ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY QUAN HỆ HỢP TÁC KINH TẾ VIỆT NAM SINGAPORE

Giải pháp thúc đẩy quan hệ quan hệ kinh tế Việt Nam- Singapore 3.2.1 Về phía nhà nước * Tăng cường quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai Nhà nước vì quan hệ giữa hai Nhà nước sẽ tạo tiền đề

: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY QUAN

HỆ HỢP TÁC KINH TẾ VIỆT NAM SINGAPORE

3.1 Định hướng phát triển quan hệ kinh tế Việt Nam- Singapore

Nền kinh tế Việt Nam hiện đang còn ở điểm xuất phát thấp Xét về cơ cấu sản xuất, cơ cấu lao động cơ cấu xuất nhập khẩu… thì nước ta vẫn đang

ở những bước đầu tiên của quá trình công nghiệp hóa Vì vậy cơ cấu kinh tế Việt Nam trước mắt sẽ là sự kết hợp giữa các ngành khai thác lợi thế tự nhiên, chủ yếu là nông nghiệp công nghiệp sử dụng nhiều nhân công, công nghiệp chế biến và công nghiệp chế tạo Định dạng cơ cấu nói trên cũng hàm chứa một trật tự ưu tiên về bước đi và vốn đầu tư trong tiến trình công nghiệp hóa

Và có thể coi đó là nền tảng chung cho chiến lược phát triển và hội nhập của Việt Nam nói chung và thúc đẩy quan hệ hợp tác với Singapore nói riêng trên

cả hai lĩnh vực thương mại và đầu tư

Phương hướng chiến lược phát triển quan hệ kinh tế Việt Nam-Singapore đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020 chủ yếu trên các mặt sau:

- Tăng cường hợp tác và trao đổi kinh tế giữa hai nước

- Nỗ lực đàm phán để ký các hiệp định thương mại và đầu tư giữa hai nước

- Thực hiện điều chỉnh các chính sách thương mại, đầu tư cho phù hợp với thông lệ quốc tế và luật pháp của mỗi nước

- Đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang thị trường Singapore tiến tới cân bằng cán cân thương mại giữa hai nước

- Hỗ trợ, tháo gỡ những vướng mắc cho doanh nghiệp hia nước trong quá trình xuất khẩu hàng hóa cũng như đầu tư và thu hút đầu tư

- Khuyến khích, giúp đỡ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thực hiện xúc tiến thương mại và xúc tiến đầu tư

- Thực hiện mở rộng thị trường cho hàng hóa của Singapore vào Việt Nam

- Mở rộng tiêu thụ hàng hóa mà Việt Nam có lợi thế và Singapore có nhu cầu tại thị trường Singapore; hạn chế buôn bán qua các khâu trung gian

- Mở rộng lĩnh vực đầu tư cho các nhà đầu tư Singapore, đồng thời phải

hỗ trợ để các doanh nghiệp Việt Nam có thể đầu tư vào Singapore

3.2 Giải pháp thúc đẩy quan hệ quan hệ kinh tế Việt Nam- Singapore

3.2.1 Về phía nhà nước

* Tăng cường quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai Nhà nước vì quan hệ

giữa hai Nhà nước sẽ tạo tiền đề và có ảnh hưởng lớn các quan hệ khác, đặc biệt là quan hệ kinh tế thương mại- đầu tư, quan hệ kinh tế giữa các ngành và các doanh nghiệp giữa hai nước

Nhân chuyến thăm Singapore của Thủ tướng Phan Văn Khải tháng 3/2004: Thủ tướng hai nước đã ký "Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác toàn diện trong thế kỷ 21", tạo cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước

Ngày 13/8/2007, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam rời Hà Nội đi thăm chính thức Singapore từ ngày 13-14/8 theo lời mời của Thủ tướng Lý Hiển Long Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tới Singapore kể từ khi nhậm chức, đồng thời, cũng là chuyến thăm xã giao theo thông lệ của lãnh đạo mới các nước thành viên ASEAN Chuyến thăm Singapore diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước đang phát triển tốt đẹp đặc biệt sau khi Việt Nam ký “Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác toàn diện trong thế kỷ 21” với Singapore vào tháng 3/2004

Nhận lời mời của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Tổng thống Cộng hòa Singapore S.R.Nathan đã bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 25/02/2008  29/02/2008 Đây là chuyến thăm Việt Nam lần thứ hai của ngài S.R.Nathan trên cương vị Tổng thống Cộng hòa Singapore (lần đầu tiên vào tháng 2.2001) Trao đổi về quan hệ song phương, hai nhà lãnh đạo

bày tỏ hài lòng về sự phát triển ngày càng tốt đẹp của quan hệ hợp tác giữa hai nước thời gian qua Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Singapore đầu tư và làm ăn tại Việt Nam Hai nhà lãnh đạo cũng hoan nghênh việc triển khai có hiệu quả Hiệp định Kết nối hai nền kinh tế Việt Nam - Singapore (ký tháng 12.2005)

Để những cam kết trên thành hiện thực, thời gian tới hai Nhà nước cần tiếp tục có những động thái cụ thể và cần thiết để tạo điều kiện và môi trường pháp lý thuận lợi cho các mối quan hệ ở các cấp giữa hai quốc gia, đặc biệt là quan hệ kinh tế

* Khẩn trương xúc tiến thương thảo để ký kết Hiệp định thương mại tự

do Việt Nam- Singapore

Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu bởi trong khi các khung pháp lý, các cản trở trong quan hệ song phương còn nhiều thì Hiệp định thương mại tự

do ra đời sẽ giảm bớt và dỡ bỏ các rào cản thương mại, tạo điều kiện thông thoáng cho hoạt động thương mại hai nước

Việt Nam và Singapore cần thỏa thuận để giảm bớt các hàng rào bảo hộ thuế quan và phi thuế quan trong thời hạn hợp lý với mức cam kết cao hơn mức cam kết trung bình của WTO Do hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai quốc gia mang tính chất bổ sung cho nhau nên việc giảm hàng rào bảo hộ này không chỉ tạo điều kiện đối với quan hệ song phương mà còn có lợi đối với người tiêu dùng ở hai nước

* Thỏa thuận các danh mục ưu đãi đầu tư cho nhau

Quan hệ thương mại và đầu tư luôn có quan hệ qua lại và bổ sung cho nhau Thương mại phát triển tạo điều kiện thu hút đầu tư và ngược lại, đầu tư

có phát triển thì các loại hình thương mại lại càng phát triển sâu rộng

Singapore hiện nay có thể nói là đã đầu tư vào tất cả các lĩnh vực của Việt Nam Tuy nhiên, Singapore mới chỉ dành sự ưu tiên đầu tư vào lĩnh vực

dịch vụ Về phía Việt Nam, các dự án đầu tư vào Singapore thật sự còn rất ít, mang tính tự phát và quy mô nhỏ hẹp

Trong quan hệ ưu đãi đầu tư, hai bên có thể dành cho nhau sự ưu đãi đối với các lĩnh vực sau:

- Việt Nam có thể dành ưu đãi đầu tư cho Singapore những dự án xây dựng cơ sở hạ tầng theo phương thức BOT; những dự án về y tế, giáo dục, viễn thông, quốc phòng và đặc biệt là bất động sản

- Singapore có thể dành ưu đãi cho Việt Nam trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, giáo dục- đào tạo; các dự án xây dựng các trung tâm thương mại chợ và siêu thị tại Singapore

Những ưu đãi này có thể là về thuế, về thủ tục pháp lý, về mặt bằng, thuế đất ưu đãi…ít nhất là không có sự phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp Singapore và Việt Nam

* Ký kết các thủ tục về hải quan và kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu

Tháng 11/2008, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phê duyệt kế hoạch hành động quốc gia đẩy nhanh thực hiện cam kết đối với Hiệp định về VSATTP và kiểm dịch động thực vật (SPS), đáp ứng nghĩa vụ thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)

Điều này sẽ giúp hàng hóa XNK giữa Việt Nam và Singapore được thuận lợi hơn, giảm thời gian và chi phí cho việc xin chứng nhận chất lượng của từng lô hàng, từng hợp đồng Chính phủ hai nước cần xúc tiến ký kết các thủ tục liên quan đến hải quan và kiểm tra hàng hóa XNK nhằm đảm bảo cho hoạt động XNK phát triển

* Ký kết các thỏa thuận về thanh toán

Một trong những nguyên nhân làm hạn chế quan hệ thương mại giữa hai nước bấy lâu nay là do quan hệ thanh toán giữa các nhà kinh doanh hai bên Các ngân hàng thương mại Việt Nam cần thỏa thuận với các ngân hàng thương mại Singapore thực hiện chiết khấu chứng từ xuất khẩu thông qua các công ty tài chính hoặc các tổ chức tín dụng, trong trường hợp cần thiết có thể

cho phép họ cấp hạn mức tín dụng cho các NHTM Singapore tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Singapore được tài trợ, bảo lãnh khi nhập hàng hóa từ Việt Nam Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam có độ an toàn trên thị trường Singapore, mở rộng quan hệ bạn hàng, tăng kim ngạch xuất khẩu

* Nâng cao hiệu quả của công tác xúc tiến thương mại và xúc tiến đầu tư thông qua:

- Đổi mới phương thức hoạt động, tổ chức quản lý và sử dụng Quỹ ngoại

giao kinh tế nhằm phát huy tác dụng của quỹ này trong các hoạt động phát triển thị trường, tìm kiếm bạn hàng của các doanh nghiệp tham gia vào thương mại quốc tế và đầu tư quốc tế

- Tổ chức lại các hệ thống xúc tiến thương mại và xúc tiến đầu tư, cơ chế cung cấp dự báo thị trường, tư vấn đầu tư, thương mại, tư vấn pháp luật và môi trường kinh doanh ở trong và ngoài nước cho cộng đồng các doanh nghiệp

- Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến cấp cao để thúc đẩy hợp tác đầu tư và buôn bán

* Tăng cường hợp tác theo vùng lãnh thổ và địa phương để khai thác tiềm năng và thế mạnh hai bên trong hợp tác sản xuất, đầu tư và trao đổi hàng hóa

Việt Nam và Singapore có thể hợp tác theo vùng lãnh thổ ở ven biển để phát triển loại hình dịch vụ cảng biển

* Điều chỉnh các chính sách cho phù hợp với các quy định của WTO và khai thác lợi thế quốc gia

Nguyên tắc cao nhất của WTO là đối xử bình đẳng giữa các nước thành viên, các quốc gia khi gia nhập WTO phải điều chỉnh các chính sách của quốc gia mình cho phù hợp với quy định của WTO Việt Nam là nước đang phát triển nên ngoài các nguyên tắc phải tuân thủ, chúng ta có thể được áp dụng các điều kiện miễn trừ đặc biệt trong thương mại quốc tế ( áp dụng các biện

pháp thuế quan và phi thuế quan, biện pháp hỗ trợ thương mại) và thương mại liên quan đến đầu tư

* Hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam xúc tiến thương mại và đầu tư

Đây là giải pháp rất quan trọng, các hoạt động xúc tiến thương mại cũng như xúc tiến đầu tư được đẩy mạnh sẽ giúp doanh nghiệp hai nước có những

cơ hội thuận lợi trong trao đổi, buôn bán và đầu tư với nhau và đặc biệt sẽ tạo chỗ đứng cho hàng hóa Việt Nam, nâng cao vị thế của Việt Nam ở thị trường Singapore

Để thực hiện được nhiệm vụ này, các cơ quan chức năng Việt Nam cần thực hiện các hoạt động như:

- Đa dạng hóa và mở rộng các hình thức xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư

- Nhà nước hỗ trợ cho việc thành lập các trung tâm xúc tiến thương mại, các văn phòng xúc tiến đầu tư tại các thành phố lớn của Singapore để vừa giới thiệu quảng bá hàng hóa của Việt Nam, vừa cung ứng các dịch vụ miễn phí hoặc phí thấp cho các nhà kinh doanh và đầu tư khi tiếp cận kinh doanh thị trường này

- Tố chức các kỳ triển lãm hàng xuất khẩu định kỳ tại Singapore nhằm góp quảng bá thương hiệu cũng như tạo vị thế cho Việt Nam

- Tổ chức các phái đoàn thương mại của Việt Nam di khảo sát thị trường, trao đổi thông tin và xúc tiến thương mại- đầu tư tại thị trường Singapore

* Hoàn thiện hệ thống pháp luật đầu tư, đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, khuyến khích các nhà đầu tư Việt Nam đầu tư

vòa Singapore, đồng thời thu hút các nhà đầu tư Singapore đầu tư vào Việt Nam

Việt Nam và Singapore đã ký kết Hiệp định về Khuyến khích và bảo hộ đầu tư vào ngày 29/10/1992 Trong thời gian tới, hai Nhà nước cần có những chính sách cụ thể để có thể thực hiện cam kết một cách hiệu quả nhất

* Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có thể vay vốn tín dụng từ các ngân hàng phục vụ cho cả hoạt động đầu tư và nhập khẩu hàng hóa.

Các doanh nghiệp Việt Nam và Singapore không những gặp khó khăn trong việc thanh toán mà còn gặp rất nhiều khó khăn đối với nguồn vốn để đầu tư, kinh doanh xuất nhập khẩu Nếu các ngân hàng ở mỗi nước đều có chính sách hỗ trợ vốn vay tín dụng cho các doanh nghiệp thì chắc hản trong thời gian tới quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia sẽ phát triển lên một tầm cao mới

3.2.2 Về phía doanh nghiệp

* Nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam

Doanh nghiệp Việt Nam cần kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư và hoạt động thương mại trong chiến lược kinh doanh của mình Trong thời gian đầu có thể lấy đầu tư làm trọng tâm, làm nền tảng cơ sở cho hoạt động thương mại sau này Đây được coi là cách làm phù hợp với bối cảnh quốc tế nói chung và bối cảnh kinh tế Việt Nam- Singapore nói riêng khi mà nhiều nhà sản xuất đã di chuyển nguồn vốn của mình sang kinh doanh ở nước ngoài nhằm giảm thiểu chi phí về nhân công, về nguyên vật liệu, đồng thời tăng khả năng cạnh tranh

Để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu Việt Nam, tăng cường khả năng thâm nhập của hàng hóa Việt Nam vào thị trường Singapore, doanh nghiệp Việt Nam cần thực hiện một số giải pháp:

- Nâng cao chất lượng của hàng hóa

Tập trung nâng cao chất lượng của hàng hóa xuất khẩu Việt nam sang các thị trường nước ngoài nói chung và thị trường Singapore nói riêng theo các chiến lược sản phẩm đối với từng hàng hóa xuất khẩu

Tổ chức lại hoạt động sản xuất và xuất khẩu sang thị trường nước ngoài nói chung và thị trường Singapore nói riêng

Thường xuyên cải tiến công nghệ sản xuất, cải tiến chất lượng, mẫu mã, bao bì đóng gói hàng hóa nhằm tăng cường sức hấp dẫn của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam

- Giữ chữ “tín” trong kinh doanh

Việc giao hàng cần phải được thực hiện đúng thời hạn, đúng mẫu, đúng chất lượng… như đã thỏa thuận trong hợp đồng Loại trừ hẳn việc giao hàng thứ cấp, hàng không đảm bảo chất lượng, không được vì lợi trước mắt mà làm ảnh hưởng đến uy tín chất lượng của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam

- Xây dựng giá cả cạnh tranh

Vì Việt Nam và Singapore đều nằm trong khu vực Đông Nam Á, lại có nhiều điểm tương đồng về điều kiện tự nhiên, xã hội….cho nên hầu hết các sản phẩm hàng hóa xuất khẩu đều có tính bổ sung Đặc điểm này đã gây khó khăn không nhỏ đối với các doanh nghiệp xuất khẩu trong việc cạnh tranh với nhau để tìm kiếm bạn hàng Do vậy, phấn đầu giảm bớt chi phí trung gian, hạ giá thành sản phẩm nhằm tăng khả năng cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam tại thị trường Singapore là một biện pháp quan trọng

- Giảm chi phí cho xuất khẩu

Các chi phí vận tải, dịch vụ đầu vào và các loại phí thu đối với hàng xuất khẩu làm tăng giá thành xuất khẩu, làm giảm tính cạnh tranh của hàng hóa

Vì thế, các cơ quan chức năng cần rà soát và dỡ bỏ những chi phí cho việc xuất khẩu hàng hóa

Việt Nam và Singapore đã ký kết Hiệp định Tránh đánh thuế hai lần ngày 02/03/1994 Hi vọng, hai Nhà nước sẽ tiếp tục có những biện pháp hộ trợ để có thể giảm chi phí cho hoạt động xuất nhập khẩu

* Đa dạng hóa các phương thức kinh doanh.

Singapore là một thị trường đầy tiềm năng, có rất nhiều các doanh nghiệp nước ngoài đã và đang khai thác thị trường này Sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp về chất lượng hàng hóa, mẫu mã, gía cả…đòi hỏi các doanh nghiệp cần có những phương thức kinh doanh hiệu quả

Để giữ được vị trí trên thị trường Singapore, các doanh nghiệp Việt Nam cần linh hoạt áp dụng các phương thức bán hàng ký gửi, mở các chuỗi bán hàng lẻ tại các thành phố lớn của Singapore Mặt khác, nên gắn hoạt động

thương mại và đầu tư trực tiếp vào lĩnh vực sản xuất, chế biến hay đóng gói tại thị trường Singapore

* Tăng cường liên kết giữa các hiệp hội ngành hàng

Một trong các cam kết quan trọng khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là Nhà nước sẽ không can thiệp sâu vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Vì thế vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp càng được nâng cao Điều này đã được thể hiện qua việc đa số các trường hợp tranh chấp, dàn xếp trong thương mại quốc tế là do các hiệp hội đứng ra thực hiện cùng với sự hỗ trợ của Chính phủ

Các hiệp hội có thể hỗ trợ doanh nghiệp tích cực hơn trong việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài, củng cố và mở rộng thị trường nội địa, xây dựng cơ chế trao đổi thông tin thị trường và khách hàng trong các doanh nghiệp hội viên; xác định được phương hướng liên kết, liên doanh và hợp tác trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trên cơ sở tự nguyện của các hội viên; bảo vệ quyền lợi của các hội viên trong các vụ kiện bán phá giá hoặc chống bán phá giá; phản ánh trung thực ý kiến của các hội viên về quy hoạch

và các chính sách phát triển sản xuất kinh doanh lên các cơ quan liên quan; hợp tác giữa các hiệp hội ngành hàng Việt Nam với các tổ chức hiệp hội ngành hàng quốc tế nhằm nâng cao vị thế và uy tín của các ngành hàng trong cộng đồng quốc tế; tăng cường hơn sự phối hợp giữa các bộ, ngành và các hiệp hội trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong việc thực hiện các cam kết của Việt Nam đối với WTO nói chung

và cam kết hợp tác với Singapore nói riêng

Bên cạnh các giải pháp trên, để thúc đẩy quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Singapore doanh nghiệp hai nước cần tìm hiểu rõ về nhu cầu của nhau, nắm bắt được các mặt hàng mình có thế mạnh, nắm rõ tập quán buôn bán của mỗi nước để có chiến lược sản xuất và xuất khẩu phù hợp

Doanh nghiệp Việt Nam có thế mạnh về xuất khẩu nông sản, thủ công

mỹ nghệ….Doanh nghiệp Singapore có thế mạnh về IT, về điện tử… do vậy các doanh nghiệp cần nghiên cứu khả năng kết hợp các mặt hàng này

Các doanh nghiệp hai nước cũng cần đẩy mạnh trao đổi thông tin qua các kênh như Đại sứ quán, VCCI…Tham gia tích cực vào các kỳ hội chợ, triển lãm nhằm quảng bá sản phẩm để nâng cao vị thế của quốc gia mình cũng như tìm kiếm cơ hội đầu tư

Chính phủ hai nước cần đẩy mạnh các chuyến thăm chính thức nhằm tăng cường ký kết các dự án đầu tư mới

Đẩy mạnh hoạt động của các khu công nghiệp, đặc biệt khu công nghiệp Việt Nam- Singapore ( VSIP) nhằm triển khai tốt các dự án đầu tư đã có và thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam