Ứng dụng mô hình DEA đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần việt nam

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP... B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP... Các số liệu, kết quả do học viên thu th p, thống kê và xử lý.. Các nguồn dữ liệu

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HCM

Ư NG T N T Ư

ỨNG DỤNG N Đ N G U QU OẠT ĐỘNG C C C NG N ÀNG T Ư NG Ạ C P N

V T N

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HCM

L Ờ C ĐO N

Tôi tên là n n , là học viên cao học khóa 24 – uy n n n

n – n n – r ờn Đại Học Kinh Tế Hồ Chí Minh

ô x n am đoan đ y l ôn trìn n n ứu đ l p của tôi Các số liệu và kết quả trình b y tron đề tài là trung thự n x đ t u t p t n uồn đ n t n y và

a t ng công bố tr ớ đ y

Các số liệu, kết quả do học viên thu th p, thống kê và xử lý Các nguồn dữ liệu khác

đ c học viên sử dụn tron đề t đều có ghi rõ nguồn gốc trích dẫn

Tp.Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018

Tác giả

T T

ỤC ỤC

TR NG P Ụ

Ờ C ĐO N ỤC ỤC N ỤC C C C V ẾT T T N ỤC NG U N ỤC U Đ Đ T C Ư NG 1: G Ớ T U Đ TÀ NG N CỨU 1

1.1 1

1.2 2

1.3 Đố m 3

1.4 P 3

1.5 K 3

1.6 4

K 1 5

C Ư NG 2: C SỞ UẬN V U QU OẠT ĐỘNG C NG N ÀNG T Ư NG Ạ VÀ P Ư NG P P P N T C O U

6

2.1 T N m 6

2.2 C N T 7

2.3 N m 9

2.4 P N T 10

2.4.1 Đ 10

2.4.2 Đ

biên 16

2.4.3 Gi ới thi u t ng quát v 18

2.4.4 C p c u qu 21

2.4.5 m 25

2.4.6 Mô hình DEA 26

2.4.7 Ch số m ớ ă t nhân tố t ng h p 30

2.5 ớ 31

2.5.1 C u trên th giớ

hi u qu ho 31

2.5.2 C u ở Vi N m u qu ho ng c a ngân hàng b 36

K 2 39

C Ư NG 3: Đ N G T C TRẠNG U QU OẠT ĐỘNG C C C NG N ÀNG T Ư NG Ạ C P N V T N G ĐOẠN 2008 – 2016 40

3.1 T ố N m V N m 40

3.1.1 ố N T CP V N m 40

3.1.2 Vố N T CP V N m 41

3 2 T N T CP V N m 43

3 2 1 ố 43

3.2.2 45

3.2.3 49

3.3 Đ kinh doanh N T CP V N m

2008 – 2016 ố 52

3.3.1 N T CP V N m 52

3.3.2 Kh ă ờ N T CP V N m 53

K t lu 3 57

C Ư NG 4: Đ N G U QU OẠT ĐỘNG C C C NG N ÀNG T Ư NG Ạ C P N V T N NG N 58

4 1 P 58

4 2 Q 58

4 2 1 C m m 58

4.2.2 C 58

4 2 3 59

4.3 K 62

4.3.1 m CRS VRS 62

4.3.2 m 69

4.3.3 Ước ă ố T P 71

K 4 75

C Ư NG 5: G G P P N NG C O U QU OẠT ĐỘNG C C C N T CP V T N 77

5.1 G 77

5.2 ớ 87

K 5 89

KẾT UẬN 90

N ỤC TÀ U T K O 92

P Ụ ỤC

N ỤC C C C V ẾT T T

CRS Constant returns to scale ản l n ôn đ t o quy mô DEA Data envelopment analysis n t ao ữ l ệu

DMU Decision making unit Đ n v ra quyết đ n

DRS Decreasing returns to scale ản l n ảm t o quy mô Effch Technical efficiency change ay đ ệu quả t u t

IRS Increasing returns to scale ản l n tăn t o quy mô

PE Pure technical efficiency ệu quả t u t t u n

Pech Pure technical efficiency change ay đ ệu quả t u t t u n ROA Return on assets lệ l n u n tr n t n t sản ROE Return on equity lệ l n u n tr n vốn ủ s

ữu

Sech Scale efficiency change ay đ ệu quả quy mô

TE Technical efficiency ệu quả t u t

Techch Technological change ay đ t ến ôn n ệ

TFP Total factor productivity ăn su t n n tố t n p

Tfpch Total factor productivity change ay đ năn su t n n tố t n

p VRS Variable ruturns to scale ản l n t ay đ t o quy mô

N ỤC NG U

Bảng 3.1 : Số l ng NHTM Việt am a đoạn 2008-2016 40 Bảng 3.2 : ốn đ ều lệ của các NHTM Việt am a đoạn 2008-2016 41

ản 4.2 : ệu quả trun ìn un ủa a đoạn 2008 – 2016 64

ản 4.3 : ố l n đạt ệu quả t u t tố u a đoạn 2008 – 2016 65

ản 4.4 : ố l n đạt ệu quả tố u t o quy mô a đoạn

2008 – 2016 67

ản 4.5 : ứ tự xếp ạn t o quy mô t n t sản ìn qu n v ệu quả t u t

ìn qu n a đoạn 2008 – 2016 68

ản 4.6 : ố l n oạt đ n trong đ ều ện v 70

ản 4.7 : ệt am oạt đ n tron đ ều ện a đoạn 2008-2016 71

ản 4.8 : số almqu st ìn qu n to n mẫu a đoạn 2008 – 2016 72

ản 4.9 : ết quả ớ l n t p s v t p ìn qu n ủa 15

ệt am a đoạn 2008 – 2016 74

N ỤC U Đ Đ T

Đồ t 2.1: ệu quả t u t t o t ếp n đ u v o 22

Đồ t 2.2: ệu quả t u t t o t ếp n đ u v o ớ l n t ữ l ệu mẫu 23

Đồ t 2.3: ệu quả t u t t o t ếp n đ u ra 24

Đồ t 2.4: ệu quả t u t t o t ếp n đ u ra ớ l n t ữ l ệu mẫu 24

Đồ t 2.5: ệu quả ôn đ t o quy mô v ệu quả t ay đ t o quy mô v

đ ờn ao ớ ạn 30

u đồ 3.1: ố đ tăn tr n vốn đ ều lệ ủa ệt am qua năm 42

u đồ 3.2: ăn tr n uy đ n vốn ủa ệ t ốn ệt am a đoạn

đ y n t ứ ết ệp đ n đố t n tế xuy n ìn n ) n y 04/02/2016 u trìn m ửa tạo n ều p t tr n n n n đ t ra n ều

t t ứ o ệ t ốn n n n ệt am H n p l m tăn số l n n n

n n ớ n o đồn t ờ tăn t lệ s ữu ủa n ớ n o tron ệt Nam ( đ n 60 2015 - vớ mứ tr n t lệ s ữu n ớ n o o p p l

30 Đ ều n y y sứ p ạn tran lên n n n n i đ a

ự ện Đề n t u t ứ t n ụn tron n ữn năm n đ y đ tạo

n ều t ay đ về số l n ngân h n n n quy mô oạt đ n tạo n ều đ ều ện

t u n l o sự p t tr n ủa ệ t ốn n n ng t n mạ ệt am uy n n oạt đ n ủa ệ t ốn n n n t n mạ ệt am vẫn n tồn đọn n ều

ăn vớ năn lự t n n yếu t l n t sản m v u an mụ t sản a p l , t l n n uồn n n lự ôn ao ạn tran ay t vớ

n n n n ớ n o tron v ệ p ụn ệ t ốn ôn n ệ ện đạ v trìn đ năn lự uy n môn n n ạn tran tron v ệ un p vụ t an to n

v vụ n n n

Đ n va tr quan trọn l n truyền ẫn vốn o nền n tế sự an to n n

đ n vữn ủa ệ t ốn n n n quyết đ n đến sự n đ n ệ t ốn t n

v p n đ n n tế v mô r ớc sức ép cạnh tranh ủa quá trình h i nh p hiện nay đ t đứn vữn đ n n n n nâng cao ệu quả oạt đ n , ả năn ạn tran ảm p tìm ếm n oan v p t tr n n n ao năn lự quản tr t o t ôn lệ quố tế n lự n n ao t l n sản p m vụ

n n n ữ va tr ủ lự tr n t tr ờn t n t p sự p t tr n n an

n ủa l n vự t n n ớ tron u vự

Đ n v đo l ờn ệu quả oạt đ n n n n đ đ n ều n n n

ứu tron v n o n ớ t ự ện Sherman and Gold (1985 đ ra v ệ ảm 1

p oạt đ n s đ a đến ết quả tăn 2 l n u n r n v t u n p tr n m

p n ớ t m quan trọn n n n ao ệu quả oạt đ n ủa n n n t ả

ệu quả oạt đ n v ết quả n n ứu đạt đ t ả m t số ả p p p

an đ ều n n n n ả t ện n n ao t l n oạt đ n n n ao năn lự

ạn tran , p p n t ự ện mụ t u p t tr n ủa n n n n n n r n v

mụ t u n đ n nền n tế v mô n un

1.2

ụ t u n n ứu ủa đề t l n n ứu s l lu n về ệu quả oạt đ n

n n n n n ứu p n p p p n t ao ữ liệu (Data Envelopment Analysis – DEA) và ch số đo l ờn t ay đ năn su t nhân tố t ng h p Malmquist

ụ t u t ếp t o l p n t s l t ự trạn oạt đ n ủa

ệt am vớ n uồn số l ệu đ t u t p đến uố năm 2016 n ụn mô ìn ao

ữ l ệu đ n ệu quả oạt đ n ủa n n n n n ứu

m t số ả p p p p vớ t ự t n n m n n ao ệu quả oạt đ n

o ệt am ựa tr n ết quả n n ứu

1.3 Đố m

Đố t ng nghiên cứu ủa đề t : là hiệu quả hoạt đ ng của NHTMCP Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu: ựa v o n uồn ữ l ệu đ t u t p t o o t

n p n t ủa 15 NHTMCP Việt am a đoạn t 2008 đến 2016 (không chọn NHTMCP đ s p n p p n t đến n y 31/12/2016)

ẫu n n ứu ồm 15 ệt am l : n n n ìn n

n ản ệt n n u, n n TMCP u t p u

n n TMCP Kiên Long, n n Quân Đ n n am n n

uố n n n n Đôn n n Đôn am n n n

ôn n n n n n n ệt , n n uố ế v

n n ệt am n n

1.4 P

Đề t sử ụn p n p p n n ứu đ n t n v p n p p đ n l n

ớ p n p p đ n t n t ả t ng h p, mô tả t ốn qua việc thu th p

dữ liệu t o o t n p n t ủa 15 NHTMCP Việt Nam c báo cáo

t ờng niên của NHNN t năm 2008 đến 2016 Đồn t ờ xây dựng bảng bi u, u

đồ v đồ t đ đ n thực trạng về hiệu quả hoạt đ ng của các NHTMCP Việt Nam

g a đoạn 2008 - 2016

ớ p n p p đ n l n t ả ứn ụn p n p p p n t ao ữ

l ệu vớ mô ìn DEACRS – mô ìn ệu quả ôn đ t o quy mô v mô ìn DEAVRS - mô ìn ệu quả t ay đ t o quy mô đ đo l ờn đ n ệu quả oạt

đ n ủa ệt am Đồn t ờ ết p p n t số almqu st đo

l ờn năn su t n n tố t n p ( TFP) x đ n n uồn y p ệu quả oạt đ n

o n n n n y

1.5 K

Đề t ao ồm 05 n :

n 1: G ớ t ệu đề t i n n ứu

n 2: s l lu n về ệu quả oạt đ n ủa v p n p p p n

t ao ữ l ệu

n 3: Đ n t ự trạn ệu quả oạt đ n ủa ệt am

n 4: Đ n ệu quả oạt đ n ủa ệt am n mô

ìn

n 5: ả p p n n ao ệu quả oạt đ n ủa ệt Nam

1.6

m r s l lu n về ệu quả oạt đ n v p n p p ao ữ l ệu

P n t t ự trạn ệu quả oạt đ n ủa ệt am đồn t ờ

sử ụn p n p p ao ữ l ệu đo l ờn ệu quả oạt đ n ủa NHTMCP ệt am vớ ữ l ệu t năm 2008 đến 2016 Đề t sun v o ết quả

t ự t n v ệ đ n ệu quả oạt đ n ủa ệt am ết quả

n n ứu t đ n đ xếp ạn n n n o ết p vớ n ữn

n n ứu n ủ đề sử ụn n ều p n p p n n ứu n au đ đ a ra

n n x t t n qu t về ệu quả oạt đ n ủa n n n t n mạ p n ệt Nam

K 1

n 1 ớ t ệu s l về đề t n n ứu “ n ụn mô ìn DEA đ n

ệu quả oạt đ n ủa n n n mạ p n ệt am Đề t ết

ết quả n n ứu m t số ả p p p p o n quản tr n n

n n m ả t ện ệu quả oạt đ n cho ệt am

đ o vay t ự ện n ệp vụ ết u v l m p n t ện t an to n

o Đ ều 20 u t ứ t n ụn số 02 1997 10 ủa uố an

n n y 12/12/1997, “ n n l loạ ìn t ứ t n ụn đ t ự ện to n oạt đ n n n n v oạt đ n n oan l n quan v “

ứ t n ụn l oan n ệp đ t n l p t o quy đ n ủa u t n y v quy

đ n ủa p p lu t đ oạt đ n n oan t ền tệ l m vụ n n n vớ

ện nay ệ t ốn ệt am ao ồm NHTMNN, NHTMCP, NH 100 vốn n ớ n o v NH liên doanh ron đ t o p lện n n (1990 “

l đ t n l p ớ ìn t ứ ôn ty p n tron đ m t

n n o m t t ứ ôn đ s ữu số p n ủa n n n qu t lệ o quy đ n

2.2 C N T

Theo Sandrine Kablan (2010), oạt đ n n oan ủ yếu ủa n n n

l uy đ n vốn, cho vay v đ u t v o ứn o n Đ t ự ện oạt đ n n y

ron ố ản ạn tran ay t n ện nay đ đ n uồn vốn uy đ n lớn đ p ả n s uy đ n p l r r n v ệu quả n m

t u t n n t ứ ử t ền v o n n n

oạt đ n o vay l v ệ o n vay m t số t ền tron m t t ờ

an n t đ n khi ết t ờ ạn vay n p ả o n trả đ y đủ ố v l Thông qua oạt đ n n y n n ng đ y vốn v o nền n tế p oan n ệp

t ếp n đ n uồn vốn m r n sản xu t n oan

t ự ện oạt đ n p t n ụn qua n ủ yếu sau: o vay n n

ạn o vay ết u o vay t u … n ệp vụ t n ụn n n ạn v cho vay

ạn o vay t o ự n o vay t u mua o vay p vốn… n ệp vụ t n ụn trun v ạn )

Đố vớ ệt am ện nay t ì oạt đ n cho vay l oạt đ n

đ m lạ l n u n n n n n l oạt đ n ứa đựn n ều rủ ro n t ủ ro

t n ụn xảy ra tron tr ờn p n n n ôn t u đ đ y đủ ố v l ủa oản vay o n t an to n ố v l ôn đ n t ờ ạn ủ ro t n

ụn ôn ớ ạn v ệ o vay m n ao ồm oạt đ n n oạt

đ n ảo l n o t u t n … ủ ro t n ụn đến t n ều p a o u ản

n ủa n ều yếu tố quan t mô tr ờn n tế x mô tr ờn p p l

t p a n n n m r n t n ụn ôn đ đô vớ v ệ quản l t l n t n ụn

o ôn tu n t ủ đ n quy trìn o vay o t p a n …Đ oạt đ n t n

n n t an to n n s ủy n ệm ủy n ệm t u n ờ t u loạ

t …t ôn qua t oản ủa n n vớ sự p t tr n ủa ệ t ốn n n

n v ôn n ệ t ôn t n p n t ện t an to n ôn n t ền m t n t l

t t an to n v t t n ụn n y n p t tr n mạn ện nay n

ạn v ệ ủn ố sản p m đan n đ y mạn p t n t t n ụn l n ết

vớ ôn ty lớn đ t u t n uồn n

Đ y l oạt đ n ôn sử ụn t ền m t v ôn sử ụn đến n uồn vốn ủa

n n n Thôn qua oạt đ n t an to n p t ết ệm p o n n n

n n ao ả năn t an oản n n n n ao ệu quả sử ụn n uồn vốn

t ự ện oạt đ n đ u t trự t ếp o n t ếp n p vốn v o doanh ng ệp ôn ty t n , oạt đ n đ u t tr n t tr ờn ứn o n

n ạn oạt đ n p t n ụn t ì oạt đ n đ u t t n n man lạ

l nhu n ao v p n t n rủ ro o n n n n n ao t n t an oản v đa

ạn a mản oạt đ n kinh doanh ủa n n n

o oạt đ n n oan n tr n t ì n t p trun p t

tr n sản p m vụ mớ n m đ p ứn n u u n y n ao ủa

n p tăn l n u n n vụ ảo l n n oan n oạ ố vụ ủy t

vụ t v n o t u t …

ìn un n n n n x y ựn an mụ đ u t p l v quản l t sản ệu quả n m tạo t n n đ n ao đảm ảo ả năn t an oản n x y

ựn v ự o n u u r t t ền ủa n tron t n t ờ đ ủ đ n n uồn vốn trả

đ n l l n u n m n n n man lạ tron m t oản t ờ an n t đ n

Theo uy n ệt n 2008 ệu quả oạt đ n ủa đ u “

ả năn ến đ yếu tố đ u v o t n yếu tố đ u ra ay ả năn s n lờ ;

o ảm t u p đ tăn ả năn ạn tran vớ đ n ế t n

Theo Farrell (1957), hiệu quả bao gồm hiệu quả phân b v hiệu quả k thu t

ệu quả p n l v ệ oan n ệp sử ụn yếu tố đ u v o đ sản xu t ra đ u

ra mứ p t p n t Hiệu quả k thu t phản ánh khả năn oan n ệp đạt

đ đ u ra tố đa t đ u v o o tr ớc (đ n ớn đ u ra) ho c việc doanh nghiệp

sử dụn đ u vào tối thi u đ đạt đ đ u ra o tr ớ đ n ớn đ u vào)

ệ đo l ờn ệu quả oạt đ n ủa n n n p ả t ện ệu quả quản l

n x đ n n ữn yếu tố đ đo l ờn vớ mứ đ ệu quả ao v t p ( r r v Humphrey, 1997)

uan đ m đ n ệu quả oạt đ n n n n t y t u v o m n n n

ứu v n uồn số l ệu t u t p đ ron đề t n n ứu n y t ả t ếp n ệu quả oạt đ n ủa ngân n t o quan đ m t ện ả năn sử ụn đ u v o

Đ n ệu quả oạt đ n ủa n n n t ôn qua t u t n l

p n p p truyền t ốn v đ đ t ự ện n n ứu n ều tr n t ế ớ

Ng n ứu ủa or v J Zhu (1999), ệu quả oạt đ n ủa n n

h n đ đ n n sử ụn t u t n ế to n đ n mố quan ệ ữa n ều yếu tố l n quan n t sản oan t u l n u n tr t

tr ờn số l n n n v n đ u t v sự l n ủa n r v Haaf (2002) ra n n t p trun p n t ệu quả p Williams, J., & Gardener, E P

M (2003 o r n p n p p tốt n t đ p n t ệu quả oạt đ n ủa n n

n l trìn y r r n tr n o o t ờn n n v o o t u n p n n n tron đ ến đ t ết l p r r n đ trìn y so s n ết quả au os

2006 lạ ra vốn vay l t u n đ đo l ờn ệu quả n n n t l n vốn vay ản n đến oạt đ n t n ủa t n n n n o o n n

ứu ủa r r v annan 2008 l p lu n r n t an oản l t u r t quan trọn

t ện ệu quả oạt đ n ủa n n n đ n t ế oạ t n n o

ron m t n n ứu ủa um ra v Webb (2010 p n t t số t

n đ n ệu quả n oan ủa am t 2005 – 2009 n

p n t ệu quả oạt đ n ủa n n n t đ ch a t n 3 n m n p

p vớ oạt đ n n oan ủa n n n t n mạ ệt am đ l :

- m t u p ản n ả năn s n l

- m t u đ n oạt đ n n oan

- m t u đo l ờn rủ ro tron qu trìn oạt đ n ủa n n n

đo l ờn ả năn s n l tr n m đồn t sản ủa n n n p ản n

ệu quả oạt đ n ủa n n n tron v ệ sử ụn t sản đ ếm lờ o

t y ả năn quản l đ đạt đ t ền ử vớ mứ p p l Ahmed, 2009)

đ n đ x m x t ệu quả oạt đ n n oan v tìn ìn t n

ủa n n n lệ ao o t y n n n u t sản p l đ ều đ n

l n oạt tron an mụ t sản T lệ t p p ản n n n n an mụ

t sản h a p l o vay ôn ệu quả p oạt đ n ao

lệ l n u n tr n vốn ủ s ữu đ t n n ôn t ứ sau:

RO Vố ở

n vốn ủ s ữu ao ồm vốn p n l n u n ữ lạ v qu ự trữ

n l số quan trọn đ n l n u n v ả năn tăn tr n ủa

m t n n n n đ n đ p n t ệu quả oạt đ n n oan , t

ện ệu quả sử ụn vốn ủ s ữu

số n y đo l ờn l n u n đạt đ tr n m đồn vốn m ủ s ữu đ u t

v o n n n ao l mụ t u mon muốn ủa đôn lệ n

ao ứn t n n n sử ụn ệu quả đồn vốn ủa đôn ả năn t u ồ vốn

ủa đôn ao t p l m ảm ả năn t u t vốn o v ệ m m r n quy

mô ạn ế tăn tr n n n n

t u đ n quản tr n đ u t t n to n đ p n

t ệu quả oạt đ n ủa n n n n t ện ả năn t u ồ vốn đ u t

ủa đôn p n t n tìm u t lệ v ủa n n t ết n l

ữa n n n t n đồn n au

ứn o n đ u t lệ p ản n mứ n lệ l su t ữa uy

đ n v cho vay ủa n n n p ản n ả năn s n l ủa n n n t ôn qua

v ệ m so t t sản sinh lờ v tìm ếm n uồn vốn vớ p t p

o n uồn t u t l i, n n n n t p trun v o oản t u n o l

lệ NNIM t u n p n o l n n p ản n mứ n lệ ữa n uồn t u

n o l t p vụ v oản t u t oạt đ n n oan n oạ ố v ao

v n t u t oạt đ n mua ứn o n n oan mua n ứn o n đ u

t v t u t oạt đ n vớ oản p n o l n t ền l n ảo

h n sữa ữa ện nay đều t p trun p t tr n sản p m

ố đ tăn tr n n đ n tạo sự ủ đ n o n n n tron v ệ l p ế oạ

p t tr n l u v tạo ựn n ềm t n o n

n ạn đ m t số t u về u n uồn vốn uy đ n n đ t n to n

u n uồn vốn uy đ n ản n tớ u t sản p oạt đ n ủa n n

n ôn qua v ệ x đ n u vốn t x đ n đ m t mạn m t yếu

ủa n n n tron qu trìn oạt đ n n oan u n uồn vốn uy đ n

đ đ n t ôn qua t u t trọn t n n uồn vốn uy đ n ụ t n

oản tr n t n t sản ủa n n n p ản n rủ ro t an oản

an oản ra ả năn ủa n n n đ p ứn n a vụ t n tron

m t t ờ t sản t n t an oản n ao t ì ả năn s n l n t p

vì v y đ ớn đến mụ t u tố u a l n u n t ì n p n n mứ rủ ro t

m so t đ

ếu n n n quy mô t sản n ạy ảm vớ l su t lớn n n uồn vốn n ạy ảm

vớ l su t tron m t t ờ n t đ n t ì n n n đố m t vớ ăn t ua l nếu l su t t tr ờn ảm; v nếu n n n quy mô t sản n ạy ảm vớ l su t

n n n uồn vốn n ạy ảm vớ l su t t ì n n n p t l tron tr ờn p

l su t t tr ờn tăn

T ố : đ y l t u đ n y t n ủa n n

n t ện ao n u đồn t sản đ tạo ra tr n m t đồn vốn ủ s ữu v

n n n p ả ựa v o n uồn vốn vay n l ao n u

v y đ n ệu quả oạt đ n ủa n n n t o p n p p truyền

t ốn t ôn qua t u t n l n quan đến n ều yếu tố n l t p trun

p n t v o t u r n ệt n o uy n n t u n y n đ m l

p ản n mố quan ệ ữa m t số ến số ụ t m ôn đ a ra đ đ n to n

ện ệu quả oạt đ n ủa n n n Đ t ự ện v ệ đ n m t t n qu t

đ p ả x y ựn t n to n t u ồm r t n ều ến số y m t t ờ an v

p ứ tạp đố vớ n quản tr n n n n đ u t đ n uồn số l ệu

đ y đủ t n p n n năn v n n ệm p n t đ n

n p p truyền t ốn p n t số t n đ p ả t n to n

n ều t u t n y ăn v m t t ờ an tron v ệ đ n to n ện

ệu quả oạt đ n ủa n n n Nguyen, 2012 ) Berger v ump r y 1997

ra số t n t ẫn đến ết quả sa lệ o ôn m so t đ sự ết

p ủa n ều yếu tố đ u v o v đ u ra o ôn t n to n đ ả đ u v o

n t o a unna v ou l 2013 sử ụn t u ế to n đ đ n ệu quả oạt đ n n n n đ sử ụn p ến v l m t p n tron ệ t ốn tuy n n đ đ n ệu quả oạt đ n ủa n n n l n quan đến n ều yếu tố n l n u n t an oản t l n t sản rủ ro v ến l quản l y

p p p n t ệu quả n t ay t ế Phân t ệu quả n l p n p p t n

to n số ệu quả t n đố n so s n oản ữa đ n v ra quyết

đ n DMUs vớ đ n v oạt đ n ệu quả n t n m tr n đ ờn n ệu quả

đ n ệu quả oạt đ n t ôn n x Đồn t ờ đố vớ p n p p

t ếp n t am số ả đ n s ôn t n vữn tron tr ờn p mẫu n

r r v ump r y 1997 đ ra tron a đoạn t 1992 – 1997, oản

n 52 n n ứu ứn ụn p n p p t am số đ đo l ờn ệu quả oạt

đ n ủa t ứ t n v oan n ệp uy n n đố vớ tr ờn p

n n ứu mẫu n p n p p p t am số đ u t n n

Charnes et al., 1978 ra p n p p p n t ao ữ l ệu l p n

p p n đố vớ t ếp n p t am số s v assan 2003 đ n n x t

p n p p t ếp n p t am số n đ đ n ệu quả oạt đ n ủa n n n

ôn đ x y ựn ạn m ụ t cho đ ờn n ệu quả n p p n y

ôn ớ ạn đ ìn t n m t p n trìn ản l n quan đến đ u v o

v đ u ra

r t n ều n n ứu tr n t ế ớ v tron n ớ sử ụn p n p p bao

ữ l ệu đ đ n ệu quả oạt đ n n n n so s n v xếp ạn n n

n Đồn t ờ ết p vớ số almqu st đo l ờn năn su t n n tố t n p đ

x đ n yếu tố y p ệu quả oạt đ n n đ n ều n n ứu sử ụn đồn t ờ ả a ớn t ếp n p t am số v t am số đ đo l ờn v đ n ệu quả oạt đ n ủa n n n

ệ sử ụn số t n truyền t ốn tron v ệ đo l ờn v đ n

ệu quả oạt đ n ủa n n n s ôn đ y đủ v to n ện vì oạt đ n ủa n n

n sự t am a ủa n ều yếu tố đ u v o v đ u ra đ x m l t ếp

n p p t đ n ản n đ t n to n v ớ l n ệu quả ủa

n n n tron v ệ sử ụn n uồn lự đ u v o đ tạo ra ết quả đ u ra,

đ t so s n ệu quả oạt đ n ữa n n n vớ n au đ đ ờn b n

ệu quả đ x y ựn n p p n y p đ n đ ệu quả t n đố ủa

n n n x đ n đ n n n oạt đ n ệu qủa n n n oạt

đ n ôn ệu quả tron mẫu n n ứu đồn t ờ x đ n đ n uồn y p

ệu quả oạt đ n

ron đề t n n ứu n y o ớ ạn về số l ệu t u t p, t ả ớn đến

t ự t n tốt n t tạo n n m t m t lồ ả năn sản xu t v y ôn đ

p ả ạn m ản ệ đo l ờn ệu quả n v y ựa tr n s p n p p

p n t ớ ạn đ n v ra quyết đ n ệu quả ao n t s tạo t n

đ ờn ớ ạn ả năn sản xu t tron mẫu s đ so s n vớ

đ ờn ớ ạn n y đ x m x t oạt đ n ệu quả ay ôn

o ppa v Williams (2002 p n p p p n t ao ữ l ệu đ

t ết l p n đ so s n ệu quả oạt đ n ủa DMUs t n tự n au tr n n ều

l n vự n au n tr ờn ọ ửa n ện v ện t ứ n tế…

đ n v n n ứu đ l p n y đ ọ l đ n v ra quyết đ n (DMUs – Decision

Making Units đ n v ra quyết đ n sử ụn m t số đ u v o đ sản xu t ra

đ u ra n au

DEA sử dụng thu t ngữ đ n v ra quyết đ nh (Decision Making Unit – đ

th hiện đ n v đ đ n ả năn uy n đ i các yếu tố đ u v o đ a ra

yếu tố đ u ra ay n đ l t số đ u ra tr n đ u v o đ đo l ờng hiệu quả

của đ n v ra quyết đ nh DMU Trên thực tế, có nhiều n au đ

m i DMU s có các yếu tố đ u vào và các yếu tố đ u ra n au Đ kết quả đo

l ờng hiệu quả n a đ n v trong cùng mẫu nghiên cứu phả đồng nh t về

ữ l ệu đ u vào và đ u ra đạt ệu quả ao n t s tạo ra đ ờn n

ớ ạn ả năn sản xu t tron mẫu s đ so s n vớ đ ờn n

n y đ x đ n mứ đ ệu quả

o a unna v ou l 2013 ôn n m t t am số n t đ n o

ến đ u v o v ến đ u ra o đ t xử l ết p n ều ến đ u v o, đ u ra tron v ệ đo l ờn ệu quả vì v y đ y đ ọ l p n p p p t am số

l p n p p p n t p t am số, ôn y u u p ả x đ n ạn

m x y ựn đ ờn n ệu quả v ôn p ả đ a ra t ứ ả t uyết n o về

sự p n p ố p ệu quả Đ ờn ớ ạn n ệu quả đ tạo t n ựa tr n mẫu

ồm đ n v ra quyết đ n đ lựa ọn n n mẫu n v uy n s u

ết lu n t n n ứu ủa av ro v Papi (1995), Resti (1997 đ ra u đ m

ủa p n p p p n t ao ữ l ệu l t xử l mô ìn vớ sự ết p

n ều yếu tố đ u v o v đ u ra ôn đ ả t uyết l n quan đến yếu tố đ u

v o v đ u ra v loạ đ tr n oạ la đ n v ra quyết đ n l t n đố

ết quả đo l ờn đ đ n t n DMU v t so s n t n vớ n au theo n ều t u đ đo l ờn : ệu quả t u t to n ệu quả t u t t u n hay ệu quả quy mô n ạn đ ết quả đo l ờn đ t mô ìn t x

đ n đ mứ phi ệu quả oạt đ n t đ x đ n đ n uy n n n v ện

p p p ụ đ ều n p t ờ p ả t ện ệu quả oạt đ n o t n đ n v

n p p ao ữ l ệu xu t p t t t n an đ u ủa Farell (1957)

n m ớ l n ệu quả t u t vớ đ ờn n sản xu t đố vớ đ n v ra quyết

đ n s ựa tr n m t đ đo thu t đ ra khả năn m t DMU đạt đ đ u ra lớn n t t m t t p h p đ u vào o tr ớ uy n n ôn t x đ n đ c hàm

sản xu t hiệu quả tr n t ự tế nên Farell đ a ra ớ l ng hàm t t p dữ liệu ao ồm mẫu quan sát đ n v n m tr n đ ờn n đ đ n l ệu quả

đ n v ôn n m tr n đ ờn n s đ so s n vớ t n đồn

tr n đ ờn n đ ớ t n đ m ệu quả

Đ m hiệu quả l đ m hiệu quả t n đối giữa các DMU với nhau, m t

đ n v đạt hiệu quả tuyệt đối (EF = 1) n m tr n đ ờng giới hạn hiệu quả, tuy nhiên

tr n t ự tế ôn n a s đạt hiệu quả tốt n t m ch tốt n đ n v tron p ạm v mẫu n n ứu

au đ arn s oop r v Rhodes (1978) p t tr n t ng của Farell thành

mô hình ao ữ l ệu DEA vớ ả t ết đ a ra l tố t u a đ u v o tron đ ều ện

ệu quả ôn đ t o quy mô CRS) Đ ều ện n a l tăn yếu

tố đ u v o t ì ết quả ệu quả n ôn t ay đ Năm 1984 an r arn s v Coop r đ p t tr n mô ìn p n t ao ữ l ệu vớ đ ều ện ệu quả t ay

đ t o quy mô VRS) (Đ ều ện l tăn yếu tố đ u v o t ì đ u ra tăn

mứ n a ay đ t n y ệ ôn t n to n mứ sa số s ản n p n n o đến ết quả đo l ờn khi ữ l ệu sa số n ẫu n n

uzana rsova 2009 ra m t số t ếu s t tron p n p p l p n

p p n y ôn t n đến sa số n ẫu n n ết quả n n ứu p ụ t u v o v ệ

ệ đ n v so s n ệu quả ủa đ t ự ện tron m t t n

t n n ứu vì v y n m tr n đ ờn n ệu quả s tốt n đ n v tron n mẫu ảo s t tuy n n tr n t ự tế ôn n a l đ n v đạt ệu quả tuyệt đố Đồn t ờ v ệ lựa ọn ến đ u v o v đ u ra n au n ẫn đến

ết quả n n ứu t ay đ i ( ran v Bhaiyat, 2016)

C Input – orientated measures)

Farell (1957 m n ọa t n ủa ôn về ệu quả t u t n m t v ụ ồm oan n ệp sử ụn 2 yếu tố đ u v o x1 v x2 đ sản xu t ra m t yếu tố đ u ra y

vớ đ ều ện CRS- sản l n ôn đ t o quy mô oan n ệp đạt ệu quả

o n to n n m tr n đ ờn đ n l n tron đồ t :

Đồ 2 1 :

Đồ t tr n ả t ết đ u ra y x đ n l đ ờn đ n l n t ện mứ ết

p tố t u ủa đ u v o x1 v x2 vì v y đ ọ l đ n ớn đ u v o

o ìn đ m n m tr n đ ờn n n đ o l đ m ệu quả tron

tạ đ m s ôn đạt ệu quả đ p ệu quả n l oản đ y l

l n đ u v o t ảm xuốn m ôn l m ảm đ u ra đ oan n ệp đạt

đ trạn t tố u ứ ôn ệu quả n y đ đo n t số

ệu quả t u t đ x đ n n t số:

TE = OQOP = 1 - QPOP

n n tr t 0 ->1 = 1 tứ l oan n ệp đạt ệu quả o n to n

đ = 0 ay oan n ệp ôn tồn tạ mứ p ệu quả

Đ ờn đ n l n t o đo l ờn n y đ x đ n ựa tr n đ ều ện CRS uy n n t ự tế ôn t x đ n đ m sản xu t ủa m t oan n ệp đạt ệu quả o n to n n n t x đ n đ đ ờn đ n l n n đồ

t

oan n ệp n m tr n đ ờn đ n l n lồ đạt ệu quả t n

đố o n to n ạ oan n ệp a đạt ệu quả t n đố o n to n

C Output – orientated measures)

Đo l ờn ệu quả t o t ếp n đ u ra n lạ vớ t ếp n đ u v o

đ mô tả n v ụ ồm a đ u ra v m t đ u v o đ ều ện sản l n ôn đ theo quy mô CRS t o đồ t sau:

Đồ 2.3 :

Đồ t ữ n uy n đ u v o x m t đạt đ mứ sản l n đ u ra ao n t

n n ọ l đ n ớn đ u ra

ệu quả t u t ựa tr n đ ờn ớ ạn ả năn sản xu t đ m n m

ớ đ ờn đạ ện o ôn đạt ệu quả o n to n

Đ m l đ m ôn ệu quả vì n m ớ đ ờn ớ ạn ả năn sản xu t oản l p ệu quả đ n l t lệ đ u ra t tăn t m m ôn

y u u t m l n đ u v o đ =

Đ ớ l n ệu quả t u t t ữ l ệu mẫu o tr ớ ta đồ t sau:

Đồ 2.4 : ớ m

2.4.5 trong mô hình DEA

Đ n ệu quả oạt đ n t o p n p p r t n ều ến đ u v o

v ến đ u ra đ sử ụn t y t u v o đ tr n n n n ề oạt đ n ủa DMU ôn ốn n ữn n n sản xu t đố vớ n n n n n đ x đ n

t u đạ ện ến đ u v o v đ u ra ôn đ n ản vì tron qu trìn oạt

đ n sử ụn ả t ền v t sản

o r r v Humphrey (1997 x đ n sự ăn tron v ệ ọn ến

đ đ a v o mô ìn p n t ệu quả oạt đ n v ôn p n p p n o đ

x m l o n ảo tron v ệ lựa ọn ến a ớn t ếp n n đ x đ n

ến đ u v o v đ u ra l ớn t ếp n sản xu t v ớn t ếp n trun an

Theo ớn t ếp n sản xu t x m x t n n n l đ n v sử ụn vốn v lao

đ n đ un p sản p m t ền v o vay đến n t ếp n n y t p trun x m x t ệu quả p

o ớn t ếp n trun an x m x t n n n l đ n v trun an t

n uy đ n n uồn vốn t t ền ử v n ều n uồn n au sau đ p n n uồn vốn o nền n tế ớ oạt đ n o vay ớn t ếp n n y t p trun đ n oạt đ n s n lờ ủa n n n ủ yếu đ đ n ệu quả oạt đ n ủa n n

t ền ử l đ u ra

Eken v Kale (2011 ết lu n 03 ớn t ếp n đ ọn ến đ u v o v đ u

ra o mô ìn l ớn t ếp n sản xu t ớn t ếp n trun an v ớn

t ếp n l n u n ron đ t o ớn t ếp n sản xu t x m x t n n n sử ụn vốn v lao đ n sản xu t loạ ìn vụ n n n t ếp n n y ủ yếu

p p o n n đ a p n o n n n n n ; đố vớ ớn t ếp

n l n u n t ì ến đ u ra đ lựa ọn t o đ n ớn l n u n n t u n p t

l v oản t n tự t u n p n o l v oản t n tự

ron n n ứu n y t ả lựa ọn ớn t ếp n trun an vì 2 l o ứ

n t ựa tr n quan đ m n n ng đ n v tr l t ứ trun an t n n n

t ền ử sau đ p n p ố n uồn vốn o nền n tế ứ a t am ảo t n n

ứu ủa r r v ump r y 1997 ớn t ếp n sản xu t p p n tron

v ệ ớ l n ệu quả ủa n n n n n

2.4.6 Mô hình DEA

ron n tế ọ m t oan n ệp đạt ệu quả nếu tố đa a đ u ra tron

v ệ sử ụn đ u v o o tr ớc (Ngô, 2010) ệu quả ủa v ệ sử ụn m t đ u

ra y v m t đ u v o x đ đo l ờn t o ôn t ứ ản sau:

EF = output input = y x

ron đ

output l ến đ u ra n : số l n oan t u l n u n…

nput l ến đ u v o n : t ền l n p …

Farell (1957 m r n ôn t ứ t n ệu quả tron tr ờn p oan n ệp sử

ụn n ều yếu tố đ u v o v n ều yếu tố đ u ra ả sử oan n ệp yếu tố đ u

v o v sản xu t ra m ết quả đ u ra khi đ ệu quả đ x đ n :

∑ k x k

0 ≤ um, vk ≤ 1

ron đ u l trọn số ủa ến đ u ra y v l trọn số ủa ến đ u v o x ron

đ ờn ao ữ l ệu

ì trọn số um v vk p t ến n đ ờn n ớ ạn ả năn sản

xu t n t n n v ệ t n to n ệu quả ủa m t n o đ s đ t n to n t n Maxu,v TE

Đ tố đa a ệu quả ủa oan n ệp t ứ o ta ả to n:

ớ đ ều ện : -yi + Yƛ ≥ 0

θxi– ƛ ≥ 0

ƛ ≥ 0

ron đ

θ : mứ đ ệu quả ủa m oan n ệp

ƛ : ( ồm t p p ƛ1 ƛ2 ƛn đ x m n tron số ữa vớ n au

xi : đ u v o ủa oan n ệp t ứ

yi : đ u ra ủa oan n ệp t ứ

ồm t p p x1, x2,… xn : t p đ u v o ủa oan n ệp

Y ồm t p p y1, y2 … yn : t p đ u ra ủa oan n ệp

to n đ ọ l mô ìn tron đ ều ện CRS sản l n ôn

đ theo quy mô

to n n y đ ả n đ tìm tr θ v ƛ o t n ( ữ l ệu về

ến đ u v o v đ u ra đ ết

ả to n n l n m l n o m t oan n ệp s x đ n đ mứ đ

ệu quả ớ θ = 1 l đạt ệu quả o n to n θ < 1 l ôn đạt ệu quả o n to n

ô ìn tr n đ y đ ảo s t tron tr ờn p oạt đ n quy mô

tố u uy n n tr n t ự tế t ờn ôn oạt đ n quy mô tố u vì

v y đ ều ện ôn n p p an r arn s v Cooper (1984 m r n

mô ìn tron đ ều ện sản l n t ay đ t o quy mô

ô ìn VRS đo l ờn ệu quả t u t vớ đ ều ện VRS sản l n t ay

đ t o quy mô vì v y ệu quả t đ n ủa ệu quả quy mô ết quả đo l ờn

ệu quả s ao ồm ệu quả t u t t u n v ệu quả quy mô

ô ìn VRS n ốn n mô ìn CRS tuy n n t m đ ều ện ∑ƛi

= 1

θ

Đ ều ện : -yi + Yƛ ≥ 0

θxi– ƛ ≥ 0

∑ƛi = 1

ƛ ≥ 0

ếu oan n ệp đạt ệu quả quy mô = 1 tứ oạt đ n vớ ệu quả quy mô

tố u t ì v ệ tăn ay ảm quy mô sản xu t ôn ả t ện đ ệu quả oạt đ n

ủa oan n ệp tr lạ n tron mô ìn CRS

ron mô ìn VRS oan n ệp ôn đạt ệu quả o n to n s tồn

tạ p ệu quả p ệu quả t đ x đ n l p ệu quả t u t t u n v

p ệu quả quy mô ệu quả quy mô đ x đ n t oạt đ n ớ đ ều

ện sản l n tăn t o quy mô (IRS) hay sản l n ảm t o quy mô DRS Đ ều

ện n a l a tăn đ u v o ẫn đến ết quả đ u ra tăn ao n t lệ tăn

đ u v o; đ ều ện n a tăn đ u v o ẫn đến ết quả đ u ra tăn t p

n t lệ tăn đ u v o a man v Rosman, 2013)

Đ ết đ oan n ệp oạt đ n tron đ ều ện ay ả to n (* vớ r n u ∑ƛi≤ 1

oan n ệp oạt đ n tron đ ều ện n tăn quy mô oạt đ n m

r n t tr ờn đ ả t ện ệu quả lạ oan n ệp oạt đ n tron đ ều

ện n t u p quy mô t p trun p t tr n mản sản p m vụ đ ả t ện

ệu quả oạt đ n

ết quả n n ứu t a mô ìn EACRS v VRS o n m t ữ l ệu, nếu ết quả n n ứu n au ủa n m t ứn t n y tồn tạ p

ệu quả quy mô Đ ều n y đ m n ọa t o đồ t sau:

Đồ 2.5: m m

Đ ờn l đ ờn t n nố l ền ố tọa đ v ệu quả ao n t = 1 Đ ờn t n đến sự ệt về quy mô ìn n n m t đ ờn bao quan m ệu quả

o đồ t mô ìn CRS p ệu quả t u t t o đ u v o tạ l oản

c mô ìn VRS p ệu quả l đoạn V ự n au về mứ p ệu quả ữa a mô ìn l đoạn cPv n l ệu quả quy mô

Coeli (1996) đ sử ụn p n p p đ đo l ờn số almqu st

số t ay đ năn su t alqu st đo l ờn sự t ay đ ủa năn su t n n tố

t n p qua a đoạn n au ựa tr n ôn t ứ sau:

ron đ t n p n t ứ n t ớ l n sự t ay đ ệu quả ữa năm t v năm t+1 vớ đ ều ện CRS)

n p n t ứ a ớ l n sự t ay đ ôn n ệ ữa năm t v t+1

số alqu st sử ụn ữ l ệu ản đ ớ l n ệu quả ữa a đoạn

n au ết quả ớ l n t số alqu st đ so s n v đ n mứ đ ệu quả t o t ờ an đồn t ờ đ n t n p n ệu quả l n quan v ự o

ệu quả oạt đ n ủa DMUs tron n ều l n vự o ụ y tế n tế x y

ựn … n p p này đ đ c sử dụng r ng rãi trong nhiều nghiên cứu đ đo

l ờng hiệu quả của các chi nhánh

rman v ol 1985 đ ứng dụng l n đ u t n p n p p đ đ n

ệu quả oạt đ n ủa 14 n n m t n n n Nghiên cứu bao gồm

03 biến đ u v o l lao đ ng, không gian làm việc và chi phí cung c p với 01 biến đ u

ra là số l ng giao d ch ết quả n n ứu o t y 06 n n oạt đ n m

ệu quả so vớ n n tron mẫu quan s t