Rối loạn toan kiềm phương thùy

Mục tiêu  Giới thiệu công cụ và các thông số thường dùng trong phân tích và đánh giá acid-based  Tiếp cận một cách hệ thống rối loạn acid-base  Những rối loạn acid-base đơn giản 3...

Thăng bằng kiềm toan

Hồ Phương Thùy

2 2

Mục tiêu

 Giới thiệu công cụ và các thông số thường dùng trong phân tích và đánh giá acid-based

 Tiếp cận một cách hệ thống rối loạn acid-base

 Những rối loạn acid-base đơn giản

3

bệnh vỏ thượng thận, suy giáp

5

Chỉ định lấy khí máu (2/2)

hoặcruột non, tụy tạng

máy, nuôi dưỡng tĩnh mạch, lọc thận, truyền

dịch và truyền máu số lượng lớn, điều trị lợi tiểu.

6

Động mạch bẹn

Safest

7

Tiếp cận

Bước 1: pH – Máu nhiễm toan / kiềm

9

Tiếp cận

Bước 2 Hô hấp hay chuyển hóa?

10

Hô hấp pH giảm PaCO2 tăng

Hô hấp pH tăng PaCO2 giảm

Chuyển hóa pH giảm PaCO2 giảm

Chuyển hóa pH tăng PaCO2 tăng

……… ngay lập tức

Bù trừ thường không tái lập pH về giá trị bình thường

và không có bù trừ quá mức

12

Sự thay đổi bù trừ

RL toan - kiềm Thay đổi tiên phát Thay đổi bù trừ

Toan CH HCO3- ↓ PaCO2 ↓

Kiềm CH HCO3- ↑ PaCO2 ↑

Toan HH PaCO2 ↑ HCO3- ↑

Kiềm HH PaCO2 ↓ HCO3- ↓

13

Note: Trong RLCH, PaCO2 xấp xỉ bằng 2 số đầu sau dấu phẩy của pH

14

Nếu bù trừ không đạt đến mức mong đợi

Rối loạn toan kiềm phối hợp

15

Case

Bệnh nhân nữ 28 tuổi nhập viện vì mệt.

Bệnh nhân tự làm cho nôn nhiều lần trong thời gian gần đây do vì lý do tâm lý.

Bệnh nhân than dị cảm đầu chi, sụt cân.

Khám:

Bệnh nhân tỉnh

Huyết áp 90/70 mmHg

16

Phân tích?

17

Phân tích

Bước 1: pH = 7,61 > 7,45 : kiềm máu

Bước 2: HCO3- = 44 mm/l > 22 : kiềm CH

Bước 3: tính bù của hô hấp

PaCO2 dự đoán = (0,7 x 44) + 20 = 50,8

PaCO2 thực tế thấp hơn PaCO2 dự đoán:

có kiềm hô hấp kèm theo.

18

Hiệu chỉnh Anion Gap:

Albumin máu: 70% anion không nhận biết.

Albumin giảm 1g/dl làm anion gap giảm 2.5 mEq/L.

AG hiệu chỉnh= AG + [2.5 x (4.5 - Albumin bệnh

nhân)]

20

AG Tăng

Khi nhiễm các acid cố định:

HX+ NaHC03 → NaX+ H20 + C02

X là anion của các acid cố định, không đo

được trên xét nghiệm thông thường.

1 mEq HC03 mất đi được thay bằng 1 mEq X

và Cl- không thay đổi, nên khoảng trống anion

sẽ tăng

22

Trường hợp đặc biệt:

Nhiễm acid HCl (toan CH do tiêu chảy, toan hóa ống thận, dùng Acetazolamide)

Mặc dù đây là nhiễm acid cố định nhưng

khoảng trống anion bình thường.

23

Δ AG/Δ HC03 Cơ chế toan chuyển hóa

<1 Toan CH ↑ AG + Toan CH không ↑

AG

>2 Toan CH ↑ AG + Kiềm chuyển hóa

25 25

26 26

Toan hô hấp

27

28 28

29 29

30 30

Kiềm hô hấp

31

32 32

33 33

34 34

35 35

Kiềm chuyển hóa

36

37 37

Acid chuyển hóa

38

39 39

40 40

41 41

42 42

43 43

44 44

45 45

46 46

47 47

48 48

49 49