Kế hoạch hóa tài chính trong thời kỳ quá độ lên CNXH

Kế hoạch hóa tài chính trong thời kỳ quá độ lên CNXH

Chương XV

KẾ HOẠCH HÓA VÀ TÀI CHÍNH TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH Ở

VIỆT NAM

I.Kế hoạch hóa (KHH) nền kinh tế trong

thời kỳ qúa độ:

I.1 Tính tất yếu khách quan của KHH

Kế hoạch theo nghĩa hẹp là tập hợp các mục tiêu và các phương pháp để đạt được mục tiêu

 Tính kế hoạch là một tất yếu đối với nền sản xuất xã hội hóa

 Tính kế hoạch là một tất yếu đối với nền kinh tế thị trường

 Tính cân đối là một nội dung chủ yếu của tính kế

hoạch

 KHH là sự vận dụng tính kế hoạch cho phát triển KT

I.2 Khái niệm, vai trò và nội dung của KHH:

vận dụng tổng hợp các qui luật khách quan, nhất là các qui luật kinh tế và các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, để lập ra và thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội trong từng

thời kỳ

Chuẩn bị KH Xây dựng KH Tổ chức, Thực hiện KH tổng kết, Đánh gía KH

- Vai trò của KHH

Là công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước

Tổ chức và quản lý nền kinh tế phát triển theo các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô đã hoạch định

Phát triển kinh tế – xã hội theo định hướng XHCN

Mối quan hệ giữa dự báo,chiến lược và KHH

Dự báo

Bối cảnh KT- XH trong thời gian dài, khả năng và mục tiêu phát triển

Chiến lược

Những giải pháp lớn để phát triển KT- XH

Kế hoạch hóa

Những kế hoạch phát triển KT- XH trong từng thời kỳ

- Nội dung của KHH:

lược phát triển KT- XH trong từng thời kỳ

Nhóm cân đối chung ( SX- TD, TL- TD, tổng tổng cầu …)

cung-Nhóm cân đối giữa các ngành và nội bộ ngành

( công- nông- dịch vụ )

Nhóm cân đối giữa các vùng kinh tế theo lãnh thổ

I.3 Đổi mới KHH ở nước ta hiện nay:

tập trung và xây dựng KTTT định hướng XHCN.

Thị trường vừa là đối tượng vừa là căn cứ của KHH Chuyển từ KHH trực tiếp sang KHH gián tiếp

Thực hiện KHH hai cấp

Cải tiến bộ máy làm kế hoạch

II Tài chính trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam:

II.1 Bản chất, chức năng và vai trò của tài chính:

biểu hiện trong lãnh vực hình thành, phân phối và sử dụng các quĩ tiền tệ trong nền kinh tế nhằm

thực hiện các mục tiêu kinh tế – xã hội đã định

Quan hệ giữa nhà nước với các DN, tổ chức XH và dân cư

Quan hệ giữa ngân hàng với các DN, tổ chức XH và dân cư

Quan hệ trong nội bộ DN, tổ chức XH và dân cư

Quan hệ giữa các chủ thể với thị trường tài chính

- Chức năng của tài chính:

Chức năng phân phối:

Quá trình phân chia

tổng sản phẩm quốc dân

qua việc hình thành và

sử dụng các quĩ tiền tệ

nhằm thực hiện các mục

tiêu kinh tế – xã hội

Chức năng giám đốc:

Quá trình giám sát các hoạt động kinh tế thông qua sự vận động của quĩ tiền tệ, đảm bảo các quĩ tiền tệ được phân phối và sử dụng tối ưu

Các giai đoạn giám đốc tài chính

Tính hợp lý, chính xác

của dự án Tính chấp hành kế hoạchtài chính của dự án quyết toán tài chínhThực hiện báo cáo

- Vai trò của tài chính:

Điều tiết kinh tế

Hình thành và cung ứng các nguồn tài chính cho nền kinh tế

Hình thành quan hệ tích luỹ và tiêu dùng hợp lý.Lành mạnh hóa các mối quan hệ tài chính

Tăng cường tính hiệu quả cho hoạt động SX- KD Củng cố liên minh công- nông, tăng cường vai trò của nhà nước và an ninh quốc phòng

II.2 Hệ thống tài chính trong TKQĐ

hoạt động khác nhau, nhưng thống nhất về bản

chất, chức năng và có mối liên hệ hữu cơ qua sự

hình thành, sử dụng các quĩ tiền tệ.

Những đặc trưng cơ bản của các khâu trong hệ thống TC

Quĩ tiền tệ tập trung của nhà nước, gồm các khoản thu và chi

NSNN được phân thành hai cấp: trung ương và địa phương

Cân đối thu chi phải đảm bảo theo nguyên tắc

- Tài chính doanh nghiệp: nơi trực tiếp tạo lập

nguồn TC và cung ứng cho các khâu TC khác.

C + V + M (doanh thu của DN)

C: quĩ bù đắp

TLSX V: Quĩ lương M: thu nhập thuần tuý

Nộp thuế cho NN, hình thành Nguồn vốn tiền tệ của NSNN.

Mua bảo hiểm, hình thành nguồn vốn của các tổ chức bảo hiểm.

Trích lập các quĩ doanh nghiệp, có thể gởi vào ngân hàng nếu chưa sử dụng.

Trả cổ tức cho cổ đông( nếu là

CT cổ phần)hình thành nguồn tài

- Tài chính của các tổ chức tài chính:

Các tổ chức tín dụng, công ty tài chính, bảo hiểm hoạt động trên nguyên tắc: thu hút vốn nhàn rỗi

hoàn trả có thời hạn và có lợi tức đáp ứng cho nhu cầu SX-KD và đời sống

- Tài chính dân cư, hộ gia đình và các tổ chức xã hội: Mục đích của khâu tài chính này chủ yếu là dành

cho chi tiêu dùng

Những ngày vừa qua, thị trường tài chính tiền tệ liên tục được chứng kiến sự ra mắt khá rầm rộ của hai công ty tài chính 100% vốn nước ngoài đầu tiên (Công ty Tài chính Prudential của Tập đoàn Prudential và Công ty Tài chính SG

của Tập đoàn Société Générale).

www.cpv.ogr.vn -16/10/2007

Công ty tài chính là loại hình tổ chức tín dụng phi ngân hàng, với chức năng sử dụng vốn tự có, vốn huy động và các nguồn vốn khác để cho vay, đầu tư; cung ứng các dịch vụ tư vấn về tài chính, tiền tệ

và thực hiện một số dịch vụ khác theo quy định của pháp luật, nhưng không được làm dịch vụ thanh toán, không được nhận tiền gửi dưới 1 năm

II.3 Chính sách tài chính ở nước ta hiện

nay:

pháp của nhà nước trong việc động viên, phân phối, sử dụng có hiệu qủa các nguồn vốn và điều hành đồng bộ các hoạt động của hệ

thống tài chính.

Xây dựng nền tài chính gắn liền với kinh tế nhiều

thành phần

Hình thành và phát triển thị trường tài chính

Xây dựng hệ thống thông tin, phân tích, kiểm tra,

kiểm soát

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật tài chính

Tài liệu tham khảo:

1 Giáo trình kinh tế chính trị ( Bộ giáo dục và đào tạo )

NXB CTQG 2002 Tr 408 - 431

( về phát triển kinh tế – xã hội ) NXB CT QG 2005

3 Quan hệ thị trường và kế hoạch trong phát triển kinh tế nước ta

hiện nay PGS-TS Vũ Văn Phúc NXB CTQG HN 2004

4 Hình thành đồng bộ hệ thống chính sách kinh tế vĩ mô thúc

đẩy Công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

TS Lê Đăng Doanh NXB CTQG HN 2002

Câu hỏi ôn tập:

hoạch hóa.

nước ta hiện nay.

Bài tập tình huống:

hoạch và kế hoạch hóa Mối quan hệ giữa tính kế hoạch và kế hoạch hóa ?

hoạch hóa là không thực sự cần thiết, các hoạt động kinh tế hãy để cho qui luật kinh tế thị trường điều tiết Bạn hãy cho nhận xét về quan điểm trên qua những dẫn chứng cụ thể.

hàng xe ô tô cũ nhập khẩu nhằm đạt được mục đích gì ? Bạn có đồng tình với quyết định trên của chính phủ không, vì sao?

4 Bằng những minh họa cụ thể, Anh(Chị) hãy nêu vai trò của tài chính trong việc thực hiện chức năng phân phối và giám đốc.

5 Tự do hóa tài chính là gì ? Vì sao phải thực hiện tự do hóa tài chính trong quá trình hội nhập Hãy cho nhận xét về qúa trình này ở Việt Nam hiện nay.