Xây dựng cấu trúc vốn mục tiêu nhằm tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn bình quân cho công ty cổ phần xây dựng và kinh doanh địa ốc hòa bình

Ngan hang thuang m'.li c6 phfrn An Binh Capital asset pricing model - Mo hinh dinh gia tai san vbn c6 dong thi€u sb Chi nhanh Cong ty c6 phfrn Degree of Operating Leverage - Don bfty ho'

NGUYEN PHI HUNG

I

I

NGUYEN PHI HUNG

CO PHAN xA Y Dl/NG VA KINH DOANH DJA OC HOA BiNH

Ma s6: 60340102

NGUOI HUONG DAN KHOA HQC:

PGS TS NGUYEN QUANG THU

hu6ng dftn khoa h9c la PGS.TS Nguy€n Quang Thu Cac n<)i dung nghien cfru

bftt ky cong trinh nao

Thanh ph6 H6 Chi Minh, nam 2014

Tac gia

Nguy€n Phi Hung

DANH Ml}C RANG BIEU, DO THJ VA PHUONG TRINH

Danh mvc bang biSu

Danh mvc hinh ve va d6 th!

Danh mvc phuong trinh

CHUONG 1: PHAN MO DAU !

1.1 Ly do hinh thanh d~ tai I 1.2 Mvc tieu nghien cfru 2

1.3 Doi tm;mg va ph~m vi nghien Clru 2

1.3.1 D6i tu<;mg nghien ctru 2

1.3.2 Phq,m vi nghien cuu 2

1.4 Phuong phap nghien cuu 2

1.4.1 Dii: li¢u nghien CUU 2

1.4.2 Phuong phap nghien cuu 3

1.4.3 Quy trinh nghien CUu /u(zn van 3

1 5 Y' ng h- kh· h ia oa QC va µc 1en cua e ai -· ' th t ;:: • d:: t' 5 ' ' 1.6 Ket cau cua lu~n van 5

CHUONG 2: co so LY LU~N vE cAu TRUC VON Ml}C TIEU 6

Cftu true chuang 2 6

2.1 M(>t so khai ni¢m nghien cuu 7

' ' 2.1.1 Ciiu true van 7

' ' ' 2.1.1.1 Khai ni¢m ve cau true von 7

, , , , 2.1.1.2 Cac nhan to cau thanh nen cau true von 7

2.1.1.3 Cac cy s6 do lucmg cftu true v6n 8

tieu 12

2.1.2 Chi phi sit dl:lng v6n binh quan 14

2.1.2.1 Chi phi su d\lng nq (Ro) 15

2.1.2.2 Chi phi su d\lng v6n c6 phftn uu dai (RP ) 16

2 1.2 3 Chi phi su d\lng v6n c6 phftn thuimg (RE) 17

2.1.2.4 Cae nhan t6 anh hu6ng d€n WACC 20

2.2 M('>t s6 ly thuy€t lien quan 22

2.2.1 Don bdy hvc;zt a(Jng kinh doanh (DOL) 22

2.2.2 Mo hinh aidm s6 Z - Score 24

2.3 M(>t s6 nghien cliu lien quan 25

Tom tit ehucmg 2 28

CHUONG 3: THlf C T~NG cAu TRUC VON T~I CTCP xA y Dl/NG v A KINH DOANH DJA 6c HOA BiNH 29

C.iu true chucmg 3 , 29

3.1 T6ng quan v~ CTCP xay d\f!lg va kinh doanh dia 6e Hoa Binh 30

3.1.1 Qua trinh hinh thanh va phat tridn 30

3.1.2 Cacdu t6 chuc 32

3.1.3 Chiin liwc phat tridn 33

3.1.4 Cacciu c6 aong 35

3.2 C.iu true v6n cua CTCP Xay d\l'!lg va Kinh doanh Dia 6e Hoa Binh 35

, , 3.2.1 Cau true van va nhfmg rui ro hi?n tc;zi cua HBC 35

3.2.1 1 Tyl~ nq eua HBC lien tve tang eao 37

3.2.1.2 C.iu true nq eua HBC-Lqi ieh va rui ro 40

3.2.2 Phan tich tinh hi¢u qua cciu true v6n hi?n tc;zi cua HBC 55

Tom tit ehuang 3 67

CHUONG 4: xA y DljNG cAu TRUC VON Ml}C TIEU NHAM TOI THIEU HOA CHI PHI SU Dl)NG VON BiNH QUAN CHO CTCP xA Y DljNG VA KINH DOANH DJA OCHOA BiNH NAM 2014 68

C~u true ehuang 69

4 1 Xay dvng eae bi~n s6 dftu vao 69

4.1.1 Xay dl!ng chi phi SU d¥ng v6n chit sa hfiu (RE) 69

4.1 2 Xay dl!ng chi phi su d¥ng nq· (RD) 70

4.2 Mo phong bi~n d()ng eua WACC khi eae bi~n «.fJ dftu vao thay d6i 72

4.3 Xay dvng du true v6n mµe tieu eho HBC nam 2014 73

Tom tit ehuang 4 75

CHUONG 5: GIA.I PIIAP VA KET LU~N 76

' - ? TAI LI~U THAM KHAO i

D nh a mµe ta1 lyU tleng 1yt 1 , · r A ·A v· A · D nh a ml,le ta1 lyU 1eng , · r A rA Anh 111 ···

Danh mµe website v

PHl) Ll)C vi

Ngan hang thuang m'.li c6 phfrn An Binh

Capital asset pricing model - Mo hinh dinh gia tai san vbn c6 dong thi€u sb

Chi nhanh

Cong ty c6 phfrn

Degree of Operating Leverage - Don bfty ho'.lt d(mg kinh doanh

va thu~)

Chi Minh Quy 2 nam 2013 Quy 3 nam 2013

Return on common equity - Ty sufrt sinh lqi tren vbn chu s6 hfr

Ty suit sinh lqi Thi truang chfrng khoan

Trailing Twelve Months - G9p 12 thang gftn nhit Tbng tai san

V 6n chu s& hfru

Weighted Average Cost of Capital - Chi phi su dl,lng v6n binh quan c6 trc;mg s6

Ten bang

sang TSNH

vay

di~m

Z- Score

Hinh 2.1 cAu true chuong 2

2005 - 9T2013

Hinh 3.13 Tinh hinh chi€m d\lng v6n cua HBC

Hinh 4.2 K~t qua mo phong W ACC theo s6 li~u dµ bao vao nam 2014 72

2.2 Phuong trinh xac d!nh t)' l~ ng tren v6n chu so hfru

Phuong trinh xac d!nh chi phi su d\mg v6n binh quan W ACC

Phuong trinh xac d!nh chi phi su dvng nq theo phuong phap danh

gia t6ng hqp

CHUONG!

PllANMODAU

N€u cong ty tang tru&ng se phai cftn v6n, ngu6n v6n c6 thS la v6n chu s& hfru

cong ty kinh doanh phat d(;lt

cao hi~u qua su dvng v6n cua cong ty, d~c bi~t la cac cong ty ho(;lt d<)ng trong linh vµc

true van m11-c tieu cho ding ty ca phOn xay d(l'ng va kinh doanh ilja Jc Hoa Binh"

cho cong ty minh, vi t6i da h6a gia tr! c6 dong, hay n6i each khac la t6i da h6a gia c6 phi€u cua cong ty la mvc tieu ma cac cong ty c6 phftn luon hu6ng t6i Thong qua d6,

1.2 M\lc tieu nghien cll'u

C\l th€:

.!' D\fa vao cac ty s6 nq d€ danh gia t6ng quan v€ cfru true v6n hi~n t~i cua HBC

./' Su dl,lng phan tich nganh va phan tich cong ty d€ chi ra nhung uu va nhuqc cua

1.3.1 DBi tu(fng nghien cll'u

va kinh doanh d!a 6c Hoa Binh

1.3.2 Ph{l-m vi nghien cll'u

hinh

1.4.1 Die lifu nghien cll'u

cua CTCP xay dlfng va kinh doanh d!a fJc Hoa Binh, duqc niem yet tren so giao d!ch chirng khoan TP HCM

Du li~u th! trucmg: chi s6 VN-index, lai su~t trung thku TPCP ky h~n 2 nam va 10

1.4.2 Phu07lg pluip nghien cfru

ue tai su d1,mg da phucmg phap:

Phucmg phap dinh tinh: phan tich tinh hinh tai chinh, cau true v6n va tinh hinh su

1.4.3 Quy trinh nghien cfru lu~n viin

+

I

Co· so· ly lu~n

I

~ Ca sa ly lu~ v~ chi phi Slr dµ ng v6n binh quan

WACC

~ Ca sa ly l u~ n v~ d u true v6n mµc tieu

~ M(H s6 ly thuyet lien quan

M(lt s6 nghien cuu lien quan

GiO'i thieu cong ty I

I Chien hrqc phat tr i ~n ~

I Ca d u c6 dong

· ~

Phan tich du true va n hi~n t~i cua Cong ty

~ c§u true v6n va nhfrng rui ro h i~ n ~i I

Phan tich h i~ u qua cua d u true v6n hi~ n

I tai dua tren W ACC

,

Xay d\rng du true vAn ID\JC tieu cho HBC

n li m 1014

I 0 1)' bao cac bien s6 d~ u vao

Mo ph6ng bi en d(lng cua W ACC khi cac bien s6 d~u vao thay d6i

Xac d!nh d u true v6n mµ c ti eu cho HBC narn 201 4 ti,ti tY l ~ nq c6 WACC nh6 nh§t

DS xulit gia i ph a p

K ~t lu ~ n

Ngu6n: T6ng h<Jp cua tac gia

I+-1.5 Y nghia kboa hQC Va tb\fC ti~D CU3 d~ tai

1.6 K~t ciu cua lu~n van

kinh doanh dja 6c Hoa Binh

Chuong 4: Xay dµng cftu true v6n mvc tieu cho CTCP xay dµng va kinh doanh dja

Tai li~u tham khao

Phv Ive

CHUONG2

ciu true chrrong 2

I M()t sA khai ni~m nghien crru I- ~ Khai niem v~ d u true v6n

r- Cae nhiin t6 du thanh nen du true v6n

r- Cae tY s6 do lu<'rng du true v6n

du true v6n ~ r Y nghia eua du true v6n d6i v&i doanh nghiep

4 Cae nhiin t6 anh hu6ng den du true v6n eua doanh nghiep

H: Khai niem du true v6n m1,1e tieu

Cfiu true v6n ml,lc tieu

Cae yeu t6 rum hu6ng den du true v6n m1,1e tieu

-+ Chi phi su d1,mg nq Rn

'

Chi phi sir dl,lllg v6n -+ Chi phi su d1,1ng v6n e6 ph~n uu dai RP

-WACC + Chi phi su d1,1ng v6n e6 ph~n thu<'rng Ri;

-+ Cae nhiin t6 rum hu6ng den W ACC

-I M()t sA ly thuy~t lien quan I

Don b~y ho<;it d9ng

kinh doanh (DOL)

Mo hlnh di€m s6

Z-Score

I M()t sA nghien cfru lien quan I

Hinh 2.1 ciu true chrrong 2

Ngu6n : T6ng h9'p cua tac gia

2.1 M(>t sA khai ni~m nghien cll'u

2.1.J cau true van

tu cua m<)t cong ty (Trin Ng9c Tho, 2005)

Xuit phat Ur ciu true va tinh chit cua bang can d6i k€ toan, CO' ciu tai san - ngu6n

thanh nen tbng tai san cua m<)t cong ty ciu true v6n cua cong ty chi ra S\I dong gop cua

v6n tbi uu la m<)t ciu true v6n lam tbi da hoa gia c6 phi€u cua cong ty Trong khi do, du true v6n m\lc tieu la m<)t S\I k€t hgp gifra ng vay, c6 phin uu dai, va c6 phin ph6 thong

Cftu true v6n cua m<)t cong ty c6 phin luon bao g6m 2 ciu thanh dugc trinh bay trong bang 2 1

Ngu6n v6n vay: la ngu6n v6n tai trg tu ben ngoai cong ty va cong ty phai thanh

th6a thu~n

Cong ty su dl)ng lo~i ngubn v6n vay nay nhi€u hay it tuy thu(k vao d~c di~m cua

NguAn van vay

• Trai phiSu

• Tin dl)ng ngan hang

Ngu6n: Brigham and Houston, 2009

• Phat hanh c6 phiSu m&i

Ngu6n VCSH: Khi d€ c~p dSn ngu6n VCSH la n6i d€n ngubn v6n dfru tien ma

cong ty va duqe huy d(mg bing hai each:

Lqi nhu~n gifr l~i ho~e m()t phfrn lqi nhu~n - gc;>i la v6n n()i sinh

Dij.c tliim cua ngu6n VCSH:

chia e6 rue tuy theo quySt dinh eua h()i d6ng quan tr}

2.1.1.3 Cac cy s6 do luemg du true v6n

a Ty s6 nq: th~ hi~n cy l~ phftn tram gifra t6ng nq so v6i t6ng ngubn v6n cua cong ty

Ben qtnh do, tuy vao nhu cftu cua thvc ti€n nghien cuu, nha nghien cuu co the

(Ngo Kim Phuqng, 2009)

Cac chi s6 do lucmg cfru true v6n cua cong ty giup xac d!nh muc d9 dong gop cua cac thanh phcln trong t6ng ngubn v6n Tuy thu(>c vao d6i tuqng va mµc dich su dµng,

Dbi vai chit n<J: Dva vao cy s6 nq co the thfry duqc muc d9 vay nq cua cong ty la

Dbi vai chit sa hiiu: Chu sa hfru thuemg thich su dµng nq han huy d(>ng them vf>n

chin thu€ m lai vay M~t khac, thong thuang chi phi su dvng ng re hon chi phi su dvng

rue VCSH chiem phfin 16'n tong nguon von, c6 the dan den he qua la tang so luong cac

Dbi voi cong ty: N€u h¢ s6 tµ tai trg cao (rue h¢ s6 ng thfrp ), c6ng ty c6 th€ yen

vao d6, vi¢c tang sir dvng ng, rue tang h¢ s6 don bAy tai chinh ciing g6p phftn tang kha nang sinh lgi cua c6ng ty

a Ty sudt sinh l<7i tren t6ng tai san (ROA): Dugc do luang b~ng chi s6 lgi nhu~n tren

quy~n sa hfru Di~u nay c6 nghia la cac c6ng ty c6 lai se c6 cy 1¢ ng vay thfrp Nghien

b Ty sudt sinh l<)'i tren vbn chu so hiiu (ROE): B~ng m(>t s6 ly thuy€t da nghien cuu va

cao, cac co dong san sang dong y gill lt;ti IQ'i nhu~n rte tai oau tu ma khong nh?n co

nhu~n tai dftu tu

c Tai san c6 ilfnh hifu hinh (TANG): Duqc do lu<'>ng b5ng cy s6 tai san c6 d!nh hfru hinh

cac khoan vay Hon nfra, gia tr! thanh ly cua cong ty ding tang !en khi c6 TSCD hfru

h~ tY l~ thu~n gifra don bfry tai chinh va TSCD hfru hinh

d Thui (TAX): Duqc do lu<'>ng b5ng thu€ sufit thu€ TNDN ma cong ty phai ch!u Cac

don bfry tai chinh

e Quy mo cong ty (SIZE) : Nhi~u nghien cuu chi ra r5ng c6 m<)t m6i quan h~ ti l~ thu~n

cho rui ro pha san cua cong ty v6n da cao con cao hon nfra Nghien cuu cua

f La ch6n thui tir khdu hao (TSE): La chin thu€ do khfru hao duqc g9i la cac khoan

g Chi phi nQ' (RD): Lai vay duqc su dvng lam chi phi nq vi cong ty khong phat hanh

nq tang len cong ty se chuy€n sang su dvng v6n chu s6 hfru

h Chi phi van chu sa hftu (RE): Chi phi VCSH dugc do lu<'mg b~ng tY le lai suat yeu

ma chuy€n sang dung nq

i Chi phi pha san: Khi cong ty lam vao tinh tqmg pha san thi nhfrng chi phi nhu: chi

san duqc phan ph6i cho chu nq tru6c sau do m6i duqc danh cho c6 dong Trong sv

ki~n pha san, noi chung, nhung nguai nitm gifr chung khoan nh~n duqc it han so

a cciu true v6n mvc tieu

Cciu true v6n mvc tieu la m9t sv kSt hqp gifra nq vay, c6 phcln uu dai va c6 phcln

cao han mvc tieu thi v6n chu s6 huu se duqc su dvng Cciu true v6n mvc tieu co th€ thay

(Brigham and Houston, 2009)

b Cac y€u t6 anh huemg d€n cfru true v6n m9c tieu cua m<)t cong ty

Quy€t dinh v€ cfru true v6n cua bfrt ki cong ty nao nhin chung ciing chiu tac d<)ng cua b6n y€u t6 chinh sau:

Rid ro kinh doanh: rui ro xufrt phat tu ho(,lt d<)ng cua cong ty Rui ro kinh

Muc thui thu nh(lp cong ty phai n(Jp: ly do chu y€u cua vi~c su d9ng ng vay

la khoan khfru trir thu€, khoan khfru trir thu€ nay lam giam mire thu€ cong ty

cho cong ty v&i mire thu€ cao han nfra

Sv linh hoqt vJ tai chinh: la kha nang tang v6n v&i nhfrng di€u khoan hgp ly

d<)ng v6n chu s6 hfru va cac chu ng cfing se d€ dang cho cong ty c6 bang can d6i k€ toan lanh m(,lnh vay Do d6, kha nang huy d<)ng v6n trong tuang lai va

ty - kha nang dn nhi€u v6n trong tuang lai cang l&n va nhfrng kh6 khan khi huy d<)ng vf>n cang cao thi cong ty Se it Slr d9ng ng vay

Sv bao thu hay m'ing n6 trong quan ly: m<)t vai giam d6c nang n6 han cac

cua cong ty hay gia tri t6i da cua cfru true v6n nhung anh huemg d€n c.iu true

B6n diSm nay anh huc'mg nhi~u d~n du true v6n mvc tieu, nhung hoc,it d(mg kinh doanh

c6 phi~u th~t sv cua m(>t cong ty c6 thS th~p han gia tri n(>i tc,ii theo each nhin cua nha quan Iy Trong truang hqp nay nha quan Iy se Iuang Iµ trong viec phat hanh co phieu de

ti~n v~ gia tri n(>i tc,ii cua n6

2.1.2 Chi phi sir d~ng viin binh quiin

Ngu6n v6n cua m(>t cong ty c6 phftn duqc huy d(>ng ru 3 ngu6n: nq, c6 phftn uu

dai va c6 phftn thu<'mg

tai chinh nhu ngan hang M(>t vai cong ty ding tai trq bftng c6 phftn uu dai Loc,ii v6n thu

ba, v6n c6 phftn thu<'mg, duqc cung cftp b&i cac c6 dong thuang cua cong ty, va duqc

c6 phi~u m6i g9i la ngu6n v6n ben ngoai (ngo<,li sinh), trong khi lqi nhu~n gifr l<,ii g9i la

du n6 duqc huy d(>ng tu ben trong hay ben ngoai, nhung chi phi su dvng v6n c6 phftn

v6n ciia cong ty

NQ' a ph~n tru dai Cb pMo thuimg

Cb ph~n thoong mcri L~ nlm3n giii I~

Hinh 2.2 Srr dB ciu thanh chi phi sir di.mg v6n binh quan

Ngw5n: Brigham and Houston, 2009

Cac ffi\JC ben phai cua bang can doi ke toan bao gom cac lo~i nq, co phan uu dai

% nc;r ( ChiphinJ') sau thue

phanth~ang phanth~ang

phan U'U dai phan U'U dai +

(2.5) (Brigham and Houston, 2009)

cong ty' la chi phi thanh ph§n nq tru&c thu€

Chi phi nq sau thu€ thftp ban chi phi nq tru&c thu€ b6i vi lai vay duqc khftu trir thu€ thu nh~p cong ty

Chi phi ng sau thu~ = Lai sufrt - Ti~t ki~m thu~

=Ro-RoT

= Ro(l-T)

(2.6)

thuy~t tren chi dung v6i tru0ng hgp lai sufrt vay gia tang theo gia tri vay ng Bai vi khi

(Brigham and Houston, 2009)

ph\l thu(k vao gia tri vay ma ph\l thw?c vao ky hi;ln vay va d6i tugng khach hang, hay

van su dl,lng phuong phap danh gia t6ng hgp

Theo giao su Aswath Damodaran, giang vien di;ii h9c New York, chi phi su dl,lng

tinh nhu sau:

Chi phi sii· d¥ng N<J RD = Lai sudt trai phiiu chinh phu dai hqn er thifi aiim hi¢n tqi +

Phdn bu rui ro tin d¥ng cua cong ty (ilu<Jc ilo luang biing tj; s6 thanh toan !iii vay)

(2.7)

thanh toan lai vay, ph<ln bu nii ro tin dl,lng tang len lam chi phi su dl,lng ng (Ro) tang len,

Chi phi su d1,1ng v6n c6 ph~n uu dai la t)' sucit lqi nhu?n nha d~u tu yeu c~u tren

c6 phin uu dai cua cong ty, dugc tinh nhu sau:

Dp

Trong d6:

(Brigham and Houston, 2009)

hanh va (2) bing each phat hanh cb phi€u m6i

thucmg la dµa vao mo hinh dinh gia tai san v6n (CAPM) Mo hinh duqc xay dµng nhu sau:

RE = RF + ~ (RM - RF)

Trong d6:

(2.9)

(Brigham and Houston, 2009)

tang len ho~c giam xu6ng theo cy l~ d~ phan anh muc rui ro CUa mQt Chlrng khoan C\l th~

Ty sufit lqi nhu~n phi nii ro

Ngu6n: Nguyin Minh Kii u, 2006

N€u:

• ~ < 1 thi RE< RM : rui ro cua cong ty th~p han rui ro thi truang

• ~ > 1 thi R E> RM : rui ro cua cong ty cao han rui ro thi truang

C<ich tinh hf sii p cua cd phiiu theo c6ng th(tc Hamada:

quan cua m9t nha d~u tu da d(;lng h6a Hon nfra, beta tang ten cling S\I gia tang cua don

hi~n t(;li cua cong ty' va ~u la beta cua cong ty trong truang hgp khong sir dt,mg ng vay

cong ty

(Hamada, 1972)

(Brigham and Houston, 2009)

2.1.2.4 Cac nhan t6 anh hu6ng d€n WACC

Chi phi su d\mg v6n b! anh hu6ng bai m<)t s6 nhan t6 M<)t vai y€u t6 vuqt ra

va tai tr()' cua no

a Cac nhan t6 khong thS kiSm soat

dvng v6n c6 phftn uu dai va c6 phftn thuang

giam chi phi su dvng v6n c6 phftn tuong ling va do d6 giam W ACC Thu€ thftp hon tren

phftn

(Brigham and Houston, 2009)

b Cac nhan t6 c6 thS kiSm soat

M9t cong ty c6 th€ tac d<)ng tr1Jc ti€p d€n chi phi su dvng v6n theo ba each chinh: (1) bing each thay d6i du true v6n, (2) bing each thay d6i c6 tuc chi tra, (3) bing each

va chung ta SU dvng cac tY l~ theo c~u true v6n d6 dS tinh WACC cua cac cong ty nay

v6n c6 ph.ln, m<)t sµ tang Ien trong cy trc;mg nq mvc tieu se c6 khuynh hu6ng lam giam

dvng nq se tang mi ro cho ca nq va v6n c6 ph.ln, va SlJ gia tang nay trong chi phi SU dvng

(Brigham and Houston, 2009) M<)t cftu true v6n phu hqp la quy€t dtnh quan tr9ng v&i mQi c6ng ty kh6ng chi bai nhu

du t6i da hoa lqi ich thu duqc cua cac ca nhan va t6 chuc c6 lien quan t&i c6ng ty ma con bai tac d<)ng cua cac quy€t dtnh nay t&i nang lµc kinh doanh cua c6ng ty trong m6i

0°/E" (Ti I~ :"19'/VCSH t6i tru,)

Hinh 2.4 Cftu true vfin t~i mrrc W ACC tfii thi~u

Ngu6n: Brigham and Houston, 2009

D/ E

C6 hai can ctr de xay dl!Ilg cfru true v6n mµc tieu cho cong ty: chi phi v6n va gia th! truc'mg cua c6 phiSu Tuy nhien, gia th! truc'mg cua c6 phiSu la tieu chi khach quan, kh6ng chi do cac nhan t6 n9i t<;li cua chinh sach quan ly v6n cua c6ng ty quySt d!nh ma con ch!u

xay dµng du true v6n mµc tieu cho HBC can Ctr vao mµc dich nay

2.2 M(>t sfi ly thuy~t lien quan

2.2.1 Dim bOy ho{lt d~ng kinh doanh (DOL)

Don bfiy ho(,lt d<)ng kinh doanh (Degree of Operating Leverage-DOL) lasµ phan

d!nh so vai chi phi ho(,lt d<)ng bi€n dfJi la thfrp

Trong kinh doanh, don bfty ho~t d(mg kinh doanh 16n khi cac y€u t6 khac khong

DOL duqc xac djnh bftng cong thuc sau:

V la chi phi bi€n d6i tren m6i don vi san phftm

P la gia ban hang h6a

duqc khi la nguai trong n<)i b<) cong ty, bing khong se rfrt kh6 khan d€ chung ta c6 duqc

doanh s6 ban hang

Thay doi trong EBIT

Dµa vao bang cao cao ket qua ho~t d(mg kinh doanh, nha dftu tu c6 th€ tinh toan duqc SlJ thay df>i trong lqi nhu~n ho~t d(mg va doanh sfJ ban hang Lfry SlJ thay df>i trong EBIT chia cho sµ thay d6i trong doanh s6 ban hang de dµ doan gia tri cua DOL Di~u

nay c6 the giup nha ddu tu d\f doan duqc lqi nhu~n thong qua m(>t lo~t cac vien canh

tuong lai

2.2.2 Mo hinh ttiim sa Z - Score

Chi s6 Z, cong Cl,! de phat hi~n dfru hi~u bao tru6c SlJ pha san, duqc phat minh

thu()c truang f)~i H9c New y ork, dµa vao vi~c nghien CUu kha cong phu tren s6 luqng

nhi~u cong ty khac nhau t~i My M~c du chi s6 Z nay duqc phat minh t~i My, nhung hftu het cac nu6c, vftn c6 th€ su d\mg v6i d9 tin c~y kha cao

Chi s6 Z bao g6m 5 chi s6 X1, X2, X3, X4, Xs:

X2 =Ty s6 lqi nhu~n gifr l~i chia t6ng tai san (Retain Earnings/Total Assets)

X3 = Ty s6 lqi nhu~n tru6c Hii vay va thue chia t6ng tai san (EBIT/Total Assets)

Liabilities)

Z" de c6 th€ ap d\mg theo tling lo~i hinh va nganh cua cong ty, nhu sau:

Dai vui cong ty tla ca phfln hoa, ngimh siin suat:

- N€u z > 2,99: cong ty ni'tm trong vung an toan, chua c6 nguy CO' pha san

- N€u 1,81 < z :::; 2,99 : cong ty n~m trong vling canh bao, c6 th€ c6 nguy CO' pha san

- Neu Z ::; 1,81: cong ty n~m trong vung nguy hi€m, nguy ca pha san cao

D6i vOi cong ty chua cJ phfin hoti, nganh siin sudt:

(2.1 S)

DBi vui ctic cong ty khtic:

ty Visµ khac nhau kha 16n cua XS gifra cac nganh, nen XS da duqc dua ra Cong thfrc tinh chi s6 Z '' duqc di€u chinh nhu sau

c6 d!nh hfru hinh, chi phi khung hoang tai chinh dSn cfru true v6n (v6i hai chi tieu d;;ii

di~n la cy s6 nq va cy s6 nq dai h;;in tren t6ng v6n) Chen da tiSp c ~ n theo 3 phuang phap

Wei va c()ng sµ (2005) cho thfty c6 m6i lien h~ vfrng ch~c v€ hi~u qua ho~t d()ng cua

den 51 ,13% thi hieu qua ho~t d(mg co m6i quan he theo phuong trinh b~c hai va b~c ba v6i cy l~ nq

ch9n dS dua vao mo hinh la: kha nang sinh lqi, tai san c6 dinh huu hinh, quy mo cong ty

Baharuddin va c(mg Slf (2011) tir Malaysia, nghien cuu cua Bufema va c(>ng Slf (2005)

Nghien cfru cua Margaritis va Psillaki (2007) v€ m6i quan h~ nhan qua gifra CO'

cua cong ty

va d~c di~m rieng cua tai san cong ty dSn tY l~ nq (g6m ng ng~n h~n va ng dai h~n) KSt

Nghien cuu cua Le Thi Kim Thu (2012) cilng phan tich cac nhan t6 tac d<)ng dSn cftu true v6n cua cong ty nhung v&i d6i tugng la cac cong ty bftt d<)ng san niem ySt tren HOSE Mo hinh cua Le Thi Kim Thu su dvng phuang phap binh phuang nho nhftt (OLS)

d<)ng san nay

M(H s6 nghien cfru khac cua Doan N gQc Phi Anh (2010) v€ cac nhan t6 anh hu&ng

khoan (2007 - 2009); Trfrn Hung San (2008) v€ du true v6n cac cong ty niem ySt tren