạt động kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ Hoạt động thanh tra không chỉ xem xét tính hợp lý của hành vi, của đối tượng quản lý, bản chất của hoạt động Thanh tra không phải chỉ là phát hiện, xử lý vi phạm; mà điều quan trọng hơn là tìm ra nguyên nhân để từ đó đề xuất các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm Nếu cho rằng, thanh tra là phát hiện hành vi vi phạm hành chính thì

đó là việc nhận thức không đúng với bản chất của hoạt động thanh tra Ngược lại, thanh tra phải chỉ ra được những thiếu sót, khuyết điểm và nguyên nhân của nó và phải thực sự trở thành tai mắt của trên, là người bạn của dưới

1.2.1.2 Khái niệm Ngân sách nhà nước cấp huyện

Căn cứ vào Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002, Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015:

Ngân sách nhà nước cấp huyện là một bộ phận cấu thành của NSNN, do đó

nó phản ánh các mối quan hệ giữa ngân sách cấp huyện với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn huyện trong quá trình phân bổ, sử dụng của cải xã hội

Ngân sách nhà nước cấp huyện là quỹ tiền tệ tập trung của huyện được hình thành bằng các nguồn thu và đảm bảo các khoản chi trong phạm vi huyện

Ngân sách nhà nước cấp huyện thực hiện vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Ngân sách Nhà nước trên phạm vi địa bàn huyện Đó là mối quan hệ giữa ngân sách với các tổ chức, cá nhân trong quá trình phân bổ, sử dụng các nguồn lực kinh tế của huyện Ngân sách nhà nước cấp huyện không có bội chi ngân sách

Ngân sách nhà nước cấp huyện có vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh

tế, xã hội, an ninh, quốc phòng Ngân sách nhà nước cấp huyện là công cụ quan trọng của chính quyền cấp huyện trong việc ổn định, phát triển kinh tế trên địa bàn huyện

Chi ngân sách huyện là việc Nhà nước cấp huyện phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng của Nhà nước, đáp ứng nhu cầu đời sống kinh tế - xã hội theo các nguyên tắc nhất định Chi ngân sách huyện gồm các khoản chi chủ yếu: Chi đầu tư phát triển theo phân cấp, chi thường xuyên đảm bảo hoạt động của bộ máy quản lý cấp huyện, chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới,

và chi chuyển nguồn của huyện

a Nguồn thu Ngân sách nhà nước cấp huyện bao gồm:

Các nguồn thu ngân sách địa phương được hưởng 100%

- Thuế Nhà đất

- Thuế môn bài

- Thuế chuyển quyền sử dụng đất

- Thuế sử dụng đất nông nghiệp

- Tiền sử dụng đất

- Tiền cho thuê hoặc bán nhà thuộc sở hữu Nhà nước

- Lệ phí trước bạ

- Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết

- Thu hồi vốn của ngân sách địa phương tại các tổ chức kinh tế, thu từ quỹ

dự trữ tài chính của địa phương, thu nhập từ quỹ đóng góp của địa phương

- Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, các cá nhân nước ngoài trực tiếp cho địa phương

- Các khoản phí, lệ phí, thu từ các hoạt động sự nghiệp và các khoản thu khác nộp vào ngân sách của địa phương theo quy định của pháp luật

- Thu từ quỹ đất công ích và thu hoa lợi công sản khác

- Huy động từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật

- Đóng góp của các tổ chức, cá nhân ở trong nước và ngoài nước theo luật định

- Thu kết dư ngân sách địa phương

- Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật

Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ %

- Thuế giá trị gia tăng (Không kể hàng hoá nhập khẩu) loại thuế này chủ yếu đánh vào các doanh nghiệp, hộ gia đình kinh doanh cá thể, chiếm trên 50% tổng thu của ngân sách trên toàn huyện

- Thuế thu nhập doanh nghiệp

b Nội dung chi ngân sách nhà nước cấp huyện: Nội dung của các khoản chi ngân

sách nhà nước cấp huyện bao gồm các khoản chi như sau:

- Chi đầu tư phát triển theo phân cấp

- Chi các khoản đầu tư xây dựng cơ bản cho các dự án do huyện quản lý cho các lĩnh vực: giáo dục - đào tạo và dạy nghề; khoa học và công nghệ; y tế; dân số và

kế hoạch hóa gia đình; văn hóa thông tin; phát thanh, truyền hình, thông tấn; thể dục thể thao; bảo đảm xã hội; hoạt động kinh tế; bảo vệ môi trường; quốc phòng an ninh; quản lý hành chính Ngoài ra còn có chi đầu tư và hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích do nhà nước đặt hàng, các tổ chức kinh

tế, các tổ chức tài chính của địa phương theo quy định của pháp luật; các khoản chi khác theo quy định của pháp luật

- Chi thường xuyên đảm bảo hoạt động của bộ máy quản lý cấp huyện

- Các khoản chi cho các hoạt động các lĩnh vực sự nghiệp giáo dục - đào tạo

và dạy nghề; khoa học và công nghệ; y tế; dân số và kế hoạch hóa gia đình; văn hóa thông tin; phát thanh, truyền hình, thông tấn; thể dục thể thao; bảo vệ môi trường do huyện quản lý

- Chi cho các hoạt động sự nghiệp kinh tế do huyện quản lý

- Chi cho quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội phần giao cho huyện quản lý

- Chi cho hoạt động của các cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp huyện

- Chi trợ giá theo chính sách của Nhà nước

- Chi trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội do huyện quản lý

- Chi hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở huyện theo quy định của pháp luật

- Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật

- Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính của cấp tỉnh

- Chi bổ sung cho ngân sách xã

- Chi chuyển nguồn từ ngân sách huyện năm trước sang năm sau

Đối với các khoản chi ngân sách nhà nước cấp huyện phải phân bổ và giao

dự toán chi ngân sách: Sau khi UBND giao dự toán ngân sách, các đơn vị dự toán cấp I tiến hành phân bổ và giao dự toán chi ngân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc Dự toán chi thường xuyên giao cho đơn vị sử dụng ngân sách được phân bổ theo từng loại của Mục lục ngân sách, dự toán chi đầu tư phát triển giao cho chủ đầu tư được phân bổ theo nguồn vốn và dự án, công trình

c Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên của ngân sách huyện bao gồm: Nguyên tắc

quản lý theo dự toán; nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả; nguyên tắc chi trực tiếp kiểm soát qua Kho bạc Nhà nước

d Nguyên tắc quản lý chi đầu tư phát triển của Ngân sách huyện bao gồm:

Nguyên tắc quản lý theo dự toán; nguyên tắc hồ sơ, tài liệu, thủ tục của dự án, công trình phải đầy đủ và đảm bảo đúng quy định; nguyên tắc chi trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước

1.2.1.3 Khái niệm quản lý Ngân sách nhà nước cấp huyện

Quản lý Ngân sách huyện là quá trình quản lý hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập, phân bổ và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền Nhà nước cấp huyện; quản lý các khoản thu, chi của huyện đã dự toán bởi Uỷ ban Nhân dân huyện giao và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của cấp trên giao và Hội đồng nhân dân huyện đề ra

- Lập dự toán Ngân sách huyện

- Chấp hành Ngân sách huyện

- Kế toán và quyết toán Ngân sách huyện

1.2.1.4 Khái niệm, vai trò thanh tra Ngân sách Nhà nước cấp huyện

- Khái niệm Thanh tra Ngân sách Nhà nước cấp huyện: Trên cơ sở định nghĩa

về công tác thanh tra, có thể khái quát về thanh tra ngân sách Nhà nước cấp huyện như sau: Là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước về công tác thu và chi Ngân sách Nhà nước cấp huyện, nhằm phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, chính sách, chế độ thu, chi NSNN đối với các tổ chức, đơn vị, cá nhân

Thanh tra thu, chi NSNN là một phần trong hoạt động thanh tra tài chính, thuộc lĩnh vực thanh tra nhà nước, được tiến hành trong quá trình chấp hành nghĩa

vụ thu, chi NSNN

- Vai trò thanh tra Ngân sách Nhà nước cấp huyện:

Trong quản lý NSNN cấp huyện vai trò này được thể hiện ở các nội dung sau: Thứ nhất, thanh tra là phương thức đảm bảo trật tự, kỷ cương trong quản lý tài chính, ngân sách, từ đó góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Thứ hai, việc thanh tra còn nhằm mở rộng và bảo đảm cho quyền dân chủ của nhân dân được thực thi một cách nghiêm minh Thứ ba, khi xem xét vai trò của thanh tra tài chính

trong các giai đoạn lịch sử cho thấy, vai trò quan trọng hơn nữa của thanh tra là nhằm thực hiện tham mưu cho các cấp chính quyền tỉnh, địa phương trong giải quyết khiếu nại hành chính, nhất là trong việc thực hiện nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc các cấp, các ngành trong việc tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu tố, giải quyết khiếu nại, tố cáo và thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo

1.2.2 Nội dung cơ bản và quy trình thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

Thanh tra ngân sách nhà nước là một phần trong hoạt động thanh tra tài chính, thuộc lĩnh vực thanh tra nhà nước Trong thời gian qua, xã hội đã chứng kiến rất nhiều vụ án với giá trị sai phạm rất lớn, mà chủ yếu phát sinh trong lĩnh vực chi tiêu ngân sách nhà nước, gây thiệt hại rất lớn cho ngân sách nhà nước Đồng tiền của Nhà nước chi ra đã không mang lại hiệu quả phục vụ cho sự phát triển của đất nước, bị thất thoát và lãng phí rất nhiều Từ những thực trạng đó, Đảng và Nhà nước ta hiện nay rất quan tâm đến công tác thanh tra tài chính, trong đó thanh tra ngân sách nhà nước được dư luận đặc biệt quan tâm và là một đòi hỏi cần thiết nhất đối với công cuộc phòng chống tham nhũng hiện nay ở nước ta

1.2.2.1 Đặc điểm thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

Hoạt động thanh tra tỉnh đối với ngân sách huyện là việc xem xét, đánh giá,

xử lý của cơ quan quản lý nhà nước mà ở đây là cấp tỉnh đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước về công tác quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước cấp huyện; nhằm đảm bảo công tác thu chi ngân sách của các cơ quan, đơn vị cấp huyện thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời có kiến nghị chấn chỉnh hoặc xử lý những sai phạm nếu có

Hoạt động thanh tra ngân sách huyện nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý thu, chi ngân sách nhà nước cấp huyện; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với

cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở đây là UBND tỉnh và Sở Tài chính của tỉnh và một số cơ quan có liên quan các biện pháp khắc phục; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoat động chi tiêu ngân sách huyện Phát hiện và kết luận được sai phạm trong việc phân phối quản lý, sử dụng các nguồn

kinh phí ngân sách nhà nước cấp Phân tích tìm rõ nguyên nhân, quy trách nhiệm và

có những kiến nghị xử lý cụ thể đối với từng sai phạm (Nguyễn Thế Lợi, 2013, Tài

liệu đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra viên của Trường Cán bộ Thanh tra

NX Lao động, Hà Nội.)

1.2.2.2 Nội dung và quy trình thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

- Thanh tra việc lập, quyết định và giao dự toán ngân sách;

- Thanh tra việc chấp hành ngân sách;

- Thanh tra việc quyết toán ngân sách

Ngày 07 tháng 01 năm 2013 Bộ Tài chính ra Quyết định số 46/QĐ-BTC về việc ban hành quy trình thanh tra ngân sách huyện thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; trong đó quy trình thanh tra được chia thành 3 giai đoạn chính, cụ thể như sau:

Giai đoạn 1: Chuẩn bị và quyết định thanh tra

Công tác chuẩn bị và quyết định thanh tra được tiến hành theo các bước sau:

- Thu thập thông tin: Người được giao nhiệm vụ có trách nhiệm thu thập thông tin để phục vụ việc lập báo cáo khảo sát, lập kế hoạch thanh tra

- Lập báo cáo khảo sát: trên cơ sở các thông tin thu thập, lập báo cáo khảo sát với các tiêu chí, nội dung cơ bản sau:

+ Tình hình đặc điểm địa bàn huyện: địa lý, dân số, kinh tế, tổ chức hành chính…

+ Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có quan hệ với ngân sách huyện và những hoạt động chủ yếu có liên quan, ảnh hưởng, tác động đến quản lý ngân sách huyện

+ Tình hình thực hiện dự toán ngân sách địa phương của kỳ dự kiến thanh tra + Nội dung, kết quả khảo sát trực tiếp tại một số cơ quan, tổ chức thuộc huyện, ngân sách xã thuộc huyện

+ Nhận định, đánh giá những vấn đề nổi cộm, khả năng và dấu hiệu sai phạm

về chính sách, chế độ, về quản lý và quá trình thực hiện

+ Tình hình thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan, tổ chức nhà nước với ngân sách huyện và với các cơ quan, tổ

chức, ngân sách xã thuộc huyện

+ Đề xuất nội dung, thời kỳ, phạm vi tiến hành thanh tra, trong đó nêu rõ nội dung trọng tâm, trọng điểm, những tổ chức, cơ quan, đơn vị cần tiến hành thanh tra, kiểm tra; lực lượng, thời gian, thời điểm tiến hành thanh tra

- Lập kế hoạch thanh tra

+ Mục đích thanh tra ngân sách huyện: phải đánh giá được ưu, khuyết điểm của huyện trong việc triển khai thực hiện chế độ chính sách về tài chính, ngân sách, công tác lập, quyết định dự toán, chấp hành ngân sách và quyết toán ngân sách của huyện Từ đó kiến nghị chấn chỉnh, xử lý tài chính, kinh tế… đồng thời bổ sung sửa đổi ngân sách, chế độ về kinh tế tài chính

+ Nội dung thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện: thanh tra việc lập, quyết định và giao dự toán ngân sách; thanh tra việc chấp hành ngân sách; thanh tra việc quyết toán ngân sách

+ Cuộc thanh tra ngân sách huyện được tiến hành tại các đơn vị là: cơ quan Tài chính - Kế hoạch; Các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn có quan hệ thu, chi đối với ngân sách nhà nước và ngân sách huyện; Ngân sách các xã thuộc huyện

+ Thời kỳ, thời hạn cuộc thanh tra ngân sách: căn cứ vào mục đích, yêu cầu của cuộc thanh tra và được thực hiện theo quy định của pháp luật về thanh tra

+ Lực lượng thanh tra, phân công nhiệm vụ và cơ chế phối hợp: Đoàn thanh tra bao gồm Trưởng đoàn, các thành viên đoàn thanh tra; có thể có phó trưởng đoàn

và tổ trưởng các tổ thanh tra Các thành viên trong đoàn được phân công nhiệm vụ

và trách nhiệm cụ thể và phải thực hiện nguyên tắc phối hợp, chấp hành các quy chế của Đoàn thanh tra, chế độ thông tin báo cáo

- Ban hành quyết định, phê duyệt kế hoạch thanh tra: Quyết định thanh tra, kèm theo kế hoạch thanh tra được phê duyệt và gửi đến đối tượng thanh tra, các cơ quan, đơn vị liên quan

- Họp đoàn phổ biến kế hoạch thanh tra: Trưởng đoàn thanh tra họp đoàn để quán triệt kế hoạch thanh tra, phân công nhiệm vụ các thành viên chuẩn bị cho cuộc thanh tra (về phương tiện, kinh phí, thiết bị)

- Thông báo bằng văn bản việc công bố quyết định thanh tra, yêu cầu đối

tượng thanh tra báo cáo

Giai đoạn 2: Tiến hành thanh tra

- Công bố quyết định thanh tra: Trưởng đoàn thanh tra tổ chức họp, công bố đầy đủ nội dung Quyết định thanh tra với đối tượng thanh tra và yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu có liên quan cho Đoàn

- Thực hiện thanh tra: Đoàn thanh tra tiến hành thanh tra các nội dung về thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện đã nêu ở trên dựa trên việc xem xét các tiêu chí sau:

+ Tính hợp pháp của các khoản chi trong dự toán được duyệt;

+ Tính hợp pháp của các khoản chi ngoài dự toán được cấp trên duyệt Xác định nội dung, nguyên nhân thay đổi dự toán, nguyên nhân không thực hiện dự toán;

+ Việc chấp hành các thủ tục chi trả ngân sách Nhà nước theo luật ngân sách

và các văn bản hướng dẫn

+ Việc lập, thu thập, xử lý các chứng từ kế toán;

+ Việc lập báo cáo tài chính, phân tích, nộp và sử dụng báo cáo tài chính + Thực hiện sổ sách, chứng từ, lưu trữ hồ sơ tài liệu, chứng từ kế toán

Giai đoạn 3: Kết thúc thanh tra

- Báo cáo kết quả thanh tra: Trưởng đoàn thanh tra phải lập, thông qua và ký Biên bản thanh tra với đơn vị được thanh tra, trong thời hạn của cuộc thanh tra Biên bản ghi rõ nội dung, tình hình, số liệu những việc đã được tiến hành thanh tra, kiểm tra, xác minh tại đơn vị Đồng thời, trưởng đoàn phải lấy ý kiến bằng văn bản của các thành viên trong đoàn vào báo cáo kết quả thanh tra

- Xây dựng kết luận thanh tra:Trưởng đoàn thanh tra có trách nhiệm dự thảo kết luận thanh tra, và phải lấy ý kiến tham gia bằng văn bản của các thành viên Đoàn thanh tra vào dự thảo Kết luận thanh tra Trường hợp cần thiết, người ra quyết định thanh tra yêu cầu đối tượng thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, thành viên Đoàn thanh tra báo cáo, giải trình để làm rõ thêm nội dung thanh tra

- Kết luận thanh tra và lưu hành kết luận thanh tra:

Trong thời hạn theo quy định của pháp luật về thanh tra, người ra quyết định thanh tra xem xét và ra văn bản Kết luận thanh tra

Kết luận thanh tra phải có các nội dung sau: Kết quả thanh kiểm tra, xác minh về từng nội dung theo kế hoạch thanh tra; kết luận về việc chấp hành chính sách pháp luật của huyện; kiến nghị biện pháp xử lý vi phạm về kinh tế, hành chính, pháp luật về các sai phạm phát hiện qua thanh tra tại huyện; kiến nghị sửa đổi, bổ sung, ban hành quy định phù hợp

Kết luận thanh tra được gửi cho đối tượng thanh tra và thực hiện công khai theo qui định của Luật Thanh tra và pháp luật hiện hành

- Bàn giao, lưu trữ hồ sơ thanh tra: Sau khi lưu hành Kết luận thanh tra, trong thời hạn quy định, Trưởng đoàn có trách nhiệm lập danh mục hồ sơ lưu trữ của cuộc thanh tra để thực hiện lưu trữ theo quy định

- Họp rút kinh nghiệm Đoàn thanh tra:

Trong thời hạn quy định, Trưởng đoàn tổ chức họp Đoàn thanh tra rút kinh nghiệm cuộc thanh tra, đánh giá ưu, nhược điểm của cuộc thanh tra từ khâu chuẩn

bị cho đến kết thúc thanh tra, rút ra bài học kinh nghiệm; đề xuất khen thưởng người thực hiện tốt nhiệm vụ cuộc thanh tra, chấn chỉnh, xử lý những người có tồn tại khuyết điểm trong thực hiện nhiệm vụ cuộc thanh tra Kết thúc cuộc họp lập biên bản và lưu hồ sơ thanh tra

1.2.2.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

a Hệ thống tiêu chí đánh giá hoạt động thanh tra

Nhóm tiêu chí đánh giá công tác chuẩn bị nguồn lực đầu vào (Con người, chi phí, phương tiện đi lại, thời gian khảo sát, thời gian tiến hành thanh tra)

Nhóm tiêu chí đánh giá sự phù hợp, đúng đắn của hoạt động thanh tra (nội dung, đối tượng, kế hoạch chi tiết triển khai cuộc thanh tra)

Nhóm tiêu chí đánh sự am hiểu chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ thanh tra (khả năng áp dụng những phương pháp thanh tra một cách linh hoạt, phù hợp hay không, có nhanh chóng chỉ ra được những tồn tại, sai phạm trong công tác quản

lý chi ngân sách huyện hay không)

Nhóm tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống cơ quan thanh tra

(số lượng phát hiện sai phạm, các kiến nghị, kết luận)

Nhóm tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống cơ quan thanh tra (chứng cứ, khách quan, tính thời sự, thời gian và chi phí, sự phối kết hợp giữa các ban ngành có liên quan)

b Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thanh tra

- Tỷ lệ các cuộc thanh tra hoàn thành đúng tiến độ (%)

- Tỷ lệ các cuộc thanh tra tuân thủ đúng quy định pháp luật về trình tự, thủ tục thanh tra (%)

- Tỷ lệ các cuộc thanh tra có kết luận có tính thuyết phục cao đối với các cơ quan, tổ chức có liên quan (%)

- Số lượng các sơ hở, sai phạm hoặc điểm sáng trong công tác thu, chi ngân sách huyện được phát hiện đã được sửa đổi, khắc phục hoặc nhân rộng những điển hình tiêu biểu

- Tỷ lệ số vụ vi phạm qua thanh tra (%)

- Số tiền ngân sách bị xâm hại, bị chi sai phát hiện được qua thanh tra

- Tỷ lệ số tiền thu hồi được qua thanh tra (%)

1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.3.1 Các yếu tố mang tính chất khách quan

- Cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh tra

Để tiến hành hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện, thanh tra tỉnh phải căn cứ vào những trình tự, thủ tục do pháp luật qua định về thanh tra ngân sách, đồng thời căn cứ vào yêu cầu công tác quản lý, các quy định pháp luật khác để đưa ra những kiến nghị hoặc xử lý các hành vi vi phạm Hoạt động thanh tra có tính chất khá đặc thù, riêng biệt - không giống như hoạt động quản lý và cũng không phải là hoạt động tư pháp Nhiều người cho rằng hoạt động này mang tính hành chính - tư pháp Nếu như cơ quan tư pháp, nhất là Tòa án thực hiện việc xét xử trên

cơ sở hồ sơ vụ việc và quy định pháp luật; hoạt động quản lý là nhanh nhạy, bảo đảm phù hợp với sự phát triển thực tiễn thì hoạt động thanh tra hình như cần đến cả hai yêu cầu này Khi cơ quan thanh tra đưa ra các kiến nghị đổi mới về cơ chế,

chính sách để điều chỉnh các hoạt động kinh tế xã hội, lúc đó tính hành chính được thể hiện, ngược lại khi áp dụng chế tài pháp luật để xử lý vi phạm phát hiện qua thanh tra thì tính tư pháp lại thể hiện rõ nét hơn Chính vì sự đặc thù này của hoạt động thanh tra đặt ra đòi hỏi các quy định pháp luật về thanh tra phải có sự phù hợp, chặt chẽ và đầy đủ

Trên thực tế, chúng ta thấy rằng, hệ thống các quy định pháp luật về thanh tra thời gian gần đây ngày càng được đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu công tác quản lý, song cũng chính là nhằm bảo đảm tính đặc thù của công tác thanh tra Trước đây, khi cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh tra chưa được kiện toàn, còn nhiều hạn chế, bất cập, việc tiến hành của cơ quan đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc Ngoài tác động từ các quy định pháp luật về thanh tra (các quy định liên quan tới thẩm quyền, trình tự thủ tục tiến hành hoạt động thanh tra) thì các quy định pháp luật về nội dung (pháp luật về tài chính, ngân hàng, y tế, giáo dục, đất đai) cũng có ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động thanh tra Điều này được minh chứng qua một số trường hợp khi xử lý kiến nghị của cơ quan thanh tra đã gặp phải vướng mắc do pháp luật chưa

có những chế tài cụ thể, chưa quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình quản lý

- Sự phối hợp của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động thanh tra

Để nâng cao hiệu lực công tác thanh tra, pháp luật hiện hành đã xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan tới hoạt động này, trong đó có nhiều quy định về việc phối hợp trong hoạt động thanh tra giữa các chủ thể đó, nhất

là trong giai đoạn xử lý kết luận thanh tra hoặc xử lý các vụ vi phạm pháp luật phát hiện qua thanh tra - quy định như vậy xuất phát từ đặc thù của công tác thanh tra Việc phối hợp cũng được thể hiện trong nhiều giai đoạn của hoạt động thanh tra, từ khi chuẩn bị thanh tra cho tới khi kết thúc và xử lý kết quả thanh tra

Riêng đối với vụ việc có dấu hiệu tội phạm chuyển cơ quan điều tra thì cơ quan thanh tra có trách nhiệm cung cấp các thông tin mà mình biết được cho cơ

quan điều tra Cơ quan điều tra, viện kiểm sát có trách nhiệm phối hợp trong việc tiếp nhận vụ việc và thông báo kết quả xử lý vụ việc cho cơ quan thanh tra biết

có một sức mạnh không nhỏ tác động vào tâm tư, suy nghĩ, hành động của từng cá nhân

Đối với hoạt động thanh tra, nhiều cuộc thanh tra đã được dư luận quan tâm, chú ý Ở những cuộc thanh tra này, kết quả thanh tra thường sẽ tác động tới nhiều

cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc xử lý nhưng vấn đề xã hội đang bức xúc Thực tiễn cũng cho thấy, nhiều bài báo, những loạt phóng sự điều tra về những hành vi vi phạm của người có chức quyền trong hoạt động quản lý, để xảy ra sai phạm đã giúp ích rất nhiều cho các cơ quan thanh tra trong quá trình tiến hành thanh tra và kiến nghị xử lý Tuy nhiên, nếu công luận và dư luận xã hội phản ánh đúng đắn và bình luận một cách khách quan, không thiên vị sẽ là điều hết sức thuận lợi cho cơ quan thanh tra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Ngược lại, nếu công luận và dư luận

xã hội phản ánh các tình tiết, sự việc một cách phiến diện, chủ quan thì khi tiến hành thanh tra cơ quan thanh tra phải chịu một áp lực không nhỏ từ công luận và dư luận xã hội Trong trường hợp như vậy rất có thể dẫn tới việc ra những quyết định,

xử lý theo dư luận và công luận xã hội, làm mất đi tính khách quan của hoạt động thanh tra và do vậy làm giảm hiệu quả của công tác này

- Tiêu cực xã hội

Hiện nay, những tiêu cực xã hội đã và đang tấn công vào hệ thống cơ quan nhà nước, trong đó có các cơ quan thực thi pháp luật, gây ra những tác hại không nhỏ, giảm sút lòng tin của nhân dân vào đội ngũ cán bộ công chức Trong hoạt động thanh tra không phải là không có những cán bộ đã bị xử lý vi phạm trong quá trình

thực hiện nhiệm vụ Nếu tiêu cực xã hội xảy ra, nhất là tệ hối lộ và nhận hối lộ, thì hoạt động thanh tra sẽ không thể chính xác, khách quan và công bằng Khi đó, các quyết định được ban hành chỉ là hình thức, sáo rỗng để biện minh cho một nội dung

đã được biết trước và bị làm sai lệch Nếu tác hại của nạn hối lộ và tiêu cực là rất nghiêm trọng trong xã hội thì nó cũng không loại trừ đối với hoạt động thanh tra Vì thế, chúng ta cần phải có các giải pháp cụ thể để phòng chống các tác hại này, nhất

là việc xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra trong sạch, vững mạnh, liêm khiết, có lương tâm và đạo đức nghề nghiệp

Ngoài tiêu cực xã hội, các mối quan hệ gia đình, bạn bè, họ hàng, làng xóm cũng có thể ánh hưởng tới kết quả hoạt động thanh tra trong trường hợp người tiến hành thanh tra là có các mối quan hệ quen biết Tư tưởng nhìn vào người thân, hàng xóm láng giềng vẫn còn tồn tại khá phổ biến Bên cạnh đó, người tiến hành thanh tra cũng có thể khó tránh khỏi sự nhờ vả của những người có chức quyền và đây chính là vấn đề nhạy cảm và khó xử lý, nhất là khi hoạt động thanh tra chỉ có tính

độc lập tương đối như hiện nay (Nguyễn Thế Lợi, 2013, Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng

nghiệp vụ thanh tra viên của Trường Cán bộ Thanh tra NX Lao động, Hà Nội) 1.2.3.2 Các yếu tố mang tính chủ quan

- Việc tổ chức thực hiện hoạt động thanh tra

Để việc thanh tra bảo đảm đúng mục đích, nội dung, thời hạn thanh tra thì quá trình chuẩn bị phải xây dựng được kế hoạch thanh tra phù hợp Đối với thành viên đoàn thanh tra cần phải lựa chọn được những người có năng lực trình độ, thích hợp với nhiệm vụ được phân công Đối với phương pháp thanh tra phải thể hiện được phương thức làm việc của Đoàn thanh tra (nội dung nào làm việc trực tiếp với đối tượng, nội dung nào yêu cầu đối tượng báo cáo bằng văn bản, xác định nội dung cần kiểm tra, xác minh trực tiếp, cách thức thu thập thông tin tài liệu và cách thực tiến hành kiểm tra, xác minh thông tin, tài liệu), chương trình làm việc cụ thể và những công việc khác có liên quan đến hoạt động của Đoàn thanh tra…bảo đảm tránh gây xáo trộn hoặc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra

- Công tác chỉ đạo đối với hoạt động thanh tra

Chỉ đạo hoạt động của Đoàn thanh tra là nhiệm vụ được thực hiện thường xuyên trong các cơ quan thanh tra nhà nước, thuộc trách nhiệm trực tiếp của người ra quyết định thanh tra Việc chỉ đạo hoạt động của Đoàn thanh tra là một trong những yếu tố quan trọng nhất, quyết định hiệu lực, hiệu quả của một cuộc thanh tra

Thực tế cho thấy, hoạt động thanh tra là hoạt động có thể tác động đến nhiều

cá nhân và tổ chức khác nhau, nhất là trong các vấn đề liên quan đến tài chính luôn

có những mối quan hệ nhạy cảm Do đó để hoạt động thanh tra có hiệu lực cao luôn đòi hỏi người lãnh đạo đoàn thanh tra chỉ đạo kiên quyết triệt để và phải nắm rõ quy trình cũng như các quy định Pháp luật về chi ngân sách của Nhà nước

- Ý thức và năng lực, trình độ của cán bộ tham gia hoạt động thanh tra

Trình độ nhận thức, ý thức chính trị của cán bộ làm công tác thanh tra có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc hình thành lập trường tư tưởng của Thanh tra viên Bởi vì, lập trường tư tưởng vững vàng sẽ là tiền đề vững chắc bảo đảm cho hoạt động thanh tra đúng với đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước Vai trò ý thức chính trị của Thanh tra viên đặc biệt quan trọng khi phải áp dụng pháp luật trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay với những mặt trái của nó Chính ý thức chính trị của mỗi Thanh tra viên là nhân tố làm cho khi tiến hành hoạt động thanh

tra Thanh tra viên không rơi vào tình trạng “pháp luật đơn thuần”, máy móc, tách

rời các quy phạm pháp luật với lợi ích chung của xã hội Việc tu dưỡng, rèn luyện,

nâng cao đạo đức theo những phẩm chất “cần, kiệm, liêm, chính, chí c ng, v tư” sẽ

giúp cho Thanh tra viên trong sáng, bản lĩnh chính trị vững vàng để từ đó có được những quyết định công tâm, thấu tình, đạt lý, thuyết phục lòng người

Ngoài ý thức, đạo đức nghề nghiệp, năng lực trình độ của người tiến hành thanh tra cũng đóng vai trò quan trọng và ảnh hướng không nhỏ tới kết quả hoạt động thanh tra Chính vì vậy, pháp luật đòi hỏi người được bổ nhiệm Thanh tra viên phải có những điều kiện, tiêu chuẩn nhất định Thanh tra viên phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm, liêm khiết, trung thực, công minh, khách quan, có kiến thức quản lý nhà nước và am hiểu pháp luật; có văn bằng hoặc chứng chỉ về nghiệp vụ thanh tra và có ít nhất 02 năm làm công tác thanh tra; đối

với Thanh tra viên chuyên ngành còn phải có kiến thức chuyên môn về chuyên ngành đó Sự am hiểu về đời sống xã hội, kinh nghiệm sống của mỗi cá nhân cũng

là yếu tố giúp cho Thanh tra viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và do đó nó có ảnh hướng nhất định tới việc thưc hiện nhiệm vụ của Thanh tra viên

- Xử lý vi phạm phát hiện được trong hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

Sau khi kết thúc quá trình thanh tra, Đoàn thanh tra ra kết luận thanh tra về những sai phạm, điển hình trên thực tế thanh tra được; đồng thời đưa ra các kiến nghị xử lý

vi phạm phát hiện được trong hoạt động thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện

(Nguyễn Thế Lợi, 2013, Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra viên của Trường Cán bộ Thanh tra NX Lao động, Hà Nội.)

Theo Thông tư số 01/2013/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ ngày 12 tháng

03 năm 2013 quy định về hoạt động theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý của thanh tra như sau:

- Tiến hành theo dõi việc thực hiện: Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày công

bố kết luận Thanh tra, người được giao nhiệm vụ theo dõi có trách nhiệm mở sổ theo dõi, tập hợp thông tin có liên quan đến việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý của thanh tra Trong vòng 45 ngày kể từ ngày có kết luận thanh tra, người thực hiện theo dõi phải trình thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước về việc thực hiện kết luận thanh tra (các báo cáo phải kèm theo các chứng cứ, chứng từ xác minh), nếu kết luận thanh tra có thời hạn thì thực hiện theo thời hạn của kết luận thanh tra

- Đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra: có thể đôn đốc việc thực hiện bằng văn bản hoặc làm việc trực tiếp; theo đó chậm nhất 05 ngày người được giao nhiệm vụ đôn đốc có trách nhiệm chuẩn bị văn bản đôn đốc, hoặc kế hoạch làm việc trực tiếp trình thủ trưởng cơ quan thanh tra Sau đó, trong thời hạn 25 ngày kể từ ngày có quyết định đôn đốc, người được giao nhiệm vụ đôn đốc có trách nhiệm trình thủ trưởng cơ quan thanh tra báo cáo việc đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra Kết luận

việc thực hiện theo dõi, đôn đốc được thông báo cho đối tượng theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và thực hiện công khai theo quy định của pháp luật

- Kiểm tra việc thực hiện: Sau khi có báo cáo đôn đốc, phát hiện đối tượng theo dõi, đôn đốc không hoàn thành việc thực hiện kết luận thanh tra, hoặc đối tượng không thực hiện báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra theo yêu cầu của pháp luật, hoặc quá trình theo dõi phát hiện có dấu hiệu cản trở, tẩu tán tài sản; thì thủ trưởng cơ quan thanh tra ra quyết định kiểm tra đối tượng thực hiện kết luận thanh tra, thời hạn thực hiện kiểm tra diễn ra trong vòng 05 ngày kể từ ngày có quyết định kiểm tra Trong vòng 03 ngày sau khi kết thúc kiểm tra người được giao trách nhiệm kiểm tra sẽ báo cáo lại với thủ trưởng cơ quan thanh tra về kết quả kiểm tra; căn cứ vào kết quả này thủ trưởng cơ quan thanh tra xem xét xử lý kết quả kiểm tra: yêu cầu thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp của đối tượng đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện của đối tượng; áp dụng theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc các hình thức khác đối với đối tượng của kết luận thanh tra; chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra xem xét khởi tố; quyết định thanh tra lại hoặc báo cáo xin ý kiến thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước

1.2.4 Kinh nghiệm tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện của một số tỉnh thành tại Việt Nam

1.2.4.1 Kinh nghiệm thanh tra của tỉnh Hà Tĩnh

Trong giai đoạn 2013-2018 toàn tỉnh Hà Tĩnh có 10.549 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo; tiếp nhận 15.211 đơn; đã giải quyết 5.012/5.505 vụ khiếu nại thuộc thẩm quyền, đạt tỷ lệ 91%; kiểm tra, giải quyết 2.247/2.264 vụ tố cáo, đạt tỷ

lệ 99,24% Thông qua giải quyết khiếu nại, tố cáo đãxử lý kỷ luật 8 tập thể và 101

cá nhân các hình thức (khiển trách 40; cảnh cáo 34; cách chức 9; hạ ngạch 1; buộc thôi việc 2 trường hợp); đưa vào quản lý 13.799m2

đất, thu hồi về ngân sách 1.950,9 triệu đồng; thu hồi về cho cá nhân 2.201m2 đất, 484 triệu đồng; thu hồi cho tập thể 3.000m2đất, gần 300 triệu, đình chỉ, cắt hưởng chế độ 51 trường hợp (liệt sỹ 1; thương binh 50), phát hiện đề nghị, cắt khen thưởng huân chương các loại đối với

12 trường hợp Ngoài ra, qua công tác thanh tra, Cơ quan Thanh tra tỉnh chuyển Cơ

quan Điều tra Công an tỉnh xử lý 3 vụ việc; minh oan và khôi phục quyền lợi cho hàng trăm người Đáng chú ý, đến nay cơ bản trên địa bàn tỉnh không tồn đọng vụ

việc khiếu nại, tố cáo (Nguyễn Kiên Tùng, 2018, Thanh tra Hà Tĩnh - Nỗ lực vươn

tới những thành c ng Tạp chí Thanh tra)

Để làm tốt công tác thanh tra trên địa bàn tỉnh, cán bộ và nhân viên Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh luôn quán triệt các quy định của Luật phòng, chống tham nhũng, Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã tham mưu cho UBND tỉnh, tiếp tục chỉ đạo thực hiện Chương trình hành động PCTN, lãng phí; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật PCTN; tập trung tổ chức thực hiện các giải pháp phòng, ngừa tham nhũng, trong đó trọng tâm là thực hiện kê khai tài sản, thu nhập theo quy định của

Chính phủ, triển khai kiểm tra trách nhiệm việc chấp hành Luật PCTN (Nguyễn

Kiên Tùng, 2018, Thanh tra Hà Tĩnh - Nỗ lực vươn tới những thành c ng Tạp chí Thanh tra)

Song song với các nhiệm vụ trọng tâm, Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh luôn tổ chức các lớp tuyên truyền, phổ biến pháp luật về PCTN cho 7.800 cán bộ, công chức và cán bộ cốt cán các đơn vị cơ sở qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm cũng như sự hiểu biết pháp luật về quản lý Nhà nước Đồng thời, chỉ đạo thanh tra các huyện, thị

xã, TP; thanh tra các sở, ban, ngành tiến hành thanh tra, kiểm tra việc thực hiện 12 nội dung về các quy định của pháp luật PCTN, kiểm tra thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường công tác quản

lý tài chính - ngân sách ((Nguyễn Kiên Tùng, 2018, Thanh tra Hà Tĩnh - Nỗ lực

vươn tới những thành c ng Tạp chí Thanh tra)

Làm tốt các công tác trên, tập thể Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã vinh dự được đón nhận nhiều Bằng khen, Cờ Thi đua của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh; được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng

Nhì năm 2010, Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2015 (Nguyễn Kiên Tùng,

2018, Thanh tra Hà Tĩnh - Nỗ lực vươn tới những thành c ng Tạp chí Thanh tra) 1.2.4.2 Kinh nghiệm thanh tra của tỉnh Kiên Giang

Từ năm 2013 - 2018, ngành Thanh tra tỉnh Kiên Giang đã triển khai và kết

thúc 3.552 cuộc thanh tra trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng… Qua đó, kiến nghị thu hồi cho ngân sách 381 tỷ đồng, 40 chỉ vàng, 1.361 USD, 53 tấn lúa, 76.739 ha đất, 34 nền nhà, chuyển cơ quan điều tra xử lý số tiền sai phạm 13,05 tỷ đồng, giao cơ quan Thuế thu 170,82 tỷ đồng, kiến nghị xử lý hành chính bằng nhiều hình thức 692 tập thể, 3.075 cá nhân, xử lý bằng pháp luật

49 vụ/106 đối tượng Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được 10.197/10.264 vụ

việc khiếu nại, tố cáo; đạt tỷ lệ 99,35% (Minh Tâm,2018, Thanh tra tỉnh Kiên

Giang: Vươn lên trong thử thách, Tạp chí thanh tra)

Đáng chú ý, qua công tác thanh tra, kiểm tra, ngành Thanh tra Kiên Giang đã phát huy kịp thời những mặt tiến bộ, khắc phục hạn chế của các đơn vị được thanh tra, kiểm tra Đặc biệt, ngành đã góp phần chấn chỉnh, sửa đổi, bổ sung cơ chế chính sách, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả các hành vi vi phạm chính sách, pháp luật Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh đề xuất UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 05, tạo điều kiện để hội nông dân các cấp tham gia giải quyết KN có liên quan đến nông dân; tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho 4.709 lượt cán bộ cơ sở về chuyên môn nghiệp vụ, trình

tự thủ tục giải quyết khiếu kiện hành chính lần đầu, hòa giải tranh chấp đất đai tại cơ

sở Chính vì vậy, công tác giải quyết khiếu kiện hành chính lần đầu trên địa bàn tỉnh Kiên Giang đạt trên 98%, hòa giải tranh chấp đất đai tại chỗ đạt 85%, trong đó hòa giải

thành công đạt từ 65 - 75% (Minh Tâm,2018, Thanh tra tỉnh Kiên Giang: Vươn lên

trong thử thách, Tạp chí thanh tra)

Thanh tra tỉnh Kiên Giang luôn đặc biệt chú trọng đến công tác phòng chống tham nhũng, thường xuyên tiến hành hoạt động thanh tra, kiểm tra, điều tra, kiểm soát công tác thu chi ngân sách của các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Thông qua công tác thanh tra kinh tế - xã hội, giải quyết khiếu nại, tố cáo, toàn ngành đã phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, hành vi tham ô, lập quỹ trái phép, thanh - quyết toán khống để vụ lợi cho tập thể, cá nhân, số tiền là 13,05 tỷ đồng Tính đến nay, thanh tra các cấp cùng cơ quan cảnh sát điều tra, viện Kiểm sát nhân dân đã xử lý thu hồi được 12,235 tỷ đồng, đạt 93,75%, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra khởi tố, điều tra theo

quy định pháp luật 49 vụ/106 đối tượng (Minh Tâm,2018, Thanh tra tỉnh Kiên

Giang: Vươn lên trong thử thách, Tạp chí thanh tra)

1.2.4.3 Kinh nghiệm thanh tra của tỉnh Hải ương

Trong thời gian qua, ngành Thanh tra Hải Dương liên tục hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, giúp cấp uỷ, chính quyền các cấp, các ngành đánh giá được thực trạng tình hình chấp hành chính sách, pháp luật, thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở các cơ quan, đơn vị được thanh tra Đồng thời tham mưu, đề xuất nhiều giải pháp giúp cấp ủy, thủ trưởng các cấp, các ngành lãnh đạo, chỉ đạo trong quản lý, điều hành kinh tế - xã hội, đặc biệt là những đề xuất giải quyết các vụ khiếu kiện phức tạp, đông người xảy ra ở một số nơi, góp phần ổn định tình hình an

ninh trật tự, thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh (Phương Hiếu,

2018, Ngành thanh tra Hải ương: Đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành để đạt hiệu quả cao Tạp chí Thanh tra)

Thanh tra tỉnh Hải Dương đã tiến hành thanh tra trong nhiều lĩnh vực tra, trong đó có nhiều cuộc thanh tra chuyên đề, thanh tra theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Thanh tra Chính phủ giao như thanh tra việc quản lý đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thanh tra đầu tư xây dựng cơ bản; thanh tra ngành Thuế; thanh tra cổ phần hoá Riêng Thanh tra tỉnh đã tổ chức thanh tra, giải quyết

có hiệu quả một số vụ việc có tính chất phức tạp theo chỉ đạo của Tỉnh uỷ và UBND tỉnh như: Vụ đấu thầu khu đô thị mới phía Đông TP Hải Dương, thực hiện xây dựng

dự án hạ tầng kỹ thuật khu phố thương mại và siêu thị Chợ Cuối; thanh tra đấu thầu

ở Bệnh viện Đa khoa huyện Bình Giang… Qua đó, phát hiện sai phạm với tổng số tiền 100,2 tỷ đồng; đã thu và giảm quyết toán được trên 60 tỷ đồng Kiến nghị thu hồi hơn 27,8 nghìn m2 đất các loại; khôi phục quyền lợi cho 13 người và kiến nghị

xử lý kỷ luật hành chính 225 người; chuyển cơ quan điều tra xem xét và xử lý hình

sự 3 vụ (Phương Hiếu, 2018, Ngành thanh tra Hải ương: Đổi mới phương thức

chỉ đạo, điều hành để đạt hiệu quả cao Tạp chí Thanh tra)

Về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, toàn ngành đã tiếp 33,5 nghìn lượt người, nhận 19,9 nghìn đơn thư các loại; đã chủ động xem xét, xác minh, kết luận kiến nghị để thủ trưởng các cấp, ngành ra quyết định giải quyết 4.350/4.587 vụ việc

thuộc thẩm quyền Chất lượng tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo ngày càng được nâng lên, hạn chế được tình trạng chuyển đơn lòng vòng, đùn đẩy trách nhiệm giải quyết Đến nay, nhiều điểm khiếu kiện phức tạp, đông người đã cơ bản ổn định,

công dân đã đồng tình với chủ trương, chính sách của Nhà nước (Phương Hiếu,

2018, Ngành thanh tra Hải ương: Đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành để đạt hiệu quả cao Tạp chí Thanh tra)

Để nâng cao hiệu lực cá hoạt động thanh tra, Thanh tra tỉnh Hải Dương đã xây dựng và ban hành các tiêu chí thi đua trong lĩnh vực tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo (KN,TC); tham mưu cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản quản lý Nhà nước về KN,TC, xử lý sau thanh tra và phòng, chống tham nhũng (PCTN) Toàn ngành đã tiếp 33,5 nghìn lượt người, nhận 19,9 nghìn đơn thư các loại; đã chủ động xem xét, xác minh, kết luận kiến nghị để thủ trưởng các cấp, ngành ra quyết định giải quyết 4.350/4.587 vụ việc thuộc thẩm quyền Chất lượng tiếp dân và giải quyết KN,TC ngày càng được nâng lên, hạn chế được tình trạng chuyển đơn lòng vòng, đùn đẩy trách nhiệm giải quyết Đến nay, nhiều điểm khiếu kiện phức tạp, đông người đã

cơ bản ổn định, công dân đã đồng tình với chủ trương, chính sách của Nhà nước

(Phương Hiếu, 2018, Ngành thanh tra Hải ương: Đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành để đạt hiệu quả cao Tạp chí Thanh tra)

Kết quả của các phong trào thi đua của Thanh tra tỉnh Hải Dương đã tác động chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức ngành Thanh tra trong công tác thi đua khen thưởng Việc xây dựng chương trình kế hoạch công tác thi đua hàng năm cụ thể, sát với tình hình thực tế và gắn với phong trào thi đua yêu nước của mỗi địa phương, đơn vị Thông qua công tác thi đua, ngành Thanh tra tỉnh Hải Dương đã từng bước đổi mới phương thức hoạt động, có biện pháp sáng tạo, phong phú, phù hợp để tổ chức thực hiện Đặc biệt là đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo thanh tra các cấp, làm cho hoạt động của ngành tuân thủ theo pháp luật, có phương pháp công tác sâu sát, hiệu quả hơn, chất lượng chuyên môn được nâng cao hơn Đồng thời, thực hiện tốt

việc tổng kết, đánh giá phong trào thi đua, bình bầu, xếp loại thi đua và đề nghị

khen thưởng kịp thời, tạo động lực cho phong trào thi đua đạt kết quả cao (Phương

Hiếu, 2018, Ngành thanh tra Hải ương: Đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành

để đạt hiệu quả cao Tạp chí Thanh tra)

Từ các kinh nghiệm về hoạt động thanh tra của các quốc gia trên thế giới, cũng như kinh nghiệm của các tỉnh thành trong nước cho thấy hoạt động thanh tra là một hoạt động trọng điểm có tác dụng quyết định đến việc phòng, chống tham nhũng Tuy nhiên hoạt động thanh tra có liên đới đến hầu hết các ban ngành kinh tế

- xã hội khác Vì vậy để đảm bảo được công tác thanh tra đặc biệt là thanh tra ngân sách có tính hiệu lực cao thì phải có sự kết hợp khăng khít giữa các ban, ngành với đơn vị thanh tra, thắt chặt quản lý cán bộ ví dụ như việc trích giữ quỹ lương của Singapore; mặt khác về ngân sách phải tăng cường phân cấp quản lý chặt ngân sách như Nhật Bản Song song với việc quản lý thắt chặt, cần chú trọng tới khuyến khích, bảo vệ những người tố giác như kinh nghiệm của Trung Quốc, vì cộng đồng nhân dân là tai mắt của Nhà nước

1.2.4.4 Bài học kinh nghiệm rút ra trong vấn đề tăng cường công tác thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Các bài học kinh nghiệm rút ra đối với Thanh tra tỉnh Hưng Yên nhằm tăng cường thanh tra ngân sách nhà nước cấp huyện đó là:

Một là: Thường xuyên rèn luyện phẩm chất đạo đức theo gương Bác Hồ vĩ

đại, đẩy lùi sự suy thoái về đạo đức lối sống trong đội ngũ cán bộ công chức nói chung, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, thanh tra viên nói riêng, làm cho các cán bộ thanh tra viên nhận thức nguồn gốc, nội dung, giá trị, vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh tra; tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, tự giác của mỗi cán bộ thanh tra viên, của các cấp các ngành, các địa phương trong việc vận dụng sáng tạo tư tưởng

Hồ Chí Minh để giải quyết những vấn đề thực tiễn nảy sinh trong công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và đấu tranh chống tham nhũng Từ đó, xây dựng

đội ngũ cán bộ thanh tra viên xứng đáng với lời răn dạy của Người “cán bộ thanh

tra như cái gương cho người ta soi mặt”, ngành thanh tra xứng đáng là “tai mắt