ðây là lý do tác gi chn ñ tài... ðây cũng là lý do các NHTM ch... có th rút ra khi ñáo h n, tuy nhiên trong trư ng h!p bình thư ng các ngân hàng v$n cho khách... * Kinh doanh ch ng khoán
Trang 1TRƯ NG ð I H C KINH T TP.H CHÍ MINH
-
TR NH CHÍ THI N
PHÁT TRI N S N PH M D CH V NGÂN HÀNG T I NGÂN HÀNG THƯƠNG M I C PH N GIA ð NH
!"#!#$
LU N VĂN TH C SĨ KINH T
NGƯ I HƯ NG D N KHOA H C:
PGS.TS NGUY N NG C HÙNG
TP H CHÍ MINH - NĂM 2008
Trang 2DANH M C CÁC CH VI T T T
AGRIBANK Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn
EXIMBANK Ngân hàng TMCP Xu t Nh p kh u Vi t Nam
GATS Hi p ñ nh v thương m i d ch v c a WTO
ICB hay VIETINBANK Ngân hàng Công thương Vi t Nam
PACIFICBANK Ngân hàng TMCP Thái Bình Dương
SACOMBANK Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín
SAIGONBANK Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công thương
Trang 3B ng 2.3 B ng kh i lư ng thanh toán không dùng ti n m t
qua h th ng ngân hàng trên ñ a bàn TP.HCM
Trang 4L I M ð U
1 Tính c p thi t c a ñ tài:
Năm 2007 là năm ñ u tiên Vi t Nam th c thi các cam k t trong lĩnh v c ngân hàng khi tr thành thành viên chính th c c a WTO vào tháng 11/2006, ti p theo ñó
s là s xu t hi n m i các ngân hàng nư c ngoài và các ngân hàng n i ñ a Do ñó,
s c nh tranh gi a các ngân hàng trong th i gian t i s di n ra ngày m t gay g t và
kh c li t hơn, nh t là khi Vi t Nam ñang d n th c thi m nh m nh ng cam k t
c a mình
ð ng trư c nh ng cơ h i, thách th c và s c nh tranh sau khi Vi t Nam gia
nh p WTO, các ngân hàng thương m i trong nư c ñang t ng bư c nâng cao năng
l c c nh tranh c a mình thông qua vi c tăng v n ñi u l , phát tri n m ng lư i, phát tri n công ngh , ña d ng hóa s n ph m d ch v ,… nh m chi m lĩnh th ph n trư c khi các ngân hàng nư c ngoài ñư!c ho t ñ ng bình thư ng như ngân hàng trong
nư c Tuy nhiên, ñ i v i các ngân hàng có quy mô ho t ñ ng nh" thì ñòi h"i c n
ph i có s tăng t c hơn n a trong ho t ñ ng ñ tránh nguy cơ b gi i th hay sáp
nh p do không ñáp ng ñư!c các ñi u ki n theo quy ñ nh c a NHNN, ñ#c bi t là
vi c tăng cư ng phát tri n s n ph m d ch v nh m rút ng n kho ng cách v i các ngân hàng d$n ñ u và tăng thu nh p cho ngân hàng
Ngân hàng thương m i c% ph n Gia ð nh là m t trong nh ng ngân hàng có quy mô v n nh", m ng lư i ho t ñ ng còn nh" h&p so v i các ngân hàng b n trên cùng ñ a bàn, h th ng công ngh chưa phát tri n,… là nh ng nguyên nhân gây tr
ng i cho vi c phát tri n s n ph m d ch v t i ngân hàng, thu nh p t ho t ñ ng d ch
v còn chi m t' tr(ng r t th p trong t%ng thu nh p Do ñó, vi c phát tri n s n ph m
d ch v ngân hàng ñư!c xác ñ nh là m t trong nh ng nhi m v tr(ng tâm c a GðNH nh m nâng cao năng l c c nh tranh và tăng thu nh p t ho t d ng d ch v ð)ng th i, v i vi c NHNN th c thi các chính sách ti n t ñ ki m ch l m phát, trong ñó có vi c h n ch tăng trư ng tín d ng ñã làm cho h th ng ngân hàng Vi t Nam g#p r t nhi u khó khăn, nh t là các ngân hàng nh" như GðNH, ñi u này nh
Trang 5hư ng ñ n k t qu kinh doanh c a GðNH do hi n nay ngu)n thu nh p ñ i GðNH
t tín d ng là ch y u, do ñó vi c phát tri n và ña d ng hóa s n ph m d ch v cho GðNH là c n thi t ph i th c hi n ðây là lý do tác gi ch(n ñ tài
Nh m phát tri n s n ph m d ch v ñ tăng kh năng c nh tranh và tăng thu
nh p t ho t ñ ng d ch v cho GðNH, tác gi ñã ch(n ñ tài : “Phát tri n s n ph m
d ch v ngân hàng t i Ngân hàng TMCP Gia ð nh” ñ nghiên c u làm khóa lu n t t nghi p cao h(c v i mong mu n ñóng góp m t ph n công s c vào s nghi p phát tri n c a GðNH
th i kỳ h u WTO Giúp cho Ban Lãnh ñ o GðNH trong vi c ñưa ra nh ng ñ nh
hư ng phát tri n s n ph m d ch v nh m nâng cao năng l c c nh tranh cho GðNH
3 ð i tư ng và ph m vi nghiên c u:
ð i tư!ng nghiên c u c a ñ tài là ñi vào phân tích th c tr ng phát tri n s n
ph m d ch v c a GðNH, tìm ra nh ng nguyên nhân nh hư ng ñ n s phát tri n
s n ph m d ch v c a GðNH ñ có nh ng gi i pháp thích h!p
Ph m vi nghiên c u c a lu n văn là tình hình ho t ñ ng kinh doanh và phát tri n s n ph m d ch v c a GðNH t năm 2005 ñ n năm 2007
4 Phương pháp nghiên c u:
Qua nh ng d li u ñã có trong quá trình ho t ñ ng c a GðNH, cùng v i
nh ng ñánh giá t%ng quan c a tác gi ñ i v i các nhân t làm nh hư ng ñ n s
Trang 6phát tri n s n ph m d ch v c a GðNH ñã giúp cho tác gi có nh ng phân tích và dưa ra nh ng gi i pháp phù h!p, vi c nghiên c u c a tác gi d a trên cơ s phương pháp lu n ch nghĩa duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s+; ñ)ng th i tác gi cũng
ñã s+ d ng phương pháp t%ng h!p, th ng kê, phân tích và so sánh ñ t ñó ñưa ra
nh ng gi i pháp phù h!p cho s phát tri n s n ph m d ch v c a GðNH
D li u ñư!c thu th p t nh ng ngu)n sau:
- T n i b GðNH;
- T Internet: trang web c a NHNN Vi t Nam (www.sbv.gov.vn), trang web
c a Hi p h i Ngân hàng Vi t Nam (www.vnba.org.vn), ;
- T t p chí ngành ngân hàng: tap chí tài chính ti n t , t p chí Ngân hàng, t p chí công ngh ngân hàng,…
- Các t p chí kinh t khác, sách, báo,…
5 Ý nghĩa c a ñ tài:
V i vi c ñánh giá th c tr ng phát tri n s n ph m d ch v c a GðNH và tìm ra
nh ng nguyên nhân nh hư ng ñ n s phát tri n c a c a GðNH s mang l i m t s
ý nghĩa th c ti n cho GðNH như: xây d ng ñư!c các ñi u ki n c n thi t cho vi c phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng; trên cơ s nh ng ñánh giá th c tr ng và gi i pháp do tác gi ñ ngh s giúp cho Ban Lãnh ñ o GðNH nhìn ñư!c t%ng quan v tình hình phát tri n s n ph m d ch v c a GðNH trong th i gian qua Song song ñó,
v i vi c phát tri n s n ph m d ch v c a GðNH, tác gi mong r ng s nâng cao năng l c c nh tranh cũng như gia tăng thu nh p t ho t ñ ng d ch v ngân hàng trong th i kỳ h i nh p WTO
Trang 7- Chương 2: Th c tr ng v s n ph m d ch v c a ngân hàng TMCP Gia ð nh
- Chương 3: Gi i pháp phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng t i ngân hàng TMCP Gia ð nh
Do s h n h&p v th i gian, khuôn kh% cho phép c a lu n văn th c sĩ kinh t cũng như kinh nghi m trong nghiên c u còn h n ch nên ñ tài này không tránh kh"i nh ng thi u sót nh t ñ nh Vì v y, tác gi r t mong nh n ñư!c nh ng ý ki n ñóng góp quý báu t Quý Th y, Cô và các b n
Trang 8CHƯƠNG 1: T NG QUAN V S N PH M D CH V C A NGÂN HÀNG THƯƠNG M I
1.1 Khái ni m, ch c năng và vai trò c a ngân hàng thương m i:
1.1.1 Khái ni m v ngân hàng thương m i:
Hi n nay trên th gi i nói chung và Vi t Nam nói riêng có nhi u khái ni m khác nhau v NHTM, tuy nhiên khái ni m v NHTM t p trung l i m t s khái
ni m như sau:
- T i M-, “NHTM là m t công ty kinh doanh chuyên cung c p d ch v tài chính và ho t ñ ng trong ngành công nghi p d ch v tài chính”
- T i Pháp, theo ð o lu t Ngân hàng c a C ng hòa Pháp năm 1941 thì
“NHTM là nh ng cơ s mà ngh nghi p thư ng xuyên là nh n ti n b c c a công chúng dư i hình th c ký thác, ho#c dư i các hình th c khác, và s+ d ng ngu)n l c
ñó cho chính h( trong các nghi p v v chi t kh u, tín d ng và tài chính”
- Theo Pháp l nh Ngân hàng năm 1990 c a Vi t Nam “NHTM là m t t% ch c kinh doanh ti n t mà nghi p v thư ng xuyên và ch y u là nh n ti n g+i c a khách hàng v i trách nhi m hoàn tr và s+ d ng s ti n ñó ñ cho vay, chi t kh u
và làm phương ti n thanh toán”
- Theo Lu t các TCTD Vi t Nam ñã ñư!c s+a ñ%i, t i ñi u 20 kho n 2 và kho n 7 có khái ni m “Ngân hàng là lo i hình TCTD ñư!c th c hi n toàn b ho t
ñ ng ngân hàng và các ho t ñ ng kinh doanh khác có liên quan Trong ñó, ho t
ñ ng ngân hàng là ho t ñ ng kinh doanh ti n t và d ch v ngân hàng v i n i dung
ch y u và thư ng xuyên là nh n ti n g+i, s+ d ng s ti n này ñ c p tín d ng, cung
c p các d ch v thanh toán”
Như v y, có th nói r ng NHTM là m t lo i hình doanh nghi p ñ#c bi t, ñóng vai trò là m t trung gian tín d ng và th c hi n ho t ñ ng kinh doanh trên nh ng lĩnh
v c là ti n t , tín d ng và d ch v ngân hàng
Trang 91.1.2 Ch c năng c a ngân hàng thương m i:
1.1.2.1 Ch c năng trung gian tín d ng:
Ch c năng trung gian tín d ng ñư!c hình thành ngay t lúc các NHTM hình thành Ngày nay, thông qua ch c năng trung gian tín d ng, NHTM ñã và ñang th c
hi n ch c năng xã h i c a mình, làm cho s n ph m xã h i ñư!c tăng lên, v n ñ u tư ñư!c m r ng và t ñó góp ph n thúc ñ y s phát tri n kinh t , c i thi n ñ i s ng
c a nhân dân Như v y, trung gian tín d ng là ch c năng quan tr(ng và cơ b n nh t
c a NHTM, nó không nh ng cho th y b n ch t c a NHTM mà còn cho th y nhi m
v chính y u c a NHTM
Trung gian tín d ng là ch c năng cơ b n ñư!c hi u theo 02 khía c nh sau:
- NHTM ch là ngư i trung gian ñ chuy n v n ti n t t nơi th a sang nơi thi u Các ch th tham gia g)m nh ng ngư i ti n vào NHTM và nh ng ngư i vay
ti n t ngân hàng không có m i liên h kinh t tr c ti p nào H( không ch u trách nhi m và nghĩa v gì cho nhau c T t c ñ u thông qua NHTM, nghĩa là NHTM có trách nhi m hoàn tr ti n cho ngư i g+i (b t k ngư i ñi vay s+ d ng v n có hi u
qu hay không), còn ngư i ñi vay thì ph i có nghĩa v tr n! ngân hàng
- Ngân hàng không ph i là ngư i trung gian tài chính thu n túy mà là trung gian tín d ng, nghĩa là vi c th c hi n các nhi m v c th c a ch c năng này ph i theo nguyên t c “Hoàn tr ” vô ñi u ki n
Th c hi n ch c năng trung gian tín d ng, các NHTM th c hi n nh ng nhi m
v c th như sau:
- Nh n ti n g+i không kỳ h n, có kỳ h n c a các ñơn v kinh t , các t% ch c và
cá nhân b ng ñ)ng ti n trong nư c và b ng ngo i t
- Nh n ti n g+i ti t ki m c a t% ch c và cá nhân
- Phát hành kỳ phi u, trái phi u ngân hàng ñ huy ñ ng v n trong xã h i
- Cho vay ng n, trung và dài h n ñ i v i các ñơn v và cá nhân
Trang 10- Chi t kh u thương phi u, ch ng t có giá ñ i v i các ñơn v và cá nhân
- Cho vay tiêu dùng, cho vay tr góp và các lo i hình tín d ng khác ñ i v i t%
ch c và cá nhân
1.1.2.2 Ch c năng trung gian thanh toán:
Ch c năng làm trung gian thanh toán c a NHTM ngày nay không còn mang tính truy n th ng như trư c ñây, cùng v i s phát tri n c a n n công ngh hi n ñ i,
s ti n b c a khoa h(c k- thu t,… ñã t o ñi u ki n cho các NHTM thanh toàn bù
tr , thanh toán ñi n t+ tr c tuy n,… v i nhau m t cách nhanh chóng và chính xác hơn, ti t ki m chi phí lưu thông cho xã h i, thúc ñ y luân chuy n v n và quá trình lưu thông hàng hóa ngày càng phát tri n
NHTM ñ ng ra làm trung gian thanh toán th c hi n các kho n giao d ch thanh toán gi a các khách hàng, gi a ngư i mua và ngư i bán,… nh m hoàn t t các quan
h kinh t thương m i gi a h( v i nhau V i ch c năng này thì NHTM th c hi n
nh ng nhi m v sau:
- M tài kho n ti n g+i giao d ch cho các t% ch c và cá nhân
- Qu n lý và cung c p các phương ti n thanh toán cho khách hàng
- T% ch c và ki m soát quy trình thanh toán gi a các khách hàng m t cách nhanh chóng và chính xác, an toàn và ti n l!i
1.1.2.3 Ch c năng cung ng các d ch v ngân hàng:
ð NHTM có th th c hi n t t hai ch c năng là trung gian tín d ng và trung gia thanh toán mang l i hi u qu to l n cho n n kinh t xã h i thì r t c n s h/ tr!
c a m t ch c năng khác, ñó là ch c năng cung ng các d ch v ngân hàng V y
d ch v ngân hàng là gì? D ch v ngân hàng thư ng ñư!c nh c ñ n v i hai ñ#c ñi m sau:
- Th nh t, ñó là các d ch v mà ch có các ngân hàng v i nh ng ưu th c a nó
m i có th th c hi n ñư!c m t cách tr(n v&n và ñ y ñ Ưu th c a NHTM ñư!c
Trang 11th hi n qua m t s ñi m như: h th ng m ng lư i r ng kh p, không nh ng trong
nư c mà còn các nư c; có quan h v i nhi u công ty, xí nghi p,… do ñó n m b t ñư!c tình hình kinh doanh, tình hình tài chính c a khách hàng m t cách c th sâu
s c cũng như ñi m m nh, ñi m y u c a t ng khách hàng; có trang b h th ng thông tin hi n ñ i, ñ)ng th i thu th p và n m b t ñư!c nhi u thông tin v tình hình kinh
t , tài chính, giá c , t' giá,…
- Th hai, ñó là các d ch v g n li n v i ho t ñ ng ngân hàng không nh ng cho phép NHTM th c hi n t t yêu c u c a khách hàng mà còn h/ tr! tích c c ñ NHTM th c hi n t t hơn ch c năng th nh t và th hai c a NHTM
M#t khác, NHTM cung c p d ch v cho khách hàng không ch thu n túy ñ
hư ng hoa h)ng và d ch v phí, là y u t làm tăng doanh thu và l!i nhu n cho ngân hàng, mà d ch v còn có tác d ng h/ tr! các m#t ho t ñ ng chính c a NHTM, trư c
h t là ho t ñ ng tín d ng ðây cũng là lý do các NHTM ch nh n cung ng các d ch
v có liên quan ñ n ho t ñ ng ngân hàng
Th c hi n ch c năng này, NHTM có các nhi m v c th sau:
- D ch v ngân qu- và chuy n ti n nhanh qu c n i
- D ch v ki u h i và chuy n ti n nhanh qu c t
- D ch v y thác (b o qu n, thu h , chi h … mua bán h ,…)
- D ch v tư v n ñ u tư, cung c p thông tin,…
- D ch v ngân hàng ñi n t+
1.1.3 Vai trò c a ngân hàng thương m i trong n n kinh t th trư ng:
NHTM th c hi n các ho t ñ ng kinh doanh nh ng lĩnh v c ñ#c bi t là ti n
t , tín d ng và d ch v ngân hàng, có liên quan tr c ti p ñ n các ngành, liên quan
ñ n m(i m#t c a ñ i s ng kinh t - xã h i, ñòi h"i s th n tr(ng trong vi c ñi u hành ho t ñ ng ngân hàng ñ tránh nh ng thi t h i cho n n kinh t - xã h i Thêm vào ñó, ch t li u kinh doanh c a ngân hàng là ti n t , mà ti n t là m t công c
Trang 12ñư!c Nhà nư c s+ d ng ñ qu n lý vĩ mô n n kinh t , do ñó ch t li u này ñư!c Nhà
mà các ngu)n ti n nhàn r/i n m r i rác trong xã h i s ñư!c huy ñ ng, t p trung l i
v i s lư!ng ñ l n ñ c p tín d ng cho các t% ch c kinh t , cá nhân nh m m c ñích
ph c v phát tri n kinh t - xã h i
1.2 Các lo i s n ph m d ch v c a ngân hàng thương m i:
1.2.1 Tiêu chí ñánh giá ch t lư!ng s n ph m d ch v :
Các lo i s n ph m d ch v tài chính c a NHTM mang tính phi v t ch t, mang
ñ n cho khách hàng s th"a mãn nhu c u và s tin c y Hàng hóa c a các NHTM kinh doanh là m t lo i hàng ñ#c bi t bao g)m: ti n t , vàng b c, kim lo i quý, ñá quý, ch ng khoán,…
Ch t lư!ng s n ph m d ch v ngân hàng ñư!c ñánh giá th hi n qua m t s tiêu chí như:
- Các y u t h u hình: phương ti n v t ch t, trang thi t b , con ngư i ph c v ,
gi y t tài li u, b u không khí giao d ch,…
- M c ñ tin c y: kh năng ñ m b o th c hi n d ch v ñã h a h&n m t cách
ch c ch n và chính xác
- S1n sàng ñáp ng: s1n sàng h/ tr! và ñ m b o cung ng d ch v mau l&
Trang 13- S ñ m b o: trình ñ chuyên môn c a nhân s ngân hàng, tính l ch s d
* D ch v huy ñ!ng v n: huy ñ ng v n là vi c ngân hàng huy ñ ng các tài
s n b ng ti n c a các t% ch c và cá nhân mà ngân hàng ñang t m th i qu n lý và s+
d ng v i trách nhi m hoàn tr Ngu)n v n huy ñ ng là ngu)n v n ch y u và quan tr(ng c a b t kỳ m t NHTM nào V n huy ñ ng trong các NHTM g)m nhi u lo i khác nhau và ñư!c phân nhóm thành 04 lo i sau:
- Ti n g+i ho t kỳ (ti n g+i không kỳ h n): là lo i ti n g+i mà ngư i g+i ti n (ch tài kho n) ñư!c s+ d ng m t cách ch ñ ng và linh ho t không b ràng bu c v m#t th i gian Ti n g+i ho t kỳ là lo i ti n g+i ñ ph c v nhu c u giao d ch, thanh toán cho ch tài kho n như tr ti n hàng hóa, d ch v , rút ti n m#t t máy ATM, chuy n ti n,… ðây là lo i ti n g+i có chi phí s+ d ng v n th p nên t p trung huy
ñ ng ngu)n v n này thì ho t ñ ng kinh doanh c a ngân hàng m i có hi u qu ð thu hút ñư!c ngu)n v n này thì ngân hàng ph i cung c p d ch v có nhi u ti n ích,
an toàn, nhanh chóng và chính xác Ngân hàng thư ng s+ d ng ngu)n v n này ñ cho vay ng n h n
- Ti n g+i ñ nh kỳ: là lo i ti n g+i mà ngư i mà ngư i g+i ti n ch có th rút ra khi ñáo h n, tuy nhiên trong trư ng h!p bình thư ng các ngân hàng v$n cho khách
Trang 14hàng rút ti n v i ñi u ki n ch ñư!c hư ng lãi v i lãi su t không kỳ h n Ti n g+i
- Phát hành ch ng t có giá: phát hành kỳ phi u, ch ng ch ti n g+i có kỳ h n,
ch ng ch ti t ki m và phát hành trái phi u là nh ng phương pháp h u hi u ñ các ngân hàng huy ñ ng v n có kỳ h n ðây là ngu)n v n %n ñ nh nh t c a NHTM, ñ#c
ñi m c a lo i v n này là:
+ Tính %n ñ nh ch c ch n: nh ng ngư i mua các lo i gi y t có giá ch ñư!c hoàn v n khi ñáo h n ðây là ñ#c ñi m n%i b t c a ngu)n v n này + Lãi su t thư ng cao hơn lãi su t ti n g+i ñ nh kỳ, do ñó h p d$n hơn ñ i
v i khách hàng
+ Lo i v n này không ñư!c tái l p th i h n như ti n g+i ñ nh kỳ, nhưng bù
l i ngư i s h u có th c m c ñ vay v n t i ngân hàng
- Ngu)n v n huy ñ ng khác: ti n g+i ký qu-, ti n g+i ñ m b o thanh toán, ti n
t m gi ho#c ñang chuy n, các kho n khác
* D ch v cho vay: NHTM th c hi n ho t ñ ng cho vay ñ i v i khách hàng là
các t% ch c kinh t và cá nhân, nh m ñáp ng nhu c u tài chính cho các ho t ñ ng
s n xu t, kinh doanh, d ch v , ñ u tư phát tri n và ñ i s ng xã h i Ho t ñ ng cho vay bao g)m cho vay thương m i, cho vay tiêu dùng, cho vay chi t kh u gi y t có giá,… Tùy theo nhu c u v th i gian vay v n c a khách hàng mà ngân hàng áp
d ng các hình th c cho vay ng n h n, trung và dài h n Lãi su t cho vay áp d ng theo nhu c u trên th trư ng ho#c m i quan h tín nhi m l$n nhau ñ áp d ng m c lãi su t cho vay phù h!p v i t ng ñ i tư!ng vay
Trang 15* D ch v chi t kh u thương phi u và gi y t" có giá: là vi c NHTM ñ ng ra
tr ti n trư c cho các thương phi u ho#c gi y t có giá khác chưa ñ n h n thanh toán theo yêu c u c a ngư i th hư ng (ngư i s h u ch ng t ) b ng cách kh u tr ngay m t s ti n nh t ñ nh ñư!c g(i là chi t kh u S ti n chi t kh u ñư!c tính theo
tr giá ch ng t , th i h n chi t kh u, lãi su t và các t' l chi t kh u khác, s ti n còn l i thanh toán cho ngư i th hư ng Ngư i th hư ng mu n nh n ñư!c s ti n này thì b t bu c ph i làm th t c chuy n như!ng quy n hư ng l!i cho ngân hàng chi t kh u ñ i v i các ch ng t xin chi t kh u ðây là ho t ñ ng cho vay gián ti p ñư!c ñ m b o b ng các tài s n có tính thanh kho n cao, vì v y v a t o ra tài s n có sinh l i cho ngân hàng, v a t o ra m t l c lư!ng d tr ñ s1n sàng ñáp ng các nhu c u thanh toán Kh năng thanh toán c a ngân hàng luôn ñư!c ñ m b o nên các ngân hàng thư ng có xu hư ng m r ng ho t ñ ng chi t kh u
* D ch v thanh toán: các giao d ch thanh toán gi a các khách hàng trong
nư c và nư c ngoài h u h t ñ u ñư!c th c hi n qua ngân hàng Nh vi c n m gi tài kho n c a khách hàng và vi c ki m soát ch ng t thanh toán nên các ngân hàng hoàn toàn có kh năng th c hi n các d ch v thanh toán theo yêu c u c a khách hàng Hi n nay, các NHTM ñang s+ d ng các d ch v thanh toán như: thanh toán séc, y nhi m thu, y nhi m chi, thư tín d ng, h i phi u,… ð)ng th i, ngân hàng còn t% ch c h th ng thanh toán n i b và tham gia thanh toán liên ngân hàng trong
nư c, tham gia các h th ng thanh toán qu c t khi ñư!c NHNN ch p thu n
* D ch v cho vay th u chi: khách hàng ñư!c ngân hàng cho phép chi tiêu
vư!t quá s dư có trên tài kho n vãng lai, ñ n m t gi i h n nh t ñ nh (h n m c tín
d ng th u chi) và trong m t th i h n nh t ñ nh (quý ho#c năm) M(i nhu c u chi tiêu c a khách hàng, trong ph m vi h n m c tín d ng th u chi còn chưa s+ d ng,
ñ u ñư!c ngân hàng ñáp ng k p th i M/i khi khách hàng có kho n thu ñư!c nh p vào bên có tài kho n này, m t kho n dư n! tương ng s ñư!c tri t tiêu ngay và khách hàng l i ñư!c chi tiêu ti p t c trong ph m vi h n m c th u chi còn chưa s+ d ng
Trang 16* D ch v cho thuê tài chính: các ngân hàng thông qua công ty cho thuê tài
chính c a mình ñ cung c p d ch v cho thuê tài chính Xu t phát t nhu c u s+
d ng tài s n c a bên ñi thuê, công ty cho thuê tài chính s mua tài s n và chuy n giao cho bên ñi thuê s+ d ng Tài s n này v$n do bên cho thuê ñ ng tên s h u Bên thuê không ñư!c s+ d ng tài s n ñang thuê ñ làm b t c nghĩa v tài chính nào khác Bên thuê ch u trách nhi m b o trì, ñóng b o hi m, thu tài s n và ph i tr
kh u hao, ti n lãi vay theo kỳ h n th"a thu n trong h!p ñ)ng cho thuê tài chính Khi
k t thúc h!p ñ)ng, n u mu n tr thành ngư i s h u tài s n ñang thuê, bên thuê s thanh toán cho công ty cho thuê ph n giá tr còn l i c a tài s n ho#c có th ti p t c thuê theo h!p ñ)ng m i
* Kinh doanh ch ng khoán: các ngân hàng mu n ti n hành kinh doanh
ch ng khoán ph i th c hi n thông qua mô hình công ty con là công ty ch ng khoán
Hi n nay, các ngân hàng l n ñ u có thành l p công ty ch ng khoán ñ ti n hành các
d ch v v ch ng khoán cho khách hàng và chính mình Khách hàng là các cá nhân hay t% ch c mu n ñ u tư ch ng khoán ki m l i, có th giao d ch v i m t công ty
ch ng khoán nào ñó, ñ ñư!c cung c p các d ch v có liên quan t i ñ u tư ch ng khoán, bao g)m d ch v môi gi i mua bán ch ng khoán, tư v n kinh doanh ch ng khoán,…
* D ch v ngân hàng ñi n t#: v i nh ng ti n b khoa h(c k- thu t trên th
gi i, ñ#c bi t là trong lĩnh v c công ngh thông tin, các ngân hàng thư ng xuyên
c p nh t nh ng s n ph m công ngh ngân hàng m i, nh m ñ m b o cung c p
nh ng d ch v ngân hàng ngày càng ña d ng, phong phú, hi n ñ i, v i ti n ích t t
nh t cho khách hàng, c th như: Home – banking, Phone – banking, Mobile – banking, Internet – banking Các d ch v này ñã mang ñ n cho khách hàng nhi u
ti n ích như truy v n s dư tài kho n; truy v n thông tin ngân hàng v lãi su t, t' giá,…; li t kê giao d ch c a tài kho n;…
* D ch v b o lãnh: là m t hình th c c p tín d ng ñư!c th c hi n thông qua
s cam k t b ng văn b n c a TCTD v i bên có quy n v vi c th c hi n nghĩa v tài
Trang 17chính thay cho khách hàng khi khách hàng khơng th c hi n ho#c th c hi n khơng đúng nghĩa v đã cam k t v i bên nh n b o lãnh Khách hàng ph i nh n n! và hồn
tr cho ngân hàng s ti n đã đư!c tr thay
* D ch v bao thanh tốn (Factoring): là m t h!p đ)ng đư!c ký k t gi a bên
cung ng (nhà xu t kh u) và bên tài tr! (t% ch c Factor), trong đĩ bên cung ng như!ng l i cho t% ch c tài tr! các kho n ph i thu phát sinh t nh ng h!p đ)ng xu t
kh u Như v y, th c ch t c a Factoring, xét trên giác đ tài tr! chính là m t d ng tài tr! thơng qua vi c mua l i các kho n ph i thu ng n h n t nhà xu t kh u Thơng qua d ch v này, ngân hàng giúp cho nhà xu t kh u cĩ th thu đư!c ti n ngay, thay
vì ph i đ!i đ n th i h n tr ch m Nhà xu t kh u cĩ th s+ d ng kho n ph i thu đ
đ m b o m t ph n (ho#c tồn b ) kho n ng trư c ð)ng th i, thơng qua d ch v này, nhà xu t kh u s ti t ki m đư!c th i gian và chi phí theo dõi thu h)i kho n
ph i thu t ngư i nh p kh u nư c ngồi,…
* D ch v ngo i h i: bao g)m các d ch v sau:
- D ch v mua bán ngo i t trao ngay (SPOT): là d ch v trong đĩ 2 bên th c
hi n mua bán m t s ngo i t theo t' giá trao ngay t i th i đi m giao d ch và k t thúc thanh tốn trong vịng 2 ngày làm vi c Khi khách hàng cĩ nhu c u mua bán ngo i t , v i yêu c u th c hi n ngay vi c trao ngo i t (ho#c VNð) đ i ng t i th i
đi m giao d ch, ngân hàng s đáp ng trên cơ s d ch v mua bán trao ngay, theo t' giá đã đư!c niêm y t t i ngân hàng
- D ch v mua bán ngo i t cĩ kỳ h n (FORWARD): đ phịng ng a r i ro h i đối, khách hàng s đư!c ngân hàng cung c p d ch v mua bán ngo i t kỳ h n, thơng qua m t h!p đ)ng mua bán ngo i t cĩ kỳ h n ðây là lo i h!p đ)ng trong đĩ quy đ nh vi c chuy n giao ngo i t đư!c th c hi n th i đi m th"a thu n trong tương lai, theo t' giá đã đư!c xác đ nh ngay th i đi m hi n t i, khi ký k t h!p đ)ng v i ngân hàng
- D ch v hốn đ%i ngo i t : là s k t h!p đ)ng th i gi a m t giao d ch trao ngay v i m t giao d ch kỳ h n M t đ)ng ti n đư!c chuy n đ%i sang m t đ)ng ti n
Trang 18khác trong m t th i gian nh t ñ nh, b ng cách cùng m t lúc ký h!p ñ)ng mua (bán)
l i ñ)ng ti n ñó vào m t th i h n khác trong tương lai b ng m t h!p ñ)ng kỳ h n
- D ch v quy n ch(n mua bán ngo i t (CURRENCY OPTIONS): quy n ch(n ngo i t là m t lo i h!p ñ)ng cho phép bên mua quy n có quy n ñư!c mua ho#c bán m t s ngo i t xác ñ nh v i m t m c t' giá và th i h n th c hi n ñư!c n
ñ nh trư c Ngư i phát hành quy n có nghĩa v th c hi n quy n n u ngư i mua quy n mu n Ngư i mua quy n có quy n th c hi n ho#c không th c hi n quy n c a mình Tuy nhiên, h( v$n ph i tr kho n phí mua quy n ngay khi ký h!p ñ)ng
- D ch v quy n ch(n mua bán vàng: là lo i h!p ñ)ng ñư!c ký k t gi a ngư i mua quy n và ngư i phát hành quy n (ngân hàng), trong ñó ngư i mua quy n có quy n mua ho#c bán m t s lư!ng vàng ñư!c xác ñ nh c th v i m c giá n ñ nh, trong m t th i h n nh t ñ nh Ngư i mua quy n ph i tr m t kho n phí cho ngư i phát hành quy n ngay khi ký h!p ñ)ng Ngư i mua quy n có quy n th c hi n ho#c không th c hi n quy n c a mình Tuy nhiên, h( v$n ph i tr kho n phí mua quy n cho ngư i phát hành quy n ngay khi ký h!p ñ)ng
* D ch v th$: th2 thanh toán là công c thanh toán không dùng ti n m#t hi n
ñ i do t% ch c phát hành (ngân hàng ho#c các t% ch c khác) c p cho khách hàng s+
d ng theo h!p ñ)ng ký k t gi a t% ch c phát hành và ch th2
- Căn c theo công d ng thì th2 ñư!c phân thành 02 lo i là:
+ Th2 thanh toán: ch ñư!c s+ d ng ñ thanh toán hàng hóa, d ch v ho#c rút ti n m#t, trong ph m vi s dư trên tài kho n ti n g+i thanh toán c a ch th2 t i ngân hàng
+ Th2 tín d ng: cho phép ch th2 s+ d ng ñ thanh toán ti n hàng, d ch v ho#c rút ti n m#t trong ph m vi h n m c tín d ng ñư!c ngân hàng ch p thu n theo h!p ñ)ng
- Căn c ph m vi hi u l c s+ d ng:
Trang 19+ Th2 n i ñ a: do ngân hàng trong nư c phát hành và có hi u l c s+ d ng trong ph m vi qu c gia phát hành
+ Th2 qu c t : có hi u l c s+ d ng t i các qu c gia, bên ngoài qu c gia c a ngân hàng phát hành th2
Hi n nay m t s NHTM l n th c hi n c d ch v ñ i lý thanh toán th2 cho các t% ch c qu c t ; ñ)ng th i th c hi n nghi p v phát hành th2 qu c t c a ngân hàng mình
* Các d ch v ngân hàng khác: hi n nay các ngân hàng t i Vi t Nam ñ u
ho t ñ ng theo hư ng ña năng, do ñó tùy theo ñi u ki n th c t c a mình, m/i ngân hàng có th cung c p nh ng d ch v khác, nh m ñáp ng nhu c u ña d ng c a khách hàng như: d ch v chuy n ti n nhanh (WESTERN UNION), d ch v tư v n
và qu n lý tài chính, d ch v thu và ki m ti n m#t, d ch v qu n lý v n, d ch v mua bán nhà qua ngân hàng,…
1.3 Các nhân t nh hư%ng ñ n s& phát tri'n s n ph m d ch v c a ngân hàng thương m i:
1.3.1 Dư i góc ñ vĩ mô:
1.3.1.1 H th ng pháp lu t ngân hàng:
H th ng pháp lu t ngân hàng c n ph i ñư!c xây d ng hoàn ch.nh, ñ m b o ñư!c s ñ)ng b , %n ñ nh, minh b ch và phù h!p v i thông l qu c t , theo k p ti n
ñ c a yêu c u phát tri n k- thu t công ngh hi n ñ i và tri n khai r ng rãi các d ch
v ngân hàng hi n ñ i N u b khung pháp lý không th ng nh t s d$n ñ n s khác
bi t gi a các quy ñ nh ñ i v i nh ng lo i hình ngân hàng khác nhau, ñi u này s gây nên tình tr ng các ngân hàng c nh tranh nhau không lành m nh, có s ch)ng chéo gi a các nghi p v M#t khác, vi c ban hành các ch trương chính sách không theo thông l qu c t s góp ph n h n ch s phát tri n các s n ph m d ch v qua ngân hàng và các hình th c ngân hàng nư c ngoài, t ñó d$n ñ n vi c làm gi m t c
ñ phát tri n c a ngành ngân hàng nói riêng và n n kinh t nói chung
Trang 201.3.1.2 Các chính sách, cơ ch qu n lý và năng l c ñi u hành c a NHTW:
Ngày nay, s m nh c a h u h t các Ngân hàng trung ương trên th gi i là ch u trách nhi m xây d ng và ñi u hành chính sách ti n t qu c gia thông qua các công
c và gi i pháp nh m ñ t t i các m c tiêu chính sách ñã ñ ra; ch u trách nhi m v
s v n hành trôi ch y c a h th ng thanh toán và s bình %n c a h th ng tài chính
và Ngân hàng trung ương là ngư i cho vay c u cánh cu i cùng Vì v y, m c tiêu
ho t ñ ng ñ u tiên và cũng là quan tr(ng nh t c a Ngân hàng trung ương là m c tiêu c a chính sách ti n t M c tiêu cu i cùng c a chính sách ti n t h u như th ng
nh t các nư c ñó là %n ñ nh giá tr ñ)ng b n t , t o ti n ñ thúc ñ y tăng trư ng kinh t và t o công ăn vi c làm Ngoài các m c tiêu vĩ mô này, tuỳ thu c vào tr ng thái c a m/i qu c gia trong t ng th i kỳ, các Ngân hàng trung ương còn có th l a ch(n cho mình thêm m t s m c tiêu c th khác
1.3.2 Dư i góc ñ vi mô:
1.3.2.1 Giá c c a s n ph m d ch v :
Giá c c a các lo i d ch v tài chính ñóng vai trò quan tr(ng ñ i v i các ch
th cung c p d ch v , ñ)ng th i n u giá c quá cao hay quá th p ñ u có tác ñ ng tiêu c c ñ n s phát tri n c a th trư ng d ch v tài chính Trư ng h!p giá c các
lo i d ch v tài chính quá cao, khách hàng s g#p khó khăn trong vi c ti p c n và s+
d ng các lo i hình d ch v tài chính; ngư!c l i trong trư ng h!p giá c các lo i d ch
v tài chính quá th p thì các ch th cung c p d ch v tài chính s g#p khó khăn trong vi c kinh doanh, nhi u kh năng d$n ñ n thua l/ và phá s n Như v y, trong
c hai trư ng h!p trên ñ u ñưa ñ n tác ñ ng tiêu c c là thu h&p th trư ng d ch v tài chính
Ngoài ra, giá c còn ph thu c vào m i quan h cung c u trên th trư ng, m c
ñ c nh tranh Ta có th th y m t quy lu t chung sau:
- N u cung > c u: giá d ch v s có khuynh hư ng gi m ñ khuy n khích th trư ng tiêu dùng s n ph m
Trang 21- N u cung < c u: giá d ch v s có khuynh hư ng tăng, ñ#c bi t là trong trư ng h!p th trư ng ñ c quy n
- N u th trư ng có s tác ñ ng c a quy lu t c nh tranh thì ngư i tiêu dùng s ñư!c cung c p m t m c giá h!p lý nh t và c nh tranh nh t Khi này giá c a s n
ph m s có khuynh hư ng ngày càng gi m
Do ñó, giá c c a các lo i hình d ch v tài chính c n ph i ñư!c xác ñ nh m c thích h!p theo s phát tri n c a n n kinh t xã h i, c a th trư ng d ch v tài chính
1.3.2.2 Ti n ích c a s n ph m d ch v và s th a mãn c a khách hàng trong ch t lư ng ph c v c a nhân viên:
Ti n ích c a s n ph m d ch v ngân hàng cung ng cho khách hàng cao, thì giá tr s n ph m d ch v c a ngân hàng l n, th"a mãn t i ña nhu c u khách hàng Tuy nhiên, m/i khách hàng xem xét ñánh giá giá tr s+ d ng s n ph m d ch v ngân hàng r t khác nhau, tùy thu c m c ñ th"a mãn nhu c u theo ñ#c ñi m riêng c a khách hàng, m c ñ nhanh chóng, chính xác, d dàng khi giao d ch; m c phí nghi p
v tùy theo s ch p nh n c a m/i khách hàng, v.v…
M t ñ#c tính ñ#c thù c a ho t ñ ng ngân hàng là tình tr ng tài chính c a m t ngân hàng ph thu c vào ni m tin c a khách hàng g+i ti n vào giá tr tài s n c a ngân hàng ñó Giá tr s+ d ng, c a s n ph m d ch v ngân hàng mang tính l!i ích cho khách hàng, ñáp ng nhu c u v n cho s n xu t, th c hi n thanh toán, chuy n
ti n tài tr! thuê mua,v.v…, t o thu n l!i cho khách hàng ho t ñ ng kinh doanh có lãi Như ñ i v i huy ñ ng ti t ki m thì c n ph i bi t là khách hàng r t quan tâm ñ n giá tr và tính h p d$n c a quà t#ng khi g+i ti n ti t ki m, ñ)ng th i lãi su t (hay còn g(i là giá) c a s n ph m h!p lý cũng là m t y u t khi n khách hàng quan tâm
ð phát tri n và thành công trên th trư ng tài chính Vi t Nam khi có nhi u ngân hàng nư c ngoài góp m#t thì ñi u quan tr(ng nh t là ph i t o ñư!c lòng tin ñ i
v i khách hàng b ng ch t lư!ng d ch v M#t khác, ngân hàng c n ti p c n g n hơn
v i ngư i tiêu dùng thông qua m ng lư i ho t ñ ng Có như v y, ngư i dân trên
Trang 22m(i mi n ñ t nư c m i có cơ h i s+ d ng nh ng s n ph m, d ch v ti n ích mà ngân hàng ñem l i
Do s n ph m d ch v tài chính ngân hàng quá tương ñ)ng nên có s c nh tranh
v giá gay g t, trong ñó h u h t các ngân hàng ñ u mi n gi m phí phí d ch v và t o thêm nhi u ti n ích cho khách hàng Ngoài ra, phong cách ph c v t n tình, thân thi n và mang tính chuyên nghi p c a nhân viên ngân hàng s góp ph n tăng trư ng
s lư!ng khách hàng và doanh s s n ph m d ch v ngày m t nhi u hơn
1.3.2.3 Năng l c tài chính c a ngân hàng:
Năng l c tài chính c a NHTM th hi n quy mô v n, ch t lư!ng tài s n có,
kh năng thanh toán và kh năng sinh l i, kh năng t)n t i và phát tri n m t cách an toàn không ñ x y ra ñ% v3 hay phá s n Hi n nay, năng l c tài chính c a các NHTM Vi t Nam còn nh", xu t phát ñi m th p v trình ñ phát tri n th trư ng, y u
v ti m l c v n, công ngh , t% ch c l c h u và trình ñ qu n lý th p
ð i v i các NHTM v i quy mô còn nh", vi c yêu c u tăng v n s giúp các ngân hàng nâng cao năng l c tài chính, ñ u tư công ngh và phát tri n s n ph m
d ch v ,… t ñó giúp nâng cao năng l c c nh tranh Vi c tăng v n ph i ñi kèm v i
vi c duy trì an ninh tài chính c a ngân hàng An ninh tài chính c a ngân hàng là
tr ng thái các tài s n (tài s n n!, tài s n có và tài s n ròng) %n ñ nh, an toàn, v ng
m nh và không kh ng ho ng; bi u hi n tr ng thái ho t ñ ng b n v ng c a các ho t
ñ ng kinh doanh c a ngân hàng
1.3.2.4 M ng lư i ho t ñ ng c a ngân hàng:
Ho t ñ ng kinh doanh c a các NHTM Vi t Nam ch y u là bán l2 Vì v y,
m ng lư i giao d ch r ng kh p g n dân, sát dân, k sát các doanh nghi p, b o ñ m
ti n l!i trong giao d ch c a khách hàng v i ngân hàng s là m t l!i th c nh tranh
ñ i v i các NHTM trong nư c Do ñó, vi c m r ng m ng lư i c n t p trung t i các khu công nghi p, khu ñô th m i, khu dân cư t p trung, các khu v c kinh t ñang phát tri n Ngoài ra, vi c phát tri n r ng kh p và có t c ñ nhanh m ng lư i máy rút
ti n t ñ ng, hay còn g(i là giao d ch ngân hàng t ñ ng trên máy ATM cũng là
Trang 23bi n pháp m r ng th trư ng, vươn lên chi m lĩnh th ph n trư c áp l c c nh tranh
c a các ngân hàng nư c ngoài ti p t c vào Vi t Nam theo l trình gia nh p WTO Trong năm 2007, ư c tính các NHTM c% ph n ñã m thêm m i g n 300 chi nhánh và phòng giao d ch trong toàn qu c ðây là m t chi n lư!c nâng cao kh năng c nh tranh ñúng ñ n và hi u qu
1.3.2.5 Các nhân t khác:
Ngoài nh ng nhân t ñã ñư!c ñ c p ph n trên thì vi c phát tri n s n ph m
d ch v ngân hàng còn b nh hư ng b i nh ng nhân t sau: công ngh ngân hàng, chính sách ngu)n nhân l c, chi n lư!c Marketing hay xây d ng thương hi u cho ngân hàng, xác ñ nh l trình phát tri n s n ph m d ch v c a ngân hàng phù h!p v i
ñi u ki n th c t c a ngân hàng trong t ng giai ño n,…
Hi n nay, các h u h t các NHTM ñã trang b ho#c lên k ho ch trang b ph n
m m ngân hàng lõi (Core banking) Vi c ñưa công ngh ngân hàng hi n ñ i vào s+
d ng ch4ng nh ng giúp nâng cao năng l c c nh tranh, năng su t lao ñ ng, tăng nhanh quy mô ho t ñ ng mà còn giúp không c n tăng s lư!ng nhân viên, gi m th i gian giao d ch v i khách hàng nhưng v$n b o ñ m an toàn, chính xác và k p th i
V i s c nh tranh v ngu)n nhân l c trong ngành ngân hàng thì vi c gi và thu hút nhân tài ñòi h"i các ngân hàng ph i có m t chính sách ngu)n nhân l c h!p
lý ñáp ng ñư!c m t s yêu c u cơ b n như: m c lương, s ưu ñãi, môi trư ng làm
vi c,… Ngoài ra, các chi n lư!c Marketing v i nh ng chương trình khuy n mãi, ña
d ng hóa s n ph m d ch v ñã và ñang làm cho th trư ng tài chính d ch v ngân hàng sôi ñ ng trong th i kỳ c nh tranh gi a ngân hàng n i ñ a và ngân hàng nư c ngoài, gi a các ngân hàng trong nư c v i nhau
1.4 Ý nghĩa c a s& phát tri'n s n ph m d ch v ngân hàng:
D ch v ngân hàng là m t trong nh ng nhóm d ch v có ti m năng phát tri n
l n, có kh năng t o ra nhi u giá tr gia tăng cho các quá trình kinh t và ti n ích cho xã h i
Trang 24ð i v i n n kinh t , phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng s t o ñi u ki n ñ thu hút ngu)n v n ñ u tư vào nh ng ngành tr(ng tâm, ngành mũi nh(n và nh ng ngành tr(ng ñi m; giúp các doanh nghi p gi m chi phí s n xu t kinh doanh, ñ)ng
th i s phát tri n này s làm tăng t' tr(ng c a ngành d ch v trong GDP c a n n kinh t , ñi u này ñúng v i quan ñi m c a ð ng và Nhà nư c trong quá trình h i
nh p; t o s c nh tranh trong n n kinh t , gi a các ch th ñi vay và cho vay, chính
t s c nh tranh này mà ngân hàng có th ñi sâu vào ho t ñ ng s n xu t kinh doanh
c a các công ty thông qua ñó có th ki m soát, giám sát ñư!c nh ng ho t ñ ng c a các ñơn v này, góp ph n làm cho s n xu t kinh doanh lành m nh và hi u qu hơn
ð i v i xã h i, phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng tác ñ ng ñ n ñ i s ng
c a m(i ngư i dân, góp ph n phát tri n s n xu t, nâng cao ñ i s ng c a nhân dân,
t o ni m tin cho nhân dân t ñó góp ph n %n ñ nh chính tr ; bên c nh ñó, phát tri n
s n ph m d ch v ngân hàng còn t o ñi u ki n ñào t o ngu)n nhân l c, ñ#c bi t là ngu)n nhân l c cho các ngành mũi nh(n Ngoài ra, v i s th u hi u ñư!c môi trư ng tài chính trong nghi p v ngân hàng, các ngân hàng có ñư!c s t%ng quan c
v nghi p v ngân hàng và k- năng công ngh và vì th có th ñem ñ n các gi i pháp ngân hàng h u d ng v i chi phí h!p lý cho khách hàng c a mình, th"a mãn m(i nhu c u c a khách hàng, góp ph n làm gi m chi phí cho xã h i
ð i v i h th ng ngân hàng, phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng là cơ s ñ ngân hàng phát tri n m ng lư i, phát tri n ngu)n nhân l c, ña d ng hóa ho t ñ ng kinh doanh và l n m nh v quy mô ho t ñ ng kinh doanh trên cơ s b n v ng
1.5 Kinh nghi m phát tri'n s n ph m d ch v ngân hàng bán l$ % m!t s nư(c:
1.5.1 Kinh nghi m c a Citibank t i Nh t B n:
- H th ng ngân hàng c a Nh t B n ñư!c ñánh giá là h th ng ngân hàng b o
th , c)ng k nh và l thu c nhi u vào chính tr Chính vì v y nó t o nên môi trư ng
h t s c khó khăn cho ngân hàng n i ñ a và không hoàn toàn thân thi n v i ngân hàng và công ty tài chính nư c ngoài Trong m t th i gian dài, ngân hàng có quy n l c khu v c như Ngân hàng HongKong Thư!ng H i (HSBC), ABN Amro
Trang 25và Standart Chartered tránh khơng tham gia vào các d ch v ngân hàng bán l2
Nh t B n, h( coi như m t “đĩa cá cĩ đ c”
- Citibank cĩ cách ti p c n riêng đ phát tri n t t d ch v ngân hàng bán l2
Nh t B n Chi n lư!c ti p th năng n% k t h!p v i ti m l c tài chính v ng m nh và
cĩ m t chút may m n đã mang thành cơng v doanh thu, l!i nhu n và khách hàng cho Citibank t i th trư ng này Thành cơng mang đ n t nh ng bư c đi đ u tiên
tư ng như là nh ng bư c th t lùi nhưng l i t o nên v n may b t ng cho Citibank Citibank đã thúc gi c Nh t B n cho phép k t n i m ng lư i tài chính c a Nh t b n
v i h th ng máy ATM c a ngân hàng thương m i nư c này Tuy nhiên đ ngh này đã b Chính ph Nh t B n t ch i, nhưng như m t hình th c an i, h( đã cho phép nh ng ngư i ngồi cu c đư!c k t n i v i h th ng ATM c a ngân hàng Ti t
ki m Bưu đi n cũ c a Chính ph Citibank đã khơng b" l3 cơ h i đ quan h và khai thác các đ i tư!ng khách hàng này trong khi ngân hàng n i đ a khơng th v i
t i do ngân hàng ti t ki m bưu đi n khơng cịn k t n i v i m ng lư i ATM n a K t
qu là trong vịng th i gian ng n, s lư!ng khách hàng cá nhân quan h v i Citibank tăng lên nhanh chĩng V i m t s lư!ng kho ng hơn m t ngàn t' USD
Ti t ki m Bưu đi n đáo h n hàng năm, Citibank v trí c c kỳ thu n l!i đ bán các
s n ph m đ u tư cho nh ng ngư i tiêu dùng đang khơng ng ng tìm ki m l!i t c cao hơn so v i m c l!i t c hi n hành
- V n may nêu trên m i là m t ph n thành cơng v phát tri n d ch v bán l2
c a Citibank t i th trư ng Nh t B n Trư c xu hư ng ngư i Nh t B n đã và đang địi h"i các phương ti n đ u tư và quy n ch(n tài chính ngày càng đa d ng hơn so
v i các nhà cho vay truy n th ng V i l!i th là t p đồn tài chính giàu s c m nh, Citibank đã khơng b" qua cơ h i này, h( đã đưa ra nhi u lo i hình d ch v như: Cho phép thanh tốn qua m ng đi n tho i thơng thư ng hay trao đ%i ti n t 24 gi cho các khách hàng cá nhân, duy trì các ho t đ ng c a h th ng ATM 24 gi trong su t
07 ngày mà ngân hàng khác t i Nh t B n chưa làm đư!c Khi ngư i Nh t t" ra lo
l ng v ngân hàng n i đ a, mong mu n tìm nơi đ u tư cĩ hi u qu hơn thì Citibank
là đ a ch đáng tin c y
Trang 26- M t chi n lư!c khác đư!c coi là thành cơng ti p theo c a Citibank trên th trư ng bán l2 Nh t B n đĩ là h( đã r t khơn ngoan xây d ng chi n lư!c kinh doanh
t p trung vào hơn 15 tri u h gia đình cĩ thu nh p cao t i đ t nư c này Trong m t
đi u tra g n đây đ i v i các đ i tư!ng khách hàng thu nh p cao v ngân hàng nào h( tin c y nh t thì Citibank đã đánh b i c t p đồn tài chính kh%ng l) Bank of Tokyo – Mitsubishi đ tr thành ngân hàng đáng tin c y nh t c a nhĩm khách hàng này ð th c hi n m c tiêu, Citibank s p x p l i các Chi nhánh c a mình t i Tokyo theo hư ng gi m s chi nhánh đ gi m chi phí nhưng đ)ng th i nâng cao ch t lư!ng
đ ph c v t t nh t các đ i tư!ng khách hàng theo chi n lư!c đ ra
- Thành cơng vang d i ti p theo c a Citibank trên th trư ng Nh t B n đĩ là
ti p t c đánh bĩng thương hi u và phơ trư ng s c m nh tài chính b ng cách mua l i 25% c% ph n c a Cơng ty ch ng khốn Nikko c a ngân hàng l n th hai t i Nh t
B n và gĩp 51% c% ph n t i Cơng ty mơi gi i Nikko Salomon Smith Barney Hai
v đ u tư này tiêu t n kho ng 1,6 t' USD nhưng đã t o ra hi n giá 6 t' USD V i các chi n lư!c phát tri n kinh doanh d ch v ngân hàng bán l2 thành cơng c a Citibank t i Nh t B n đã cu i hút khách hàng cá nhân đ n v i h( đ mong mu n tìm ki m đư!c l!i t c cao
1.5.2 Kinh nghi m c a Ngân hàng Bangkok – Thái Lan:
- Ngân hàng Bangkok cĩ l!i th đư!c bi t đ n như là m t trong s ngân hàng
l n nh t t i Thái Lan Theo s li u th ng kê, c 6 ngư i Thái thì cĩ 1 ngư i m tài kho n giao d ch t i Ngân hàng Bangkok M#c dù ngân hàng này cĩ m ng lư i chi nhánh ho t đ ng r ng nhưng Ngân hàng Bangkok v$n ti p t c phát tri n các chi nhánh nh" đ h/ tr! các doanh nghi p v a và nh", khách hàng cá nhân trên kh p
đ t nư c Chi nhánh nh" c a Ngân hàng Bangkok đư!c m t i siêu th Lotus Ramintra, Bangkok và hơn 18 tháng sau đĩ, Ngân hàng này đã m thêm 36 chi nhánh m i các siêu th l n, các trư ng đ i h(c và m r ng gi làm vi c lên c
tu n đ ph c v các đ i tư!ng khách hàng đ n giao d ch K t qu c a vi c m r ng
Trang 27m ng lư i và gia tăng th i gian ph c v , các chi nhánh nh" ñã mang l i thành công
v i doanh thu tăng g p 7 l n và tăng thêm 60% khách hàng so v i ban ñ u
- V i thành công phát tri n m ng lư i, Ngân hàng Bangkok không d ng l i
ñó, h( ti p t c khôi ph c l i các chi nhánh các khu ñô th l n nh m ph c v t t hơn nhu c u c a khách hàng Ngoài ra, Ngân hàng Bangkok cũng m m i 32 trung tâm kinh doanh Các trung tâm kinh doanh m i và các chi nhánh ph c v tiêu dùng
là m t ph n trong chi n lư!c c a ngân hàng này nh m ti p c n khách hàng b ng các
d ch v h p d$n cho m/i mãng khách hàng chính (doanh nghi p v a và nh" các vùng tr(ng ñi m, khách hàng cá nhân ñô th , các ñ i tư!ng h(c sinh, sinh viên)
- Ngân hàng Bangkok xây d ng trung tâm x+ lý séc tiên ti n nh t Thái Lan,
m r ng các d ch v kinh doanh ñi n t+ b ng cách ñưa ra các d ch v ti n m#t tr c
ti p cho các chi nhánh c p t.nh và ñô th chính ð)ng th i v i tri n khai d ch v séc, Ngân hàng Bangkok cũng ñã tri n khai trên quy mô l n v vi c phát hành th2 ghi n! trên th trư ng, k t qu ñã chi m 22% th ph n th2 ghi n! n i ñ a
- ð ti p t c phát tri n d ch v ngân hàng bán l2, d ch v khách hàng cũng ñư!c nâng cao khi Ngân hàng Bangkok cho ra ñ i trung tâm ho t ñ ng ngân hàng
hi n ñ i th c hi n qua ñi n tho i, các d ch v ngân hàng khác nh m cung c p d ch
v ñ y ñ cho khách hàng trong su t 24/24 gi
1.5.3 Kinh nghi m c a Standard Chartered Singapore:
- Ngân hàng Standard Chartered Singapore là m t trong nh ng ngân hàng bán l2 hàng ñ u t i Châu Á v i bư c phát tri n v s n ph m và d ch v khách hàng, d ch
v khách hàng ñ t trên 56% trong t%ng thu nh p c a ngân hàng này Hi n nay Ngân hàng Standard Chartered Singapore ñã phát tri n kinh doanh ña lĩnh v c và ngân hàng m& (tr s t i Vương qu c Anh) ñã có các chi nhánh kh p nơi trên th gi i
và nhi u qu c gia Châu Á
- Trong d ch v ñ u tư, Ngân hàng Standard Chartered Singapore tr thành ñơn v ñi ñ u trong vi c phân b% v n ñ u tư cho bên th ba, trong th i ñi m hi n t i ngân hàng này có hơn 200 chi nhánh qu n lý v n ñ u tư cho bên th ba Ch riêng
Trang 28quy mô này giúp ngân hàng có kh năng thành l p nh ng liên minh hùng m nh ự cung c p các s n ph m m i đi u ựó mang l i cho ngân hàng này nh ng l!i ắch v
th ph n so v i ngân hàng cùng quy mô
- Ngoài thành công trong phát tri n d ch v ngân hàng bán l2 v i kh năng liên
k t v i bên th ba c a Ngân hàng Standard Chartered Singapore, ngân hàng này còn bi t khai thác s phát tri n c a công ngh trong tri n khai d ch v ngân hàng bán l2 đó là vi c thành l p m ng lư i các kênh phân ph i d ch v như ngân hàng Internet, xây d ng chương trình làm t ự ng các kênh cung c p d ch v ự ph c v khách hàng t t hơn, cung c p m t trung tâm liên l c, các máy nh n ti n g+i t i các chi nhánh và ngân hàng InternetẦ Ngoài ra, ngân hàng này còn t" rõ vai trò lãnh
ự o trong vi c s+ d ng công ngh c a các chi nhánh v i ý tư ng r t ự i thư ng là mong mu n chi nhánh tr thành ựi m yêu thắch c a khách hàng do ựa s các d ch
v ngân hàng c a chi nhánh ự u s+ d ng công ngh Theo th ng kê ự n nay 60% giao d ch c a ngân hàng này ự u ựư!c th c hi n thông qua kênh t ự ng
1.5.4 Bài h(c kinh nghi m v vi c phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng cho các NHTM Vi t Nam:
T kinh nghi m phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng bán l2 m t s nư c như Nh t B n, Thái Lan, Singapore, chúng ta có th rút ra m t s bài h(c kinh nghi m ự làm cơ s phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng cho các NHTM t i Vi t Nam như sau:
- Xây d ng m t chi n lư!c phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng t%ng th trên cơ s nghiên c u th trư ng, xác ự nh ựư!c năng l c và m c tiêu phát tri n c a
t ng ngân hàng đ)ng th i, ph i xác ự nh ựư!c l trình phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng trong t ng giai ựo n và ựi u ki n c a m/i ngân hàng
- Xây d ng chắnh sách khách hàng hi u qu và nâng cao ch t lư!ng ph c v khách hàng Vi c xây d ng chắnh sách khách hàng có hi u qu ph i d a trên h
th ng thông tin khách hàng ự y ự đ)ng th i, ự nâng cao ch t lư!ng ph c v c n
Trang 29xây d ng phong cách ph c v chu n m c, t c ñ x+ lý yêu c u khách hàng nhanh, chú tr(ng ch c năng tư v n khách hàng,…
- Phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng bán l2 ñòi h"i ph i phát tri n kênh phân ph i r ng kh p phù h!p v i chi n lư!c phát tri n t%ng th c a ngân hàng
Hi n nay, phương th c giao d ch và cung c p d ch v ch y u v$n là “ti p xúc tr c
ti p qua qu y” Các hình th c giao d ch t xa d a trên cơ s n n t ng công ngh thông tin và ñi n t+ c n ñư!c ph% bi n hơn n a M#t khác, c n thi t ph i m r ng
m ng lư i ho t ñ ng song song v i nâng cao ch t lư!ng ho t ñ ng c a m ng lư i,
m nh d n c i ti n ho#c xóa b" nh ng ñơn v ho t ñ ng kém hi u qu Ngoài ra, các NHTM có th m r ng kênh phân ph i qua các “ð i lý” như ñ i lý chi tr ki u h i,
ñ i lý phát hành th2 ATM,… trên nguyên t c các ñ i lý này ñư!c hư ng m t kho n phí và tuân th các th"a thu n c a hai bên
- Nâng cao vi c ng d ng công ngh thông tin trong vi c phát tri n s n ph m
d ch v ngân hàng, nh t là t p trung phát tri n các d ch v ngân hàng ñi n t+ ñ mang l i nhi u ti n ích cho khách hàng và gi m chi phí cho ngân hàng Bên c nh
ñó, c n ph i ñ m b o ñư!c yêu c u b o m t thông tin c a khách hàng và ngân hàng
- ða d ng hóa s n ph m d ch v ñ ñáp ng ñư!c nhu c u ña d ng c a khách hàng Vi c ña d ng hóa s n ph m c n t p trung vào các ngân hàng có hàm lư!ng công ngh cao, có ñ#c ñi m n%i tr i so v i các s n ph m trên th trư ng nh m t o s khác bi t trong c nh tranh
- Xây d ng chi n lư!c Marketing c th rõ ràng trong ho t ñ ng ngân hàng bán l2 nh m qu ng bá hình nh và t ng bư c xây d ng thương hi u ngân hàng, song song ñó c n ph i xây d ng m t ñ i ngũ cán b chuyên nghi p ti p th v ngân hàng bán l2 và tăng t' l ti p c n khách hàng cá nhân
Trang 30m t s bài h(c kinh nghi m cho vi c phát tri n s n ph m d ch v t i các NHTM
Vi t Nam
T nh ng nh n ñ nh và tìm hi u c a tác gi ñư!c nêu trong chương này s t o
cơ s v m#t lý lu n cho tác gi trong quá trình nghiên c u phát tri n ñ tài này chương 2 và chương 3
Trang 31CHƯƠNG 2: TH+C TR NG V S N PH M D CH V C A NGÂN HÀNG TMCP GIA ð NH
2.1 Các cam k t WTO c a Vi t Nam v d ch v tài chính ngân hàng và k t qu
ho t ñ!ng c a h th ng ngân hàng Vi t Nam sau m!t năm gia nh,p WTO:
2.1.1 Các cam k t WTO c a Vi t Nam v d ch v tài chính ngân hàng:
Ngày 07/11/2006 ñánh d u m c son khi Vi t Nam chính th c tr thành thành viên th 150 c a WTO Chính ph Vi t Nam ñã công b th c hi n nh ng cam k t
v d ch v ngân hàng và các d ch v tài chính khác Có th tóm t t m t s n i dung như sau:
- V chính sách ti n t và ngân hàng:
Vi t Nam ñã thông báo m c tiêu chính trong chính sách ti n t là %n ñ nh giá
tr ñ)ng ti n, ki m soát l m phát và thúc ñ y phát tri n kinh t xã h i Cơ ch tín
d ng ñã ñư!c s+a ñ%i theo hư ng thông thoáng hơn, nh m t o ra m t sân chơi bình ñ4ng gi a các thành ph n kinh t khác nhau, nâng cao tính t ch và trách nhi m
gi i trình c a các t% ch c tín d ng, nâng cao ch t lư!ng tín d ng
ð nâng cao hơn n a hi u qu ho t ñ ng c a các NHTM qu c doanh, Chính
ph và NHNN ñã và ñang ch ñ o c% ph n hoá các NHTM qu c doanh và d ki n
s c% ph n hoá h t các ngân hàng này cho ñ n năm 2010
- V ngo i h i và thanh toán:
Vi t Nam ñã thay th h th ng t' giá c ñ nh b ng cơ ch t' giá linh ho t th n%i có qu n lý Vi t Nam ñã quy ñ nh nghĩa v t m th i ph i k t n i ngo i t v i
m c ñích t p trung ngo i t vào h th ng ngân hàng ñ ñáp ng các nhu c u thi t
y u v ngo i t cho n n kinh t và ñã n i l"ng d n yêu c u k t n i này khi tình hình kinh t ñư!c c i thi n H n ch ñ i v i giao d ch vãng lai ñã ñư!c bãi b" và không duy trì b t kỳ bi n pháp nào trái v i cam k t c a mình v các d ch v ngân hàng và các d ch v tài chính khác như v thanh toán giao d ch vãng lai và chuy n ti n
qu c t
Trang 32- V các chính sách thương m i d ch v liên quan lĩnh v c ngân hàng:
Các cam k t c a Vi t Nam trong ti n trình h i nh p WTO v các hình th c pháp lý c a t% ch c tín d ng nư c ngoài ho t ñ ng t i Vi t Nam là ñ y ñ và không
b h n ch , c lo i hình NHTM và t% ch c tín d ng phi ngân hàng Theo cam k t ñóng góp c a bên nư c ngoài vào m t ngân hàng liên doanh ho t ñ ng v i tư cách
c a m t ngân hàng thương m i không ñư!c vư!t quá 50% v n ñi u l c a ngân hàng, trong khi ñó ph n góp v n c a bên nư c ngoài vào m t t% ch c tín d ng phi ngân hàng liên doanh c n ph i ñ t ít nh t 30% v n ñi u l T%ng m c c% ph n c a các t% ch c và cá nhân nư c ngoài có th ñư!c gi i h n m c 30% v n ñi u l c a
m t ngân hàng thương m i c% ph n c a Vi t Nam, tr khi ñư!c pháp lu t Vi t Nam ho#c cơ quan có th m quy n c a Vi t Nam cho phép K t ngày 01/04/2007, các t%
ch c tín d ng nư c ngoài s dư!c phép thành l p các ngân hàng 100% v n nư c ngoài t i Vi t Nam ð m m t chi nhánh c a m t ngân hàng thương m i nư c ngoài t i Vi t Nam thì ngân hàng m& ph i có t%ng tài s n hơn 20 t' USD vào cu i năm trư c th i ñi m n p ñơn xin m chi nhánh ði u ki n then ch t ñ thành l p
m t ngân hàng liên doanh ho#c m t ngân hàng 100% v n nư c ngoài là ngân hàng m& ph i có t%ng tài s n có hơn 10 t' USD vào cu i năm trư c th i ñi m n p ñơn xin m ngân hàng Vi t Nam kh4ng ñ nh r ng NHNN Vi t Nam s tuân th các quy
ñ nh trong các ñi u XVI và XVII c a GATS khi xem xét ñơn xin c p gi y phép
m i, phù h!p nh ng h n ch ñã nêu trong Bi u cam k t v D ch v c a Vi t Nam…
V v n t i thi u v i m t chi nhánh ngân hàng nư c ngoài b ng ho#c th p hơn
m c quy ñ nh ñ i v i ngân hàng thu c s h u trong nư c ñư!c thành l p t i Vi t Nam, Vi t Nam ñã cho phép các chi nhánh ngân hàng nư c ngoài ho t ñ ng d a trên v n c a ngân hàng m& cho m c ñích cho vay
M t chi nhánh ngân hàng nư c ngoài không ñư!c phép m các ñi m giao
d ch, các ñi m giao d ch ho t ñ ng ph thu c vào v n c a chi nhánh, nhưng không
có h n ch v s lư!ng các chi nhánh
Trang 33Các cam k t c a Vi t Nam v lo i hình d ch v ngân hàng và tài chính mà các t% ch c tín d ng nư c ngoài cung c p t i Vi t Nam là r t phong phú và ña d ng, bao g)m h u h t các d ch v c a m t ngân hàng hi n ñ i, trong ñó có m t s d ch
v ch m i ñư!c th c hi n Vi t Nam như nghi p v Swaps, Forward, ho#c chưa
t ng ñư!c th c hi n Vi t Nam như nghi p v qu n lý ñ u tư t p th , qu n lý qu- hưu trí, u' thác, cung c p và x+ lý d li u tài chính và các ph n m m c a nhà cung
c p các d ch v tài chính khác… Cam k t này t o ưu th c nh tranh cho các ngân hàng nư c ngoài
Các cam k t c a Vi t Nam v l ch trình th c hi n trong lĩnh v c d ch v ngân hàng, tài chính không ph i là dài ( 5 năm) và không ph i gi ng nhau các lĩnh v c
ho t ñ ng Trong vòng 5 năm k t ngày gia nh p WTO, Vi t Nam có th h n ch quy n c a m t chi nhánh ngân hàng nư c ngoài ñư!c nh n ti n g+i b ng ð)ng Vi t Nam t các th nhân Vi t Nam mà ngân hàng không có quan h tín d ng theo m c
v n mà ngân hàng m& c p cho chi nhánh phù h!p v i l trình sau:
Các cam k t ñã ñ#t ra áp l c c nh tranh khá quy t li t ñ i v i các t% ch c tín
d ng c a Vi t Nam trong th i gian t i Theo ñó, các ngân hàng trong nư c c n ph i tăng cư ng nâng cao năng l c tài chính, ti p t c m r ng m ng lư i ho t ñ ng
nh m chi m lĩnh th ph n và ph i chú tr(ng vi c ña d ng hóa s n ph m d ch v ,
nh t là các s n ph m d ch v phái sinh, do ñây là nh ng s n ph m d ch v mà các ngân hàng nư c ngoài phát tri n r t m nh
2.1.2 K t qu ho t ñ ng c a h th ng ngân hàng Vi t Nam sau m t năm gia
nh p WTO:
Trang 34* V phía NHNN:
- T%ng k t và xúc ti n hoàn thành D th o m i Lu t NHNN Vi t Nam và Lu t các TCTD Trong quá trình so n th o Lu t NHNN, vi c xác ñ nh ñ a v pháp lý c a NHNN Vi t Nam ñã ñư!c chú tr(ng, trong ñó: xác ñ nh rõ m c tiêu, ch c năng, nhi m v ; các ho t ñ ng qu n lý và thanh tra giám sát theo thông l qu c t , phù h!p v i ñ#c ñi m Vi t Nam
- Hoàn thành d th o và trình Chính ph ban hành: Ngh ñ nh v t% ch c và
ho t ñ ng c a NHNN thay th Ngh ñ nh s 52/2003/Nð-CP ngày 19/05/2003 c a Chính ph ; Lu t giám sát an toàn ho t ñ ng ngân hàng; Lu t b o hi m ti n g+i ð)ng th i, hoàn thi n ñ trình Chính ph các Ngh ñ nh b% sung, s+a ñ%i Ngh ñ nh
s 86/1999/Nð-CP v qu n lý ngo i h i, Ngh ñ nh s 91/1999/Nð-CP v t% ch c
và ho t ñ ng c a Thanh tra ngân hàng
- Xây d ng và ban hành k ho ch tri n khai ñ án v thanh toán không dùng
ti n m#t giai ño n 2006 -2010 theo Quy t ñ nh s 291/TTg c a Chính ph
- Tri n khai th c hi n c i cách hành chính, v i nh ng vi c tr(ng tâm là: rà soát, ñơn gi n hóa các th t c hành chính nh m t o ñi u ki n thu n l!i cho ho t
ñ ng c a các TCTD và công tác ch ñ o, ñi u hành các ñơn v thu c NHNN
- M t trong nh ng cam k t c a ngành ngân hàng ñ i v i WTO là vi c ñ m b o
s bình ñ4ng trong ho t ñ ng c a các NHTM, ñó là vi c NHNN ban hành các quy
ñ nh v c% ñông, c% ph n, v qu n lý r i ro,… ñ#c bi t là ban hành quy ñ nh v c p phép ñ i v i NHTM như: Quy t ñ nh s 24/Qð-NHNN ngày 07/06/2007 và Quy t
ñ nh s 46/Qð-NHNN ngày 25/12/2007 b% sung, s+a ñ%i Quy t ñ nh s 24 Bên
c nh ñó, NHNN cũng ñang ti n hành xây d ng d th o Ngh ñ nh s 48/Nð-CP c a Chính ph v t% ch c và ho t ñ ng c a NHTM
- NHNN cũng ñã có nh ng ñ%i m i trong qu n lý ti n t và ho t ñ ng ngân hàng, trong ñó ñáng chú ý là Quy t ñ nh s 3039/Qð-NHNN ngày 24/12/2007 c a
Th ng ñ c NHNN, theo ñó NHNN qu n lý biên ñ t' giá chính th c, nâng cao tính
t ch trong ho t ñ ng này c a các NHTM
Trang 35* V phía các NHTM:
- Cơ b n hồn thành x+ lý n! x u, đ y m nh cơ c u l i tài chính và ti n hành
kh n trương vi c c% ph n hĩa các NHTM nhà nư c, theo đĩ VCB đã IPO vào ngày 26/12/2007 v a qua v i k t qu t t Bên c nh đĩ, các ngân hàng MHB, ICB, BIDV cũng đã tích c c th c hi n các bư c c n thi t đ ti n hành c% ph n hĩa như: kh n trương ti n hành hi n đ i hĩa cơng ngh ; c ng c t% ch c; ký h!p đ)ng v i đ i tác
nư c ngồi trong vi c tư v n c% ph n hĩa… Xu hư ng xây d ng t p đồn tài chính ngân hàng đang di n ra khá m nh nh ng NHTM l n c a Vi t Nam cũng đang đư!c quan tâm chu n b , trong đĩ ICB và BIDV đã cĩ nh ng bư c đi tích c c
- Các NHTMCP đang đ y m nh cơ c u l i, trong đĩ đ#c bi t là vi c tăng năng
l c tài chính H u h t các NHTMCP nơng thơn đã tăng v n và chuy n đ%i thành NHTMCP đơ th Các NHTM đã tìm đ i tác chi n lư!c đ h!p tác đ u tư và h/ tr! cùng phát tri n Song song v i vi c này là tích c c th c hi n các bi n pháp tăng
v n, trong đĩ các NHTMCP th c hi n phát hành thêm c% phi u (cho c nhà đ u tư chi n lư!c và c% đơng hi n h u) Trong năm 2006 và 2007, t%ng v n đi u l c a các NHTMCP đ t 36.950 t' đ)ng Trên cơ s đĩ, các NHTM, nh t là các NHTMCP đã
m r ng ph m vi và đ a bàn ho t đ ng, th ph n ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng này đã thay đ%i đáng k : đ n tháng 11/2007 các NHTM nhà nư c đ t 435,6 ngàn t' đ)ng, chi m g n 70%; các NHTMCP đ t 180,4 ngàn t' đ)ng, chi m 27,7%
và như v y, cơ c u cho vay c a các NHTMCP đã tăng đáng k so v i trư c đây
- Cùng v i gia tăng các ho t đ ng d ch v , hi u qu ho t đ ng c a các NHTM
đã đư!c nâng cao Năm 2007 đư!c coi là năm “làm ăn phát đ t” c a các NHTM, đ#c bi t là các NHTMCP Tính đ n cu i tháng 09/2007, l!i nhu n trư c thu c a các NHTM tăng kho ng 2 l n, l!i nhu n c a m t s NHTM đ t trên 1.000 t' đ)ng như: ACB, Sacombank,…
- 5ng d ng cơng ngh vào ho t đ ng c a các NHTM đư!c tăng cư ng hơn,do
đĩ đã đ y m nh ho t đ ng d ch v ngân hàng, đ#c bi t là d ch v thanh tốn, trong
đĩ thanh tốn b ng th2 ATM tăng khá m nh (năm 2006 cĩ 2.500 máy, đ n nay đã
Trang 36có hơn 4.300 máy) NHNN ựã ch ự o các NHTM th c hi n k t n i thanh toán th2 rút ti n t ự ng qua công ty chuy n m ch tài chắnh qu c gia theo đ án ựã ựư!c Chắnh ph phê duy t và ự n nay 2 công ty là: Banknet và Pvnet ựã ký h!p ự)ng v
vi c k t n i 2 h th ng thanh toán gi a 2 nhóm NHTM, chi m ph n l n các NHTM
l n nư c ta
Bên c nh nh ng k t qu ự t ựư!c c a các NHTM trong nư c thì các ngân hàng nư c ngoài có nh ng b c xúc trong vi c th c thi cam k t WTO
* B c xúc chuy n th&c thi cam k t WTO:
Theo cam k t WTO, k t tháng 04/2007, Vi t Nam s cho phép thành l p ngân hàng 100% v n nư c ngoài t i Vi t Nam, ự n cu i năm 2007 ựã có 5 b h) sơ
c a 3 qu c gia ựư!c g+i ự n NHNN Vi t Nam, tuy nhiên v$n chưa có h) sơ nào ựư!c ch p thu n Ông Charly Madan, T%ng giám ự c Citibank t i Vi t Nam nói
hi n nay các ngân hàng nư c ngoài ựang quan tâm ự n v n ự này vì nó liên quan
tr c ti p ự n vi c th c thi cam k t c a Vi t Nam M#t khác, m t cu c kh o sát c a Ngân hàng h!p tác qu c t Nh t B n (JBIC) cũng cho k t qu tương t là môi trư ng pháp lý là m t trong nh ng t)n t i chắnh c a Vi t Nam, ự)ng th i m t s
y u t mà c ng ự)ng các doanh nghi p quan ng i là các ch s v cơ s h t ng, b o
v s h u trắ tu , hi u qu c a d ch v hành chắnh, h th ng thu và qu n lý thu , ngu)n cung lao ự ng tay ngh chuyên môn cao
2.2 Sơ lư c v tình hình ho t ự!ng c a các NHTM trên ự a bàn TP.HCM trong nh-ng năm g.n ựây:
2.2.1 Tình hình kinh t xã h i c a TP.HCM trong nh ng năm g n ựây:
TP.HCM là m t trong nh ng ự a phương d$n ự u v t c ự tăng trư ng kinh t trong c nư c T c ự tăng trư ng kinh t t năm 2005 ự n năm 2007 ự u ự t trên 12%/năm Năm 2007, t%ng s n ph m trong nư c (GDP) tăng 12,6%, ự t m c tăng cao nh t trong th i kỳ 10 năm 1997-2007 đáng k là trong 3 năm li n, khu v c
d ch v ự u có m c tăng cao hơn m c tăng trư ng chung c a n n kinh t , góp ph n chuy n d ch cơ c u theo xu hư ng tăng t' tr(ng c a các ngành d ch v trong cơ c u
Trang 37kinh t c a thành ph (t' tr(ng d ch v trong GDP c a thành ph năm 2007 là 52,5%, năm 2006 là 51,1% và năm 2005 ñ t 50,6%) T c ñ tăng c a ngành công nghi p có xu hư ng ch ng l i do qui mô c a ngành công nghi p thành ph l n, các ngành mang tính ch t thâm d ng lao ñ ng ñã chuy n d n sang các t.nh lân c n, tuy nhiên t c ñ tăng trư ng c a ngành cũng ñ t 13,6% (cao hơn m c tăng 13,4% c a năm 2006) Ngành s n xu t nông nghi p c a thành ph ti p t c chuy n hư ng sang
s n xu t cây tr)ng v t nuôi có giá tr cao, giá tr s n xu t c a ngành ñ t m c tăng 5,8% (năm 2006 tăng 4,3%) Kim ng ch xu t kh u tăng 17,2%; t%ng v n ñ u tư trên ñ a bàn 84.520 t' ñ)ng, tăng 24,2%, vư!t 13,8% so v i k ho ch năm và tăng 24,2% so v i năm 2006 T%ng thu ngân sách nhà nư c 83.435 t' ñ)ng, vu!t 7% so
v i d toán và tăng 18,1% so v i năm 2007 (năm 2006 tăng 16,8%) M#c dù giá tiêu dùng trong năm ñã tăng t i 14,72%, nhưng lư!ng hàng hóa và d ch v tiêu dùng v$n tăng 16,4% (năm 2006 tăng 14,1%) Khách qu c t ñ n thành ph trong năm ư c ñ t 2,6 tri u lư!t ngư i, tăng 17%
Theo Ngh quy t ð i h i ð ng b TP.HCM l n th VIII thì m c tiêu cơ b n
c a chương trình phát tri n d ch v tài chính ngân hàng trên ñ a bàn TP.HCM ñ n năm 2005 và ñ nh hư ng ñ n năm 2010 là:” D ch v tài chính ngân hàng tr thành
m t ngành kinh t ch l c c a thành ph , huy ñ ng v n cho ñ u tư phát tri n, góp
ph n th c hi n thành công k ho ch phát tri n kinh t xã h i c a thành ph trong
th i gian t i, ñưa TP.HCM tr thành trung tâm tài chính c a phía Nam và c nư c” Trên cơ s ñó, Ngân hàng Nhà Nư c chi nhánh TP.HCM ñã xây d ng chương trình
m c tiêu l trình phát tri n d ch v ngân hàng giai ño n 2001-2005, m t s n i dung v nguyên t c phát tri n d ch v ngân hàng ñư!c th hi n ñó là: ph i ñ m b o
hi u qu cho ngân hàng và cho n n kinh t ; Các d ch v ngân hàng ph i ñ m b o nhanh chóng, tính ti n ích cao, an toàn và b o m t thông tin, nâng cao tính c nh tranh nghi p v cho ngân hàng
Như v y, v i tình hình tăng trư ng kinh t kh quan trong nh ng năm qua, cùng v i nh ng ñ nh hư ng phát tri n c a TP.HCM nói chung và h th ng Ngân hàng trên ñ a bàn nói riêng có th th y ñư!c nh ng thu n l!i cho vi c phát tri n các
Trang 38d ch v tài chính ngân hàng Tuy nhiên, ñ ñ t nh ng k t qu t t trong vi c phát tri n s n ph m d ch v tài chính thì c n ph i có nh ng nh n ñ nh, phân tích ho t
ñ ng c a h th ng Ngân hàng trên ñ a bàn TP.HCM trong nh ng năm g n ñây
gi i thư ng h p d$n ñã th c s thu hút khách hàng ñ n v i ngân hàng, c ng v i thái
ñ ph c v khách hàng ân c n, chuyên nghi p hơn, th t c nhanh ng(n hơn ñã ñem
l i ti n ích cho khách hàng ñ n giao d ch Chính nh ng nguyên nhân trên ñã thúc
ñ y t c ñ huy ñ ng v n tăng trư ng cao trong nh ng năm qua Chúng ta có th tham kh o m t s k t qu c a ho t ñ ng huy ñ ng v n c a các NHTM trên ñ a bàn TP.HCM Tính ñ n 31/12/2007 huy ñ ng v n ñ t 487.028 t' ñ)ng, tăng 71% so v i năm 2006
Trang 39v c có nhi u doanh nghi p ho t ñ ng, là nơi gi i quy t ñư!c nhi u vi c làm cho công dân thành ph và nh ng t.nh thành khu v c mi n Nam ðây là khu v c có nhu
c u cao v v n ñ phát tri n s n xu t kinh doanh, do ñó ñây cũng là ñ a bàn ho t
ñ ng c a nhi u ngân hàng
ð ti p c n và phát tri n s n ph m tín d ng, các ngân hàng không ng ng ñưa
ra các hình th c ñ u tư ña d ng và phong phú, nh ng ñ%i m i và hoàn thi n trong
ho t ñ ng nghi p v như qu n lý và ho t ñ ng theo s% tín d ng, theo quy trình tín
d ng chu n m c g n li n v i quá trình nâng cao ch t lư!ng tín d ng, ña d ng hoá lĩnh v c ñ u tư v i nhi u hình th c ñ u tư như: cho vay tr c ti p, tài tr! d án, góp
v n, ñ u tư gi y t có giá,… Ho t ñ ng tín d ng c a các t% ch c tín d ng ngày càng phát tri n v i nhi u hình th c tín d ng: tín d ng kích c u, tín d ng tiêu dùng, tín
d ng ph c v phát tri n nông nghi p và nông thôn… ñã t o ñi u ki n cho khách hàng thu c m(i thành ph n kinh t ti p c n v n tín d ng ngân hàng t t hơn
Theo báo cáo c a NHNN chi nhánh TP.HCM thì ñ n cu i năm 2007, k t qu
ho t ñ ng tín d ng c a các ngân hàng trên ñ a bàn thành ph có nhi u kh quan, dư n! cho vay c a các NHTM trên ñ a bàn thành ph ñ t 406.353 t' ñ)ng tăng 77% so
ðây là ho t ñ ng d ch v có bư c phát tri n nhanh và ñ t ñư!c nh ng k t qu
r t tích c c Chính quá trình phát tri n và ng d ng công ngh hi n ñ i trong ho t
ñ ng thanh toán ñã t o ra kh năng thanh toán nhanh, chính xác, an toàn và b o
m t V i nh ng ưu ñi m ñó ho t ñ ng d ch v thanh toán ñã mang l i l!i ích kinh t
Trang 40th c s cho khách hàng và cho n n kinh t , thu hút và h p d$n nhi u khách hàng quan h giao d ch và thanh toán v i ngân hàng N%i b t nh t là ho t ñ ng d ch v chuy n ti n ñi n t+, d ch v th2, thanh toán tr c tuy n Bên c nh ñó mô hình giao
d ch m t c+a cũng ñem l i s thu n ti n cho khách hàng trong quá trình giao d ch,
t o cho ho t ñ ng thanh toán c a các t% ch c tín d ng trên ñ a bàn có ưu th trong quá trình c nh tranh và phát tri n
B6NG 2.3: B ng kh i lư!ng thanh toán không dùng ti n m#t qua h th ng ngân
xu t, lưu thông, gi m t' l thanh toán b ng ti n m#t ð#c bi t, sau thành công vi c
n i m ng thanh toán liên ngân hàng c a 6 ngân hàng (VCB, BIDV, AGRIBANK, ICB, ACB, Eximbank) b t ñ u t 02/05/2002, th c hi n m t kho n thanh toán không quá 10 giây ð n năm 2006, ñã có 65 ngân hàng thành viên v i hơn 270 chi nhánh ñã tham gia thanh toán liên ngân hàng Theo s li u th ng kê, lư!ng giao
d ch thanh toán liên ngân hàng trung bình là 12.000-13.000 món/ngày, v i doanh s