Phõn loại rối loạn nhịp tim 1 RL nhịp xoang Nhịp nhanh xoang, nhịp chậm xoang, loạn nhịp xoang, HC suy nút xoang RL nhịp nhĩ NTT/N, cuồng nhĩ, rung nhĩ, nhịp nhanh nhĩ RL nhịp tại bộ n
Trang 2ĐẠI CƯƠNG
Trang 4 Rối loạn nhịp tim (RLNT) sẽ xẩy ra khi nhịp
của nút xoang (hay nhịp xoang) bị rối loạn hay bị thay thế bằng nhịp bất thường khác
RLNT là một biến chứng thường gặp trong
nhiều bệnh tim mạch, là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây tử vong
Vì vậy, các RLNT cần được chẩn đoán một
cách nhanh, chính xác, để có phương thức
điều trị hợp lý, kịp thời
Trang 5nguyªn nh©n g©y rèi lo¹n nhÞp tim
Trang 62 Rèi lo¹n ®iÖn gi¶i
T¨ng, gi¶m Kali m¸u
Gi¶m Magiª m¸u
Trang 74 Do thÇy thuèc g©y ra
PhÉu thuËt tim
T¹o nhÞp tim
Th«ng tim
Sinh thiÕt c¬ tim
C¸c thuèc chèng lo¹n nhÞp tim: digitalis, cordarone…
Trang 9Phõn loại rối loạn nhịp tim (1)
RL nhịp xoang
Nhịp nhanh xoang, nhịp chậm xoang, loạn nhịp xoang, HC suy nút xoang
RL nhịp nhĩ
NTT/N, cuồng nhĩ, rung nhĩ, nhịp nhanh nhĩ
RL nhịp tại bộ nối nhĩ thất
Blốc nhĩ thất, Nhịp thoát bộ nối, NTT bộ nối,
RL nhịp thất
NTT/T, NNT, xoắn đỉnh, RT
Trang 10Các rối loạn nhịp nhanh
Nhịp nhanh xoang, nhịp nhanh nhĩ, nhịp nhanh trên thất, rung nhĩ, cuồng nhĩ, nhịp nhanh thất, xoắn đỉnh, rung thất
Trang 11ChÈn ®o¸n rèi lo¹n nhÞp tim
Trang 12®iÒu trÞ rèi lo¹n nhÞp tim
Trang 13bảng phân loại các thuốc chống loạn nhịp tim
Lidocaine Mexiletine Tocainide Phenytoine
Flecainide Propafenone Encainide Lorcainide Moricizine
ii
Chẹn bêta giao cảm
Acebutolol Oxprenolol Propranolol Pindolol Metoprolol Atenolol Nadolol Timolol
iii
Kéo dài thời gian tái cực
Amiodarone Sotalol Bretylium
iv
Chẹn dòng Canxi vào tế bào
Verapamil Diltiazem Bepridine Mibefradil
IA
IB
IC
ổn định màng tế bào
Trang 14CÂU HỎI
Thuốc chẹn kênh calci Verapamil thuộc nhóm nào trong bảng phân loại thuốc chống rối loạn nhịp của Vaughan-Williams:
A: Nhóm 1 B: Nhóm 2 C: Nhóm 3 D: Nhóm 4
TRẢ LỜI: Nhóm IV
Trang 17Mét sè rèi lo¹n nhÞp tim
Th¦êng gÆp
Trang 18Nguyªn nh©n
Sinh lý: lo sî, g¾ng søc
BÖnh lý: sèt, tôt HA, cưêng gi¸p, thiÕu m¸u, mÊt nưíc, t¾c m¹ch phæi, suy tim, sèc…
NhÞp nhanh xoang
Trang 22§iÒu trÞ
- §iÒu trÞ nguyªn nh©n lµ chñ yÕu
- Thuèc: chÑn bªta giao c¶m, chÑn kªnh canxi, digitalis (Digoxin)…
Trang 23 Là một nhát bóp ngoại lai, đến sớm
và giao thoa với hoặc thay thế một nhịp cơ sở
Ngoại tâm thu quan trọng ở chỗ là
có thể khởi động hoặc báo trước
một số loạn nhịp khác như: rung nhĩ, nhịp nhanh thất, rung thất
Ngoại tâm thu
Trang 24 Nghe tim: nhát bóp đến sớm, nghỉ bù
Trang 25Ngo¹i t©m thu nhÜ
Trang 26Ngo¹i t©m thu nhÜ
Trang 27Ngo¹i t©m thu thÊt
Trang 30Ngo¹i t©m thu bé nèi
Trang 31§iÒu trÞ ngo¹i t©m thu
NTT kh«ng hoÆc Ýt g©y triÖu chøng, x¶y ra
trªn bÖnh nh©n kh«ng cã bÖnh lý tim m¹ch thùc tæn: thưêng kh«ng cÇn ®iÒu trÞ
NTT g©y nhiÒu triÖu chøng hoÆc x¶y ra trªn
nÒn bÖnh tim m¹ch thùc tæn: chÑn bªta
giao c¶m, amiodarone…
§iÒu trÞ NTT thÊt b»ng n¨ng lưîng sãng
radio qua ®ưêng èng th«ng (RF)
Trang 32 Là tình trạng tâm nhĩ không co bóp
mà từng thớ cơ nhĩ rung lên do tác
động của những xung động rất
nhanh (400ck/p) và rất không đều
Cơ chế:
Nhiều vòng vào lại
ổ ngoại vị
rung nhĩ
Trang 33Go AS et al JAMA 2001;285:2370-2375
Trang 35Điện tâm đồ
Mất hẳn sóng "P", thay thế bằng sóng "f" (Tần số: 400-600 ck/ph)
Nhịp thất không đều (các khoảng
RR dài ngắn khác nhau)
Hình thái QRS thay đổi (rộng, hẹp, cao, thấp)
Trang 36Rung nhĩ với đáp ứng thất nhanh
Trang 37Rung nhĩ mạn tính
Trang 38Rung nhĩ/ Block nhĩ thất cấp III
Trang 39Rung nhĩ/ Hội chứng WPW
Trang 40Điều trị
Chuyển nhịp xoang và duy trì nhịp
xoang nếu có thể: sốc điện, thuốc
Kiểm soát tần số đáp ứng thất: digoxin,
chẹn bêta giao cảm, chẹn kênh calci, amiodarone…
Dự phòng huyết khối tắc mạch:
heparin, thuốc đối kháng vitamin K,
thuốc chống đông uống mới (NOAC)
Trang 41Shock ®iÖn ®iÒu trÞ rung nhÜ
Trang 42TRƯỚC SHOCK ĐIỆN
Trang 43SAU SHOCK ĐIỆN
Trang 44Cục máu đông hình thành trong nhĩ trái
ở bệnh nhân rung nhĩ
Điều trị chống đông là bắt buộc ở bệnh
nhân có nguy cơ cao
Trang 45Phương pháp mới
Điều trị rung nhĩ bằng năng lượng sóng tần số radio qua đường ống thông sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều
các buồng tim (3D mapping system)
Trang 46Nguyên lý đốt điện:
cô lập các tĩnh mạch phổi bằng RF
Trang 48Một ca đốt điện điều trị rung nhĩ
tại Viện Tim mạch Việt Nam
Trang 49CÂU HỎI
Điều trị rung nhĩ bao gồm ba vấn đề cơ bản:
A: Giảm đáp ứng tần số thất, shock điện, phẫu thuật cắt khía cơ nhĩ
B: Giảm đáp ứng thất, chuyển nhịp và duy trì nhịp xoang, chống đông
C: Chuyển nhịp xoang, chống đông, tăng tần
số thất trong rung nhĩ chậm
D: Tạo nhịp tim, giảm đáp ứng tần số thất, chống đông
TRẢ LỜI: B
Trang 50Tim nhanh kÞch ph¸t trªn thÊt
Supraventricular tachycardia
Trang 51 PhÇn lín c¬n nhÞp nhanh kÞch ph¸t
trªn thÊt xÈy ra ë ngưêi kh«ng cã bÖnh thùc thÓ ë tim (cßn gäi lµ c¬n Bouveret)
Nguyªn nh©n
Trang 52 Cơn bắt đầu và kết thúc đột ngột
Tim đập nhanh và mạnh (cảm giác đánh
trống ngực)
Khó thở, đau ngực, có khi ngất
Nếu cơn kéo dài nhiều ngày => có thể
có biểu hiện của suy tim: gan to, tĩnh
mạch cổ nổi…
Lâm sàng
Trang 54điện tâm đồ
Trang 55Điện tâm đồ trong cơn tim nhanh
Trang 57Điện tâm đồ với chuyển đạo thực quản
Trang 58Xử trí tim nhanh trên thất
Trang 59Shock điện cấp cứu
Cơn tim nhanh gây rối loạn huyết động
(tụt HA, khó thở, rối loạn tâm thần cấp )
Xem xét dùng Adenosin khi chuẩn bị
shock điện (ACC/AHA 2010)
Shock điện khi các biện pháp cắt cơn sẵn
có khác thất bại cho dù BN có huyết động
ổn định
Trang 60Tim nhanh trên thất kèm bloc nhánh
Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice 6 th Edition
Trang 61Cơn Tim nhanh vào lại nhĩ thất kiểu ngƣợc chiều (Antidromic AVRT)
Trang 62Nếu huyết động ổn định:
Tiến hành lần lượt các biện pháp
để cắt cơn dựa theo chẩn đoán
điện tâm đồ
Trang 63 Cúi gập người “gò lưng tôm”
Trang 64 Xoa xoang cảnh
Ấn nhãn cầu
Các biện pháp cường phế vị
mạnh hơn
Trang 65Xoa xoang cảnh hoặc ấn nhãn cầu
Xoang cảnh nằm giữa góc hàm sau và bờ trên sụn giáp Day nhẹ bằng 2, 3 ngón tay, độ 20
giây, từng bên một, nếu không cắt cơn nghỉ 1 phút rồi xoa sang bên kia, không nên xoa 2 bên cùng một lúc Nếu nhịp tim chậm lại, ngừng
xoa ngay
ấn nhãn cầu: BN nằm ngửa, nhắm mắt lại ấn 2 nhãn cầu bằng 2 ngón tay cái, 4 ngón tay kia của 2 tay giữ phía chẩm, ấn từ vừa đến mạnh
từ 1-5 phút Khi cơn dứt, phải ngừng tay ngay
Trang 66Xoa xoang cảnh
Trang 67 Cắt các cơn tim nhanh do cơ chế vào lại:
Trang 68 Adenosin là lựa chọn đầu tiên để cắt cơn tim nhanh do vào lại
Trang 69Cắt cơn hoặc giảm tần số thất
bằng thuốc
Trang 70 Chỉ định khi dùng thuốc thất bại hoặc cơn tái phát nhiều lần dẫn tới nguy cơ quá liều thuốc
Đặt tạo nhịp tạm thời thất hoặc nhĩ qua đường tĩnh mạch
Tạo nhịp vượt tần số cơn tim nhanh
(overdriving) để tạo ra các thời kỳ trơ cắt cơn tim nhanh do vào lại
Cắt cơn bằng tạo nhịp vượt tần số
Trang 72Cắt cơn bằng tạo nhịp vượt tần số
Trang 73 Dự phòng cơn bằng thuốc
Triệt đốt bằng năng lượng sóng có tần số radio (đốt điện): chỉ định cho phần lớn các loại nhịp nhanh trên thất, phương pháp
điều trị mang tính triệt để và là lựa chọn hiện nay
Xử trí dài hạn
Trang 75ABL
Trang 77CÂU HỎI
Thuốc cần lựa chọn đầu tiên để cắt cơn tim nhanh trên thất:
A: Adenosin B: Lidocain C: Cordarone D: Chẹn kênh calci
TRẢ LỜI: A
Trang 78Tim nhanh thÊt
ventricular tachycardia
Trang 79 Là cơn tim nhanh có nguồn gốc từ tâm thất
Có thể gây rối loạn huyết động nặng, nguy hiểm đến tính mạng
Thường gặp ở bệnh nhân có bệnh lý tim
thực tổn: bệnh mạch vành, NMCT, viêm cơ tim, suy tim
Các nguyên nhân khác: ngộ độc, điện giật, tai biến thuốc…
đại c Ương
Trang 80 Cơn khởi đầu và kết thúc không đột ngột
nh trong nhịp nhanh trên thất
BN thường rất mệt, khó thở, đau ngực,
có khi ngất xỉu do rối loạn huyết động
Trang 81 TÇn sè QRS: 160-220 ck/ph
QRS thưêng gi·n réng, tr¸t ®Ëm, cã mãc
Trang 82Ph©n lo¹i tim nhanh thÊt
Trang 83Tim nhanh thất
Trang 84Cuồng thất
Trang 85Tim nhanh thất đa dạng
Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice 6 th Edition
Trang 86Xoắn đỉnh
Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice 6 th Edition
Trang 87Rung thất
Trang 88Rung thÊt
Trang 89 Thở ôxy, đường truyền TM, monitor…
Ngừng ngay digitan nếu đang dùng
Điều chỉnh các rối loạn điện giải…
Nếu tình trạng nguy kịch (tụt HA, khó thở,
đau ngực, rối loạn tâm thần…): phải sốc
điện ngay với liều 200-300w/s
Rung thất: cấp cứu ngừng tuần hoàn: ép tim, phá rung (shock điện không đồng bộ)
điều trị
Trang 90NÕu t×nh tr¹ng chung kh«ng qu¸ nguy kÞch: cã thÓ tiªm TM 1 trong nh÷ng lo¹i thuèc chèng lo¹n nhÞp sau:
Trang 91Shock điện chuyển nhịp nếu dùng
thuốc không cắt đợc cơn
Các phương pháp điều trị khác:
– Tạo nhịp vượt tần số: có hiệu quả với cơn
tim nhanh do cơ chế vào lại
– Triệt đốt bằng năng lượng sóng có tần số
radio qua đường ống thông: điều trị triệt để với tỉ lệ thành công cao
Trang 93TÌM VÀ TRIỆT ĐỐT Ổ NGOẠI VỊ TRONG
ĐƯỜNG RA THẤT PHẢI
Trang 94TÌM VÀ TRIỆT ĐỐT Ổ NGOẠI VỊ TRONG
GỐC ĐỘNG MẠCH CHỦ
Trang 95CÂU HỎI
Thuốc nào dưới đây là CHỐNG CHỈ ĐỊNH
trong cơn tim nhanh thất:
A: Cordarone B: Lidocain C: Digoxin D: Adenosin
TRẢ LỜI: C
Trang 96BlOcK nhÜ thÊt
Atrio-ventricular blocks
Trang 97• Blèc nhÜ thÊt cÊp III
(blèc nhÜ thÊt hoµn toµn)
Trang 98Blốc nhĩ thất cấp I
• Khoảng PR > 200 ms
• Do chậm trễ dẫn truyền qua nút nhĩ thất
Trang 100Blốc nhĩ thất cấp I
Trang 101• Khoảng PR dài dần ra cho đến khi một sóng P bị
blốc không dẫn được xuống thất
Chu kỳ Wenckebach
Blốc nhĩ thất cấp 2 - Mobitz I
Trang 1037:6 8:7 10:9
Blốc nhĩ thất cấp 2 - Mobitz I
The Wenckebach’s phenomenon
Trang 104• Các khoảng PP vẫn đều và có những nhát bóp nhĩ (P)
không dẫn được xuống thất
– Ví dụ: Blốc 2:1 (2 P đi với 1 QRS)
Blốc nhĩ thất cấp 2 - Mobitz 2
Trang 107• Xung động từ nhĩ không dẫn xuống được thất
– Nhịp thất = 37 ck/ph
– Nhịp nhĩ = 130 ck/ph
– Khoảng PR thay đổi, không còn liên hệ giữa P và R
Blốc nhĩ thất cấp 3
Trang 109Rung nhĩ/ Blốc nhĩ thất cấp 3
Trang 110Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice 6 th Edition
Block nhĩ thất từng lúc
Trang 113 Có khi nghe được tiếng “đại bác”
Trang 114 T¹o nhÞp tim (t¹m thêi): gi¶i ph¸p tèi ưu nhÊt
Trang 115T¹o nhÞp t¹m thêi
Trang 116Xö trÝ vÒ dµi h¹n
c¸c trưêng hîp blèc nhÜ thÊt g©y nhÞp
chËm cã triÖu chøng, thưêng lµ: Bloc A-V cÊp III, Blèc nhÜ thÊt cÊp II mobitz II
Blèc nhÜ thÊt cÊp I vµ cÊp II theo kiÓu chu
kú Wenckebach thưêng kh«ng g©y triÖu chøng: kh«ng cÇn ph¶i cÊy m¸y t¹o nhÞp
Trang 117CÊy m¸y t¹o nhÞp vÜnh viÔn
Trang 118M¸y t¹o nhÞp tim
Trang 119CÂU HỎI
Thái độ xử trí đúng nhất đối với BAV III có cơn Adams-Stock
A: Digoxin B: Đặt máy tạo nhịp tim tạm thời cấp cứu C: Adrenaline
D: Cordarone
TRẢ LỜI: B
Trang 120Héi chøng nót xoang bÖnh lý
sick sinus syndrome
Trang 121Định nghĩa lâm sàng
– Là tình trạng nút xoang không
đảm bảo đợc chức năng phát
nhịp để duy trì tần số tim thích hợp với với nhu cầu sinh lý cơ thể
Trang 122• Rối loạn dẫn truyền nhĩ-thất có thể gặp
• Cơn tim nhanh nhĩ/ rung nhĩ kịch phát
(HC nhịp nhanh-nhịp chậm)
Nút xoang phát xung không đáp ứng
đủ nhu cầu sinh lý cơ thể
Trang 124NhÞp chËm xoang
Trang 125NhÞp tho¸t bé nèi
Trang 126Ngng xoang
Trang 1271080 1080
Blèc xoang nhÜ
Trang 128Rung/ cuång nhÜ víi t/s thÊt chËm
Trang 129HC nhÞp nhanh-chËm/ ngõng tim
Trang 130• Biến thiên tần số tim trong ngày: tổng thời gian nhịp chậm
• Đoạn ngừng tim dài nhất
• Các rối loạn nhịp tim khác
• Biến đổi bất thờng ST-T
Điện tâm đồ liên tục (Holter)
Trang 131Điện tâm đồ liên tục (Holter)
Trang 133Th¨m dß ®iÖn sinh lý tim
Trang 134§iÒu trÞ
• CÊy m¸y t¹o nhÞp tim tim: t¨ng tÇn
sè tim, c¶i thiÖn triÖu chøng
Trang 135Chest X ray
Trang 144Xin tr©n träng
c¸m ¬n !