Vấn đề đổi mới, hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh cá thể luôn được tổng cục thuế quan tâm và có các biện pháp chỉ đạo: + Dưới sự chỉ đạo của các
Trang 1GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH HẢI DƯƠNG.
3.1 Phương hướng quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh
cá thể tại Cục thuế tỉnh Hải Dương.
Thành phần kinh tế cá thể đang tồn tại song song với các thành phần kinh
tế khác và đang dần phát huy được vai trò nhất định của mình trong việc phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người lao động Vì vậy cần phải nhận thức đúng vị trí của hộ kinh doanh cá thể là một yêu cầu cần thiết
Nền kinh tế tỉnh phát triển đồng nghĩa với ĐTNT ngày càng phát triển, ngày càng đa dạng về hình thức kinh tế, cũng như nội dung kinh doanh, phương pháp và mặt hàng kinh doanh Vấn đề đổi mới, hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh cá thể luôn được tổng cục thuế quan tâm và có các biện pháp chỉ đạo:
+ Dưới sự chỉ đạo của các cấp chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ của các ngành, tiến hành rà soát nắm lại tất cả các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn, phân loại hộ để áp dụng các biện pháp quản lý thu thuế giá trị gia tăng thích hợp theo hướng sau:
- Đối với các hộ kinh doanh lớn thì tiếp tục thực hiện chế độ kế toán; cần tạo điều kiện để áp dụng với hộ có đủ điều kiện mở sổ sách kế toán và lập hóa đơn, chứng từ
- Đối với các hộ kinh doanh vừa và nhỏ: cần phối hợp với Hội đồng tư vấn phường, xã để xác định lại doanh thu, công khai lấy ý kiến và công bố ổn định cho các hộ
- Đối với các hộ có thu nhập thấp: phải làm các thủ tục miễn giảm thuế, công khai cho các hộ kinh doanh biết theo đúng quy trình nghiệp vụ
- Tăng cường quản lý sổ sách và các hóa đơn chứng từ: những hộ kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, yêu cầu các chi cục
Trang 2thuế tăng cường thanh tra, kiểm tra để phát hiện kịp thời các trường hợp vi phạm
- Ủy nhiệm thu cho chính quyền các cơ sở các khoản thuế của các hộ thuôc diện ấn định thuế, nhằm đảm bảo thu sát thực tế, chống thất thu thuế, iết kiệm chi phí, tạo điều kiện cho người nộp thuế
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật về thuế,
mở rộng các dịch vụ tư vấn thuế, chú trọng việc giáo dục nghĩa vụ nộp thuế cho người dân, kích thích ý thức tự giác của các đối tượng nộp thuế trong việc kê khai – nộp thuế
- Củng cố bộ máy tổ chức của ngành thuế cho phù hợp với yêu cầu trong thời gian tới; đào tạo đội ngũ cán bộ thuế có năng lực thực sự, có phẩm chất đạo đức tốt để có thể tổ chức thực hiện tốt công tác quản lý thuế lâu dài
- Nâng cao ý thức trách nhiệm cho từng cán bộ thuế, mỗi người phải tự chịu trách nhiệm trước kết quả công tác của mình, gắn kết quả công tác với các hình thức khen thưởng để khuyến khích các cán bộ thuế tích cực hơn trong công tác
- Mục tiêu của ngành thuế luôn là: thu đúng, thu đủ, thu kịp thời vào Ngân sách Nhà nước, không để nợ đọng; không tham mô, không làm thất thoát tiền thuế; phấn đấu hoàn thành dự toán thu ngân sách được giao hàng năm
- Thường xuyên nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý thu thế nhằm mang lại hiệu quả cao nhất và hạn chế thất thoát tiền thuế
Từ phương hướng trên, em xin kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn tỉnh như sau:
3.1.1 Nâng cao tổ chức bộ máy cục thuế và ý thức trách nhiệm của bộ máy quản lý thuế.
+ Tiếp tục sắp xếp lại tổ chức bộ máy ngành thuế phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ trong giai đoạn tới; thống nhất từ nhận thức ý chí và hành động trong toàn cục; sắp xếp lại đội ngũ cán bộ các phòng, chi cục, đội thuế…; bổ nhiệm
Trang 3các cán bộ có phẩm chất đạo đức, có năng lực lãnh đạo, miễn nhiệm các cán bộ kém về đạo đức, năng lực chuyên môn và trình độ lãnh đạo; Đối với các cán bộ
đã quản lý quá lâu trên một địa bàn có người nhà kinh doanh thì thực hiện luân chuyển cán bộ đó sang địa phương khác; xây dựng tiêu chuẩn cán bộ ngành thuế để có hướng đào tạo
+ Tăng cường giáo dục rèn luyện về phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ về tổ chức quản lý cho cán bộ cho thật sự phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế và với quy trình quản lý thuế Bên cạnh đó phải chăm lo đời sống vật chất cũng như tinh thần cho các cán bộ thuế để giúp họ yên tâm công tác và ngăn chặn các tiêu cực có thể xảy ra
3.1.2 Quản lý đối tượng nộp thuế:
+ Duy trì phương pháp quản lý hộ kinh doanh theo đường phổ, thôn xóm được theo dõi trên sổ tay chuyên quản của cán bộ thuế; kiểm tra chặt chẽ những
hộ nghỉ kinh doanh, những hộ kinh doanh thời vụ, làng nghề…; tăng cường kiểm tra đối với những hộ nghỉ kinh doanh, xử lý nghiêm các trường hợp “nghỉ giả”
+ Nghiên cứu, thiết kế lại cấu tạo của mã số thuế để mọi người dễ hiểu,
dễ thực hiện và phát huy tác dụng trong công tác quản lý thu thuế
+ Nên phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng có liên quan và ỦY ban Nhân dân các phường, xã để rà soát, nắm chính xác số hộ thực tế kinh doanh trên địa bàn và quy mô kinh doanh của hộ, đưa hết các hộ đang kinh doanh vào quản lý; chứng nhận và đăng ký thuế cho tất cả hộ kinh doanh; nắm bắt kịp thời các hộ mới kinh doanh để đôn đốc đăng ký mở mã số thuế; cơ quan thuế tổ chức phân loại hộ kinh doanh theo quy mô và ngành nghề kinh doanh để áp dụng các biện pháp quản lý thuế phù hợp theo hướng chuyển đổi các hộ sang nộp thuế theo kê khai, hạn chế nộp theo phương pháp khoán
+ Riêng đối với các hộ kinh doanh về vận tải thì đội thuế cần phối hợp với Hội đồng tư vấn thuế tại địa bàn để nắm lại số hộ có phương tiện vận tải, phân loại hộ kinh doanh nhưng không đăng ký nộp thuế; đồng thời kết hợp với
Trang 4cảnh sát giao thông và cơ quan đăng ký biển số xe để rà soát, nắm được số phương tiện có hoạt dộng kinh doanh, đối chiếu với các phương tiện đã được kê khai để đưa các đối tượng còn sót vào diện quản lý
3.1.3 Quản lý khâu kê khai, nộp thuế.
+ Cần khoán các mức thu thuế cho từng cán bộ, theo dõi kết quả nợ đọng hàng tháng, hàng quý để có cơ sở xét thi đua, khen thưởng
+ Xử lý nghiêm các trường hợp tray ỳ và có biểu hiện của hành vi trốn thuế, tiến hành kiểm tra thường xuyên tất cả các hộ kinh doanh cá thể và các cán
bộ thu thuế để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm
+ Các chi cục thuế phối hợp với kho bạc Nhà nước để tăng cưởng hơn nữa những điểm thu lợi nhuận khi cần, báo cáo với chính quyền địa phương để tạo điều kiện thuận lợi, an toàn cho cả người nộp thuế và người thu tiền thuế
+ Có các chế độ khen thưởng, bồi dưỡng cho các cán bộ làm ngoài giờ để động viên, khuyến khích họ làm việc tích cực hơn,
+ Tăng kinh phí chi cho việc thuê địa điểm, phương tiện vận chuyển, chi phí bảo vệ, chi phí kiểm đếm…
3.1.4 Quản lý căn cứ tính thuế:
Các chi cục thuế căn cứ vào biến động của nền kinh tế: biến động về giá
cả, diễn biến của thị trường mà tiến hành xem xét lại doanh thu của các hộ cho phù hợp Điều này đòi hỏi các cán bộ thuế phải bám sát địa bàn, nắm được sự thay đổi quy mô kinh doanh của các hộ để có căn cứ tính thuế cho sát với thực tế
+ Phòng kiểm tra nội bộ có trách nhiệm chủ trì, đồng thời phối hợp với phòng Tổng hợp và dự toán xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch, đánh giá việc thực hiện quy trình quản lý thu thuế đối với các hộ kinh doanh cá thể của các Chi cục thuế ; kịp thời chấn chỉnh và kiến nghị đối với các trường hợp không thực hiện theo đúng quy trình
+ Trường hợp cán bộ thuế thấy doanh thu kinh doanh của hộ kinh doanh tăng hay giảm 25% so với doanh thu ấn định thì phải lập tức yêu cầu các hộ đó kê
Trang 5khai lại doanh thu, sau đó phải điều chỉnh, ra thông báo và giải thích cụ thể với từng hộ lý do và mức điều chỉnh; áp dụng đồng loạt và công khai điều chỉnh doanh thu như nhau với các hộ có cùng và điều kiện kinh doanh
+ Đối với các ngành còn thất thu nhiều:
- Tuy số thu từ ngành dịch vụ như dịch vụ nhà hàng, khách sạn đều tăng qua các năm, nhưng mức huy động về thuế cho ngân sách Nhà nước còn chưa tương xứng với tiềm năng Các hộ kinh doanh trong ngành này có rất nhiều cách kê khai không trung thực về doanh thu, quy mô kinh doanh Vì vậy, cần tiến hành xác định lại doanh thu của các hộ này cho sát với thực tế
Đối với việc xác định doanh thu đối với ngành ăn uống: các cán bộ quản
lý thuế cần xác định được số hàng hóa mua vào và chế biến mỗi ngày, địa bàn, diện tích kinh doanh, số lượng khách hàng thường đến vào thời điểm nào…
Đối với dịch vụ khách sạn: kiểm tra doanh thu một phòng, quy mô và địa điểm khách sạn…Từ đó phải có phương án bố trí cán bộ thuế phối hợp với Hội đồng tư vấn kiểm tra ngoài giờ để có căn cứ xác định chính xác doanh thu thực tế
- Đối với hoạt động vận tải: tiến hành ủy nhiệm thu cho Ủy ban Nhân dân phường quản lý thu thuế
3.1.5 Chấn chỉnh lại công tác quản lý hóa đơn chứng từ:
Hiện nay công tác quản lý hóa đơn chứng từ ngành thuế còn lỏng lẻo nên một số đối tượng nộp thuế lợi dụng sơ hở, mua khống hóa đơn nhằm mục đích trốn thuế, lậu thuế
Cơ quan thuế cần phải xử lý nghiêm các trường hợp giả mạo hóa đơn chứng từ đối với các hộ kinh doanh, cũng như đối với trường hợp cán bộ thuế thông đồng với các đối tượng nộp thuế nhằm thu lợi cho riêng mình
3.1.6 Tăng cường thanh tra, kiểm tra chống thất thu thuế.
Cần tập trung cho công tác kiểm tra, thanh tra thuế trên mọi khía cạnh, bao gồm: kiểm tra, thanh tra kê khai nộp thuế, sử dụng ấn chỉ thuế…của đối tượng nộp thuế; thanh tra, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ của nộ bộ ngành
Trang 6thuế Khi chức năng thanh tra, kiểm tra được coi trọng thường xuyên thì cơ chế
“tự khai, tự nộp” mới tiến hành một cách thuận lợi được Vì vậy cơ quan thuế phái liên tục nghiên cứu đổi mới nội dung và các biện pháp thanh tra Định hướng cơ bản là pahir phối hợp chặt chẽ với các ngành và cơ quan chức năng để củng cố mạng lưới thông tin, lưu trữ các số liệu để tiến hành thanh tra, có các chương trình kế hoạch với sự hỗ trợ của máy tính để lựa chọn đối tượng tiến hành thanh tra và kiểm tra có hiệu quả
Thêm vào đó, phải đổi mới công tác xử lý tố tụng, khiếu nại, đưa phần xử
lý tố tụng sang cơ quan tư pháp để đúng luật, làm cho người dân tin tưởng hơn; không nên đưa hết tất cả công tác xử lý khiếu nại sang cơ quan hành pháp
3.2.7 Hiện đại hóa cơ sở vật chất kinh tế cho ngành thuế.
+ Để thực hiện tốt luật thuế giá trị gia tăng và công tác quản lý kinh tế, ngành thuế cần phải nối mạng tin học với kho bạc để đáp ứng yêu cầu về xử lý
tờ khai, chứng từ nộp thuế, lưu trữ, bảo quản thông tin trong quá trình quản lý
hộ kinh doanh cá thể
+ Cần hoàn thiện hệ thống mạng nội bộ của ngành thuế để có thể vận hành một cách thông suốt, liên tục hơn nữa giữa Cục thuế với các chi cục và tổng cục thuế; cung cấp các thông tin cơ bản về các đối tượng nộp thuế như: tên, mã số thuế, địa chỉ, vốn kinh doanh…Tất cả các thông tin đó đều được lưu trữ trong hệ thống máy tính, giúp việc quản lý thuế được dễ dàng hơn
3.1.8 Phát triển các dịch vụ tư vấn thuế.
Muốn các đối tượng nộp thực hiện đúng nghĩa vụ nộp thuế của họ thì bản thân họ phải hiểu về thuế giá trị gia tăng cũng như các loại thuế khác Có nhiều
hộ đã hiểu và làm đúng nghĩa vụ của mình Nhưng một số thì trốn tránh nghĩa
vụ nộp thuế; trong đó nhiều trường hợp thì cố tình có những hành vi vi phạm pháp luật về thuế mặc dù đã hiểu rõ về nó; nhưng một số thì trây ỳ, không nộp thuế chỉ vì vẫn còn nhiều khúc mắc, chưa hiểu biết sâu sắc nên vẫn chưa hiểu được tầm quan trọng của thuế cũng như nghĩa vụ nộp thuế của mình Bên cạnh
đó còn có không ít hộ chưa làm đúng theo quy trình nộp thuế đã quy định cũng
Trang 7chỉ vì không có sự hiểu biết thông suốt về thuế Chính vì vậy, các dịch vụ tư vấn thuế đóng một vai trò tương đối quan trọng Tổ chức tốt các dịch vụ tư vấn thuế
sẽ tạo điều kiện cho các đối tượng nộp thuế hiểu rõ được pháp luật về thuế, giải đáp được những khúc mắc của họ; đồng thời các hộ sẽ được hướng dẫn về kê khai, nộp thuế, tính thuế, ghi chép sổ sách hóa đơn chứng từ…Ngoài ra mở rộng các phương thức tư vấn như: trực tiếp đến trung tâm, tư vấn qua điện thoại, trả lời bằng văn bản…Tổ chức tốt các hoạt động của phòng giao dịch một cửa sẽ tạo điều kiện thuận cho người đến làm thủ tục đăng ký nộp thuế và giải đáp các thắc mắc cho đối tượng nộp thuế
Trang 83.1.9 Vận động tuyên truyền pháp luật về thuế.
Xuất phát từ yêu cầu thực tế của việc quản lý thu thuế là thu đúng, thu đủ
và đảm bảo nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước; đồng thời ngăn ngừa tình trạng thất thu, thất thoát thuế Tuy nhiên để làm được điều đó thì công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật thuế là một trong những vấn đề quan trọng Để làm tốt công tác tuyên truyền này thì cần thực hiện hiệu quả các mặt sau:
+ Sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng; ngoài ra cần đưa luật thuế vào chương trình học tập ngay từ bậc phổ thông để giáo dục ý thức chấp hành pháp luật về thuế, cũng như các hiểu biết về luật thuế trong các tầng lớp dân cư Từ đó công tác thuế sẽ ngày càng mang tính xã hội rộng rãi
+ Cần có các chế độ khen thưởng để khuyến khích các tổ chức và các cá nhân thực hiện tốt nghĩa vụ về thuế
+ Quan tâm đến kinh phí và các điều kiện cơ sở vật chất để thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền tư vấn về thuế
3.2 Kiến nghị thực hiện giải pháp.
3.2.1 Kiến nghị với ngành thuế Tỉnh.
+ Ngành thuế tỉnh Hải Dương cần tăng cường, phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí để mở rộng tuyên truyền về chính sách thuế để người dân có thể hiểu và tự giác thực hiện nghĩa vụ của mình đối với đất nước
+ Cục thuế Tỉnh cần mở rộng thời gian ổn định thuế hoặc thay đổi phương pháp tính thuế ổn định theo hướng trên cơ sở mức thuế của kỳ trước và mức độ tăng trưởng của kỳ ổn định tiếp theo để làm cơ sở ổn định thuế
+ Đối với mức thuế khoán đã ổn định thì cần tăng cường ủy nhiệm cho
Ủy ban Nhân dân các phường, xã, tạo điều kiện cho cơ quan thuế tiết kiệm nguồn nhân lực và chi phí
+ Nghiên cứu và ban hành các quy định bắt buộc các cơ sở kinh doanh thực hiện việc mở tài khoản và thanh toán qua ngân hàng Cần phải trang bị máy tính tiền và các công cụ cần thiết khác để phục vụ cho việc kiểm soát doanh thu bán hàng của cơ quan thuế
Trang 9+ Cần có những quy định cụ thể buộc các ngành có liên quan như cơ quan đăng ký kinh doanh, cục quản lý thụ trường, công an…phải có trách nhiệm
và nghĩa vụ hỗ trợ cơ quan thuế cung cấp tài liệu liên quan đến hộ kinh doanh, qua đó nắm rõ hoạt động của các hộ đó
3.2.2 Kiến nghị với Bộ Tài chính, Tổng cục thuế.
+ Cần đơn giản hóa phương pháp tính thuế giá trị gia tăng
Chỉ nên có một phương pháp tính thuế là khấu trừ thuế và cần phải thống nhất một loại hóa đơn, đó là hóa đơn giá trị gia tăng Nếu quy định như vậy sẽ đơn giản hơn trong việc tính thuế và quản lý thuế sẽ chặt chẽ hơn Việc thu thuế đối với hộ kinh doanh nhỏ thì sẽ áp dụng cơ chế khoán thu theo doanh số ấn định
Cần phân loại hộ kinh doanh theo từng ngành nghề cho phù hợp với đặc điểm kinh doanh và lợi nhuận của từng ngành nghề để nghiên cứu tỷ lệ tính trên doanh thu một cách chính xác
+ Phân loại các hộ kinh doanh có quy mô nhỏ, thu nhập thấp thì đưa ra khỏi diện phải chịu thuế giá trị gia tăng do chi phí quản lý cao hơn so với lượng thuế thu được
+ Giảm việc ưu đãi miễn giảm thuế cho các đối tượng, đảm bảo tính công bằng và bình đẳng cho các đối tượng nộp thuế
+ Đơn giản hóa các thủ tục về kê khai, nộp thuế để phù hợp với trình độ
và đặc điểm kinh doanh của các hộ cá thể
+ Trong thời gian tới, Chính phủ cần chỉ đạo hệ thống ngân hàng đẩy mạnh quản lý tiền mặt, hạn chế dần tình trạng thanh toán bằng tiền mặt tràn lan như hiện nay
+ Đề nghị Bộ, Tổng cục thuế trang bị đồng bộ máy tính và điều kiện làm việc thuận lợi cho cơ quan thuế, đảm bảo các cán bộ thuế có thu nhập đủ để họ yên tâm công tác
Trang 10KẾT LUẬN
Trong những năm vừa qua, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Chính phủ, công cuộc cải cách các chính sách thuế Nhà nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn Số thu từ thuế đã thực sự trở thành công cụ điều tiết nền kinh tế, giải quyết được những khó khăn trước mắt mà Nhà nước ta gặp phải trong quá trình vận hành bộ máy quản lý của mình
Công tác quản lý thu thuế trên địa bàn tỉnh Hải Dương trong thời gian qua cũng đã đạt được những kết quả đáng kể, mặc dù trong điều kiện ảnh hưởng chung của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu Nhưng bên cạnh đó, tình trạng thất thu vẫn xảy ra do công tác quản lý thuế chưa chưa được chặt chẽ, mà tiêu biểu là hộ cá thể trên địa bàn tỉnh Hải Dương
Hộ kinh doanh cá thể với những đặc thù riêng biệt cúa nó đã gây không ít khó khăn cho công tác quản lý thu thuế đối với các hộ này; đặc biệt là thuế giá trị gia tăng do sắc thuế này có những nội dung phức tạp, áp dụng với hộ kinh doanh cá thể còn nhiều khó khăn, vướng mắc Vì vậy, sau một thời gian nghiên cứu lý luận và thực tiễn, em đã đưa ra thực trạng công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn tỉnh hải Dương và những biện pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế này Tuy nhiên do khả năng
và trình độ lý luận của em còn hạn chế nên bài luận của em không tránh khỏi những sai sót Vì vậy em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô và các bạn để chuyên đề của em được hoàn thiện hơn
Qua đây em xin được cảm ơn ThS Dương Thị Ngân, cùng các cán bộ Cục thuế tỉnh Hải Dương đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn em hoàn thành tốt đề tài này
Em xin chân thành cảm ơn !
