Việt Nam đã và đang chứng kiến những thay đổi trong hành vi tâm lý mua hàng của người tiêu dùng gây ra bởi sự bùng phát dịch bệnh và các biện pháp theo sau. Kéo theo đó là sự biến động xảy ra trên hàng loạt các lĩnh vực: kênh mua sắm, giá cả, số lượng. Biến động xảy ra theo cả hai hướng tích cực và tiêu cực, nhưng nhìn chung, FMCG có thể được xem là một trong những ngành công nghiệp hưởng lợi nhất từ biến cố Covid 19.Bức tranh tăng trưởng thị trường FMCGNgành hàng FMCG Việt Nam chứng kiến màn tăng trưởng chi tiêu đột biến trong 6 tháng đầu năm 2020. Trong đó, mức tăng mạnh nhất được ghi nhận ở hai tháng 3 và 4 thời điểm bùng phát dịch Covid 19 và giãn cách xã hội. Nguyên nhân chính đến từ hành vi thích nghi với bối cảnh khủng hoảng của người tiêu dùng: mua sắm nhiều hơn nhằm phục vụ nhu cầu tích trữ hàng hóa. Thực phẩm đóng gói là ngành hàng đặc trưng cho nhu cầu này, do đó, cũng đạt mức tăng trưởng tích cực, gấp 45 lần cùng kỳ năm ngoái. Dù vậy, mức tăng trưởng được dự báo sẽ dần trở lại tốc độ bình thường khi dịch bệnh dần được kiểm soát ổn định và dần lắng xuống. Ngành hàng tiêu biểuTrong xu thế tăng trưởng chung của ngành FMCG, nhóm sản phẩm vệ sinh, tăng cường sức khỏe, đồ ăn nhẹ và thực phẩm tiện lợi chế biến tại nhà ghi nhận mức tăng ấn tượng cả về khối lượng lẫn giá thành. Duy chỉ có ngành hàng Đồ uống là chịu tác động tiêu cực do ảnh hưởng của lệnh giãn cách xã hội với mức tăng trưởng thấp ở nông thôn và thậm chí gần như bằng 0 ở khu vực thành thị 4 TP. Tiêu điểmTiêu điểm phải kể đến sự trỗi dậy của các kênh mua sắm mới như drug stores, nhà thuốc hay kênh online, siêu thị mini. Lý giải cho điều này là tính tiện lợi và lợi thế hạn chế tiếp xúc đông người mà các kênh mua sắm kể trên sở hữu. Cùng với đó, kênh giao hàng, sau màn bứt phá tăng trưởng đáng kinh ngạc nhờ đáp ứng hoàn hảo nhu cầu vận chuyển giai đoạn giãn cách, đang dần giảm về mức bình thường. Các kênh mua sắm cho tiêu dùng ngoài nhà (OOH) như cửa hàng vỉa hè, nhà hàng, tiệm cà phê hay siêu thị đang dần hồi phục, song vẫn chưa thể quay lại mức biểu hiện trước đó. Thành thị 4 thành phố (4 TP) bao gồm Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Trang 1FMCG Việt Nam
Dựa trên dữ liệu Worldpanel
Dữ liệu cập nhật đến 14/6/2020 (P6’20) Thành thị 4 TP chính & Nông thôn Việt Nam
T6 2020
1
Trang 21 Tình hình COVID
2 Các chỉ số kinh tế
5 Kênh mua sắm
6 Tiêu điểm
Hầu hết các ngành hàng FMCG đều tăng trưởng tích cực nửa đầu năm 2020, đặc biệt là các mặt hàng “mùa dịch”.
Kênh tạp hóa vẫn đóng một vai trò lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng FMCG Tuy nhiên, siêu thị & đại siêu thị và các kênh mua sắm mới nổi ngày càng quan trọng hơn.
Chi tiêu cho tiêu dùng ngoài nhà (out-of-home) đang dần phục hồi nhưng vẫn chưa trở lại như trước khi COVID bùng phát Dịch vụ giao hàng tăng trưởng mạnh trong mùa dịch
Chi tiêu tại nhà cho FMCG tăng trưởng đột biến, chủ yếu do sự ảnh
hưởng của COVID19.
Tăng trưởng GDP chậm lại trong
nửa đầu năm 2020 Sự phục hồi
của nền kinh tế tiếp tục chịu nhiều
thách thức, với mục tiêu tăng
trưởng GDP được điều chỉnh ở
mức 3.8%.
Việt Nam ghi nhận thêm các ca nhiễm
mới, thậm chí là tử vong do COVID trong
những ngày gần đây, tiềm ẩn nguy cơ
bùng nổ trở lại của đại dịch trong những
tháng sắp tới.
2
Trang 3Các nước ở khu vực châu Á đang dần chuyển sang trạng thái “bình thường mới”, ngoại trừ Indonesia, Philippines và gần đây nhất
là Việt Nam với sự ghi nhận trở lại của các ca dương tính, thậm chí là tử vong Báo hiệu nguy cơ tái bùng phát đại dịch trong
những tháng tiếp theo.
Cập nhật tình hình COVID-19
Tổng số ca mắc COVID ghi nhận ở khu vực châu Á – tích lũy hằng tuần
0 20,000 40,000 60,000 80,000 100,000 120,000 140,000
0
2,000
4,000
6,000
8,000
10,000
12,000
14,000
16,000
26-Jan 9-Feb 23-Feb 8-Mar 22-Mar 5-Apr 19-Apr 3-May 17-May 31-May 14-Jun 28-Jun 12-Jul 26-Jul 9-Aug
Thái Lan
Việt Nam Đài Loan
CHẬM LẠI
TĂNG
TĂNG
CHẬM LẠI
CHẬM LẠI
Số ca ở các nước ngoại trừ
CN, ID, PH
Trung Quốc
Indonesia
Philippines Hàn Quốc
Malaysia
Nguy cơ COVID bùng nổ trở lại tại VN nửa cuối năm 2020.
H 400 ca mắc mới & 13 ca tử vòng từ cuối tháng 7 2020
Nguồn: WHO
Số ca ở CN, ID, PH
TĂNG
CHẬM LẠI
3
Trang 4Với diễn biến hiện tại của COVID-19, nhiều khả năng đời sống
của người tiêu dùng và nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn
BBC
Vnexpress
Vnexpress
Nhipcaudautu
Việt Nam ghi nhận ca tử vong thứ
11 do COVID
Thực hiện giãn cách xã hội trên
toàn thành phố Đà Nẵng
Hà Nội và Hồ Chí Minh trong trạng
thái báo động bởi các ca nghi nhiễm
mới
Đại dịch Corona: Việt Nam ghi nhận những ca nhiễm mới sau nhiều tháng
4
Trang 5GDP tăng trưởng chậm lại trong nửa đầu năm 2020 Phục hồi kinh tế vẫn còn nhiều thách thức ở những tháng tiếp
theo với mục tiêu tăng trưởng GDP được điều chỉnh ở mức là 3.8%
tiêu dùng
6.68
6.21
6.81 7.08 7.02
3.82 0.36
2015 2016 2017 2018 2019 Q1'20 Q2'20 0.6
2.7
3.5 3.5
2.8
5.6
2.8
2015 2016 2017 2018 2019 Q1'20 Q2'20
9.5 10.2
10.9 12.4 12.7
4.7 1.2
2015 2016 2017 2018 2019 Q1'20 Q2'20
Nguồn: Tổng cục thống kê
2020F
3.8
-0.1
Dự báo 2
Dự báo 1
5
Trang 6Tác động của COVID lên các chỉ số kinh tế
FDI CHẬM LẠI
Thấp hơn kỳ vọng ban đầu (39.6
tỷ USD) Vốn đầu tư nước ngoài
trong 6 tháng đầu năm 2020 ước
tính đạt 15.7 tỷ USD.
-15.1%
(6 tháng đầu năm
2020 so với cùng kỳ)
Trong 6 tháng đầu năm 2020, số doanh nghiệp ngưng hoạt động có thời hạn đạt mức 29 nghìn, trong khi con số này là 21 nghìn ở thời điểm cùng kỳ năm ngoái
DN tạm ngừng kinh doanh NHIỀU HƠN
+38.2%
(6 tháng đầu năm
2020 so với cùng kỳ)
Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa TỤT DỐC
Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 6 tháng đầu năm 2020 ước tính đạt 117.17 tỷ USD.
-3.0%
(6 tháng đầu năm
2020 so với cùng kỳ)
Tỷ lệ thất nghiệp nửa đầu năm
2020 2.26%, cao hơn cùng kỳ năm ngoái (1.19%) Chỉ số này đặc biệt cao trong Q2, do tác động mạnh mẽ của C19
Tỷ lệ thất nghiệp GIA TĂNG
2.51%
(Tỷ lệ thất nghiệp trong Q2 đạt mức cao nhất trong
10 năm qua)
Tính chung 6 tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 121.21 tỷ USD.
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa TRÌ TRỆ
-1.1%
(6 tháng đầu năm
2020 so với cùng kỳ)
Nguồn: Tổng cục thống kê 6
Trang 7Tâm lý người tiêu dùng
Người dân phản ứng khá nhạy trước diễn biến dịch COVID-19, thể hiện qua niềm tin về sự phục hồi kinh tế ở
Q2, cao hơn so với Q1 Tuy nhiên với những ca nhiễm được ghi nhận gần đây, chỉ số niềm tin này có thay đổi
hay không?
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính Việt Nam | Cập nhật đến Q2 2020
84
42
80
Tình hình kinh tế sẽ khá hơn hoặc duy trì như hiện tại trong 12 tháng sắp tới
% Hộ gia đình đồng ý (tại Thành thị 4 TP Việt Nam)
7
Trang 8Những mối quan tâm hàng
đầu của người tiêu dùng
Việt Nam dưới tác động
của COVID-19
AN TOÀN THỰC PHẨM
SỨC KHỎE
THU NHẬP
1
CHI PHÍ GIA TĂNG
ỔN ĐỊNH CÔNG VIỆC
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
(Thay đổi so với Q4 2019)
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính Việt Nam | Cập nhật đến Q2 2020 8
Trang 9Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính & Nông thôn Việt Nam | FMCG không bao gồm quà tặng
% Tăng trưởng giá trị FMCG (so với cùng kỳ)
7
15
2019 H1'20
4
10
31
22
T1 20 T2 20 T3 20 T4 20 T5 20 T6 20
9
13
2019 H1'20
13
-1
T1 20 T2 20 T3 20 T4 20 T5 20 T6 20
Chi tiêu FMCG cho tiêu dùng tại nhà ghi nhận tăng trưởng đột biến trong 6 tháng đầu năm 2020, đặt biệt trong
tháng 3 và tháng 4 chủ yếu do ảnh hưởng của lệnh giãn cách xã hội Dù vậy, thị trường FMCG được dự đoán sẽ trở
lại bình thường với mức “tăng trưởng 1 chữ số” khi tình hình dịch bệnh lắng xuống
*Lưu ý: Dữ liệu hằng tháng đã được điều chỉnh lại để tránh ảnh hưởng của mùa Tết Nguyên Đán
MCO* - Movement Control Order: Lệnh giãn cách xã hội
9
đặc
Trang 102
13
4
9
Chi tiêu FMCG Số lượng giao
dịch Chi tiêu/dịp mua Giá trung bình/ đơn vị hàng Số lượng hàng/ dịp mua
% Thay đổi theo các chỉ số đo lường chính (so với cùng kỳ)
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính & Nông thôn Việt Nam | FMCG không bao gồm quà tặng | H1 2020 so với cùng kỳ
13
4
9
5
3
Chi tiêu FMCG Số lượng giao
dịch
Chi tiêu/dịp mua Giá trung bình/
đơn vị hàng
Số lượng hàng/ dịp mua
Trong bối cảnh khủng hoảng sức khỏe, người tiêu dùng mua sắm với giỏ hàng lớn hơn do nhu cầu tích trữ hàng
hóa, nguyên nhân chính thúc đẩy tăng trưởng hai chữ số của thị trường FMCG
10
Trang 115 4 7
3
11
4
9
15
13
5
13
17
2
19
17
13
Tăng trưởng theo ngành hàng
Hầu hết các ngành hàng đều tăng trưởng tích cực, đặc biệt là ngành hàng Sữa, sản phẩm từ sữa và Thực phẩm
đóng gói Ngoại trừ ngành hàng Đồ uống vẫn đang chịu tác động tiêu cực từ COVID và lệnh giãn cách xã hội
Nông thôn
2
-3
5
-1
13
7
0
31
15
5
đóng gói
Sp chăm sóc
cá nhân
Sp chăm sóc gia đình
Thức uống Sữa & Sp
từ sữa
H1 2018
H1 2019
H1 2020
% Thay đổi giá trị theo ngành hàng (so với cùng kỳ)
Thành thị 4 TP
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính & Nông thôn Việt Nam | FMCG không bao gồm quà tặng 11
Trang 12Phần lớn các ngành hàng FMCG đều tăng trưởng tốt trong nửa đầu năm 2020 Các sản phẩm vệ sinh, tăng
cường sức khỏe, đồ ăn nhẹ và thực phẩm tiện lợi dùng cho các dịp ăn uống, nấu nướng tại nhà ghi nhận mức
tăng ấn tượng
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính & Nông thôn Việt Nam | FMCG không bao gồm quà tặng | 6 tháng đầu năm so với cùng kỳ
% Thay đổi giá
so với cùng kỳ
% Thay đổi khối lượng so với cùng kỳ
+ +
-*Diện tích mảng màu đại diện cho % ngành hàng FMCG
Kem chống nắng
Đồ uống có cồn
Giấy ăn
Sp vệ sinh nhà cửa
Xà phòng Nước rửa tay Dưỡng da Dầu gội Nước rửa chén Kem đánh răng Nước xả vải
Kem Bánh quy Nước giải khát
Sữa trái cây hỗn hợp
Sữa chua Váng sữa Nước trái cây Sữa bột
Mì & mì ý Bánh mì đóng gói Thực phẩm đã qua chế biến Gia vị nấu ăn
Cháo gói
Nước giặt Hạt nêm Trà pha sẵn Dầu xả
Nước hoa Sô-cô-la Bột giặt Khăn giấy bỏ túi
Ngũ cốc ăn sáng Sữa chức năng Thức uống lúa mạch
Thành thị 4 TP Nông thôn
12
Trang 1370
67
45
15
9
73
29
83
39
3
13
Drug Stores* Nhà thuốc Online Siêu thị mini Cửa hàng tiện lợi Siêu thị & Đại siêu
% Thay đổi theo các kênh mua sắm
Tăng trưởng các kênh mua sắm
Các kênh mua sắm mới nổi, siêu thị & đại siêu thị đang thúc đẩy làn sóng tăng trưởng
Các kênh mới nổi
Thành thị 4 TP
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính Việt Nam | FMCG không bao gồm quà tặng | 6 tháng đầu năm so với cùng kỳ
*Drug stores (mô hình chuyên kinh doanh các mặt hàng sức khỏe và sắc đẹp như Medicare, Guardian)
13
Trang 147.3%
14.6%
H1 2018 H1 2019 H1 2020
Đóng góp giá trị tăng trưởng theo kênh mua sắm
Tiệm tạp hóa
Chợ
Các kênh mới nổi*
Siêu thị & Đại siêu thị
Các kênh khác
Toàn bộ thị trường
Nguồn: Worldpanel Division | Households Panel | Thành thị 4 TP chính Việt Nam | FMCG không bao gồm quà tặng
Các kênh mới nổi**: Bao gồm nhà thuốc, siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, drug stores và online
50% tăng trưởng đến
từ Siêu thị & Đại siêu thị và các kênh mua sắm mới nổi
% Thị phần về lượng giao dịch
Kênh tạp hóa vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chi tiêu FMCG, tuy nhiên siêu thị & đại siêu thị và các kênh mới
nổi đang ngày thể hiện tầm quan trọng trong đóng góp cho tăng trưởng FMCG.
8.7
7.2
H1 2018 H1 2019 H1 2020
Tiệm tạp hóa
Chợ
Cửa hàng chuyên doanh
Nhà thuốc
Siêu thị & Đại siêu thị
Siêu thị mini
Cửa hàng tiện lợi
Drug Stores*
Online
Các kênh khác
Thành thị 4 TP
*Drug stores (mô hình chuyên kinh doanh các mặt hàng sức khỏe và sắc đẹp như Medicare, Guardian)
14
Trang 15Nguồn: Worldpanel Division | IH & OOH Panel | TP.HCM | Thức ăn & Đồ uống *MCO: Movement Control Order: Lệnh giãn cách xã hội
24 33
34
40
36 35
2019/05/19 2019/06/16 … 2020/01/26 2 2020/02/23 2020/03/22 2020/04/19 2020/05/17 2020/06/14
Chi tiêu cho tiêu dùng ngoài nhà Chi tiêu cho tiêu dùng trong nhà
Giá trị chi tiêu cho thức ăn và đồ uống tại TP.HCM
(không bao gồm đồ uống có cồn) – Triệu $/ tháng
Chi tiêu cho tiêu dùng ngoài nhà (out-of-home) đang dần phục hồi nhưng vẫn chưa trở lại như trước khi COVID
bùng phát
MCO
Cùng kỳ năm ngoái
15
Trang 16Trước MCO MCO Sau MCO
Trước MCO: 9 tuần đến 2020/03/29 Trong MCO: 3 tuần đến 2020/04/19 Sau MCO: 8 tuần đến 2020/06/14
Nguồn: Worldpanel Division | IH & OOH Panel | TP.HCM | Thức ăn & Đồ uống
Tác động từ COVID vẫn còn ảnh hưởng lên hầu hết các kênh mua sắm cho tiêu dùng ngoài nhà (OOH), hệ quả từ các biện pháp
hạn chế tiếp xúc ở thời điểm dịch bùng phát, trong khi đó tốc độ tăng trưởng của kênh giao hàng đang bình thường trở lại sau
mức tăng trưởng “hiện tượng” vào thời điểm giãn cách xã hội
Tổng các
kênh
Tiệm tạp hóa
Cửa hàng vỉa hè
Siêu thị &
Đại siêu thị
Siêu thị mini
Nhà hàng/
quán ăn
Tiệm
cà phê
Tiệm trà
Giao hàng
-10
8
-5
-12
5
-24 -20 -23
143
-43
0
3
-86
-66 -65
84
-15
-1
-8
-27
-11
-23 -19
-42
115
Do mua sắm thực phẩm đóng gói giảm
*MCO: Movement Control Order: Lệnh giãn cách xã hội
16
Trang 17NhuNgoc.NguyenThi@kantar.com (về truyền thông) PhuongNga.Nguyen@kantar.com (tư vấn cho doanh nghiệp)
Monitor
FMCG Kantar là chuyên gia toàn cầu về dữ liệu, nghiên cứu và tư vấn
cho doanh nghiệp.
Chúng tôi hiểu rõ người tiêu dùng nghĩ, cảm nhận và mua hàng như thế nào, chia sẻ và xem gì hơn bất kỳ ai khác Bằng việc kết hợp giữa khả năng thấu hiểu con người cộng với những công nghệ tân tiến, 30,000 nhân viên của Kantar giúp cho các tổ chức, doanh nghiệp hàng đầu thế giới thành công và phát triển.
Để biết thêm thông tin, vui lòng truy cập
www.kantarworldpanel.com/vn
Liên hệ
Worldpanel Division Việt Nam Tel: +84 28 39306631
58 Võ Văn Tần, Q.3, TP.HCM, Việt Nam
17