CNTT Công ngh thông tin... Vi n Thông Thành Ph H Chí Minh cng không nm ngoài tình hình chung ó... Trong quá trình ó, nhà qu n tr thư ng xuyên ph i ưa ra các quy t nh... Các thông tin k t
Trang 2Tôi xin cam oan lu n v n này là công trình nghiên c u c a cá nhân tôi, ư c th c hi n trên cơ s nghiên c u lý thuy t, kh o sát và dư i s hư ng
d n khoa h c c a TS Tr n V n Tùng
Các s li u và nh ng k t qu trong lu n v n là trung th c, chưa t ng
ư c công b trong b t k m t công trình nghiên c u nào
Trang 3Trang ph bìa
L i cam oan
M c l c
Danh m c các ch vi t t t
Danh m c các b ng
Danh m c các sơ
L i m u
CH NG 1: C S LÝ LU N V THI T L P THÔNG TIN K TOÁN CHO VI C RA QUY T NH C A NHÀ QU N TR TRONG DOANH
NGHI P 1
1.1 Nh ng v n cơ b n v thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr 1
1.1.1 M t s khái ni m chung 1
1.1.1.1 Thông tin k toán 1
1.1.1.2 Quy t nh c a nhà qu n tr 2
1.1.2 Quy trình ra quy t nh, thông tin thích h p và công c k toán ch ng minh 4
1.1.3 Vai trò c a thông tin k toán i v i vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p 5
1.1.3.1 nh hư ng 5
1.1.3.2 Nh n di n th c tr ng 6
1.1.3.3 i u ch nh 6
1.1.3.4 S d ng t i ưu ngu n l c 6
1.1.4 Phân lo i thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p 7
Trang 41.1.4.2 Theo các ho t ng 9
1.1.5 N i dung thông tin k toán cho vi c ra quy t nh trong doanh nghi p 9
1.1.5.1 Thông tin tiêu chu n n i b 10
1.1.5.2 Thông tin linh ho t, phù h p 10
1.2 Thông tin k toán cho vi c ra m t s quy t nh ch y u trong doanh nghi p 12
1.2.1 c i m doanh nghi p 12
1.2.2 Thông tin k toán cho vi c ra m t s quy t nh ch y u trong doanh nghi p 15
1.2.2.1 Các quy t nh kinh doanh 15
1.2.2.2 Các quy t nh v ngu n nhân l c 18
1.2.2.3 Các quy t nh u tư 19
1.3 M c tiêu thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr 22
K T LU N CH NG 1 24
CH NG 2: TH C TR!NG THÔNG TIN K TOÁN CHO VI C RA QUY T NH C A NHÀ QU N TR T!I VI"N THÔNG TP H# CHÍ MINH 25
2.1 Gi$i thi u doanh nghi p 25
2.1.1 Gi i thi u chung 25
2.1.2 c i m kinh doanh 29
2.2 Th%c tr&ng thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr t&i Vi'n Thông TP.HCM 32
Trang 52.2.2 Th c tr ng công tác k toán qu n tr t i Vi n Thông TP.H Chí Minh33 2.2.3 Th c tr ng thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr
t i Vi n Thông TP H Chí Minh 36
2.3 u như c i m thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr t i Vi n Thông TP.H Chí Minh 47
2.3.1 u i m và nguyên nhân 47
2.3.2 Như c i m và nguyên nhân 48
K T LU N CH NG 2 52
CH NG 3: THI T L P THÔNG TIN K TOÁN 53
CHO VI C RA QUY T NH C A NHÀ QU N TR 53
T!I VI"N THÔNG TP H# CHÍ MINH 53
3.1 M t s quan i(m v thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr 53
3.1.1 Tính phù h p v i mô hình t ch c công ty 53
3.1.2 Tính phù h p v i nhu c u thông tin c a công ty 53
3.1.3 Tính phù h p gi a l i ích và chi phí 54
3.2 Thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr t&i Vi'n Thông TP H Chí Minh 55
3.2.1 Yêu c u i v$i thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr t&i Vi'n Thông TP H Chí Minh 55
3.2.2 Thông tin k toán cho vi c ra m t s quy t nh c th( c a nhà qu n tr t&i Vi'n Thông TP H Chí Minh 56
3.2.2.1 Các quy t nh kinh doanh 56
Trang 63.2.2.3 Các quy t nh u tư 60
3.3 i u ki n ( th%c hi n các gi i pháp trên 64
3.3.1 i v i Vi n Thông TP H Chí Minh 64
3.3.2 Các t ch c ngành ngh 66
K T LU N CH NG 3 67
K T LU N 68 Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 7CNTT Công ngh thông tin
Trang 8B ng 1.1: Mô hình nh hư ng thông tin cho các i tư ng qu n tr cho vi c ra
quy t nh ……… 4
B ng 1.2 Nhu c u thông tin k toán theo c p b c qu n tr ……… 8
B ng 1.3 Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh ……… ……… 16
B ng 1.4 Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh theo s n ph m ……… 17
B ng 2.1 i tư ng kh o sát ……… 35
B ng 2.2 Tình hình cung c p và s d ng thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr ……… 36
B ng 2.3 M"u c a thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr ……… 37
B ng 2.4 Các y u t nh hư!ng n thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr ……… 38
B ng 2.5 Báo cáo các kho n m c chi phí ……… 40
B ng 2.6 Báo cáo kho n m c doanh thu ……… 41
B ng 2.7 Nhu c u thông tin v chi phí – kh i lư ng – l i nhu n i v i nh ng quy t nh kinh doanh ……… 42
B ng 2.8 Báo cáo tình hình nhân s ……… 43
B ng 2.9 Nhu c u thông tin v chi phí lao ng i v i nh ng quy t nh nhân s ……… 44
B ng 2.10 Các ch tiêu ánh giá d án u tư ……… 45
B ng 2.11 Ti n quy t toán d án u tư ……… 46
B ng 2.12 Nhu c u thông tin v các ánh giá tài chính các ánh giá tài chính i v i nh ng quy t nh u tư ……… 46
B ng 3.1 Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh theo d ch v ……… 56
B ng 3.2 Phân tích k t qu ho t ng kinh doanh theo các d ch v ………… 57
B ng 3.3 B ng tính chi phí lao ng ……… 59
Trang 9B ng 3.5 Su t sinh l i k toán ……… 61
B ng 3.6 Th$i gian hoàn v n ……… 62
B ng 3.7 Giá tr hi n t i ròng ……… 63
B ng 3.8 Su t sinh l i n i b ……… 63
Trang 10Sơ 1.1 M i quan h gi a vai trò ch c n#ng qu n tr và nhu c u thông
tin ……… 3
Sơ 1.2 Quy trình ho t ng c a doanh nghi p cung c p d ch v ….14
Sơ 2.1 V trí c a Vi n Thông TP H Chí Minh trong cơ c u t ch c
T p oàn Bưu chính Vi n Thông Vi t Nam ……… 27
Sơ 2.2 Sơ t ch c c a Vi n Thông TP H Chí Minh ……… 28
Sơ 2.3 Sơ t ch c phòng K toán th ng kê tài chính ……… 34
Trang 11Vi n Thông Thành Ph H Chí Minh c)ng không n(m ngoài tình hình chung ó Vì
nh ng lý do ó, tác gi ch n tài: “Thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t
nh c a nhà qu n tr t i Vi n Thông Thành Ph H Chí Minh” v i mong mu n tài giúp ư c ban lãnh o doanh nghi p th y ư c t m quan tr ng c a thông tin k toán trong các quy t nh c a nhà qu n tr , t* ó thi t l p các thông tin k toán s+n
có, d dàng truy xu t i v i nhà qu n tr , giúp quá trình ra quy t nh thu n l i hơn nh(m m c tiêu cu i cùng là nâng cao n#ng l c c nh tranh c a doanh nghi p trong
tài th c hi n nh(m các m c tiêu sau:
- H th ng hóa cơ s! lý lu n v thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh
c a nhà qu n tr
Trang 12Vi n Thông Thành Ph H Chí Minh
- Các gi i pháp nh(m thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n
tr t i Vi n Thông Thành Ph H Chí Minh
3 i tư/ng và ph&m vi nghiên c-u
- i tư ng nghiên c u: thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr
- Ph m vi nghiên c u: thu c 3 l nh v c kinh doanh, ngu n nhân l c và u tư t i
Vi n Thông Thành ph H Chí Minh
4 Phương pháp nghiên c-u
tài th c hi n d a trên các phương pháp:
- Phương pháp ti p c n: Ph,ng v n tr c ti p ho c qua email
- Phương pháp kh o sát: thông qua b ng câu h,i
- Phương pháp phân tích: thu th p và phân tích d li u kh o sát
- Phương pháp t ng h p: t ng h p d li u phân tích và xu t gi i pháp
5 T0ng quan tình hình nghiên c-u thu c l1nh v%c c a tài
- Các nghiên c u nư c ngoài
- /01 02344.5607896:.;<=>0?@?A1@07BC8D-=>0E@23FF@07BC8=>0G69H@0I.J@0KH@07L-C=>02MN07NA1O@=04P0F O0Q /Q0R.S/0R 0< 0O3T/0UA /0O6 0O 0O6ư$/Q0V./W0H39/W0
; 90 0W ;0N1O3/0!0?.6F./QW9F@02344.560O*/Q0Q 0/W A0R 0O6X0; J0;930O63/Q0UA /0O6 0 ;WA/Q0 RP0 < 0 O3T/0 /Y.0 6.S/Q0 O 0 N/W0 RP0 NA1O694.9@0 Z/Q0 [0 /W A0 /#F0 UA9/0 O\F0/QW.S/0; A0R ;01 0H /Q0OW]/Q0O./0< 0O3T/0UA /0O6 0O63/Q0R ;0;A/Q0; p thông tin cho nhà qu n tr 0690UA^ O0 /W0RP0/W /Q0<WX90; /W0WP/W0R.0; 90< 0O3T/0UA /0O6 @0
Tác ph m n i b t c a ông “Accounting for Managers: Interpreting accounting for decision making” ã nghiên c u khá sâu v vai trò c a thông tin k toán qu n tr trong vi c ra quy t nh hi u qu cho nhà qu n tr và ư c áp d ng khá r ng rãi trong nhi u công ty ! Anh và Australia
- Các nghiên c u trong nư c
Theo tìm hi u c a tác gi , hi n nay ! Vi t Nam ch có m t tài nghiên c u khoa h c c p cơ s! có liên quan n v n nghiên c u c a tác gi là tài “Lý
Trang 13c a tác gi PGS TS Ph m V#n Dư c tài này ã nghiên c u lý thuy t v thông tin k toán h' tr cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong các doanh nghi p nói chung c)ng như vi c áp d ng chúng trong th c ti n
- Ch ng 1: C s lý lu n v thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t
nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p
- Ch ng 2: Th c tr ng thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà
qu n tr t i Vi n Thông TP H Chí Minh
- Ch ng 3: Thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà
qu n tr t i Vi n Thông TP H Chí Minh
Trang 14CH NG 1: C S LÝ LU N V THI T L P THÔNG TIN K TOÁN CHO VI C RA QUY T NH C A NHÀ
QU N TR TRONG DOANH NGHI P
1.1 Nh ng v n c b n v thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà
qu n tr
1.1.1 M t s khái ni m chung
1.1.1.1 Thông tin k toán
Trong quá trình ho t ng, b t c doanh nghi p nào c ng c n các thông tin
có th ra các quy t nh kinh doanh thích h p Thông tin ây ư c hi u là
nh ng d li u bi u hi n dư i d ng nh ng con s , hình nh hay quan sát v m t s
ki n hay ho t ng nào ó - ã ư c s p x p, x lý có ý ngh a phù h p v i ngư i
s d ng Như v y, không ph i d li u nào c ng là thông tin và ch nh ng d li u nào ã ư c x lý phù h p v i yêu c u c a ngư i s d ng m i ư c coi là thông tin
ã có khá nhi u nh ngh a v k toán t khi phương pháp k toán kép ra
i, t ch ch xem k toán là các phương pháp, cách th c xác nh s t!n hay phá s n c a các công ty, n vi c ư c coi là h th ng o lư ng, x lý và truy n t thông tin h u ích cho các quy t nh kinh doanh, ngày nay k toán là khoa h"c thu
nh n, x lý và cung c p thông tin v tài s n và s v n ng c a tài s n trong ơn v Theo #y Ban Th c Hành Ki m Toán Qu c T (IPAC): “K toán là m t khoa h"c,
m t k$ thu t ghi nh n, phân lo i, t p h p và cung c p s li u v ho t ng s n xu t kinh doanh, tình hình tài chính c a m t ơn v kinh t , giúp các nhà qu n lý ưa ra
nh ng quy t nh thích h p” Theo lu t k toán s 03/2003/QH11 ban hành ngày 17/06/2003: “K toán là vi c thu th p, x lý, ki m tra, phân tích và cung c p thông tin kinh t tài chính dư i hình th c giá tr , hi n v t và th i gian lao ng.”
T khái ni m thông tin là d li u ã ư c x lý k t h p v i khái ni m k toán là quá trình x lý nh%m cung c p s li u ph c v cho vi c ra quy t nh, suy ra, thông tin k toán là nh ng d li u v kinh t tài chính ã ư c x lý phù h p v i
Trang 15nhu c u c a ngư i s d ng Nói cách khác, thông tin k toán là m c tiêu và c ng là
k t qu cu i cùng c a công vi c k toán Trên cơ s ó, ngư i s d ng trong ó có các nhà qu n tr , s& ưa ra nh ng quy t nh thích h p
ch c Trong quá trình ó, nhà qu n tr thư ng xuyên ph i ưa ra các quy t nh Có
th xem ây là m t trong nh ng khâu m u ch t, có ý ngh a vô cùng quan tr"ng i
v i ho t ng c a doanh nghi p Quy t nh c a nhà qu n tr hay “quy t nh qu n
tr là hành vi sáng t o c a nhà qu n tr nh%m nh ra chương trình và tính ch t ho t
ng c a t' ch c gi i quy t m t v n ã chín mu!i, trên cơ s hi u bi t các quy lu t v n ng khách quan c a h th ng th a hành và vi c phân tích các thông tin v hi n tr ng c a h th ng” (Nguy)n Th Liên Di p, 2010, trang 146-147)
Suy cho cùng các ch c n(ng trên c a nhà qu n tr có m i quan h ch*t ch&
v i nhau và u xoay quanh ch c n(ng ra quy t nh Ch c n(ng ra quy t nh là
m t b ph n không th thi u trong các ch c n(ng còn l i
Quy t nh qu n tr ph i có cơ s khoa h"c, ngh a là ph i d a trên các thông tin xác th c và m b o ch t lư ng M t trong nh ng ngu!n thông tin mà nhà qu n
tr có th s d ng nhi u nh t và có tin c y cao ph i nói n thông tin k toán mà
c th là thông tin k toán qu n tr Ch+ng h n, trong ho ch nh, nhà qu n tr s
d ng thông tin quá kh ư c tính chi phí và thu nh p tương lai; trong ki m soát, nhà qu n tr c n theo dõi tình hình tài chính, thu nh p thông qua phân tích k t qu
t ư c b%ng cách so sánh gi a th c t và k ho ch…; cu i cùng, ưa ra các quy t nh ng n h n c ng như dài h n, nhà qu n tr s d ng các s li u k toán k t
h p v i các công c toán h"c, th ng kê
Tùy thu c vào tiêu th c phân lo i, nhu c u thông tin cho quy t nh c a qu n
tr có nhi u lo i khác nhau
Trang 16N u d a theo ch c n(ng qu n tr , nhu c u thông tin k toán c n cung c p bao g!m thông tin d toán, thông tin k t qu , thông tin bi n ng và nguyên nhân và thông tin ch ng minh quy t nh M i quan h gi a vai trò, ch c n(ng các quy t
nh c a nhà qu n tr và nhu c u thông tin k toán ư c th hi n qua sơ ! sau:
S 1.1: M i quan h gi a vai trò ch c n ng qu n tr và nhu c u thông tin
(Hu,nh L i, 2008)
N u d a theo i tư ng qu n tr , các quy t nh qu n tr bao g!m quy t nh tài chính, quy t nh s n xu t, quy t nh kinh doanh, quy t nh u tư và quy t
nh nhân s Thông tin k toán ph i hư ng t i áp ng nhu c u thông tin này C
th , nhu c u thông tin c a t ng i tư ng qu n tr ư c li t kê theo b ng dư i ây:
Trang 17B ng 1.1: Mô hình nh hư ng thông tin cho các i tư ng qu n tr
cho vi c ra quy t nh
i tư ng qu n tr Nhu c u thông tin ra quy t nh
Qu n tr tài chính Các thông tin ra quy t nh v v n và ngu!n v n
Qu n tr s n xu t Thông tin cho i u hành s n xu t kinh doanh hư ng t i m c tiêu chung
Qu n tr kinh doanh Thông tin cho i u hành s n xu t kinh doanh hư ng t i m c tiêu chung
Qu n tr u tư Thông tin quy t nh u tư vào l nh v c nào? - âu?
Qu n tr nhân s Thông tin cho vi c s p x p, b trí nhân s vào nh ng ph n vi c có liên quan
(Ph m Châu Thành và Ph m Xuân Thành, 2012, trang 20)
1.1.2 Quy trình ra quy t nh, thông tin thích h p và công c! k toán ch ng minh
Theo PGS.TS Nguy)n Th Liên Di p (2010, trang 152-153),quy trình ra quy t nh h p lý g!m các bư c như sau:
- Bư c 7: ánh giá, ki m tra
có th ra quy t nh h p lý, nhà qu n tr c n các thông tin thích h p
ch ng minh cho quy t nh c a mình Nói cách khác, các thông tin ó, c th là thông tin k toán ph i h tr vi c ra quy t nh sao cho phù h p v i m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p, ngh a là t o ra l i nhu n cao nh t ho*c chi phí th p nh t
Trang 18Thông tin thích h p, c th là chi phí thích h p không bao g!m nh ng chi phí chìm, ngh a là nh ng chi phí gánh ch u trong quá kh , b i vì chúng ta không th làm gì thay 'i nh ng quy t nh trư c ó Chi phí thích h p là nh ng chi phí có th tránh
ư c thông qua vi c th c hi n m t quy t nh c th ó là dòng ti n gia t(ng trong tương lai t k t qu c a m t quy t nh c th Chi phí thích h p có th là m t s chi tr ti n m*t t(ng thêm ho*c m t chi phí cơ h i, ngh a là s t'n th t t m t cơ h i
b b qua Các chi phí gi ng nhau b t k quy t nh ư c l a ch"n là không thích
h /0 120 345670 890 : ;0 <840 =>;0 84<640 4?@0 34A 60 : 0 6>A0 BA0 : a ch"n (Paul M.Collier, 2003)
i v i các quy t nh ng n h n, công c k toán ư c dùng thư ng là các kho n thu và chi chênh l ch ho*c chi phí t(ng thêm
i v i các quy t nh dài h n, thư ng là các quy t nh u tư v n v i th i gian thu h!i v n dài, do ó, công c k toán ư c dùng ph' bi n ch ng minh cho các quy t nh là các phương pháp phân tích d án u tư trên cơ s các tính toán
ch s tài chính
1.1.3 Vai trò c a thông tin k toán i v i vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p
B t c nhà qu n tr nào c ng c n các thông tin th c hi n ch c n(ng qu n
tr c a mình, trong ó quan tr"ng nh t là vi c ra các quy t nh thích h p vào úng
th i i m Thông tin k toán, c th là các báo cáo s& áp ng các nhu c u ó
1.1.3.1 nh hư ng
M i m t b ph n có ch c n(ng riêng, tương ng v i t ng ch c n(ng có m c tiêu riêng Các m c tiêu ó th hi n qua các d toán s n xu t, d toán mua hàng, d toán lao ng, d toán giá bán, d toán doanh thu, d toán thu ti n ….Nhà qu n tr
c n n m các thông tin này nh hư ng ho t ng cho t ng b ph n nh%m t
ư c m c tiêu chung c a t' ch c qua t ng giai o n c th Trên cơ s ó, thông tin
k toán giúp h" có th s d ng t i ưu các ngu!n l c, ki m soát c ng như i u ch nh
k p th i
Trang 191.1.3.2 Nh"n di n th c tr#ng
Khi tri n khai các ho t ng c a doanh nghi p vào th c t , m i b ph n nh
k, thư ng có nh ng báo cáo nh ng gì ã và ang làm ư c Thông tin k toán ư c cung c p trên các báo cáo như báo cáo ho t ng s n xu t, báo cáo tình hình bán hàng, báo cáo tình hình s d ng v n…giúp cho nhà qu n tr nh n di n ư c th c
tr ng hi n t i T ó, h" s& nh ng hành ng thích h p m b o úng nh
hư ng *t ra
1.1.3.3 i u ch nh
Th c t th c hi n thông thư ng không hoàn toàn gi ng v i m c tiêu ban u
*t ra Vì v y, thông tin k toán thông qua các báo cáo bi n ng k t qu và nh ng nguyên nhân nh hư ng c a t ng ho t ng, ch+ng h n, báo cáo bi n ng k t qu
và nh ng nguyên nhân nh hư ng ho t ng s n xu t, báo cáo bi n ng k t qu và
nh ng nguyên nhân nh hư ng ho t ng tiêu th … s& giúp nhà qu n tr th u hi u
v n ang di)n ra, phân tích ư c âu là nhân t nh hư ng t t n ho t ng kinh doanh phát tri n, âu là nguyên nhân nh hư ng x u n k t qu kinh doanh h n ch Thông tin k toán giúp nhà qu n tr th y ư c b n ch t v n , t
ó ưa ra các gi i pháp h p lý, h u hi u và hi u qu i u ch nh theo m c tiêu
c a t' ch c Ngoài ra, nh ng thông tin k toán như v y còn giúp nhà qu n tr c p cao ánh giá ư c trách nhi m c a nhà qu n tr t ng b ph n
1.1.3.4 S$ d!ng t i ưu ngu n l c
Khi t t c các m c tiêu u t ư c, nhà qu n tr c n xem xét n vi c s
d ng t i ưu các ngu!n l c hi n có t(ng hi u qu ho t ng Các thông tin k toán này ư c trình bày trên các báo cáo phân tích sâu hơn, ch+ng h n, báo cáo phân tích các phương án kinh doanh, báo cáo phân tích các chi phí h u ích, báo cáo phân tích tình hình tiêu th theo khu v c… Nh các thông tin k toán ó, nhà qu n tr không
nh ng hoàn thành ư c m c tiêu c a t' ch c, mà còn khai thác tri t , t n d ng
d ng ti m n(ng c a doanh nghi p
Như v y, thông tin k toán cung c p cho các nhà qu n tr không ch mang tính nh hư ng, cho th y hi n tr ng mà còn ki m soát, nh n di n ti m l c Nó giúp
Trang 20h" ưa ra các quy t nh h p lý trên cơ s khoa h"c, h tr c l c vi c i u hành doanh nghi p trong môi trư ng kinh doanh n(ng ng
1.1.4 Phân lo#i thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p
Tùy thu c vào góc nhìn nh n, thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr doanh nghi p có th phân lo i theo nhi u cách Trong ph m vi bài vi t này, tác giá ng trên góc c a c p b c qu n tr và t ng ho t ng c a doanh nghi p phân lo i
1.1.4.1 Theo c p qu n tr
Nhà qu n tr trong m t t' ch c có th các c p b c qu n tr khác nhau M i
c p b c qu n tr yêu c u nh ng lo i thông tin k toán có tính ch t khác nhau Thông thư ng, nhà qu n tr ư c chia làm ba c p (Nguy)n Th Liên Di p, 2010, trang 17) Theo ó thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr ư c c ng ư c chia làm ba c p
Thông tin x$ lý nghi p v!
Các nhà qu n tr c p cơ s có trách nhi m i v i ho t ng tác nghi p hàng ngày H" giám sát m"i ngư i th c hi n các ho t ng c n thi t làm ra các s n phCm và d ch v t i các phòng ban, phân xư ng, c a hàng Thông tin k toán c n cho nhà qu n tr c p này ch y u là nh ng thông tin tác nghi p, v n hành Nó mang tính ch t hư ng dDn x lý các nghi p v Lo i thông tin k toán này thư ng
ư c thu th p t các ngu!n n i b , phân tích chi ti t g n li n v i t ng công vi c c
th , mang tính nh lư ng và thư ng xuyên ư c so n th o Các thông tin k toán thu c d ng này có th k n các thông tin v nh m c n i b
H% tr ra quy t nh
Các nhà qu n tr c p trung có nhi m v giám sát các nhà qu n tr c p cơ s H" có trách nhi m tìm ra cách t t nh t s d ng ngu!n l c b ph n nh%m hoàn thành các m c tiêu i v i c p qu n tr này, thông tin k toán c n mang tính t'ng
h p, ánh giá Nó thu c lo i các thông tin h tr vi c ra quy t nh ra các quy t nh mang tính chi n thu t, nh ng thông tin k toán c n ư c cung c p
Trang 21thư ng là các thư c o v n(ng su t lao ng, các báo cáo phân tích bi n ng, các
d báo dòng ti n Các thông tin k toán này thư ng ư c thu th p t bên trong và
ít khi ư c l y t bên ngoài, m c t'ng h p th p, thư ng mang tính mô t ho*c phân tích ho t ng hay b ph n Nó thư ng ư c so n th o nh k, theo yêu c u công vi c, g!m các thông tin nh lư ng và nh tính, thích h p cho các quy t nh
ng n h n và trung h n c a nhà qu n tr c p này
H% tr d báo
Các nhà qu n tr c p cao có trách nhi m trong vi c th c hi n c a t t c các
b ph n và ph i h p ho t ng gi a t t c các b ph n trong t' ch c H" thi t l p các m c tiêu chi n lư c c a t' ch c và giám sát các nhà qu n tr c p trung ra các quy t nh chi n lư c, nhà qu n tr c p này c n các thông tin h tr xác nh
m c tiêu c a t' ch c và ánh giá vi c t ư c m c tiêu trên th c t Do ó, thông tin cung c p cho nhà qu n tr c p cao thư ng mang tính h tr d báo Nh ng thông tin k toán c n ph i cung c p bao g!m kh n(ng sinh l i c a doanh nghi p, kh n(ng c a t ng b ph n khác nhau trong doanh nghi p, nhu c u v trang thi t b ,
v n, Nh ng thông tin k toán này có th l y t nhi u ngu!n (bên trong c ng như bên ngoài doanh nghi p), mang tính t'ng h p cao, liên quan n t'ng th doanh nghi p, c nh lư ng và nh tính, mang tính dài h n, thư ng chính xác không cao nên ch s d ng ư c tính trong tương lai
B ng 1.2: Nhu c u thông tin k toán theo c p b"c qu n tr
C p b"c
qu n tr thông tin Nhu c u Tính ch t thông tin Ngu n thông tin
C p cơ s X lý nghi p v Chi ti t
C p trung H tr ra quy t nh T'ng h p, ánh giá; nh lư ng và nh tính Bên trong và ít khi ư c l y t bên ngoài
C p cao H tr d báo T'ng h p cao,
nh lư ng và nh tính
Bên trong c ng như bên ngoài doanh nghi p
Trang 221.1.4.2 Theo các ho#t ng
Quá trình kinh doanh c a doanh nghi p liên quan n nhi u ho t ng M t
ho t ng b t k, c a doanh nghi p liên quan u n các ngu!n l c, i tư ng c a
ho t ng M i ho t ng như v y, nhà qu tr c n các thông tin trên hai khía c nh:
Thông tin liên quan n các i tư ng, ngu n l c
Nh ng thông tin k toán liên quan n các i tư ng, ngu!n l c là nh ng thông tin tác nghi p, v n hành Nó bao g!m thông tin mô t và thông tin qu n lý,
ư c th hi n qua các danh m c i tư ng, ngu!n l c và báo cáo tình tr ng các i
tư ng, ngu!n l c Ch+ng h n, danh m c hàng hóa, báo cáo tình hình hàng t!n kho…
Thông tin ánh giá th c hi n ho#t ng
Nh ng thông tin k toán này mang tính t'ng h p, ánh giá Nó bao g!m các thông tin t'ng h p và thông tin phân tích, thư ng ư c cung c p qua b ng kê các
ho t ng trong k,, báo cáo phân tích các ho t ng theo i tư ng, ngu!n l c Ch+ng h n, b ng kê bán hàng, báo cáo bán hàng theo khách hàng…
1.1.5 N i dung thông tin k toán cho vi c ra quy t nh trong doanh nghi p
Khi nói n thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p, c ng có th hi u ó là thông tin k toán qu n tr , là m c ích và c ng
là k t qu cu i cùng c a k toán qu n tr Trong khi ó, n i dung c a k toán qu n
tr hư ng n nghiên c u nh ng nhân t tác ng n quy trình t o giá tr trong
ho t ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.Vì v y n i dung thông tin k toán
h tr cho vi c ra quy t nh c a các nhà qu n tr trong doanh nghi p ph i ch a
ng các thông tin kinh t , tài chính liên quan n quy trình t o giá tr trong ho t
ng c a doanh nghi p
có th qu n tr t t quy trình t o giá tr trong ho t ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, nhà qu n tr trư c tiên ph i có các thông tin k toán v chi phí, thu nh p và l i nhu n Nh ng thông tin này s& hình thành cách nhìn t'ng quát,
t o nên nh n th c cơ b n c a h" v giá tr mà quy trình t o nên Trong th c t , m i doanh nghi p có trình khoa h"c k$ thu t, công ngh , l nh v c ho t ng, k$ n(ng
Trang 23qu n lý khác nhau i u này không ch t o nên s khác bi t trong nh n th c v chi phí, thu nh p, l i nhu n mà còn hình thành các quy nh, tiêu chuCn n i b không
gi ng nhau Bên c nh các thông tin tiêu chuCn n i b , các nhà qu n tr còn c n có các thông tin th c hi n các ch c n(ng c a mình M*t khác, m i nhà qu n tr l i
có phong cách khác nhau, th hi n qua các phương th c qu n tr khác nhau Do ó, thông tin k toán trong giai o n này ch y u liên quan n kh n(ng nh hư ng, tri n khai ho t ng, ki m soát và ch ng minh các quy t nh
1.1.5.1 Thông tin tiêu chu&n n i b
Nh ng thông tin k toán liên quan n các tiêu chuCn n i b bao g!m các quy nh, tiêu chuCn nh tính và nh lư ng ây ư c xem là cơ s cho vi c qu n
tr quy trình t o giá tr Nó giúp nhà qu n tr nh n di n các chi phí, thu nh p, l i nhu n trong ho t ng s n xu t kinh doanh !ng th i, ây c ng là cơ s cho vi c thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p Do ó, m i doanh nghi p trư c h t ph i xây d ng cho mình các thông tin tiêu chuCn n i b này
1.1.5.2 Thông tin linh ho#t, phù h p
Sau khi có ư c thông tin n các tiêu chuCn n i b , thông tin k toán c n thi t cho vi c ra quy t nh ph i hư ng n tính linh ho t, phù h p v i t ng phương
th c qu n tr trong quy trình t o giá tr trong ho t ng c a doanh nghi p (Hu,nh
L i, 2008) Nh ng thông tin k toán như v y s& quy nh chi ti t, c th nh ng v n
c n ư c cung c p cho nhà qu n tr bao g!m thông tin nh hư ng, thông tin k t
qu , thông tin ki m soát và ánh giá và thông tin ch ng minh quy t nh
Thông tin nh hư ng ho#t ng s n xu t kinh doanh
M i doanh nghi p có m c tiêu riêng Quá trình i n m c tiêu òi h.i doanh nghi p ph i nh hư ng c th ho t ng s n xu t kinh doanh Thông tin k toán cho vi c ra quy t nh liên quan n nh hư ng là các d toán Nó th hi n công vi c c n làm, danh m c u vào, s lư ng d ki n, chi phí d ki n Các d toán cơ b n c a m t doanh nghi p bao g!m: d toán giá bán, d toán doanh thu, d toán thu ti n bán hàng, d toán s n xu t, d toán chi phí và cung ng nguyên li u,
Trang 24v t li u tr c ti p, d toán thanh toán ti n mua nguyên li u, v t li u tr c ti p, d toán chi phí và cung ng nhân công tr c ti p, d toán thanh toán lương và kho n trích theo lương nhân công tr c ti p, d toán chi phí s n xu t chung, d toán chi phí bán hàng, d toán chi phí qu n tr doanh nghi p, d toán k t qu kinh doanh, d toán thu chi ti n, d toán tài s n và ngu!n v n, d toán v n u tư dài h n
Thông tin k t qu ho#t ng s n xu t kinh doanh
Khi các m c tiêu ã ư c hi n th c hóa, nhà qu n tr c n các thông tin k toán liên quan n k t qu th c t th c hi n Nó th hi n các ngu!n l c s d ng, s
lư ng th c t và thành ti n th c t M t s thông tin k toán liên quan n k t qu
ho t ng s n xu t kinh doanh có th k n như thông tin chi phí s n xu t và giá thành s n phCm, thông tin k t qu ho t ng s n xu t, thông tin k t qu ho t ng tiêu th , thông tin k t qu ho t ng kinh doanh, thông tin k t qu s d ng v n u
tư dài h n, thông tin k t qu ngu!n l c kinh t s d ng, thông tin tình hình cân i ngu!n l c kinh t ,…
Thông tin ki m soát và ánh giá ho#t ng s n xu t kinh doanh
M t trong các ch c n(ng quan tr"ng c a nhà qu n tr là ki m soát ho t ng nh%m tránh i ch ch m c tiêu ban u làm ư c i u này, thông tin k toán c n cho quy t nh c a nhà qu n tr ph i có s so sánh i chi u gi a d toán và th c
t , trên s phân tích chênh l ch m i tìm hi u nguyên nhân, t ó có nh ng ng x
h p lý Các thông tin k toán h tr cho các quy t nh liên quan n ch c n(ng
ki m soát và ánh giá i n hình là thông tin v bi n ng k t qu và nguyên nhân
c a ho t ng s n xu t, thông tin bi n ng k t qu và nguyên nhân c a ho t ng tiêu th , thông tin bi n ng k t qu và nguyên nhân c a ho t ng kinh doanh, thông tin bi n ng k t qu và nguyên nhân s d ng v n u tư dài h n, thông tin
bi n ng k t qu và nguyên nhân ngu!n l c kinh t s d ng, thông tin bi n ng
k t qu và nguyên nhân cân i ngu!n l c kinh t
Thông tin ch ng minh quy t nh
Trong môi trư ng kinh doanh n(ng ng như hi n nay, s lư ng các quy t
nh mà nhà qu n tr ph i ưa ra ngày càng nhi u và a d ng, ph c t p M t trong
Trang 25nh ng thông tin k toán vô cùng quan tr"ng i v i h" là các thông tin có th ch ng minh các quy t nh c a mình Nó thư ng là các báo cáo phân tích, thư ng có s so sánh, ch"n l a gi a các gi i pháp Nh ng thông tin k toán thư ng g*p giúp nhà
qu n tr ra quy t nh là thông tin phân tích phương án kinh doanh m i, thông tin phân tích phương án kinh doanh thay th , thông tin phân tích giá bán, thông tin phân tích d án u tư dài h n, thông tin phân tích chi phí h u ích, thông tin phân tích n(ng l c kinh t tài s n, thông tin phân tích tính h p lý ngu!n v n, thông tin phân tích cân i tài s n và ngu!n v n, thông tin phân tích giá tr , k t c u doanh thu, chi phí, l i nhu n, thông tin phân tích giá tr , k t c u dòng ti n, thông tin phân tích các ch s tài chính, thông tin phân tích các ch s c' phi u, thông tin phân tích t'ng quát tình hình tài chính
1.2 Thông tin k toán cho vi c ra m t s quy t nh ch y u trong doanh nghi p
Thông tin k toán c n thi t cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr thông thư ng bao g!m thông tin tiêu chuCn n i b và thông tin linh ho t, phù h p Tuy nhiên, ho t ng qu n tr thư ng xuyên xu t hi n nh ng tình hu ng m i òi h.i
t ng ho t ng c th s& có các thông tin *c trưng Bên c nh nh ng thông tin v
d toán, v k t qu , v bi n ng k t qu và nguyên nhân, nh ng thông tin ch ng minh v quy t nh qu n tr ngày càng tr nên ph' bi n hơn Do ó, thông tin k toán thu c d ng phân tích ngày càng quan tr"ng hơn
d ch v trên th trư ng v i m c ích sinh l i.”
Trang 26Doanh nghi p là bi u hi n cách th c th c hi n ho t ng trong s gi i h n các ngu!n l c kinh t thông qua k t h p nhi u y u t u vào khác nhau, cung c p các s n phCm ra th trư ng và thu v ph n chênh l ch gi a giá bán v i giá u vào
c a ho t ng (Theo F.Perrou (2002) trích trong Hu,nh L i (2008))
Nghiên c u c a A.Fisher (2002) trích trong Hu,nh L i (2008) ch ra r%ng doanh nghi p ư c phân lo i theo ba khu v c chính:
- Khu v c 1: Các doanh nghi p m nh n cung c p nông s n, lâm s n, khoáng s n và nh ng s n phCm tương t khác, như doanh nghi p nông nghi p, doanh nghi p ngư nghi p, doanh nghi p khai thác;
- Khu v c 2: Các doanh nghi p m nh n chuy n hóa nguyên li u thành s n phCm, như doanh nghi p s n xu t công nghi p, doanh nghi p ch bi n, doanh nghi p xây l p;
- Khu v c 3: Bao g!m t'ng th các doanh nghi p khác ho t ng trong l nh
v c d ch v , thương m i, khách s n, giáo d c…, hay còn g"i là doanh nghi p d ch
v , thương m i, doanh nghi p s n xu t phi v t ch t
Như v y, doanh nghi p thu c l nh v c nào do tính ch t ho t ng c a doanh nghi p ó quy t nh Khác v i doanh nghi p s n xu t ư c *c trưng b i quá trình bi n 'i hình thái v t ch t c a s n phCm u vào thành hình thái v t ch t
c a s n phCm u ra, doanh nghi p cung c p d ch v *c trưng b i tính vô hình, tính không tách r i, tính không 'n nh v ch t lư ng, tính không lưu gi ư c
D ch v v cơ b n là không có hình thái c th , do v y nó d) b t chư c i u này làm cho vi c c nh tranh tr nên gay g t hơn và ó c ng chính là thách th c ch
y u c a ngành d ch v
M t trong nh ng *c i m cơ b n c a d ch v là tính không tách r i ư c và tính không lưu tr ư c Trong a s các trư ng h p, d ch v ư c s n xu t và tiêu dùng !ng th i và ch ư c hoàn thành cùng v i s hoàn thành tiêu dùng c a khách hàng N u chưa có khách hàng thì chưa có h th ng t o ra d ch v
Tính không 'n nh c a d ch v do ư c th c hi n b i nh ng ngư i cung
c p khác nhau, nh ng th i gian và a i m khác nhau và ôi khi có c s can
Trang 27thi p c a khách hàng trong quá trình cung c p và t o ra d ch v Vì th khó có th
ki m tra trư c ch t lư ng d ch v và i u này gây khó kh(n trong qu n lý ch t
lư ng c a d ch v Ngoài ra nó thư ng có s k t h p gi a nh ng d ch v có liên quan và tác ng qua l i v i nhau, b' sung cho nhau trong quá trình t o ra l i ích cho khách hàng Tùy m c và k t c u khác nhau s& hình thành nên nh ng d ch v khác nhau Doanh nghi p c n ph i bi t khéo léo k t h p các lo i d ch v khác nhau
t o ra các d ch v phù h p v i nh ng l i th c a mình, áp ng nhu c u th trư ng, trư ng h p c n thi t có th i u ch nh linh ho t theo s thay 'i nhu c u và
th hi u c a khách hàng tránh lãng phí vì chi phí thi t k d ch v m i thư ng t n kém
Quy trình ho t ng c a doanh nghi p cung c p d ch v ư c th hi n qua sơ
! sau:
S 1.2: Quy trình ho#t ng c a doanh nghi p cung c p d ch v!
C ng gi ng như b t c doanh nghi p, nhà qu n tr trong doanh nghi p cung
c p d ch v c ng có nhu c u thông tin tùy thu c vào ch c n(ng qu n tr theo Sơ ! 1.1- M i quan h gi a vai trò ch c n(ng qu n tr và nhu c u thông tin; ho*c i
tư ng qu n tr nhà qu n tr s& c n các thông tin mô t B ng 1.1: Mô hình thông tin
nh hư ng cho các i tư ng qu n tr cho vi c ra quy t nh Tuy nhiên, doanh nghi p cung c p d ch v s& không có các quy t nh s n xu t và quy t nh v cung
c p d ch v , quy t nh nhân s và quy t nh u tư s& quan tr"ng hơn so v i doanh nghi p s n xu t, các quy t nh tài chính s& n%m an xen trong ba lo i quy t
nh trên
Trang 281.2.2 Thông tin k toán cho vi c ra m t s quy t nh ch y u trong doanh nghi p
1.2.2.1 Các quy t nh kinh doanh
Quá trình kinh doanh có th ư c xem là quá trình nh%m t o ra hàng hóa hay
d ch v th.a mãn ư c nhu c u c a ngư i tiêu dùng Nói cách khác, ó là quá trình chuy n hóa gi a nguyên li u, cơ s h t ng và trang thi t b , nhân l c v.v thành các các s n phCm, d ch v ư c bán n tay ngư i tiêu dùng
Bên c nh nh ng thông tin k toán linh ho t, phù h p như thông tin k t qu
th c hi n, thông tin bi n ng k t qu và nguyên nhân, nhà qu n tr c n các thông tin k toán ch ng minh quy t nh cho các v n m i phát sinh ngày càng nhi u hơn i v i các quy t nh kinh doanh, v n c n ra quy t nh là l a ch"n phương án kinh doanh t nhi u phương án kinh doanh khác nhau sao cho phương
án ư c l a ch"n có hi u qu v m*t kinh t và phù h p v i i u ki n s n xu t kinh doanh doanh nghi p
ch ng minh cho các quy t nh kinh doanh, công c k toán ư c áp
d ng r ng rãi là mô hình C-V-P ó là m i quan h gi a chi phí – kh i lư ng – l i nhu n Mô hình này giúp cung c p thông tin v kh i lư ng s n phCm c n bán t
m c l i nhu n mong mu n, nh giá bán s n phCm d ch v , t ó xây d ng chi n
lư c khai thác hi u qu s n xu t kinh doanh Nó h u ích trong các tình hu ng l a ch"n phương án s n xu t kinh doanh khi có s thay 'i v s lư ng, bi n phí, nh phí, ơn giá và k t c u hàng bán
phân tích m i quan h C-V-P, thông thu ng nhà qu n tr s d ng phương pháp s dư m phí, phương pháp phân tích k t c u chi phí, phương pháp phân tích
òn bCy kinh doanh, phương pháp phân tích i m hoà v n
Phư ng pháp s dư m phí
S dư m phí là ph n chênh l ch gi a doanh thu và bi n phí Nó ư c s
d ng bù p nh phí và n u còn l i thì doanh nghi p lãi, ngư c l i n u không trang tr i nh phí thì doanh nghi p l
Trang 29TE l s dư m phí là tE l ph n tr(m gi a t'ng s dư m phí trên doanh thu ho*c s dư m phí ơn v trên giá bán
Phương trình m i quan h gi a l i nhu n- doanh thu – chi phí như sau:
Thông tin k toán cung c p cho nhà qu n tr theo phương pháp này ư c th
hi n qua b ng báo cáo k t qu kinh doanh theo s dư m phí sau:
B ng 1.3: Báo cáo k t qu ho#t ng kinh doanh
Phư ng pháp phân tích k t c u chi phí
K t c u chi phí ph n ánh m i quan h tE l gi a bi n phí và nh phí trong t'ng chi phí c a doanh nghi p N u hai phương án kinh doanh có t'ng doanh thu và t'ng chi phí b%ng nhau thì khi t(ng s lư ng s n phCm bán ra, phương án nào có tE
l nh phí trên bi n phí cao hơn thì s& có m c t(ng l i nhu n cao hơn và ngư c l i
L i nhu n = T'ng doanh thu – T'ng bi n phí – T'ng nh phí
Trang 30Thông tin k toán c n cung c p cho nhà qu n tr th hi n qua b ng phân tích
k t qu kinh doanh các s n phCm sau:
B ng 1.4: Báo cáo k t qu ho#t ng kinh doanh theo s n ph&m
Ch( tiêu S n ph&m A S n ph&m B
Tùy thu c vào tính cách nhà qu n tr , môi trư ng kinh doanh s& quy t nh
l a ch"n phương án có tE l nh phí trên bi n phí cao hay th p N u nhà qu n tr
mu n tránh r i ro trong môi trư ng b t 'n thì s& l a ch"n phương án có tE l này
th p và ngư c l i
Phư ng pháp phân tích òn b&y kinh doanh
nghiêng òn bCy kinh doanh cho bi t t c t(ng gi m l i nhu n trên 1% doanh thu t(ng thêm Theo ó, òn bCy kinh doanh ư c tính b%ng công th c sau:
Thông tin k toán v nghiêng òn bCy kinh doanh giúp nhà qu n tr nhanh chóng th y ư c nh ng bi n ng trong doanh s n l i nhu n mà không c n ph i
l p các báo báo thu nh p chi ti t N u m t doanh nghi p càng g n n i m hòa v n thì ch c n t(ng doanh thu m t lư ng nh c ng t(ng m t lư ng l n l i nhu n
Phư ng pháp phân tích i m hoà v n
i m hòa v n là i m t i ó doanh thu v a bù p h t chi phí ho t ng
s n xu t kinh doanh b ra, trong i u ki n giá bán d ki n hay giá bán ư c th trư ng ch p nh n Khi ó s dư m phí b%ng t'ng nh phí Do ó, nhà qu n tr
c n ư c cung c p thông tin k toán v s n lư ng hòa v n ho*c doanh thu hòa v n
Trang 311.2.2.2 Các quy t nh v ngu n nhân l c
Quá trình s n xu t hàng hóa ho*c cung c p d ch v c a doanh nghi p
th c hi n thông qua con ngư i, th hi n s áp d ng ki n th c, k$ n(ng và n(ng l c c a h" Khi tiêu dùng ngu!n nhân l c, nó tr thành chi phí i v i doanh nghi p Các quy t nh c a nhà qu n tr v ngu!n nhân l c g n li n v i
vi c thi t k công vi c, tuy n d ng, ào t o, khích l và khen thư ng Như v y,
v n tr"ng tâm c a các quy t nh v ngu!n nhân l c là b trí công vi c h p
lý có th th c hi n nh ng ch c n(ng c a mình, nhà qu n tr c n các thông tin k toán v chi phí lao ng Như v y, công c k toán ch ng minh cho các quy t nh v ngu!n nhân l c là chi phí lao ng t(ng thêm
V m*t ng n h n, chi phí lao ng bao g!m chi phí lương, các kho n trích theo lương và lương khác, bao g!m c các hình th c tr lương không b%ng
ti n m*t Trong chi phí lao ng còn bao g!m c th i gian ngư i lao ng ư c
tr lương nhưng không làm vi c và th i gian ngư i lao ng tr ng thái làm
vi c nhưng l i không sinh l i cho doanh nghi p Nh ng th i gian này u làm t(ng chi phí lao ng nhưng không óng góp và n(ng l c s n xu t th c t c a doanh nghi p Thông tin k toán ph i cung c p ư c th i gian làm vi c và sinh
l i th c t xem xét kh n(ng óng góp trong n(ng l c s n xu t c a doanh nghi p
V m*t dài h n, ngư i lao ng thư ng ư c tuy n d ng và ào t o trư c khi sinh l i cho doanh nghi p, nh ng chi phí này dù b t k quy t nh là gì
Trang 32c ng không th tránh kh.i Do ó, trong dài h n, c n xem xét chi phí lao ng t(ng thêm
Thông tin k toán truy n th ng xem xét tiêu dùng lao ng trong s n xu t hàng hóa và cung c p d ch v là bi n phí Tuy nhiên, vi c c t gi m nhân s s&
m t nhi u th i gian c ng như các quy nh b o v quy n l i ngư i lao ng khi n nhi u doanh nghi p xem chi phí lao ng trong ng n h n là chi phí c
xu t kinh doanh có gi i h n Do ó, khi nói n các quy t nh u tư là nói
n các quy t nh v dài h n, ch+ng h n, quy t nh v vi c m r ng quy mô,
Trang 33quy t nh trang b máy móc, quy t nh l a ch"n thi t b s n xu t khác nhau, quy t nh l a ch"n phương án mua hay thuê tài s n
Tùy m c tiêu mà các nhà qu n tr có th s d ng các phương pháp khác nhau ánh giá d án u tư, theo ó thông tin k toán c n thi t cho m i phương pháp c ng khác nhau Thông thư ng, ch ng minh cho các quy t
nh u tư, công c k toán ư c s d ng ch y u là các phân tích ch s tài chính trên cơ s 3 phương pháp chính g!m su t sinh l i k toán, th i gian hoàn
v n và dòng ti n chi t kh u
Su t sinh l i k toán (ROI k toán)
Su t sinh l i k toán ư c tính theo tE l ph n tr(m l i nhu n ư c t o ra
so v i v n u tư Nó c ng tương t v i khái ni m ROI Theo su t sinh l i k toán, chi phí kh u hao ư c lo i tr tính l i nhu n và v n u tư còn l i cho các n(m
Thông thư ng, nhà qu n tr s& tính cho toàn b giai o n u tư, theo ó,
su t sinh l i k toán b%ng l i nhu n trung bình chia cho u tư trung bình Trong ó, l i nhu n trung bình b%ng t'ng l i nhu n chia cho t'ng s n(m u
tư, u tư trung bình là n a t'ng u tư ban u
N u nhà qu n tr s d ng phương pháp này, thông tin k toán c n cung
c p ra quy t nh là t'ng v n u tư ban u, s n(m u tư và l i nhu n ư c tính Phương pháp này chưa tính n th i gian hoàn v n c ng như quy mô u
tư
Th)i gian hoàn v n
Phương pháp này ng trên khía c nh dòng ti n tính toán li u d án
m t bao nhiêu th i gian bù p l i u tư ban u D án nào có th i gian hoàn v n càng ng n thì càng t t
Trang 34Nhà qu n tr s d ng phương pháp này c ng c n ư c cung c p các thông tin k toán c ng tương t như phương pháp su t sinh l i k toán
Tuy nhiên c hai phương pháp su t sinh l i k toán và th i gian hoàn v n
u chưa tính n giá tr c a ti n t theo th i gian, vì th i gian u tư khác nhau s& cho giá tr dòng ti n không gi ng nhau
Dòng ti n chi t kh u
Kh c ph c như c i m c a hai phương pháp trên, phương pháp dòng ti n chi t kh u quy giá tr c a dòng ti n trong tương lai v hi n t i d a trên m t tE l chi t kh u g"i là chi phí v n c a doanh nghi p Hi n nay, các phương pháp chi t kh u dòng ti n ư c s d ng khá ph' bi n là giá tr hi n t i ròng và tE
su t sinh l i n i b
- Giá tr hi n t#i ròng (NPV)
Giá tr hi n t i ròng chi t kh u dòng ti n trong tương lai th hi n giá
tr hi n t i c a nh ng dòng ti n này !ng th i so sánh v i giá tr hi n t i kho n
u tư ban u
Trong ó: NPV: Giá tr hi n t i ròng
PV: Hi n giá dòng ti n Vo: V n u tư ban u
TE su t chi t kh u ư c tính d a trên chi phí v n c a doanh nghi p Khi
ó d án ch ư c quy t nh u tư khi giá tr hi n t i ròng dương
Như v y, thông tin k toán c n ra quy t nh u tư i v i phương pháp này bao g!m d ki n dòng ti n trong tương lai, chi phí v n c a doanh nghi p và v n u tư ban u
Tuy nhiên, n u có nhi u d án có NPV dương thì có th x p h ng ưu tiên b%ng cách dùng qu$ giá tr gia t(ng CVA, ư c tính b%ng tE s gi a NPV trên
v n u tư ban u
NPV = PV – Vo
Trang 35Su t sinh l i n i b (IRR)
Theo phương pháp này, tE su t chi t kh u ư c n i suy sao cho giá tr
hi n t i ròng b%ng 0 Khi ó, d án nào có tE su t sinh l i cao nh t và th.a i u
ki n tE su t ó cao hơn chi phí v n s& ư c ch"n
i v i phương pháp này, thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr bao g!m dòng ti n ư c tính và v n u tư ban u c ng như chi phí
v n ư c dùng so sánh
Vi c l a ch"n k$ thu t nào ra quy t nh u tư tùy thu c vào m c tiêu
c a nhà qu n tr N u không tính n y u t th i gian, có th l a ch"n phương pháp
tE su t sinh l i k toán, tuy nhiên, i v i m t s d án, nh ng n(m u có kh n(ng sinh l i cao nhưng v m*t dài h n có th b t l i Vi c ánh giá nhà qu n tr thư ng d a trên k t qu ng n h n vì th phương pháp này có th ư c m t s nhà
qu n tr ưa chu ng N u m c tiêu doanh nghi p là hoàn v n càng nhanh càng t t, nhà qu n tr có th s d ng nh ng thông tin k toán cung c p v th i gian hoàn v n, tuy nhiên phương pháp này vDn chưa tính n giá tr ti n t theo th i gian Do ó, thông tin k toán i v i phương pháp chi t kh u dòng ti n ư c coi là áng tin c y hơn c
1.3 M!c tiêu thi t l"p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n
tr
Thông tin k toán óng vai trò quan tr"ng trong quá trình ra quy t nh c a nhà qu n tr Thông tin k toán càng áng tin c y, càng phù h p thì tính úng n
c a quy t nh càng cao Thông tin ư c gi i thích càng ơn gi n và d) hi u thì
vi c x lý ưa ra quy t nh c a nhà qu n tr càng ít t n kém th i gian Thông tin càng k p th i thì phương án ư c ưa ra trong quy t nh c a nhà qu n tr càng hi u
Trang 36qu Do ó vi c thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr
ph i hư ng n nh ng m c tiêu trên
M!c tiêu 1: Vi c thi t l p thông tin k toán ph i phù h p v i lo i quy t nh
cung như c p b c c a nhà qu n tr doanh nghi p *c i m c a t ng lo i quy t
nh khác nhau, nhu c u ư c cung c p nh ng thông tin k toán c n thi t c ng không gi ng nhau Ngoài ra, m c yêu c u thông tin k toán ph thu c t ng c p
b c qu n tr như ã phân tích trong chương 1 Do ó, khi thi t l p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr ph i hư ng n m c tiêu phù h p
M!c tiêu 2: Vi c thi t l p thông tin k toán ph i m b o thông tin ư c
cung c p ph i áng tin c y B t c quy t nh nào c ng v y, n u i m b t u là thông tin không chính xác thì kh n(ng i ch ch hư ng ban u c a quy t nh s& khó tránh kh.i, k t qu là vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr không hi u qu th m chí còn t'n h i n doanh nghi p
M!c tiêu 3: Vi c thi t l p thông tin cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr
doanh nghi p ph i hư ng n tính k p th i N u vi c cung c p thông tin k toán
ch m ch p, khi thông tin k toán ư c cung c p n nhà qu n tr thì cơ h i ã m t,
nh t là trong b i c nh c nh tranh gay g t gi a các doanh nghi p nói chung, các doanh nghi p ngành d ch v nói riêng
M!c tiêu 4: Vi c thi t l p thông tin cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr
doanh nghi p ph i nh t quán và d) hi u i v i ngư i s d ng, ây là nhà qu n tr trong quá trình ra quy t nh Th c hi n ư c i u này m i th c s h tr ư c quá trình x lý nh%m ưa ra gi i pháp thích h p c a nhà qu n tr Nó không nh ng m
b o n i dung thông tin k toán cung c p ư c ti p nh n úng như ban u mà còn
ti t ki m ư c th i gian c ng như các ngu!n l c mà nhà qu n tr ph i b ra
Trang 37K T LU N CH NG 1
Nh v y, thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr trong doanh nghi p óng vai trò vô cùng quan tr ng t khâu nh h ng, nh n di n th c
tr ng, ki m soát n vi c s d ng t i u các ngu n l c Tùy thu c vào t ng ho t
ng hay c p qu n tr , các thông tin k toán c cung c p s có n i dung, m c phân tích khác nhau Bên c nh các thông tin tiêu chu n n i b , nhà qu n tr còn
c n các thông tin linh ho t, phù h p có th a ra các quy t nh h p lý Do ó,
vi c cung c p thông tin k toán cho vi c ra quy t nh c a nhà qu n tr ph i h ng
n tính phù h p, áng tin c y, k p th i và nh t quán, d hi u i v i ng i s
d ng
Trang 38CH NG 2: TH*C TR+NG THÔNG TIN K TOÁN CHO VI C RA QUY T NH C A NHÀ QU N TR T+I
VI,N THÔNG TP H- CHÍ MINH
2.1 Gi i thi u doanh nghi p
2.1.1 Gi i thi u chung
Vi)n Thông TP H! Chí Minh (VNPT TP H! Chí Minh) ư c 'i tên theo
gi y phép kinh doanh s 4116001102 ư c c p ngày05/01/2008 như sau:
Tên y : Chi nhánh T p oàn Bưu chính vi)n thông Vi t Nam - Vi)n thông Thành ph H! Chí Minh
Tên giao d ch: VNPT Thành ph H! Chí Minh
ph n chuy n giao công ngh cho 23 t nh thành trong c nư c; t' ch c qu n lý và khai thác m ng lư i v i dung lư ng g n 2 tri u s i n tho i trong th i gian dài v i
ch t lư ng d ch v m b o; c ng l n u tiên t i Vi t Nam kinh doanh các d ch v
m i v i công ngh m i như: i n tho i di ng Call-link, gi i áp thông tin qua
i n tho i 108, h th ng vô tuy n n i th , h th ng vô tuy n c nh, d ch v truy n
s li u, h i ngh truy n hình, thông tin giáo d c… ơn v ã tri n khai các d án l n
t i Sea games 22, h i ngh APEC 2006, MAN - m ng truy nh p b(ng r ng, …
Trang 39Theo quy t nh s 496/Q -H QT ngày 15/11/2007, H i !ng qu n tr T p oàn phê duy t phương án chia tách bưu chính vi)n thông trên a bàn các t nh, thành ph Theo ó, t Bưu i n t nh hình thành 2 ơn v m i:
+ M t ơn v là Bưu i n t nh, thành ph m i tr c thu c T'ng công ty Bưu chính Vi t Nam, có ch c n(ng qu n lý m ng lư i bưu chính và kinh doanh các d ch
v bưu chính và th c hi n các nhi m v công ích trên a bàn t nh, thành ph
+ ơn v còn l i là vi)n thông t nh, thành ph (g"i là Vi)n thông t nh, thành
ph ), tr c thu c Công ty mF - T p oàn bưu chính vi)n thông Vi t Nam (VNPT),
có ch c n(ng qu n lý m ng lư i vi)n thông n i h t và kinh doanh các d ch v Vi)n thông, công ngh thông tin trên a bàn t nh, thành ph
Vi)n Thông TP H! Chí Minh luôn *t m i quan tâm v nhu c u khách hàng lên hàng u Công ngh và d ch v là th m nh c a Vi)n thông TP H! Chí Minh nh%m m c tiêu khách hàng c n gì ơn v áp ng và yên tâm v ch t lư ng d ch v
c ng như ch t lư ng ph c v
V i t m nhìn chi n lư c tr thành nhà cung c p gi i pháp truy n thông tích
h p s m t t i TP H! Chí Minh, Vi)n Thông TP H! Chí Minh xác nh cho mình
s m nh luôn sGn sàng cung c p gi i pháp t t nh t cho khách hàng trên kh p a bàn TP.H! Chí Minh
Doanh nghi p th c hi n hư ng n ng m hóa toàn b m ng cáp vi)n thông cùng xã h i t o nên môi trư ng s ch Fp, thông thoáng cho thành ph Hi n nay, doanh nghi p không ng ng ng d ng công ngh m i t o ra nh ng gi i pháp truy n thông tích h p hi n i nh%m góp ph n phát tri n n n kinh t , nâng cao i
s ng con ngư i, cùng c ng !ng ti n t i xã h i th nh vư ng và làm cho môi trư ng ngày càng thân thi n hơn
V quan h h p tác
Vi)n thông TP.H! Chí Minh ã và ang sGn sàng ph c v cho s phát tri n
h t ng thông tin c a TP.H! Chí Minh, c a Vi t nam và khu v c kinh t tr"ng
i m; là nhà cung c p gi i pháp và d ch v vi)n thông công ngh thông tin t i khu
Ch xu t - khu Công nghi p, khu Công ngh cao, Công viên Ph n m m, i h"c
Trang 40Qu c gia … t i TP H! Chí Minh và các t nh lân c n; sGn sàng cung c p d ch v vi)n thông a d ng v i ch t lư ng cao nh t trên h t ng m ng cáp quang trong các khu ô th m i ơn v ã và ang h p tác xây d ng h t ng m ng vi)n thông !ng
b v i h t ng các ngành: giao thông, i n l c, c p thoát nư c m b o tính
S 2.1: V trí c a Vi/n Thông TP H Chí Minh trong c c u t ch c T"p
oàn Bưu chính Vi/n Thông Vi t Nam