Đánh giá mức độ hài lòng của người lao động đối với công việc tại các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn thành phố hồ chí minh

C n tuân th nghiêm túc các nguyên t"c ựánh giá..... Áp d ng vi c trích thư ng theo mô hình Scanlon và mô hình Rucker..... chuyên môn PL10: Anova.. thâm niên PL11: Anova.. hôn nhân PL13:

TRƯ NG ð I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

TR N TH NG C QUỲNH

ðÁNH GIÁ M C ð HÀI LÒNG C A NGƯ I LAO

ð NG ð I V I CÔNG VI C T I CÁC DOANH NGHI P D T MAY TRÊN ð A BÀN THÀNH PH

H CHÍ MINH

LU N VĂN TH C SĨ KINH T

TP H CHÍ MINH – Năm 2008

………

TR N TH NG C QUỲNH

ðÁNH GIÁ M C ð HÀI LÒNG C A NGƯ I LAO

ð NG ð I V I CÔNG VI C T I CÁC DOANH NGHI P D T MAY TRÊN ð A BÀN THÀNH PH

• Danh m c các b ng

• Danh m c các hình

• Danh m c ph l c

• L i m ñ u

CHƯƠNG 1: CƠ S LÝ LU N V S HÀI LÒNG C A NGƯ I LAO ð NG

1.1 Khái ni m v s hài lòng 1

1.2 ðo lư ng s th a mãn ñ i v i công vi c 3

1.2.1 ðo lư ng m c ñ th a mãn chung b ng m t câu h i 4

1.2.2 ðo lư ng m c ñ th a mãn ñ i v i công vi c b ng cách t ng h p m c ñ c a các khía c nh công vi c 4

1.3 Nh ng y u t nh hư ng ñ n s hài lòng c a ngư i lao ñ ng 6

1.3.1 Nh ng y u t t i nơi làm 7

1.3.2 ð c ñi m c a cá nhân ngư i lao ñ ng 7

1.3.3 ð c ñi m c a t ch c 8

1.4 Gi i thi u t ng quan v ngành D t May Vi t Nam 9

1.4.1 V trí và vai trò c a ngành D t May trong n n kinh t qu c dân 9

1.4.2 ð c ñi m ngu n nhân l c D t May Vi t Nam 10

CHƯƠNG 2: ðÁNH GIÁ M C ð HÀI LÒNG C A NGƯ I LAO ð NG T I CÁC DOANH NGHI P D T MAY TRÊN ð A BÀN THÀNH PH H! CHÍ MINH 2.1 Thi t k nghiên c"u 16

2.2.1 Thi t k m u 22

2.2.2 Ki m ự nh thang ựo 24 2.2.3 Phân tắch tương quan và xác l p phương trình h i quyẦẦẦ34

2.2.4 đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng t i các doanh nghi p D t May

trên ự a bàn thành ph H Chắ Minh 40 2.2.5 Phân tắch s khác bi t theo ự c ựi m c a t ch c 45 2.2.6 Phân tắch s khác bi t theo ự c ựi m cá nhân 46

CHƯƠNG 3: GI#I PHÁP NH$M NÂNG CAO M C đ HÀI LÒNG C A NGƯ I LAO đ NG đ I V%I CÔNG VI C T I CÁC DOANH NGHI P D T MAY TRÊN đ A BÀN THÀNH PH H! CHÍ MINH

3.1 Gi i pháp c i thi n m i quan h v i c&p trên 49

3.1.1 C n chia s thông tin v i nhân viên, cung c p thông tin thư ng xuyên cho nhân viên 49 3.1.2 C n xây d ng th a ư c lao ự ng t p th h p lý v i ngư i lao ự ng 51 3.1.3 C n phát huy hơn n a vai trò c a công ựoàn trong vi c chăm lo ự i s ng v t

ch t và tinh th n cho ngư i lao ự ng 54 3.1.4 Doanh nghi p c n quan tâm xây d ng văn hóa doanh nghi p 55

3.2 Gi i pháp c i thi n công tác ựánh giá thành tắch và ch ự khen thư ng 58

3.2.1 Nên áp d ng các phương pháp khác nhau ự ựánh giá k t qu và năng l c làm

vi c c a nhân viên 59 3.2.2 C n tuân th nghiêm túc các nguyên t"c ựánh giá 64

3.3 Gi i pháp c i thi n môi trư ng làm vi c 66

3.4.1 C n tăng cư ng tính thách th c cho công vi c b ng cách áp d ng ch ñ làm

giàu công vi c, m r ng công vi c 69

3.4.2 Luân chuy n công vi c và tăng cư ng ch ñ y quy n 70

3.4.3 C n t ch c thư ng xuyên các khóa ñào t o nâng cao k# năng nghi p v cho nhân viên 70

3.5 Gi i pháp c i thi n chính sách ti n lương, phúc l(i và tr( c&p 73

3.5.1 C n xây d ng m c lương g"n v i hi u qu công vi c 73

3.5.2 C n xây d ng m c lương tr theo trình ñ nhân viên 74

3.5.3 Áp d ng vi c trích thư ng theo mô hình Scanlon và mô hình Rucker 74

3.5.4 C n áp d ng các kho n phúc l i t nguy n khác ñ thu hút nhân viên 75

KI)N NGH 78

K)T LU N 80

• TÀI LI U THAM KH#O

• PH L C

B ng 1.2: K t qu kinh doanh

B ng 1.3: S lư ng doanh nghi p D t May theo quy mô lao ự ng

B ng 1.4: T$ l bi n ự ng lao ự ng trong ngành D t May

B ng 2.1: K t qu phân tắch nhân t EFA l n th nh t

B ng 2.2: K t qu phân tắch nhân t EFA l n th 11

B ng 2.3: Ma tr n tương quan Correlation

B ng 2.4: đánh giá m i quan h gi a bi n ự c l p và bi n ph thu c

B ng 2.5: đánh giá R2

B ng 2.6: đánh giá m c ự hài lòng chung c a ngư i lao ự ng

B ng 2.7: đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng v m i quan h v i c p trên

B ng 2.8: đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng v công tác ựánh giá thành tắch và ch ự lương b ng

B ng 2.9: đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng v môi trư ng làm vi c

B ng 2.10: đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng v b n ch t công vi c

B ng 2.11: đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng v chắnh sách phúc l i

hài lòng c a ngư i lao ñ ng

Hình 3: Mô hình lý thuy t th hi n m i quan h các y u t nh hư ng và m c ñ hài lòng c a ngư i lao ñ ng (ñã ñư c ñi u ch%nh sau khi ki m ñ nh thang ño)

B#NG CÂU H*I DANH M C PH L C

PL9: Anova chuyên môn

PL10: Anova thâm niên

PL11: Anova thu nh p

PL12: Anova hôn nhân

PL13: Anova v trí công tác

PL14: Anova hi u bi t pháp lu t

1 Lý do ch n ự tài

Trong nh ng th p niên g n ựây, ngành D t May ựã luôn d n ự u trong nhóm

nh ng m t hàng xu t kh u ch l c c a Vi t Nam D t May ựư c Nhà Nư c xác ự nh là

m t trong nh ng ngành tr ng ựi m, mũi nh n v xu t kh u, thu hút r t ựông nhân l c nhưng tình hình nhân s trong nhi u năm qua bi n ự ng theo chi u hư ng x u, t m t ngành có l i th là Ộ ngu n nhân l c d i dào, giá r Ợ ự n nay ph i ự i m t v i tình hình khan hi m lao ự ng vì không thu hút ựư c lao ự ng m i, không gi chân ựư c lao

ự ng cũ, h u như r t ắt ngư i lao ự ng g n bó v i công vi c c a ngành D t May su t

ự i Tuy v y, Vi t Nam l i chưa có m t ự tài nào nghiên c u mang tắnh ự nh lư ng

v v n ự này Do ựó, ự tài Ộđánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng ự i v i công vi c t i các doanh nghi p D t May trên ự a bàn thành ph H Chắ MinhỢ ựư c

ch n ự th c hi n

Vi c nghiên c u này nh"m xác ự nh nh ng y u t nh hư ng ự n m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng ự i v i công vi c c a ngành D t May và ựo lư ng m c ự th#a mãn c a h v công vi c ngành D t May Mong r"ng k t qu nghiên c u này s$

ph n nào giúp các doanh nghi p D t May có nh ng thông tin chắnh xác hơn v nh ng

y u t c a công vi c có nh hư ng ự n m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng ự t ựó có

nh ng bi n pháp thu hút và gi chân nhân viên làm vi c lâu dài v i doanh nghi p

2 M c tiêu c a ự tài

Thông qua m t cu c kh o sát v i kho ng 300 nhân viên ựang làm vi c t i các doanh nghi p D t May trên ự a bàn thành ph H Chắ Minh, lu n văn ựư c th c hi n nh"m:

c a ngư i lao ñ ng ñ i v i công vi c

Thi t k b ng câu h#i ñ ph#ng v n

Ti n hành ñi u tra, l y thông tin vào

b ng câu h#i

Nh p s li u và x& lý s li u b"ng SPSS

K t lu n và nh n xét t phân tích, x& lý s li u

Phân tích các tài li u th c p liên quan ñ n công vi c, lao

(B3)

(B2)

(B8)

pháp ñ nh tính và phương pháp ñ nh lư ng

K' thu t ph#ng v n sâu và th o lu n nhóm ñư c s& d(ng trong phương pháp nghiên c u ñ nh tính ñ ñi u ch)nh nh ng y u t nh hư ng ñ n m c ñ hài lòng c a ngư i lao ñ ng ñ i v i công vi c thu c ngành D t May

K' thu t ph#ng v n tr c ti p b"ng b ng câu h#i theo cách l y m u thu n

ti n ñư c s& d(ng trong nghiên c u ñ nh lư ng Các k t qu ño lư ng trong nghiên c u ñư c th c hi n b"ng ph n m m SPSS

Chương 3: M t s gi i pháp nh"m nâng cao m c ñ hài lòng c a ngư i lao

ñ ng ñ i v i công vi c ngành D t May trên ñ a bàn thành ph H Chí Minh

Ki n ngh

K t lu n

1.2 ðo lư ng s th a mãn ñ i v i công vi c

1.3 Nh ng y u t nh hư ng ñ n s hài lòng c a ngư i lao ñ ng 1.4 Gi i thi u t ng quan v ngành D t May Vi t Nam

S th a mãn là m c ñ c a tr ng thái c m giác c a m t ngư i b t ngu n t vi c

so sánh k t qu thu ñư c t s n ph m v i nh ng kỳ v ng c a ngư i ñó [2]

S th a mãn là ph n ng c a nhân viên ñ i v i vi c ñáp ng nh ng mong

mu n[3]

“S th a mãn khách hàng là s c m nh n c a khách hàng v m c ñ ñáp ng các nhu c u” [4]

Trong ñó, nhu c u c a con ngư i ñư c s p x p như sau:

1) Theo Abraham Maslow[5], nhu c u ñư c chia thành năm c p ñ :

Sinh lý – An toàn – Xã h i – Tôn tr ng –T kh ng ñ nh

Nhu c u sinh lý (ăn, m c, …) là nhu c u cơ b n c a con ngư i có s c m nh cao

nh t cho t i khi nó ñư c th a mãn Khi nhu c u sinh lý ñư c th a mãn thì nhu c u an

toàn tr nên n i tr i hơn Khi hai nhu c u này ñã ñư c th a mãn thì nhu c u xã h i s!

xu t hi n v i tư cách là nhu c u n i tr i, con ngư i s! c g ng có ñư c quan h t t ñ"p

v i ngư i khác K ñ n là nhu c u ñư c tôn tr ng (c m giác t tin, uy tín, quy n

l c…), con ngư i c m th y có ích và có nh hư ng ñ n môi trư ng xung quanh, cho

ñ n khi nhu c u tôn tr ng ñư c th a mãn ñ y ñ thì nhu c u t kh ng ñ nh tr nên

m nh hơn, ñây là nhu c u ñ tăng ñ n m c t i ña ti m năng c a con ngư i

Như v y, n ý ñ#ng sau thuy t nhu c u c a Maslow là: mu n nhân viên hăng hái

và g n bó v i công vi c, v i t ch c thì trư c h t doanh nghi p ph i nh n bi t nhân viên ñang c p ñ nhu c u nào, t ñó m i có th ñưa ra nh ng gi i pháp phù h p ñ

th a mãn nhu c u c a h

2) Theo David Mc Clelland[6], con ngư i có ba nhu c u cơ b n:

Nhu c u thành t u- Nhu c u liên minh - Nhu c u quy n l c

Nhu c u thành t u: Ngư i có nhu c u thành t u cao là ngư i luôn theo ựu i vi c

gi i quy t công vi c t t hơn H mu n vư t qua nh ng khó khăn tr ng i H mu n

c m th y r#ng thành công hay th t b i là do k t qu nh ng hành ự ng c a h đi u này

có nghĩa là h thắch các công vi c có tắnh thách th c Thông thư ng, h là nh ng ngư i có: (1) Mong mu n th c hi n các trách nhi m cá nhân, (2) Xu hư ng ự t m&c tiêu cao cho chắnh h , (3) Nhu c u cao v s ph n h i c& th và nhanh chóng, (4) S m làm ch công vi c c a h

Nhu c u liên minh: đó là nhu c u ựư c m i ngư i ch p nh n, mong mu n có tình yêu, b n bèẦ Ngư i lao ự ng có nhu c u liên minh s! làm vi c t t nh ng lo i công

vi c mà s thành công c a nó ựòi h i k' năng quan h và s h p tác Nh ng ngư i có nhu c u liên minh m nh r t thắch nh ng công vi c mà qua ựó t o ra s thân thi n và các quan h xã h i

Nhu c u quy n l c: là nhu c u ki m soát và nh hư ng ự n môi trư ng làm vi c

c a ngư i khác Ngư i có nhu c u quy n l c m nh thư ng có xu hư ng tr thành nhà

qu n tr(

T lý thuy t v nhu c u c a David Mc Clelland, có th k t lu n r#ng: s thăng

ti n và hi u qu trong m t t ch c có tương quan ch t ch! ự n nhu c u quy n l c, qua

Nhu c u t n t i: bao g m nh ng ñòi h i v t ch t t i c n thi t cho s t n t i c a con ngư i, nhóm nhu c u này có n i dung gi ng như nhu c u sinh lý và nhu c u an toàn c a Maslow

Nhu c u quan h : là nh ng ñòi h i v nh ng quan h và tương tác qua l i gi a các cá nhân Nhu c u quan h bao g m nhu c u xã h i và m t ph n nhu c u t tr ng,

t c là ph n nhu c u t tr ng ñư c th a mãn t bên ngoài (ñư c tôn tr ng)

Nhu c u phát tri n: là ñòi h i bên trong c a m)i con ngư i cho s phát tri n cá nhân, nó bao g m nhu c u t th hi n và m t ph n nhu c u t tr ng, t c là ph n nhu

c u t tr ng ñư c th a mãn t n i t i ( t tr ng và tôn tr ng ngư i khác)

Như v y ñi u khác bi t thuy t này là giáo sư Clayton Alderfer cho r#ng con ngư i cùng m t lúc theo ñu i s th a mãn t t c nhu c u ch không ph i ch* m t như

c u như quan ñi m c a Maslow Hơn n a, thuy t này còn cho r#ng khi m t nhu c u nào ñó b( c n tr và không ñư c th a mãn thì con ngư i có xu hư ng d n n) l c c a mình sang th a mãn các nhu c u khác T c là n u nhu c u t n t i b( c n tr , con ngư i s! d n n) l c c a mình sang vi c theo ñu i nhu c u quan h và nhu c u phát tri n

ði u này gi i thích khi cu c s ng khó khăn, con ngư i có xu hư ng g n bó v i nhau hơn, quan h gi a h t t hơn và h d n n) l c ñ u tư cho tương lai nhi u hơn

Theo Victor Vroom, s tho mãn ñ i v i công vi c là m c ñ mà nhân viên có

c m nh n, ñ(nh hư ng tích c c ñ i v i vi c làm trong t ch c[5]

Theo Levy và William (1998), Ellickson (2002), s th a mãn ñ i v i công vi c là thái ñ chung c a m t cá nhân ñ i v i công vi c c a cá nhân ñó[8]

1.2 ðO LƯ NG S TH A MÃN ð I V I CÔNG VI C

Rõ ràng các khái ni m v s th a mãn c a ngư i lao ñ ng ñ i v i công vi c mà Victor Vroom, Levy và William, Ellickson ñưa ra mang ý nghĩa r t r ng vì công vi c

c a m t ngư i không ch* ñơn gi n là chuy n các công văn, gi y t …, mà nó còn ñòi

h i s tương tác v i ngư i khác, s tuân th các lu t l , quy ñ(nh và các chính sách c a

t ch c… ði u này có nghĩa là s ñánh giá c a m t ngư i lao ñ ng v s th a mãn hay b t mãn ñ i v i công vi c c a h là m t s t ng h p ph c t p c a nhi u y u t công vi c riêng bi t V y có th ño m c ñ th a mãn ñ i v i công vi c như th nào?

Có hai cách ti p c n ph bi n là (1): ño lư ng chung b#ng m t câu h i và (2): t ng h p

m c ñ c a các khía c nh c a công vi c

1.2.1 ðo lư ng m c ñ th a mãn chung ñ i v i công vi c b ng m t câu h i:

ðo lư ng chung b#ng m t câu h i là ñ ngh( cá nhân tr l i m t câu h i như:” Quan tâm t i t t c m i th , b n th a mãn th nào ñ i v i công vi c c a mình?” Ngư i ñư c h i s! tr l i b#ng cách khoanh tròn các s t 1 t i 5 theo các m c ñ t “

r t b t mãn” ñ n “ r t th a mãn”

1.2.2 ðo lư ng m c ñ th a mãn ñ i v i công vi c b ng cách t ng h p m c

ñ c a các khía c nh công vi c:

Theo Ston và Crossley (2000), Schwepker (2001) [9]., ño lư ng m c ñ th a mãn

ñ i v i công vi c b#ng cách t ng h p m c ñ c a các khía c nh công vi c là xác ñ(nh

các y u t ch y u c a công vi c và h i ngư i lao ñ ng v c m giác c a h v t ng

y u t T t c các y u t ñư c ñánh giá trên thang ñi m t 1 ñ n 5 và sau ñó ñư c c ng

l i ñ xác ñ(nh m c ñ th a mãn chung Theo cách ti p c n này thì công vi c bao g m năm khía c nh chính sau:

B n ch t công vi c: liên quan ñ n nh ng thách th c c a công vi c, cơ h i ñ s+

d&ng các năng l c cá nhân và c m nh n thú v( khi th c hi n công vi c

Cơ h i ñào t o, thăng ti n: liên quan ñ n nh n th c c a nhân viên v các cơ h i

ñư c ñào t o, phát tri n các năng l c cá nhân và cơ h i ñư c thăng ti n trong t ch c

Lãnh ñ o: liên quan ñ n các m i quan h gi a nhân viên và c p lãnh ñ o tr c

ti p, s h) tr c a c p trên, phong cách lãnh ñ o và kh năng lãnh ñ o khi c p trên

th c hi n các ch c năng qu n tr( trong t ch c

ð ng nghi p: liên quan ñ n các hành vi, quan h ñ ng nghi p t i nơi làm vi c

Ti n lương: liên quan ñ n c m nh n c a nhân viên và tính công b#ng trong vi c

tr lương

Theo k t qu nghiên c u c a ñ tài nghiên c u khoa h c c p B c a tác gi là PGS.Ti n sĩ Tr n Kim Dung và Tr n Hoài Nam thì có b sung thêm hai y u t n a ñ phù h p v i ñi u ki n t i Vi t Nam là:

Phúc l i: liên quan ñ n s quan tâm c a doanh nghi p ñ n ñ i s ng ngư i lao

ñ ng, có tác d&ng kích thích nhân viên trung thành, g n bó v i doanh nghi p Phúc l i

c a doanh nghi p g m có: b o hi m xã h i, b o hi m y t , ti n hưu trí, ch ñ ngh* phép, ngh* l,, tr c p…

ði u ki n làm vi c thu n l i: Môi trư ng làm vi c luôn ñư c ngư i lao ñ ng

quan tâm vì môi trư ng làm vi c liên quan ñ n s thu n ti n cá nhân, song ñ ng th i

nó cũng giúp cho nhân viên hoàn thành t t nhi m v& Ngư i lao ñ ng không thích làm

vi c nh ng môi trư ng làm vi c nguy hi m, b t l i và không thu n ti n H thích làm

vi c nh ng nơi có nhi t ñ , ánh sáng, ti ng n và các y u t môi trư ng khác ph i phù h p Hơn n a, ngư i lao ñ ng thích làm vi c nh ng nơi g n nhà v i các phương

ti n s ch s!, hi n ñ i và trang thi t b( phù h p

V y cách ño lư ng nào t t hơn? Ti n sĩ Nguy,n H u Lam ñánh giá r#ng: “ M t cách c m tính, dư ng như t ng h p các khía c nh c a công vi c s! ñ t ñ n s lư ng giá phù h p hơn v s th a mãn ñ i v i công vi c Song các nghiên c u ñã không ng

h c m tính c a chúng ta S so sánh v m c ñ phù h p c a các phương pháp ch* ra là

ño lư ng b#ng m t câu h i chung là t t hơn Gi i thích cho k t qu này là: khái ni m

v s th a mãn ñ i v i công vi c là r t r ng và m t câu h i chung tr nên ño lư ng

t ng h p hơn”[10]

Còn theo PSG.TS Tr n Kim Dung thì cho r#ng: “Các cách ño lư ng trên ñ u phù

h p cho vi c ño lư ng m c ñ th a mãn c a nhân viên trong công vi c Tuy nhiên, s+ d&ng cách ti p c n theo thành ph n công vi c s! giúp các nhà qu n tr( bi t rõ hơn v

ñi m m nh, ñi m y u trong vi c v n hành t ch c, ñ ng th i bi t ñư c ho t ñ ng nào

ñư c nhân viên ñánh giá cao nh t ho c th p nh t”[11]

1.3 NH NG Y!U T "NH HƯ#NG ð!N S HÀI LÒNG C$A NGƯ I LAO

ð%NG

Th c t cho th y, m c ñ hài lòng c a ngư i lao ñ ng không ch* ph& thu c vào

b y n i dung liên quan ñ n công vi c, mà nó còn ph& thu c vào ñ c ñi m cá nhân c a

b n thân ngư i lao ñ ng và ñ c ñi m c a t ch c, nơi ngư i lao ñ ng ñang làm vi c

Rõ ràng r t có th có nh ng ngư i lao ñ ng làm vi c trong cùng m t môi trư ng, cùng công vi c nhưng m c ñ hài lòng c a h hoàn toàn khác nhau

M c ñ th a mãn c a ngư i lao ñ ng còn tùy thu c vào cách chúng ta ñ t câu

h i Ch.ng h n, vi n Gallup thư ng xuyên h i ngư i lao ñ ng M': “ V t ng th , b n

có th nói r#ng b n th a mãn ho c b t mãn v i công vi c mà b n ñang làm?” K t qu thu ñư c là: 10% ñ n 15% ngư i lao ñ ng M' b t mãn ñ i v i công vi c c a h Song

n u ñ t câu h i t t hơn có th là: “ N u cho m t cơ h i, li u b n có ch n m t công vi c tương t m t l n n a không?” ho c “ Li u b n có mu n con b n theo ngh c a b n?”

K t qu thu ñư c là: ít hơn m t n+a s câu tr l i cho r#ng công vi c hi n t i là ñ h p d/n ñ ch n l i ho c khuyên con cái h nên theo ngh c a h

Ngoài ra, m c ñ th a mãn ñ i v i công vi c còn b( nh hư ng m nh m! b i ñi u

ki n kinh t Khi n n kinh t trên ñà phát tri n, m c ñ th a mãn ñ i v i công vi c

gi m ñi, nhưng khi n n kinh t ñi vào trì tr , suy thoái, t0 l th t nghi p tăng thì m c

ñ th a mãn ñ i v i công vi c dư ng như gia tăng[12]

K t h p v i vi c nghiên c u khái ni m s hài lòng c a ngư i lao ñ ng và th c ti,n làm vi c, chúng tôi xét th y có ba nhóm y u t nh hư ng ñ n s hài lòng c a ngư i lao ñ ng như sau:

- Nh ng y u t t i nơi làm vi c

- ð c ñi m c a cá nhân ngư i lao ñ ng

- đ c ựi m c a t ch c

1.3.1 Nh&ng y u t t i nơi làm vi c

B n ch t công vi c: đây là m t thành t quan tr ng trong ự ng viên nhân viên

Nhân viên s! c m th y hăng hái làm vi c n u có nh ng y u t như: nhi m v& công vi c

h ng thú, có trách nhi m v i công vi c, công vi c ựòi h i m c ph n ự u và cho nhân viên c m giác hoàn thành công vi c

đi u ki n làm vi c: Nhân viên s! hăng hái làm vi c n u ựi u ki n làm vi c tho i

mái, gi làm vi c uy n chuy nẦ

đào t o và phát tri'n: đào t o bao g m nh ng ho t ự ng nh#m nâng cao tay

ngh hay k' năng c a m t cá nhân ự i v i công vi c hi n t i Phát tri n bao g m các

ho t ự ng nh#m chu n b( cho công nhân viên theo k(p v i cơ c u t ch c khi nó thay

ự i và phát tri n đào t o và phát tri n là m t ti n trình liên t&c, không bao gi d t

đánh giá thành tắch công tác và ch ự lương b ng: đánh giá thành tắch công

tác là m t h th ng chắnh th c duy t xét và ựánh giá s hoàn thành công tác c a m t cá nhân theo ự(nh kỳ đây là công vi c r t quan tr ng vì nó là cơ s ự khen thư ng, ự ng viên, k0 lu t, nó cũng giúp cho nhà qu n tr( áp d&ng vi c tr lương m t cách công b#ng

Phúc l i và tr c p: Phúc l i bao g m hai ph n chắnh: phúc l i theo lu t pháp

quy ự(nh và phúc l i do các công ty t nguy n áp d&ng m t ph n có tác d&ng kắch thắch nhân viên làm vi c, ự ng th i nh#m duy trì, lôi cu n ngư i có tài v làm vi c cho công ty

M i quan h v i ự ng nghi p và c p trên: M t khi m i quan h này ựư c th c

hi n t t thì cũng t o ự ng l c r t l n ự ngư i lao ự ng làm vi c t t hơn, g n k t v i t

ch c nhi u hơn

1.3.2 đ(c ựi'm c a cá nhân ngư i lao ự ng

Qua các cu c nghiên c u, ngư i ta th y m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng thư ng g n li n v i các ự c ựi m cá nhân như: tu i tác, thâm niên, gi i tắnh, trình ự

văn hoá và ch c v&Ầ Tuy nhiên, tuỳ theo văn hoá c a m)i châu l&c, qu c gia khác nhau mà nh hư ng c a các ự c ựi m các nhân ự n m c ự th a mãn cũng khác nhau

Vắ d&, các nư c phương Tây thì ngư i có v( trắ cao, tu i ự i cao, thâm niên công tác cao hơn thư ng có m c ự hài lòng cao hơn Ngư c l i, nh ng ngư i có trình ự h c

v n cao thư ng có m c ự th a mãn công vi c th p hơn nh ng ngư i có h c v n th p (theo Lok and Crawford, 2004) Nhưng các nư c châu Á, k t lu n v nh ng nh

hư ng c a ự c ựi m các nhân ự n m c ự hài lòng ự i v i công vi c là r t khác nhau Ch.ng h n, t i đài Loan, theo nghiên c u c a Sommer (1996) thì k t qu l i gi ng như phương Tây Nhưng theo nghiên c u c a Chen và Francesco (2000) t i Trung Qu c thì cho th y ch c v& nh hư ng ự n s tho mãn ự i v i công vi c nhưng các ự c ựi m cá nhân khác l i không nh hư ng Còn nghiên c u c a Taorimina (1999) l i k t lu n r#ng không có k t qu rõ ràng v m i quan h nh hư ng c a các ự c ựi m cá nhân ự n

Tuy nhiên , nghiên c u trên d a vào m/u là ngư i lao ự ng nhi u ngành ngh khác nhau Vì th , trong nghiên c u này, chúng tôi quy t ự(nh s+ d&ng các ự c ựi m cá nhân như: gi i tắnh, tu i tác, thâm niên, trình ự h c v n, trình ự chuyên mônẦ ự

th m ự(nh nh hư ng c a ự c ựi m cá nhân ự n s tho mãn ự i v i công vi c

1.3.3 đ(c ựi'm c a t ch c

Lo i hình s h u c a t ch c cũng có th nh hư ng ự n m c ự hài lòng trong công vi c và s g n k t c a nhân viên ự i v i t ch c Các nghiên c u cho th y nhân viên làm vi c trong khu v c qu c doanh ựư c hư ng nhi u ưu ựãi hơn so v i nhân

viên ngoài qu c doanh nên h có m c ñ hài lòng cao hơn, m c ñ trung thành ñ i v i

t ch c cũng cao hơn

Trong bài lu n văn này, tác gi t p trung nghiên c u ba lo i hình s h u: s h u Nhà Nư c, s h u tư nhân (g m doanh nghi p tư nhân, công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n) và s h u nư c ngoài như liên doanh, 100% v n nư c ngoài

1.4 GI I THI U T)NG QUAN V NGÀNH D T MAY VI T NAM NÓI CHUNG VÀ D T MAY THÀNH PH H* CHÍ MINH NÓI RIÊNG

1.4.1 V+ trí và vai trò c a ngành D t May trong n n kinh t qu c dân

Ngành D t May Vi t Nam ñã có s tăng trư ng nhanh trong th i gian qua, kim

ng ch xu t kh u hàng d t may luôn d/n ñ u trong nhóm các m t hàng xu t kh u ch

l c c a Vi t Nam ch* ñ ng sau d u thô ð c bi t, theo s li u th ng kê c a B Công Thương, kim ng ch xu t kh u c a hàng d t may trong 9 tháng ñ u năm 2007 ñã chính

th c “ qua m t” d u thô ñ vư t lên v( trí d/n ñ u trong danh m&c các m t hàng xu t

kh u ch l c c a Vi t Nam Hi n t i, Vi t Nam ñang ñ ng trong top 10 trong s 56

nư c s n xu t, xu t kh u hàng d t may l n nh t th gi i D ki n ñ n năm 2010, Vi t Nam s! ñ ng vào top 5 trong các nư c s n xu t, xu t kh u hàng d t may l n nh t th

gi i Ngành D t May hi n ñang là ngành chi m d&ng lao ñ ng và nhu c u v s lư ng

và ch t lư ng lao ñ ng tăng không ng ng trong nh ng năm qua.T i thành ph H Chí Minh và các t*nh phía nam, t0 l lao ñ ng ngành may hi n nay chi m 66% trong t ng

s lao ñ ng

Quy t ñ(nh c a Th tư ng Chính ph s 55/2001/Qð-TT, xác ñ(nh phát tri n ngành D t May tr thành m t trong nh ng ngành tr ng ñi m, mũi nh n v xu t kh u Ch* tiêu ñ t ra ñ i v i ngành là ph n ñ u tăng m c s n lư ng hàng năm 16 – 18%, kim

ng ch xu t kh u tăng 20%/ năm ( giai ño n 2008 – 2010); tăng m c s n lư ng hàng

năm 12 – 14%, kim ng ch xu t kh u tăng 15%/ năm ( giai ño n 2011 – 2020) Ch* tiêu cũng ñ ra m c ph n ñ u v doanh thu như sau:

B ng 1.1: K ho ch doanh thu ngành D t May

Ngu n: Hi p h i D t May Vi t Nam

B ng 1.2: K t qu kinh doanh ðVT: tri u ñ ng

(T ng h p t Ngu n s li u c a T ng c c Th ng kê )

T s li u trên cho th y, doanh thu và l i nhu n hàng năm có tăng lên v lư ng tuy t ñ i, nhưng t0 su t l i hàng năm l i có xu hư ng gi m ðây là xu hư ng không có

l i cho ngành D t May Vi t Nam

1.4.2 ð(c ñi'm ngu n nhân l,c D t May Vi t Nam

1.4.2.1 S lư ng và cơ c u các doanh nghi p và ñ c ñi m ngành D t May

D

ki n

2008 Doanh thu 23451 26587 33969 43471 52980 58923 66487 74062 81675

V i ñ(nh hư ng D t May là m t trong nh ng ngành tr ng ñi m ñ tăng kim ng ch

xu t kh u, ñ ng th i D t May cũng là ngành thâm d&ng lao ñ ng nên th i gian qua, s

lư ng doanh nghi p D t May trong c nư c không ng ng tăng và ñư c th hi n qua các năm như sau:

B ng 1.3: S l ư ng doanh nghi p d t may theo qui mô lao ñ ng

Như v y, ta th y r#ng m c dù s lư ng doanh nghi p tăng lên sau m)i năm nhưng

cơ c u v quy mô doanh nghi p h u như không ñ i Các doanh nghi p có quy mô nh

t 10 ñ n 299 ngư i chi m ñ i ña s , còn các doanh nghi p có quy mô l n t 1.000 ngư i tr lên chi m t0 tr ng ít nh t Tuy nhiên, nhi u nghiên c u cho th y, sau khi b

h n ng ch, các nhà bán l1 s! chú ý nh p hàng các nhà máy có t 1.000 công nhân tr lên ðây s! là m t h n ch cho D t May Vi t Nam ñ c nh tranh

Riêng thành ph H Chí Minh, s lư ng doanh nghi p D t May cũng chi m kho ng 41% so v i s lư ng doanh nghi p c a toàn ngành, th hi n qua b ng s li u sau:

B ng 1.4: S l ư ng doanh nghi p D t May năm 2007 thành ph H Chí Minh

và toàn ngành theo lo i hình s h u:

CP, TN

Cty có v n nư c ngoài

(Ngu n: Vinatex) Theo phân tích c a m t s chuyên gia trong ngành, ph n giá tr( gia tăng mà ngành May ñem l i ch* chi m 20-25% t ng kim ng ch xu t kh u Có nghĩa là c ngành May

Vi t Nam ch* ñư c hư ng kho ng 1,56-1,95 t* USD trong con s 7,8 t* USD xu t kh u

Có th th y ñư c ph n l i không rơi vào túi c a doanh nghi p Vi t Nam qua nh ng

h p ñ ng khách nư c ngoài ñ t, doanh nghi p May t lo nguyên ph& li u và giao hàng

t i c ng Vi t Nam Nguyên nhân là các doanh nghi p trong nư c v/n chưa ch ñ ng

ñư c khâu nguyên ph& li u

T i thành ph H Chí Minh, ngành D t May v/n ñ ng ñ u khi thu v 3,4 t* USD

xu t kh u trong năm 2007, chi m trên 30% t ng kim ng ch xu t kh u c a toàn thành

ph H u h t các doanh nghi p May ñ u ñ t m c doanh thu gia công t i thi u là 180 USD/ñ u ngư i/tháng (không bao g m nguyên ph& li u) Doanh nghi p nào có m c doanh thu gia công dư i m c này ch c ch n ñã ñóng c+a vì không th trang tr i ñ chi phí Vì v y, ñã có nhi u d u hi u cho th y vi c duy trì t c ñ xu t kh u m t hàng D t May t i thành ph s! g p khá nhi u khó khăn

1.4.2.2 ð c ñi m lao ñ ng ngành D t May

Hi n t i ngành D t May thu hút hơn 2 tri u lao ñ ng, và d ki n s! tăng lên ñ n 3,5- 4 tri u lao ñ ng vào 2010 Riêng thành ph H Chí Minh, s lao ñ ng s+ d&ng bình quân hàng năm là 758.000 lao ñ ng, trong ñó lao ñ ng nh p cư chi m 75% Công vi c thu c ngành D t May thư ng chia ra thành nhi u công ño n, thao tác

c a m)i công ño n khá ñơn gi n nhưng ñòi h i s t* m*, khéo léo và s kiên nh/n Vì

th , D t May là ngành phù h p v i lao ñ ng n và có t0 l lao ñ ng n cao nh t ( kho ng 76,22%)

Th i gian làm vi c trong ngành D t May thư ng ké dài t 10 gi ñ n 12 gi m)i ngày Thâm niên công tác ngày càng b( rút ng n, ña s ngư i lao ñ ng có th i gian làm

vi c dư i 10 năm

Trình ñ h c v n c a lao ñ ng ngành D t May tuy nh ng năm g n ñây có ñư c

c i thi n nhưng nói chung v/n còn th p so v i m t b#ng chung khi trình ñ c a ña s lao ñ ng trong ngành là ph thông cơ s và ph thông trung h c Trình ñ chuyên môn

c a ngư i lao ñ ng còn khá th p, ña s chưa qua ñào t o, b c th ph bi n là b c 1 và

b c 2, r t hi m có ngư i lao ñ ng có trình ñ t b c 4 tr lên

Thu nh p c a ngư i lao ñ ng trong ngành D t May thu c lo i th p nh t nhì Thu

nh p bình quân c a công nhân các ngành khác là 1,5 tri u ñ ng/ tháng, trong khi ñó thu nh p bình quân c a công nhân ngành D t May là 1,2 tri u ñ ng/ tháng Trong ñó, lao ñ ng thu c doanh nghi p qu c doanh có thu nh p cao nh t ( kho ng 1,5 ñ n 3 tri u

ñ ng/ tháng), ti p ñ n là lao ñ ng thu c các doanh nghi p có v n nư c ngoài, lao ñ ng thu c doanh nghi p tư nhân có m c thu nh p th p nh t (t 675.000 ñ ñ n 1,2 tri u

ñ ng/ tháng)

ð tu i c a ña s ngư i lao ñ ng là t 25 ñ n 35 tu i, s lao ñ ng trên 35 tu i ch* chi m 10%

tr m tr ng t lâu nh ng v/n chưa ñư c c i thi n ñáng k ðây chính là nguyên nhân cơ

b n khi n cho t0 l di chuy n c a lao ñ ng trong các doanh nghi p D t May luôn

m c quá cao t 18 – 27 % (so v i t ng s lao ñ ng), các doanh nghi p l n, t0 l bi n

ñ ng nhân công là 15 -20%, doanh nghi p nh : 20 -30%, doanh nghi p có v n nư c ngoài: 40%, t0 l tuy n m i (so v i t ng s lao ñ ng) trên m c 35% M c bi n ñ ng này ñang tăng lên ñ n m c báo ñ ng

B ng 1.4: T l bi n ñ ng lao ñ ng trong ngành D t May

ñ so v i nhu c u th c t ð ng th i ñ(a phương nào cũng ñ u tư vào ngành may m c

ñ gi i quy t lao ñ ng Theo niên giám thương m i Vi t Nam 2005 có 39 trên 63 t*nh

(chi m 61%) ựưa d t may vào ngành hàng xu t kh u ch y u, và 16 trên 63 (25%) t*nh thành x p d t may là ngành công nghi p ch l c c n ưu tiên d/n ự n tình tr ng lao

ự ng ngành may t các trung tâm d t may c a c nư c chuy n ngư c v các t*nh m t cách t; và ngư i lao ự ng khi có ựi u ki n làm vi c g n nhà thì h không có ý ự(nh

ựi xa v i ự ng lương cũng ch* ự cho h s ng hàng ngày ựã làm m t ựi ngu n cung

ng lao ự ng quan tr ng cho các trung tâm d t may l n Tình tr ng c a các doanh nghi p d t may g p ph i là: thi u lao ự ng nên không dám nh n nhi u ựơn hàng, và

n u có ựơn hàng thì không có ự lao ự ng Vì v y, vi c nghiên c u nh ng y u t nh

hư ng ự n s hài lòng c a ngư i lao ự ng là th c s c n thi t ự giúp doanh nghi p tìm ra nh ng nguyên nhân và gi i pháp thi t th c nh#m h n ch s bi n ự ng v nhân công trong doanh nghi p

Tóm t t i chương m t:

Chương m t xem xét lý thuy t v khái ni m Ộ s hài lòngỢ, phương pháp ựo

lư ng m c ự hài lòng và các y u t nh hư ng ự n s hài lòng c a ngư i lao ự ng ự i

v i công vi c mà các nhà nghiên c u trong nư c và ngoài nư c ựã ự c p đây là cơ s

ự thi t l p thang ựo cho nghiên c u ự(nh lư ng chương hai Ngoài ra, trong chương

m t cũng có gi i thi u t ng quan v ngành D t May ự th y rõ hơn xu hư ng phát tri n

c a ngành cũng như nh ng khó khăn mà ngành ựang g p ph i T ựó, có th th y vi c

th c hi n ự tài Ộ đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng ự i v i công vi c t i

các doanh nghi p D t May trên ự a bàn thành ph H Chắ MinhỢ là th c s c n thi t

và có ý nghĩa th c ti,n

ðÁNH GIÁ M C ð HÀI LÒNG

C A NGƯ I LAO ð NG T I CÁC DOANH NGHI P D T MAY TRÊN

ð A BÀN THÀNH PH

H CHÍ MINH

2.1 Thi t k nghiên c u

2.2 Trình bày k t qu nghiên c u

2.1 THI!T K! NGHIÊN C-U

2.1.1 Tìm ki m thang ño

M c dù có r t nhi u ñ tài nghiên c u v v n ñ v lao ñ ng, vi c làm trong ngành D t May Vi t Nam, nhưng chưa có ñ tài nào dùng nh ng thang ño ñ(nh

lư ng ñ nghiên c u v v n ñ trên H u như các ñ tài ch* d ng l i vi c dùng nh ng

s li u t ng h p, s li u th c p ñ trình bày nh ng v n ñ v lao ñ ng, vi c làm nói chung như:

1 M t s v n ñ v quan h lao ñ ng t i các doanh

nghi p ngoài qu c doanh và doanh nghi p có v n ñ u tư

nư c ngoài Vi t Nam trong th i kỳ chuy n ñ i kinh t

2 Ch t lư ng nhân l c và hi u qu kinh doanh c a

doanh nghi p s n xu t công nghi p Vi t Nam

3 Phát tri n ngu n nhân l c và th( trư ng lao ñ ng Vi t

Nam- Lý lu n và th c ti,n

4 Ho t ñ ng qu n tr( nhân l c trong các doanh nghi p

c a Vi t Nam trong quá trình h i nh p kinh t qu c t

5 Qu n tr( ngu n nhân l c trong các doanh nghi p Vi t

…

Bên c nh ñó, cũng có nhi u ñ tài s+ d&ng thang ño ñ(nh lư ng trong nghiên c u

v s hài lòng, nhưng l i chưa có ñ tài nào dùng thang ño ñ(nh lư ng ñ nghiên c u

v s hài lòng c a ngư i lao ñ ng trong ngành D t May, ch.ng h n như:

đ tài Tác gi

1 Kh o sát ựánh giá tình hình qu n tr( ngu n nhân l c

trong các doanh nghi p trên ự(a bàn thành ph H Chắ

4 đánh giá m c ự th a mãn c a cán b công nhân viên

v i t ch c t i bưu ựi n t*nh Lâm đ ng

Ầ

PGS.TS.Tr n Kim Dung PGS.TS Tr n Kim Dung

TS Nguy,n H u Lam Ths Ph m Th( Ng c

Ầ

Trong các ự tài nghiên c u trên, ự tài Ợ Nhu c u, s th a mãn c a nhân viên và

m c ự g n k t ự i v i t ch cỢ c a PGS.TS Tr n Kim Dung có mô hình lý thuy t khá phù h p ự áp d&ng trong nghiên c u ự(nh lư ng Ộ đánh giá m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng ự i v i công vi c t i các doanh nghi p ngành D t May trên ự(a bàn thành ph H Chắ MinhỢ nên lu n văn này s+ d&ng l i mô hình lý thuy t mà PGS.TS

Tr n Kim Dung ựã tìm ra

Mô hình nghiên c u lý thuy t v m c ự hài lòng c a ngư i lao ự ng ự i v i công vi c t i các doanh nghi p D t May như sau:

Hình 2: MÔ HÌNH LÝ THUY!T V M I QUAN H GI A CÁC Y!U T

"NH HƯ#NG VÀ M-C đ% HÀI LÒNG C$A NGƯ I LAO đ%NG đ I V I

CÔNG VI C [14]

2.1.2 Thi t k thang ựo

Thang ựo ựư c thi t k trên cơ s l y ý ki n c a ngư i lao ự ng thông qua k' thu t ph ng v n sâu và tham kh o ý ki n c a các chuyên gia

M&c ựắch c a ph ng v n sâu là ự tìm ra các bi n phù h p cho vi c kh o sát ự(nh

lư ng v sau Còn m&c ựắch c a vi c tham kh o ý ki n các chuyên gia là nh#m b sung

ho c g n l c các bi n nghiên c u ự có ựư c ự y ự các bi n phù h p cho nghiên c u

B n ch t công vi c

đi u ki n

làm vi c

đào t o và phát tri n

đánh giá thành tắch công tác, ch

ti p theo K t qu c a cu c ph ng v n sâu và tham kh o ý ki n chuyên gia, ñã tìm ra các bi n nghiên c u như sau:

• Các v n ñ liên quan ñ n công vi c: m c ñ phù h p v i s c kh e, kh năng

chuyên môn, làm ngoài gi , áp l c công vi c, tính n ñ(nh c a công vi c…

• Các v n ñ liên quan ñ n ñi u ki n làm vi c: nhi t ñ , ánh sáng, ti ng n, máy

móc trang thi t b(, các b nh ngh nghi p, b o h lao ñ ng…

• Các v n ñ v ñào t o, phát tri n: cơ h i thăng ti n, ñi u ki n thăng ti n, s

công b#ng trong công ty, chính sách ñào t o và phát tri n nhân viên…

• Các v n ñ v ñánh giá thành tích công tác và ch ñ lương b ng: v n ñ ti n

lương, thư ng, các ch ñ tr c p v b o hi m tai n n, b o hi m y t , b o hi m xã h i,

ch ñ hưu trí, ngh* l,, ngh* phép, ch ñ cho lao ñ ng n , ch ñ b i dư2ng khi tăng

ca, b i dư2ng cho nh ng công vi c ñ c h i…

• Các v n ñ v m i quan h v i ñ ng nghi p và c p trên: s giúp ñ2, h p tác

trong công vi c cũng như trong ñ i s ng hàng ngày…

K t qu cu i cùng, thang ño v các y u t nh hư ng ñ n m c ñ hài lòng c a ngư i lao ñ ng ñ i v i công vi c t i các doanh nghi p D t May có 40 bi n quan sát và

ñư c chia làm 6 nhóm như sau:

th c c n thi t cho công vi c

Riêng nhóm bi n ph& thu c th hi n “m c ñ hài lòng và s g n k t v i t

ch c” g m có 7 bi n quan sát như sau:

Ký hi u bi n N i dung

2.2 TRÌNH BÀY K!T QU" NGHIÊN C-U

K' thu t thu th p d li u là ph ng v n thông qua b ng câu h i, x+ lý d li u b#ng

ph n m m SPSS 13.0 Sau khi mã hóa và làm s ch d li u, s! ti n hành các bư c phân tích sau:

• Ki m ñ(nh thang ño b#ng h s tin c y Cronbach Alpha

• Phân tích nhân t khám phá –EFA

• Phân tích tương quan và phương trình h i quy

Cách th c l y m !u : theo hình th c l y m/u thu n ti n: ch n nh ng ph n t+ nào

mà tác gi có th ti p c n ựư c đó là nh ng sinh viên t i ch c ựang làm vi c trong ngành D t May và ự ng nghi p c a h t i thành ph H Chắ Minh

S b ng câu h i phát ra là 350 b ng, s b ng thu v là 320 b ng, s b ng tr l i

h p l là 250 b ng, ự t t0 l 78%

M/u nghiên c u ựư c phân chia theo lo i hình s h u, quy mô doanh nghi p, ự

tu i, gi i tắnh, tình tr ng hôn nhân gia ựình, trình ự h c v n, trình ự chuyên môn, thâm niên công tác, v( trắ công tác, m c ự hi u bi t pháp lu t ựư c th hi n như sau: (xem chi ti t ph n ph& l&c 1)

N u phân chia m/u theo lo i hình s h u thì trong s 250 ngư i tr l i, có 138

ngư i ( chi m 55,2%) ựang làm vi c t i các doanh nghi p có v n nư c ngoài, có 36,4% ựang làm vi c cho các doanh nghi p qu c doanh, khu v c ngoài qu c doanh ch* chi m 8,4%

Theo quy mô công ty thì ựa s ngư i lao ự ng ựư c ph ng v n làm vi c t i các

doanh nghi p có quy mô t 500 lao ự ng tr lên, ch* có r t ắt ngư i lao ự ng ựư c

ph ng v n làm vi c t i các doanh nghi p có quy mô nh hơn 100 ngư i S li u này cũng khá phù h p v i t ng th m/u vì thành ph H Chắ Minh là nơi t p trung nhi u doanh nghi p D t May có quy mô l n

Chia theo gi i tắnh, m/u nghiên c u có t0 l n chi m áp ự o ( 84%), ựi u này

cũng d, hi u vì n gi i thư ng làm vi c nhi u ngành D t May so v i nam gi i

Theo trình ự h c v n, ựa s lao ự ng có trình ự c p 2 ho c c p 3, có khá ắt

ngư i lao ự ng có trình ự t trung c p tr lên đ c bi t, v/n còn ngư i lao ự ng ch*

h c ự n c p 1 đi u này s! gây c n tr r t l n cho lao ự ng ngành D t May trong vi c

ti p thu khoa h c công ngh và nâng cao ki n th c v công vi c

Căn c vào trình ự chuyên môn, s ngư i lao ự ng chưa ựư c ựào t o ngh còn

chi m t0 l khá l n (44,8%), có r t ắt lao ự ng có trình ự k' sư ho c c+ nhân

V thâm niên làm vi c, ña s có th i gian làm vi c t 1 ñ n 5 năm, s lao ñ ng

làm vi c trên 10 năm chi m r t ít K t qu phân lo i này cũng khá phù h p v i tình hình lao ñ ng c a ngành D t May trong th c t Vì ngành này có t0 l bi n ñ ng vào

lo i nh t nhì trong các ngành công nghi p nh"

D a vào tiêu chí v trí công tác thì ña s ngư i tr l i ph ng v n là công nhân (

chi m 75,6%), nhân viên văn phòng chi m 20%, ban ñi u hành ch* chi m 4,4%

Theo m c ñ hi u bi t pháp lu"t, ña s ngư i lao ñ ng ch* hi u bi t m t ph n

nh ng quy ñ(nh pháp lu t có liên quan t i b n thân (chi m 86%), th m chí v/n còn có

m t s ít lao ñ ng hoàn toàn không có m t chút ki n th c v lu t lao ñ ng (chi m 4,4%)

2.2.2 Ki'm ñ+nh thang ño

Thang ño ñư c ki m ñ(nh ñ tin c y thông qua 2 công c& là h s Cronbach Alpha và phân tích nhân t khám phá EFA

H s Cronbach Alpha ñư c dùng ñ lo i các bi n rác Các bi n có h s tương quan v i bi n t ng nh hơn 0,4 s! b( lo i và tiêu chu n ñ ch n thang ño khi h s tin

c y Cronbach Alpha t 0,6 tr lên

Thang ño Likert 5 b c ñư c s+ d&ng: b c 1 tương ng v i m c ñ hoàn toàn không ñ ng ý, b c 5 tương ng v i m c ñ r t ñ ng ý T ng h p chung b ng câu h i

ñi u tra g m 58 câu h i, trong ñó g m có 47 câu h i thu c thang ño Likert, các câu h i còn l i thu c thang ño ñ(nh danh và thang ño th b c ( xem ph& l&c B ng câu h i) Quá trình lo i bi n ñư c th c hi n theo trình t các nguyên t c sau: Vì lu n văn này s+ d&ng mô hình lý thuy t l p l i nên ñ u tiên, ta ti n hành ki m ñ(nh ñ tin c y

c a thang ño b#ng công c& Cronbach Alpha ñ lo i nh ng bi n có tương quan v i bi n

t ng nh hơn 0,4 Nh ng bi n còn l i s! ñưa vào ki m ñ(nh EFA N u trong b ng k t

qu EFA có nh ng bi n có h s nh hơn 0,4 thì bi n nào có h s nh nh t s! b( lo i, các bi n còn l i ti p t&c ñưa vào ki m ñ(nh Cronbach Alpha Qúa trình lo i bi n như

th s! ựư c l p l i cho ự n khi trong b ng EFA không còn bi n nào có h s nh hơn 0,4; ự ng th i trong k t qu ki m ự(nh Cronbach Alpha t t c các nhóm ự u có h s Cronbach Alpha l n hơn 0,6 và t t c các bi n có tương quan v i bi n t ng ự u ph i

l n hơn 0,4 thì quá trình lo i bi n m i d ng l i

V i nguyên t c lo i bi n ựã nêu trên, ự u tiên ta ti n hành lo i bi n b#ng

Cronbach Alpha cho k t qu như sau:

K t qu ki'm ự+nh Cronbach Alpha l/n th nh t:

( xem chi ti t k t qu ph n ph l c 2:ki m ự nh Cronbach Alpha l n 1)

Nhóm bi n Ộ B n ch t công vi cỢ: thành ph n thang ựo g m 7 bi n quan sát ký

hi u t C1 ự n C7 có h s tin c y Cronbach Alpha = 0,6697 > 0,6; nhưng l i có m t quan sát là bi n C5 có h s tương quan v i bi n t ng là 0,2119 < 0,3 nên C5 s! b( lo i Sau khi lo i bi n C5, h s tin c y Cronbach Alpha tăng lên và b#ng 0,6984 > 0,6;

ự ng th i các bi n còn l i ự u có h s tương quan v i bi n t ng > 0,3 nên các bi n còn l i ự u ựư c ch p nh n

Nhóm bi n Ộ đi u ki n làm vi cỢ: thành ph n thang ựo g m 6 bi n quan sát ký

hi u t C8 ự n C13 có h s tin c y Cronbach Alpha = 0,7407 > 0,6 và có h s tư ng quan v i bi n t ng ự u l n hơn 0,3 nên 6 bi n quan sát này ự u ựư c gi l i

Nhóm bi n Ộ đào t o và phát tri'nỢ: thành ph n thang ựo g m 7 bi n quan sát

ký hi u t C14 ự n C20 có h s tin c y Cronbach Alpha = 0,8188 > 0,6; ự ng th i các

bi n ự u có h s tương quan v i bi n t ng > 0,3 nên các bi n t C14 ự n C20 ự u

ựư c ch p nh n

Nhóm bi n Ộ đánh giá thành tắch công tác và ch ự lương b ngỢ: thành ph n

thang ựo g m 6 bi n quan sát ký hi u t C21 ự n C26 có h s tin c y Cronbach Alpha

= 0,6697 > 0,6; nhưng l i có m t quan sát là bi n C21 có h s tương quan v i bi n

t ng là 0,2409 < 0,3 nên C21 s! b( lo i Sau khi lo i bi n C21, h s tin c y Cronbach Alpha tăng lên và b#ng 0,7822 > 0,6; ự ng th i các bi n còn l i ự u có h s tương quan v i bi n t ng > 0,3 nên các bi n còn l i ự u ựư c ch p nh n

Nhóm bi n “ Phúc l i và tr c p”: thành ph n thang ño g m 5 bi n quan sát ký

hi u t C27 ñ n C31 có h s tin c y Cronbach Alpha = 0,7664 > 0,6; ñ ng th i các

bi n ñ u có h s tương quan v i bi n t ng > 0,3 nên các bi n t C27 ñ n C31 ñ u

ñư c ch p nh n

Nhóm bi n “ M i quan h v i ñ ng nghi p và c p trên”: thành ph n thang ño

g m 9 bi n quan sát ký hi u t C32 ñ n C40 có h s tin c y Cronbach Alpha = 0,8141

> 0,6; ñ ng th i các bi n ñ u có h s tương quan v i bi n t ng > 0,3 nên các bi n t C32 ñ n C40 ñ u ñư c ch p nh n

Như v y, có t t c 2 bi n quan sát b( lo i sau l n ki m ñ(nh Cronbach Alpha l n

th nh t, 38 bi n ñư c gi l i s! ñư c ñưa vào phân tích nhân t EFA

K t qu phân nhóm theo phương pháp d a vào eigenvalue: ch* có nh ng nhân t nào có eigenvalue l n hơn 1 m i ñư c gi l i trong mô hình phân tích, ñi m d ng khi eigenvalue l n hơn 1 và t ng phương sai trích l n hơn 50% K t qu phân tích nhân t EFA l n th nh t cho th y 38 bi n quan sát ñư c phân thành 10 nhóm như sau:

B ng 2.1: K t qu phân tích nhân t EFA l/n th nh t:

Như v y, sau khi dùng công c& EFA thì các bi n ñ c l p ñư c chia làm 10 nhóm,

tr t t c a các nhóm và s lư ng bi n quan sát trong m)i nhóm cũng có s thay ñ i Ta