Một số giải pháp nhằm phát triển ngành công nghiệp dược việt nam đến năm 2010

37 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP DƯỢC VIỆT NAM VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA NGÀNH 44 2.1.. Các yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến hoạt động của công

uo GIAo nuc vA DAO TAo I

DA.I ~QC QUOC ~IA TP HO CHi ~IINH

TRVONG DAI HQC KINH TE

.!1-hrl-i? -T6i xin cam doan day fa c6ng trinh nglzien cuu cua rieng t6i Cac so" li¢u, ket qud neu trong lucj,n an fa trung thl;(c va chua dur;c ai c6ng bo"' trong bat cu c6ng trinh nao khac

Tac gia lu?n an

Trdn Cong Ky

Roan thanh lucj,n an nay, t6i xin bay to long biet on sau sac t6'i:

- TS Nguyen Dang Liem, TS Nguyen Thur;ng Minh - nhL7:ng nguOi

su6t qua trinh nghzin citu va viet lucj,n an nay

- TS Ph(lm Van Nang- Hi¢u trudng cung Ban giam Truong D(li h9c

Kinh te' Thanh pho' Hd Chi Minh, Truong phong va cdc can bi) Phong

Dao t(lo sau d(li h9c cung cdc phong ban c6 lien quan Truong D(li h9c

nhU hoan tat CCtC thu {LfC ca'n thiet dl t6i hoan thanh lucj,n an

- Cdc cdp lanh d(lo, cdc nha khoa h9c va cdc b(ln ddng nghi¢p 6

Khoa Qudn trj Kinh doanh- Truong D(li h9c kinh tl fhui)c D(li h9c Qu6c

gia Thanh pho' Hd Chi Minh da t(lo m9i die'u ki¢n thucj,n 1¢ dl t6i hoan

thanh lucj,n an nay

- TS Nguyen Vi Ninh - Nguyen Ctfc trudng va Ban lanh d(lo Cztc

ki¢n va di)ng vien khich 1¢ t6i trong su6t qua trinh lam lucj,n an

- Cdc thdy co giao, cdc ddng nghi¢p, gia dinh va b(ln be da nhi¢t

tinh di)ng vien, giup diJ, va t(lO die'-u ki¢n cho t6i hoan thanh lucj,n an

Tac gid lu{in an

I

: Good Laboratories Practices : Good Manufacturing Practices :Good Pham1acy Practices :Good Storage Practices : Inte1national Conference on Hamonization :Over the Counter

: Trade-Related Aspects of Intellectual Property rights : World Trade Organization

: Pharmaceutical Inspection Convention : Reseach and Development

Ten bilu bdng Trang

Bimg 1.1: So ten thuoc luu thong tren thi tnrang m<?t so nu6'c 27 Bang 1.2: So sanh dau tu cho y te cua m<?t so nu6'c nam 1999 29 Bang 1 3: Doanh so ban ra cua 13 thi truang duqc ph~m dang

Bang 1.4: Thi phan cua cac nh6m duqc ph~m chfnh 37 Bang 2.1: Phan lo~i doanh nghi~p duqc nha nu6'c den nam

Bang 2.2: Cac dl.J an dau tu nu6'c ngoai thu<?c nganh duqc 53 Bang 2.3: Kim ng~ch nh~p kh~u duqc ph~m 1997-2002 56 Bang 2.4: So C0 sa ban le phan theo lo~i hinh 56 Bang 2.5: Cac cong ty nu6'c ngoai duqc cap phep ho~t d<?ng a

Vi~t Nam phan theo nu6'c tinh den 31/12/2002 58 Bang 2.6: Ty 1~ san ph~m tren m<?t ho~t chat 64

Bang 2.8: Muai doanh nghi~p c6 gia tri t6ng san luqng cao

Bang 2.9: Co cau xuat khAu cac doanh nghi~p thu¢c T6ng c6ng

Bang 2.11: Ti~n thuoc binh quan dau nguai 1 nam 78 Bang 2.12: Cac hang duqc ph~m nu6'c ngoai c6 doanh so dang

Bimg 2.13: So sanh gia thuoc san xuat trong nu6'c va thuoc

ngo~i nh~p t~i Ha N<?i thai di~m thang 3- 2002 90 Bang 2.14: So sanh gia m<?t so san ph~m cua cac hang quoc te

Bang 2.16: So thuoc dang ki tren cling m<?t ho~t chat t~i thai

Bang 3.1: Dt! bao thi truang thuoc OTC toan cau 2005 va 2010 112

Ten hinh

Hinh 1.1: Phan bo thi truong Duqc phttm theo khu vvc, nam

1993

Hinh 1.2: Ty 1¢ % tieu tht;t thuoc va dan so nam 1976

Hinh 1.3: Ty 1¢ % tieu tht;t thuoc va dan so nam 1985

Hinh 2.1: Co cau doanh nghi¢p duqc Vi¢t Nam den thang

12-2002

Hinh 2.2: Cac kenh phan phoi duqc phttm chinh a Vi¢t Nam

Hinh 2.3: So sanh tri gia thuoc thanh phttm slm xuat trong nu6'c

va nh~p khttu qua cac nam

Hinh 2.4: Phan 1o?i thuoc dang ki den thang 1212002

MỞ ĐẦU 1

1.1 Tư tưởng căn bản trong các lý thuyết về kinh tế 4

1.1.1 Tư tưởng của Adam Smith 4

1.1.2 Tư tưởng của David Ricardo 5

1.1.3 Tư tưởng của các nhà nghiên cứu khác 7

1.1.4 Vận dụng vào ngành dược Việt Nam 8

1.2 Khái niệm về chiến lược và giải pháp chiến lược 9

1.3 Ảnh hưởng của môi trường đến việc hoạch định các giải pháp chiến lược 10

1.3.1 Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô 11

1.3.2 Các yếu tố thuộc môi trường vi mô 18

1.4 Vai trò của ngành công nghiệp dược đối với sự phát triển kinh tế xã hội 26

1.4.1 Đặc điểm của ngành công nghiệp dược 26

1.4.2 Vai trò của ngành công nghiệp dược đối với sự phát triển kinh tế xã hội 32

1.5 Những bài học cho ngành công nghiệp dược Việt Nam từ kinh nghiệm của một số nước trên thế giới 33

1.5.1 Vài nét về công nghiệp dược phẩm thế giới 33

1.5.2 Những bài học rút ra cho ngành công nghiệp dược 37

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP DƯỢC VIỆT NAM VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA NGÀNH 44 2.1 Quá trình hình thành và phát triển của ngành công nghiệp dược Việt Nam 44

2.1.1 Các giai đoạn phát triển của công nghiệp dược Việt Nam 44

2.1.2 Hoạt động của doanh nghiệp dược nhà nước 48

2.1.3 Hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 51

2.1.2 Hoạt động của các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác 54

2.2 Tình hình hoạt động của ngành công nghiệp dược Việt Nam 55

2.3 Phân tích các điểm mạnh, điểm yếu của ngành công nghiệp dược Việt Nam 67

2.3.1 Những điểm mạnh của ngành công nghiệp dược Việt Nam 68

2.3.2 Những điểm yếu của ngành công nghiệp dược 70

2.4 Các yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến hoạt động của công nghiệp dược Việt Nam 76 2.4.1 Môi trường vĩ mô 77

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP

DƯỢC VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2010 105

3.1 Phương hướng, nhiệm vụ của ngành công nghiệp dược Việt Nam đến năm 2010 105 3.1.1 Cơ sở xác định phương hướng, nhiệm vụ của ngành 105

3.1.2 Mục tiêu của ngành công nghiệp dược Việt Nam đến năm 2010 106

3.1.3 Thị trường dược phẩm Việt Nam – dự báo triển vọng đến năm 2010 106 3.2 Một số giải pháp nhằm phát triển ngành công nghiệp dược Việt Nam đến năm 2010 113 3.2.1 Sự cần thiết và tính cấp bách phải hoạch định các giải pháp chiến lược để ngành công nghiệp dược Việt Nam phát triển 113

3.2.2 Các quan điểm để xây dựng giải pháp chiến lược 119

3.2.3 Một số giải pháp cụ thể 120

3.3 Những kiến nghị nhằm thực hiện các giải pháp chiến lược phát triển ngành dược Việt Nam 135 3.3.1 Các kiến nghị đối với Chính phủ 135

3.3.2 Kiến nghị đối với Bộ Y tế 138

3.3.3 Kiến nghị đối với các cơ quan hữu quan 141

3.3.4 Kiến nghị đối với các doanh nghiệp trong ngành 142

KẾT LUẬN 147

? "'

Md DAU

ton t';li va phat tri~n, trong CUQC chien do, thuoc la Vii khi het SUC quan trQng, giup chong l';ti b~nh t~t, cai thi~n tu6i thQ Va nang cao chat ltr(/ng CUQC song San xuat va Slr dl.;lng thu6c vi v~y da c6 tu lau dOi, g~n lien voi SlJ phat tri~n

cua loai nguoi va tra thanh m(>t nhu cau tat yeu ciia CUQC s6ng con nguoi Ttr

thai ky so khai, con nguoi da biet dung cay co t1J nhien d~ lam thu6c, trai qua qua trinh phat tri~n, ngay nay san xuat thuoc da buoc sang ky nguyen CUa nhfrng thanh tl!U khoa hQC, c6ng ngh~ V Oi SlJ phat tri6n m';lnh me CUa khoa hQc, c6ng ngh~, d~c bi~t c6ng ngh~ sinh hQc, c6ng ngh~ gen, san xuat

thiet bi ngay dmg hi~n d';ti

Cac nuoc tren the gi6i a trlnh d¢ va mrrc d¢ phat tri~n khac nhau deu san xuat thuoc Tuy nhien, san ltrqng va tieu dung thuoc chu yeu vftn t~p trung

a m(>t so nuoc c6 nen c6ng nghi~p duqc phat tri~n Hai muai thi tnrong thuoc Ion nhat the gioi tieu dung 87,5% gia tfi thuoc san xuat ra tren the gioi nam

1976 va 88,5% nam 1985 [64]

Hang nam, nuoc ta phai nh~p khau khoimg tren 300 tri~u d6la tien thuoc cho nhu cau phong chua b~nh, trong d6 m(>t luqng 16n Ut cac thuoc generic c6 kha nang dap ung bbi san xuat trong mroc

Nganh c6ng nghi~p duqc Vi~t Nam hinh thanh tren 50 nam nay, nhung chi m6i phat tri~n d~c bi~t trong thai ky chuy~n d6i sang cache thi tnrang

v 6i hang tram doanh nghi~p san xuat trong nuoc va dau tu von mroc ngoai, nganh duqc Vi~t Nam da san xuat duqc hang tram tri~u do la tien thu6c m6i nam, dap ling m(>t phan quan trQng nhu cau tieu dung thuoc cho nhan dan Doi voi cac nuoc dang phat tri~n nhu nuoc ta, vi~c t6 chuc san xuat thuoc trong nuoc c6 y nghia kh6ng chi vi gia ca thuoc phil hqp voi thu nh~p cua nhan dan, chu d(>ng nguon thuoc phl.;IC Vl.;l trong llQi tinh huong rna COil tiet ki~m dtr(/C

m<?t khoan ngo<;ti t~ quan trQng cho dat mrac nha san xuat thu6c thay the nh~p

khfru va day m<;tnh kha wlng xuat khfru

Tieu dung thu6c hi~n t<;ti cua Vi~t Nam con rat thap so vai muc binh

qu~n tren the giai va thu¢c muc thap nhat trong khu VlJC Cling vai Slf phat tritin kinh te dat mrac, muc tang GDP va thu nh~p d~n cu, nhu cau tieu dung thu6c dang c6 xu huang gia tang Trong xu the h<?i nh~p va toan cau h6a hi~n

nay, phat tritin nganh cong nghi~p duqc Vi~t Nam kh6ng chi nham dam bao cung ung du thu6c, dap Ung nhu cau ngay dmg cao cua nh~n d~n rna con la m¢t yeu cilu buc bach cua Slf phat tritin Nganh duqc Vi~t Nam phat huy uu the cua m¢t nganh cong nghi~p c6 ky thu~t cao dong thai tranh thu stf h6 trq cua nhi6u nganh c6ng nghi~p khac hoan toan c6 thti phat tritin va c6 vi trf tuang xil'ng trong khu Vl!C

Tinh hinh dilu tu cua nganh duqc Vi~t Nam cho den nay v~n con mang tfnh tl! phat, thieu m¢t dinh huang c6 tfnh chien luqc, da d~n den vi~c dilu tu trung Hip, hi~u qua thap, lang phi v6n, chua tiep c~n duqc vai c6ng ngh~ tien tien cua the giai San xuat hi~n t<;ti v~n d-ga vao nhfi'ng san phfrm c6 gia tri gia tang thap Dti th-gc hi~n c6ng nghi~p h6a, hi~n d<;ti h6a d6i vai nganh c6ng

nghi~p duqc ciln phai c6 m<?t chien luqc t6ng thti cling v6'i m¢t h~ thong cac giai phap mang tfnh chien luqc

Lu~n an nay tren CO' sa danh gia thtfc tr<;tng ng~nh c6ng nghi~p duqc Vi~t Nam va tham khao kinh nghi~m cac nuac, d6 xuat nhfrng giai phap c6 tfnh chien luqc nham phat tritin nganh c6ng nghi~p duqc Vi~t Nam trong giai do<;tn den nam 2010

C6ng nghi~p duqc n6i chung la m¢t d6 tai rat r(>ng, do v~y lu~n an chi khu tn1 trong ph<;tm vi llnh Vl!C san XUat thUOC V6'i qui ffiO C6ng nghi~p, kh6ng d6 c~p den san XUat vaccin, thu6c y hQC c6 truy6n theo d~n gian, V.V cling

nhU finh Vl!C ph~n ph6i va dich Yl:1 dUQ'C phfrm

Phuong phap nghien c11u chu yeu gom duy v~t bi~n chil'ng, duy v~t lich sir, ph~n tfch t6ng hqp cac tai li~u lien quan trong va ngoai nuac, phuang phap

quan sat ( cac doanh nghi¢p duqc thu¢c cac lo~i hinh va thanh phan kinh te'), phuong phap thong ke don gian d~ thong qua thlfc tien, danh gia thlfc tr~ng d~ XU<lt cac giai phap va dua ra cac kien nghi v6i Chinh phu, cac cap cac nganh

Va cac doanh nghi¢p trong nganh nham thlfC hi¢n cac ffil;lC tieu phat tri~n

N¢i dung lu~n an g6m:

~ Chuoog I: Co s6 10~n ci\a di! till

~ Chuang 2: Thlfc tr~ng nganh c6ng nghi¢p duqc Vi¢t Nam va cac yeu t6 anh huang den ho~t d¢ng cua nganh

~ Chuang 3: M9t s6 giai phap chien luqc nham phat tri~n

nganh c6ng nghi¢p duqc Vi¢t Nam den nam 2010

~ Ket lu~n

~ Tai Ii¢u tham khao

~ Ph1:1Ivc

CH ƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Tư tưởng căn bản trong các Iý thuyết về kinh tế

1.1.1 Tư tưởng của Adam Smith

Adam Smith là nhà kinh tế học người Anh thế kỷ XVIII, ông đã nhận định trong tác phẩm “Tìm kiếm bản chất và nguyên nhân sự giàu có của các quốc gia” như sau:

- Sự giàu có thật sự của một quốc gia bao gồm số hàng hoá và dịch vụ có sẵn ở trong đó Smith đã phát triển học thuyết “lợi thế tuyệt đối”, cho rằng các quốc gia khác nhau có lợi thế về tự nhiên và sản xuất khác nhau và do đó, có thể sản xuất những loại hàng hóa có hiệu quả hơn những thứ khác

- Sức lao động của con người trong mỗi quốc gia là nguồn gốc của sự giàu có, là

vốn liếng đầu tiên tạo ra mọi của cải cần thiết cho đời sống xã hội Vì vậy, để sản xuất

có hiệu quả cần có sự phân công lao động trong các tổ chức, các ngành trong một quốc gia Sử dụng càng nhiều sức lao động một cách hợp lý vào các hoạt động hữu ích sẽ giúp cho các quốc gia giàu có hơn lên Việc chuyên môn hoá theo ngành nghề sẽ làm cho con người có mối quan hệ với nhau thông qua sự trao đổi

Với ý tưởng trên, Smith cho rằng chính quyền các quốc gia không nên can thiệp vào các hoạt động của cá nhân, tập thể hãy để cho họ tự do hoạt động thì sáng kiến cá nhân sẽ được phát huy đầy đủ chính quyền chỉ nên đảm nhận những công việc hữu ích cho xã hội khi những công việc này cá nhân, tập thể không làm được hoặc không muốn làm

Việc nhà nước thực hiện cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia sản xuất thuốc, phân định rõ giữa quản lí nhà nước với quản lí sản xuất kinh doanh chính là nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của tập thể và

cá nhân

1.1.2 Tư tưởng của David Ricardo

David Kicardo là nhà kinh tế học người Anh thế kỷ XIX Ông là cha đẻ của lý thuyết lợi thế so sánh được các nhà nghiên cứu về sau hoàn thiện dần

Cơ sở đưa ra lý thuyết lợi thế so sánh là ông nghiên cứu nguyên nhân tạo ra lợi nhuận siêu ngạch mà ông gọi là “số lợi vô thường hay niên kim”

Đầu tiên, ông phân tích năng suất sản phẩm trồng trọt giữa các mảnh đất khác nhau về độ màu mỡ Ông nhận định rằng: cùng mức chi phí bỏ ra, nơi nào có độ màu

mỡ cao sẽ đạt được “lợi nhuận vô thường” Dân số càng gia tăng, con người càng phải

tận dụng những mảnh đất có độ màu mỡ kém hơn để sản xuất và mức lợi nhuận vô thường của những người chủ có lợi thế do chiếm được đất đai mầu mỡ cao lại tiếp tục tăng lên vì xã hội chấp nhận sản phẩm của các mảnh đất có đồ màu mỡ thấp với chi phí

sản xuất đơn vị sản phẩm cao hơn Con người có thể tận dụng các mảnh đất màu mỡ

nhất để thâm canh, nhưng năng suất đạt được lai có xu hướng tiệm giảm Vì vậy, việc khai thác các nguồn lực tại một khu vực địa lý để sản xuất một chủng loại sản phẩm nào

đó có mức giới hạn, trong khi đó, nhu cầu của con người ngày càng gia tăng Để giải quyết vấn đề này, Ricardo đưa ra giải pháp giao thương quốc tế: quốc gia có lương thực

thừa do có ưu thế về đất đai màu mỡ cao sẽ bán cho quốc gia thiếu, các sản phẩm khác cũng aược trao đổi tương tự dựa vào ưu thế sản xuất chuyên môn hóa Việc trao đổi như

thế thực hiện theo nguyên tắc lợi thế so sánh tuyệt đối

Xa hơn nữa, Ricardo cho rằng: giữa các quốc gia, các vùng lãnh thổ khác nhau trên thế giới còn có thể thực hiện sự phân công lao động chuyên môn hoá theo lợi thế so sánh tương đối Theo cách này, một quốc gia có thể có nhiều lợi thế tuyệt đối và một

quốc gia khác không có lợi thế tuyệt đối nào cả trong sản xuất các loại sản phẩm vẫn có

thể thực hiện sự phân công chuyên môn hóa để trao đổi với nhau và cả hai quốc gia đều

có lợi về mặt kinh tế Ricardo đưa ra ví dụ về lợi thế tương đối như sau:

Ông giải thích lợi thế tương đối, nếu Mỹ chuyên môn hóa sản xuất lúa mì và Anh chuyên môn hóa sản xuất vải như sau:

- Nếu không có quan hệ thương mại quốc tế (ví dụ: hàng rào thuế quan quá nặng) thì công nhân Mỹ lao động một giờ có một đơn vị lúa mì hoặc 1/2 đơn vị vải; công nhân Anh lao động một giờ được 1/3 đơn vị lúa mì hoặc 1/4 đơn vị vải Như vậy, khi trao đổi trong nội bộ quốc gia, giá vải ở Mỹ đắt gấp đôi giá lúa mì, trong khi giá vải ở Anh chỉ đắt gấp 4/3 giá lúa mì

- Nếu có quan hệ thương mại quốc tế (giả sử: bỏ thuế quan bảo hộ, thực hiện thương mại tự do và giả định chi phí vận chuyển không đáng kể) thì mức giá cả so sánh

giữa vải và lúa mì sẽ ở mức ngang nhau giữa hai quốc gia, tương tự như nước ở hai bình

bên cao bên thấp, nếu thông nhau thì bên cao dồn về bên thấp để tạo mức quân bình Như vậy, Mỹ chuyên môn hóa sản xuất lúa mì và mua vải của Anh với giá thấp hơn so

với vải sản xuất ở Mỹ, còn Anh chuyên môn hóa sản xuất vải và mua lúa mì của Mỹ với giá thấp hơn so với lúa mì sản xuất ở Anh Cả hai nước đều có lợi qua thương mại tự

do, trong đó tiền lương thực tế của công nhân và thu nhập thực tế của hai quốc gia đều tăng lên

Do đó, việc chuyên môn hóa sản xuất các sản phẩm dựa vào sự phân công giữa các quốc gia trên thế giới, thực hiện sự giao thương quốc tế tự do sẽ làm cho mức sống

của con người nâng cao dần theo thời gian

Trong thực tế ngày nay, trình độ phát triển của các quốc gia không giống nhau, năng suất lao động cao thấp khác nhau Tuy nhiên, quy luật lợi thế so sánh tuyệt đối và

lợi thế so sánh tương đối vẫn có ý nghĩa và có thể vận dụng Trong hoạt động xuất nhập

Lao động cần thiết để sản xuất

khẩu, việc vân dụng quy luật lợi thế so sánh để xác định danh mục chủng loại sản phẩm

xuất khẩu hoặc nhập khẩu trên cơ sở lợi thế so sánh của quốc gia mình sẽ giúp các nước đạt được hiệu quả cao

Ngành công nghiệp dược Việt Nam tuy chậm phát triển so với các nước về lĩnh

vực hóa dược nhưng có tiềm năng về nguồn dược liệu phong phú, nếu biết tận dụng phát triển, khai thác và chế biến sẽ là lợi thế so sánh quan trọng trên thị trường dược phẩm Đối với nhiều loại thuốc generic hoặc thuốc có chi phí chuyên chở cao như dịch truyền thì việc sản xuất tại chỗ sẽ giúp giảm chi phí trong lưu thông, tăng khả năng cạnh tranh

và hiệu quả trong sản xuất

1.1.3 Tư tưởng của các nhà nghiên cứu khác

Lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo được các nhà nghiên cứu giai đoạn sau bổ sung và phát triển thích ứng với điều kiện môi trường kinh tế xã hội luôn luôn thay đổi

Năm 1936, Haberler sử dụng lý thuyết chi phí cơ hội để giải thích quy luật lợi thế

so sánh Theo Haberle, chi phí cơ hội của một sản phẩm cụ thể (ví dụ: sản phẩm A) là số lượng sản phẩm loại khác mà người ta phải bỏ đi để huy động các nguồn lực sản xuất thêm các đơn vị sản phẩm A nhằm tận dụng lợi thế so sánh trong quan hệ thương mại

quốc tế Haberler cho rằng: chi phí cơ hội không thay đổi trong một quốc gia nhưng khác nhau giữa các quốc gia trên thế giới Sự khác biệt này là cơ sở phát sinh quan hệ thương mại quốc tế, nó cho phép từng quốc gia có thể tập trung chuyên môn hóa sản

xuất các loại sản phẩm có chi phí cơ hội thấp và thực hiện việc trao đổi hàng hóa có tính

chất tương tự với nhau giữa các quốc gia trên thế giới Sau quá trình trao đổi, lợi ích kinh tế của mỗi quốc gia và của toàn thế giới đều tăng

Trong tác phẩm “ Thương mại liên khu vực và quốc tế ” năm 1933,

Heckscher và Ohlin giải thích nguồn gốc phát sinh lợi thế so sánh theo quy luật tỷ lệ cân

đối các yếu tố sản xuất (lao động, đất đai, nguyên phụ liệu, máy móc thiết bị) theo các tỷ

lệ cân đối nhất định Trong điều kiện của nền kinh tế mở, mỗi quốc gia cần định hướng chuyên môn hóa sản xuất sản phẩm các ngành mà quốc gia có thể sử dụng các yếu tố

sản xuất có nhiều lợi thế, tức các yếu tố sản xuất mà nguồn cung cấp tại quốc gia phong phú, giá cả rẻ tương đối, chất lượng sản phẩm cao tương đối so với các nước khác Như

vậy, sự dư thừa hay khan hiếm của các yếu tố sản xuất sẽ quyết định cơ cấu sản phẩm

xuất nhập khẩu của một quốc gia

Samuelson cho rằng: thươnganại quốc tế sẽ dẫn đến sự cân bằng tương đối và cân bằng tuyệt đối giá cả các yếu tố sản xuất giữa các quốc gia giao thương Sự khác biệt về giá cả các yếu cố sản xuất giữa các quốc gia làm nảy sinh thương mại quốc tế; ngược lại, thương mại quốc tế làm cho sự khác biệt này giảm dần đi Theo cách thức này, sự chuyển dịch các yếu tố sản xuất giữa các quốc gia diễn ra theo chiều hướng: vốn đầu tư đi từ quốc gia có tỉ suất lợi nhuận thấp sang quốc gia có tỉ suất lợi nhuận cao, lao động di chuyển từ quốc gia có giá cả sức lao động thấp sang quốc gia có gia sả sức lao động cao, sẽ làm cho sự cách biệt thu hẹp dần nhanh hơn Cuối cùng, sự cân bằng tương đối và tuyệt đối về giá cả các yếu tố sản xuất giữa các quốc gia giao thương

1.1.4 Vận dụng vào ngành dược Việt Nam

Là một nước chậm phát triển, ngành công nghiệp dược còn non trẻ, công nghiệp hóa dược và công nghiệp sinh học phục vụ sản xuất thuốc hầu như chưa có, năng lực tài chính kĩ thuật, công nghệ còn hạn chế Vì vậy, công nghiệp dược Việt Nam không thể

cạnh tranh trong lĩnh vực nghiên cứu phát triển các chất mới với chi phí đầu tư cao, nghiên cứu lâm sàng tốn kém hàng trăm triệu đôla mỗi thuốc Trong khi đó, Việt Nam

có một nguồn dược liệu gồm cây con làm thuốc rất phong phú, được ngườì tiêu dùng trong và ngoài nước ưa chuộng Việc đầu tư nuôi trồng dược liệu khai thác, nghiên cứu

chế biến thành những sản phẩm thuốc phục vụ trong nước và xuất khẩu sẽ là lợi thế so sánh của ngành

Là một nước có mô hình bệnh tật đan xen, mà bệnh nhiễm trùng vẫn còn phổ biến cũng như các bệnh theo mùa, bệnh xã hội,v.v thì các loại thuốc tân dược như thuốc kháng sinh, thuốc hạ nhiệt giảm đau, vitamin phần lớn là các thuốc generic vẫn có nhu

cầu rất cao Hàng năm, chúng ta phải tiêu tốn hàng trăm triệu đôla để nhập khẩu các thuốc này Với các nhà máy được đầu tư hiện tại và trong tương lai, Việt Nam có thể sản

xuất để thay thế nhập khẩu với ưu thế chi phí thấp nhờ sản xuất tại chỗ

Ngoài ra, hàng năm, các chương trình quốc gia cũng chi nhiều chục triệu đôla đấu thầu mua thuốc phục vụ chương trình Cho đến nay, hầu như các nhà thầu ngoại quốc, như Ấn Độ thường trúng thầu, mặc dù để cung cấp thuốc vào Việt Nam họ phải bỏ ra chi phí vận chuyển khá cao Nếu nâng cao trình độ kinh doanh, nắm vững luật lệ quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia và thắng thầu nhờ lợi thế về tiết kiệm chi phí lưu thông

1.2 Khái niệm về chiến lược và giải pháp chiến lược

Khái niệm “chiến lược” đầu tiên được sử dụng trong lĩnh vực quân sự, sau đó trong lĩnh vực chính trị Từ những năm 1950 - 1960 của thế kỉ XX, khái niệm “chiến lược” được sử dụng sang lĩnh vực kinh tế - xã hội “Chiến lược” thường được hiểu là hướng và cách giải quyết nhiệm vụ đặt ra mang tính toàn cục, tổng thể và trong thời gian dài; đi cùng với khái niệm chiến lược là chiến thuật, được hiểu là hướng và cách giải quyết nhiệm vụ mang tính từng mặt, từng thời điểm, từng khu vực nhằm thực hiện chiến lược đã đề ra [20]

Đối với một ngành, chiến lược phải có tác dụng làm thay đổi hệ thống, từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi quan trọng về chất của hệ thống

Giải pháp chiến lược được hiểu theo ba nghĩa phổ biến như sau:

- Các chương trình hoạt động tổng quát và việc triển khai các nguồn lực chủ yếu

để đạt được các mục tiêu toàn diện

- H~ thong cac ml;IC tieu cua m(>t nganh, m(>t t6 chile va cac ngu6n l\fC dUQ'C Slr dl;lng d~ d(_lt dUQ'C cac ml;IC tieu, CaC chinh sach th\fC hi~n d~ huy d(>ng,

bo tri va Slr dl;lng cac nguon l\fC m(>t each hi~U qua nhat

- H~ thong cac bi~n phap ki~m soat cac ke ho(_lch, cac chuang trinh ho(_lt d(>ng d~ bao dam nganh va t6 chile d(_lt dUQ'C cac ml;IC tieu dad~ ra, phu hQ'p v6i xu hu6ng phat tri~n cua moi truang kinh doanh

~Cac anh htroog cua moi trtr011g den vi¢c ho:;tch d!nh cac giai

~ chien Itrqc

Bat ky m(>t t6 chile nao trong qua trinh ho(_lt d(>ng d~u gtm li~n v6i nhfrng yeu to tac d(>ng nhat dinh Mile d¢ va tinh chat tac d¢ng cua cac yeu to d6 gtm li~n v6i nhau va tuy thu(>c vao quy mo va tinh chat cua t6 chile Cac t6

chile kinh doanh thtrang xuyen chiu Slf tac d(>ng CUa moi trUang kinh doanh MQi thay d6i trong ho(_lt d(>ng va chien luqc cua doanh nghi~p d~u phl;l thu(>c vao cac thay d6i cua moi truang kinh doanh

Moi truang kinh doanh la t6ng hqp cac yeu to, cac di~u ki~n v~ chinh

cua nha nu6c va di~u ki~n t!f nhien, sinh thai cua moi nu6c, cac thong I~ kinh doanh quae te, ciing nhu nhfrng di~u ki~n, yeu to cua nganh va n<?i b¢ ttrng doanh nghi~p dang tac d¢ng vao ho(_lt d(>ng kinh doanh cua doanh nghi~p

Moi truang kinh doanh luon thay d6i cho nen c<ln c6 nhfrng bi~n phap thich hqp d~ quan ly s\f thay d6i nham nang cao hi~u qua ho(_lt d¢ng cua doanh

Moi truang kinh doanh thuang duqc chia lam hai nh6m: moi truang vi m6 (hay con gQi Ia moi truang t6ng quat) va moi truang vi mo (hay Ia moi truang d~c thu) Moi truang vi mo lmh huang den Hit ca cac nganh kinh doanh, nhung khong nhat thiet phai theo m<?t each nhat d!nh Moi truang vi

mo dtrqc xac d!nh doi v6i m¢t nganh cong nghi~p Cl;l th~

Cac t6 chile c<ln nh~n biet hai yeu to khac khi phan tich cac anh hu6'ng

cua m6i tnrang Thu nhat la, tinh phuc tc:tp cua m6i tnrang duqc d~c tnrng bai m<)t loc:tt cac yeu to c6 anh huang den n6 l\fC cua t6 chuc M6i truang cang phuc tc:tp thi cang kh6 dua ra cac quyet dinh hfru hi~u Thu hai la tinh nang d<)ng cua m6i truang, bao ham muc d¢ bien d6i trong dieu ki~n m6i truang lien quan Trong m<)t m6i truang 6n dinh, muc d¢ bien d6i tuong doi thap va c6 th~ d\f doan duqc Moi truang nang d<)ng d~c trung bai nhfrng thay d6i di~n

ra nhanh chong va kh6 d\f bao tru6'c Tinh phuc tc:tp va tinh bien d¢ng cua moi truang d~c bi~t quan trQng khi tien hanh phan tich cac dieu ki~n m6i truang vi

m6 va m6i truang vi m6 vi ca hai yeu to nay deu la yeu to ben ngoai cua doanh nghi~p

Moi truang vi m6 bao g6m: yeu to kinh te, yeu to chinh tri va chinh phu, yeu to tl! nhien, yeu to c6ng ngh~,v.v M6i yeu to cua moi truang vi mo c6 th~ anh huang den t6 chuc m¢t each d¢c l~p ho~c trong moi lien ket v6'i cac yeu to khac

Vi~c phan tich moi truang vi m6 giup doanh nghi~p tra lai cau hoi: doanh nghi~p dang doi m~t v6'i nhfrng gi

1.3.1.1 Yeit to'kinh te:

La h~ thong cac hoc:tt d<?ng, cac chi tieu ve kinh te cua m6i quoc gia trong tung thai ky Chung anh huang tich ClfC ho~c tieu ClfC den hoc:tt d<?ng san xuat kinh doanh cua tling nganh va tung doanh nghi~p v& muc d<? khac nhau

Nhfrng thanh phfin CO' ban thu¢c yeu to kinh te rna cac nha quan tr! doanh nghi~p can c6 thong tin d~ dap ling nhu cfiu quan tq doanh nghi~p nhu:

- Giai doc:tn cua chu ky dai song kinh te cua m6i quoc gia

Nen kinh te m6i quoc gia c6 chu ky dai song, m6i giai doc:tn trong chu

ky dai song nay CO cac d~c trUng rieng bieu hi~n qua cac chi tieu kinh te CO' ban sau:

> Toe d9 phat tri~n kinh te hang nam

> Toe d9 phat tri~n tung nganh hang nam

> Ty 1~ l<:tm phat

> Ty I~ dan cu that nghi~p

> V.V

SJ! bien d¢ng cua cac chi tieu tren theo cac chi~u huang thu?n ngh!ch tren phl;lill vi quae gia, khu VJ!C, ho~c the giai Se lmh huang den hOC;lt d¢ng cua nganh va doanh nghi~p theo muc d¢ nhi~u hay it, d~c bi~t, cac doanh nghi~p

xuat nh?p kh~u nh<:tY cam vai cac yeu to tren

- Ho<:tt d¢ng cua ngan sach quae gia

Thu chi ngan sach nha nuac c6 anh huang den cac doanh nghi~p trong n~n kinh te, ho~c tl;lO ca h¢i ho~c t<:to nguy ca Tuy theo lo<:ti nganh ngh~ ho<:tt d¢ng, cac doanh nghi~p se g~p nguy ca khi nha nuac c6 ke ho<;1ch tang muc

thu thue cac nguon hang d~ b6 sung nguon thu; trai l<:ti, doanh nghi~p se c6 ca

h¢i khi chi ngan sach c6 lien quan den nganh ngh~ ho<:tt d¢ng, hang h6a rna t6

chuc nha nuac can mua,v.v Vi v?y, cac thong tin v~ ke hOC;lCh thu chi ngan

sach qu6c gia hang nam duqc thong bao tren cac phuang ti~n thong tin d<:ti chung ho~c til cac nguon khac, can duqc h~ thong thong tin cua doanh nghi~p

thu th?p kip thai, giup nha quan tq l?p ke hOC;lCh hl;ln che rui ro hay n~m b~t CO h9i thong qua tim kiem hqp dong til cac khoan chi ngan sach trung uang va cac dia phuang

1.3.1 2 Yeit to' chinh tri

Th~ che chinh tri gifr vai tro djnh huang, chi phoi toan b¢ cac ho<:tt d¢ng, trong d6 c6 ho<:tt d¢ng kinh doanh SJ! 6n dinh chinh tri tl;lo ra moi truong thu?n lqi cho ho<:tt d¢ng kinh doanh, trai l<:ti, sJ! bat 6n v~ chinh td tac d¢ng bat lqi cho kinh doanh

Y eu to chinh tr~ tac d(mg den h~ thong lu~U phap va ho(;lt d(>ng cua chinh

phu, th~ hi~n d(>ng co va m1;1c dich chinh tr~ qua cac cong c1;1 quim ly nha mr6'c nham bao v~ lqi fch ca nhan, t~p th~, xa h(>i theo cac muc d¢ khac nhau Yeu

to nay con anh huang den vi~c bang giao quoc te, tlr d6 anh huang den vi~c

rna r(>ng hay b6 hyp th~ truong mua ban cua cac doanh nghi~p m6i quoc gia

Khi quyet d~nh dau tu san xuat kinh doanh, cac nha quan tr~ doanh

nghi~p can hi~u fO tinh hinh chfnh tr~ a khu VlJC dau tU, khu VlJC phat tri~n th~

truong mua ban C6 nhu v~y, nha quan tri se chu d(>ng trong vi~c quyet dinh dau tu a dau, dau tu cai gi, dau tu nhu the nao, dau tu trong bao lau,v.v nham h<;1n che duqc rui ro do yeu to chinh tq Dong thai, nha quan tri se c6 can cu quyet dinh mua cong ngh~ m&, ban hang h6a cua doanh nghi~p minh tren quoc gia nao thu~n lqi nhat

Phap lu~t la san phAm cua co quan l~p phap m6i quoc gia, la cong C1;1 d~

quan ly dat nu6'c Tuy theo tirng giai do(;ln phat tri~n va nh~n th(rc etta cac thanh vien thu(>c dang phai cam quy~n v~ tam quan tn;mg cua lu~t phap, cac b¢ lu~t duqc hinh thanh d~ bao v~ quy~n lqi con nguai, quy~n lqi cua dang phai, quy~n lqi cua dan t(>c, cua quoc gia

M6i quoc gia c6 h~ thong lu~t phap quoc gia gom b¢ lu~t n~n tang Ia Hien phap cling voi cac b¢ lu~t, cac van ban huang dAn du& lu~t Nhi~u quoc gia con ap dl;lng lu~t quoc te tren lanh th6 quoc gia tren co sa cac hi~p dinh da phuong hay song phuong gifra cac quoc gia, ch&ng h<;ln Vi~t Nam c6ng nh~n

va ap dl;lng cong uoc v~ quy~n con nguoi, cong u6'c v~ ki~m soat rna tuy,v.v

Ngoai ra, nhfrng van bim lu~t cua cac quoc gia khac nhung mang l<;1i lqi fch khi ap dl;lng thi cling duqc nhi~u quoc gia khac cong nh~n va ap dl;lng, nhu Tieu chuAn IS0-9000, IS0-14000 la van ban quan ly chat Iuqng san phfrm, chat luqng moi truong cua cac quoc gia Chau Au nhung duqc cong nh~n a

nhi~u nu6'c tren the gioi Vi~t Nam chua phai la thanh vien cua T6 chuc

ki Qu6c te nhan hi~u h~mg h6a va Hi~p u6'c hqp tac patent, Hi~p d!nh ve cac khia C<';lnh thuang m<';li cua quyen sa hfru tri tu~ - TRIP

M6i b<) lu~t hocflc van ban phap quy c6 anh huang den doanh nghi~p 6 muc d<) khac nhau Doanh nghi~p phai tuan theo cac quy d!nh cua phap lu~t

nhu, thue muon nhan cong, an to~m lao d<)ng, bao v~ moi truang, dam bao chat luqng san philm,v.v

Vl v~y, hi~u biet lu~t phap va thu th~p day du thong tin ve lu~t phap la yeu cau can thiet d6i v6'i cac nha quan tri doanh nghi~p Doanh nghi~p can c6 chuyen gia lu~t phap d~ nghien crru cac lu~t, giup nha quan tri thlfc thi lu~t

phap, hO<';!Ch dinh ke hO<';!Ch nam bat C0 h<)i hocflc ngan chcfln, h<';tn che nguy C0 ttr

lu~t phap

Chinh phu la ca quan hanh phap, ca cau t6 chuc cua m6i qu6c gia duqc hlnh thanh tu Trung uang xu6ng dia phuang Tuy theo nhi~m Yl:l quan ly nha nu6'c cac mcftt trong tung thai ky, cong_ vi~c cua t6 chuc Chinh phu se hlnh thanh tuang ung

Ho<';tt d<)ng cua Chinh phu anh huang den cac nganh kinh te va ttrng doanh nghi~p v6'i muc d<) va chieu huang khac nhau Nhfrng thanh to thu<)c Chinh phu anh huang den ho<';tt d<)ng cua doanh nghi~p nhu: vien chuc chinh phu cac cap, cac chinh sach cua Chinh phu trong ttrng thai ky, Sl! phan cap, phan quyen trong t6 chuc Chinh phu d~ thlfc hi~n chuc nang quan ly nha nu6'c

Ve kinh te, hanh chfnh, xa h<)i, V V

Thong qua vi~c quy dinh nhfrng khuon kh6 phap ly va thiet l~p cac chinh sach, Chinh phu da can thi~p vao ho<';tt d<)ng kinh doanh Cac chinh sach nay c6 th~ tra thanh ca h<)i hay m6i de do<';! d6i v6'i doanh nghi~p, ch&ng h<';tn chinh sach thue, chinh sach bao V~ moi trUang, V V

Nha quim tri doanh nghi¢p can c6 thong tin thm1ng xuyen v~ ho<;1t d¢ng cua Chinh phu, nhat Ia cac chinh sach nham nam bat co h¢i ho~c ngan chan, h<;1n che nguy co tu yeu to nay Trang chung mtJc nhat dinh, cac doanh nghi¢p c6 th~ v~n d¢ng hanh lang, doi tho<;1i v6'i co quan chinh phu d~ t(;lo co h¢i hay h<;1n che nguy co nhat thai cho nganh va doanh nghi¢p

1.3.1.5 Yeit to van h6a- xa hqi

Cac gia tri chung cua xa h¢i, cac t~p h;lc truy~n thong, loi song cua nht'm dan, cac h¢ trr trrang ton giao va co cau dan so, thu nh~p dan err d~u c6 tac d¢ng nhi~u m~t den ho<;1t d¢ng cua cac t6 chuc kinh doanh Van h6a- xa h(>i do COn ngtrai t(;lO ra Va tac d(>ng trO l<;1i m~t nhan each CUa COn ngtrai trong

xa h¢i Thay d6i m¢t trong nhi~u yeu to van h6a - xa h¢i c6 imh huang den doanh nghi¢p Nhfrng yeu to van h6a - xa h¢i nay thrrang thay d6i ho~c tien

tri~n ch~m ch<;1p lam cho chung ta doi khi kh6 nh~n ra Cac yeu to nay c6 th~

dem l<;1i co h¢i cho nhfrng doanh nghi¢p nay nhrrng ciing c6 th~ la nguy co doi v6'i nhfrng doanh nghi¢p khac

Van h6a t6 chile la tinh each, each thuc suy ngh1 va hanh d¢ng trong t6 chuc d6 va drrqc chi a se bai hau het cac thanh vi en va drrqc cac thfmh vi en m6'i

hQC t~p neu hQ muon ton t(;li va tien b¢ trong t6 chuc d6 Van h6a t6 ch(rc bao gom phan cot 16i Ia m(>t b¢ ph~n cua van h6a dan t¢c va phan van h6a rna cac thanh vien cua t6 chuc da t~o l~p nen trong qua trinh ton t(;li va phat tri~n cua n6 Nha quim tri dong vai tro quan tr9ng trong vi¢c t(;lo l~p va duy tri van h6a t6 chuc

Trong kinh doanh, ben C(;lnh khia C(;lnh kinh te con c6 SIJ giao tiep va ung xir gifra con ngrrai v6'i con ngrrai, con c6 moi quan h¢ gifra ngrrai va ngtrai trong vi¢c mua ban

Hi¢n nay, ho<;1t d(>ng kinh doanh cua cac doanh nghi¢p khong chi b6

h~p trong d!a phrrong, lanh th6 rna con vrron ra thi trrrang quae te va hQ con

doanh nghi¢p kh6ng chi can phai t<=;to l~p m¢t m6i truang van h6a t6 chuc Hmh m<=;tnh rna con can nam b~h nhfrng nhfrng gia tri van h6a- xa h¢i cua cac quae gia c6 quan h¢ kinh doanh nham nang cao hi¢u qua kinh doanh

1.3 1.6 y ett to' tlf nhien

Nguon tai nguyen b! l<=;tm dl;lng dang ngay cang tr0 nen khan hiem, tlnh

tr~ng 6 nhi~m m6i truong, m6i sinh dang la moi quan tam 16'n cua xa h¢i, c6ng chung ngay cang quan tam nhieu han den chat luqng moi truong tl! nhien Nhfrng nh6m c6ng chung da neu ra nhfrng van de khac nhau ve moi truong v6'i chinh phil, nhu thieu nang luqng, vi¢c su dl;lng lang phi cac tai nguyen thien nhien,v.v Tat ca cac van de d6 khien cac nha quan tq chien }U(/C phai thay dbi cac quyet dinh va cac bi¢n phap th\!C hi¢n quyet d~nh

Nhfrng van de thu¢c yeu to W nhien rna cac nha quan tr~ doanh nghi¢p can q uan tam Ia:

~ Tai nguyen thien nhien tai t~o va kh6ng tai t<=;tO duqc dang C<=;tn ki¢t dan, chi phi khai thac ngay cang cao

~ Hi¢n tuqng thieu hl;lt nang luqng phl;lC Vl;l nhu cau san xuat va doi song ngay cang tram trQng

~ St! lang phi tai nguyen thien nhien (trong long dat va tren mi[lt dat) cua con nguoi rat 16'n, di[tc bi¢t la cac quae gia ch~m va dang phat trien

~ M6i truang kh6ng khi, nu6'c dang b~ 6 nhi~m ni;ing ne, nhat la cac khu c6ng nghi¢p t~p trung

~ Rae c6ng nghi¢p can phai Xlr ly ngay cang gia tang

~ Thai tiet, khi h~u thay d6i that thuong tren ph~m vi to~m the gi6'i Yeu to tl! nhien c6 the la nguy co doi v6'i doanh nghi¢p nay, nhung l~i

la co h¢i cho doanh nghi¢p khac

Nha quan tri doanh nghi¢p can hieu r6 cac yeu to nao thu¢c m6i truong tl;l' nhien anh hu6'ng den nganh, doanh nghi¢p minh theo chieu huang thu~n lqi

ho~C bat lqi d~ h<?-n che rui fO hay t~n dl;lng C0 hQi

1.3 1.7 yell {(]' kY thu(lt - c6ng ngh¢

Cac nganh cong nghi~p ciing nhu cac doanh nghi~p deu phl;l thu¢c vao yeu to ky thu~t, c6ng ngh~ V Oi Slf phat tri~n nhtr Vii bao CUa khoa hQC c6ng ngh~ tren the gioi, nhieu cong ngh~ m6'i lien tiep ra dai da tt;to ra nhfrng co h<?i ciing nhu nguy C0 d6i voi cac doanh nghi~p va cac nganh cong nghi~p Cac doanh nghi~p phai canh giac v6'i cac cong ngh~ m6'i c6 th~ lam cho san pham cua hQ b! lt;tc h~u trvc tiep ho~c gian tiep Cac doanh nghi~p da dung vfrng thuang g~p nhieu kh6 khan trong vi~c d6i ph6 thanh cong tru6'c cac giai phap cong ngh~ m6'i duqc dua vao ap dl;lng trong nganh kinh doanh cua hQ, nhat la trong giai dot;tn bao hoa trong "chu ky song" cua san ph.lm

Tuy theo lo<?-i cong ngh~ m6'i ra dm, n6 se anh huemg den nganh, doanh nghi~p di~n ra tren hai m~t:

0 Khoa hQc- cong ngh~ phat tri~n tt;to ra co h<?i chocac doanh nghi~p:

san ph.lm, dich Yl;1 moi ra dai tt;to ra thi truang m6'i, thai gian san xuat hay tt;to

ra san ph.lm cua may m6c thiet bi mai ngfm hon, ch.at luqng san ph.lm cao hon, h<?-n che 6 nhi~m moi truoog,v.v

0 M~t khac, khoa hQc - cong ngh~ phat tri~n tt;to ra nguy co nhtr: san ph.lm hi~n tt;ti nhanh chong bi 1<?-c h~u, chi phi dau tu d6i m6'i gia tang, con nguai b! hl;lt hang ve kha nang quim ly ky thu~t, v v

Cac thanh tvu cong ngh~ khong phai Ut nguyen nhan duy nhat gay ra d¢t bien Vi~c chuy~n giao cong ngh~, ·qua trinh dua cong ngh~ m6'i tu phong thi nghi~m ra ap dl;lng ngay cang duqc chu y

Do tac d¢ng hai m~t cua yeu t6 khoa hQc - cong ngh~, nha quan tri

doanh nghi~p can CO thong tin nhanh, nht;ty d~ t~n dl;lng dUQ'C C0 hQi Va ngan ch~n kip thai nguy co c6 th~ den

a¢ GIAO Ol)C VA D~O T~.O

TRUONG E>H KINH TE TP.HCM

\89

1.3.1.8 Yeit t(J dan so' dfa ly

Dan so tren m6i khu Vl!C d!a ly imh huang den nguon nhan ll;l'c va khach hang cua doanh nghi~p Truac khi quyet d~nh d~u tu, phat tri~n th~ truong cac nganh hang CIJ th~, nha quim tr! doanh nghi~p c~n nghien cliu cac d?c di~m ca

bim v~ dan so nhu:

> Quy m6 dan SO hi~n t~i, ti~m nang a m6i khu \fl!C

> Ca cau nam- nfr, d¢ tu6i I ky

> Ty 1~ phat tri~n dan so 1 ky

> Trinh d¢ h<;>c van, chuyen mon trong d<? tu6i lao d(>ng I ky

> Tam ly dan cu khu \fl!C

> SlJ di chuy~n ca h<;>c cua dan cu

Thong tin v~ dan so theo khu VlJc d!a ly ket hqp v& yeu to van h6a xa h<?i giup nha quim tr~ quyet d!nh:

- Xay dlfilg ca sa sim xuat a dau thu~n lqi nhat

- Quyet d~nh lo~i san ph~m VOi quy m6 phu hqp VOi khu \fl!C th~ trUOng

- Quyet dinh cac ho~t d(>ng marketing khac thich hqp (gia san ph~m

quimg cao, m~ng luai ban hang,v.v )

1.3.2 Cac ylu ttl thui)c moi truO'ng vi mo

Moi truO'ng vi m6 bao gom cac yeu to trong nganh va la cac yeu to

ngo~i cimh doi vai doanh nghi~p, quyet d!nh tinh chat va muc d<? c~nh tranh trong nganh sim xuat kinh doanh d6 va m6i truong n(>i b¢ doanh nghi~p St!

am hi~u cac yeu to nay giup doanh nghi~p nh~n ra cac m?t m~nh va m?t yeu cua minh lien quan den cac ca h(>i va nguy ca rna nganh kinh doanh d6 g~p

-thu Cl_lllh tranh, vi v~y Slf nh~n d£_1ng Va hi~u biet V~ CaC doi thu C£_1nh tranh CO y

nghia vo cling quan trQng doi v6i doanh nghi~p

C6 cac d£.lng doi thu c£_1nh tranh tieu bi~u nhu:

* Doi thu C£_1nh tranh trtJc tiep hay doi thu C£_1nh tranh nhan hi~u la cac doanh nghi~p san xuat cac san pham c6 cong d~ng giong nhau, cung cap cho cling doi tuqng khach hang m~c tieu v6i gia tuong ttJ

* D6i thu C£_1nh tranh san xuat cac san pham thay the la cac doanh nghi~p san xuat cac san pham khac, dap ung cling nhu cau cua khach hang

m~c tieu

* Doi thu C£_1nh tranh ti~m an la cac doanh nghi~p ra dOi sau, ung d~ng

cong ngh~ m6i d~ san xuat san pham m6i thay the san pham hi~n t£_li cua doanh nghi~p Va CaC doi thu C£_1nh tranh trlJC tiep

* Doi thu C£_1nh tranh cling phfm chia tui ti~n cua khach hang m~c tieu Day Ia cac doanh nghi~p san xuat cac san pham khac cong d~ng nhung cling huang den tui ti~n cua khach hang m~c tieu cua doanh nghi~p N6 ltJc ho£.1t d(>ng marketing cua cac doanh nghi~p d6 c6 th~ lam khach h~mg m~c tieu thay d6i y dtnh trong vi~c mua sam hang h6a, nhat la cac hq gia dinh c6 ngan sach gioi h£.1n trong tung ky

M6i doi thu c£_1nh tranh c6 cac diftc di~m rieng, nha quan trt doanh

nghi~p can CO thong tin d~ h0£_1Ch dtnh chien ltrqc C£_1nh tranh thfch hqp trong tung giai do£_1n Cac diftc di~m CO' ban v~ doi thu C£_1nh tranh can tim hi~u la:

- Cac ngu6n ltJc: con nguOi, ti~n von, CO' sa v~t chat, thong tin moi truong,v.v

- Ho£.1t d(>ng cua cac b¢ ph~n chuyen mon nhu: Ban giam doc, B¢ ph~n

marketing, Tai chinh, Nhan slJ, Ky thu~t, San xuat,v.v th~ hi~n qua cac nhi~m ~ kinh doanh, cac m~c tieu dai h£_1n va ngan h£_1n, cac chien luqc va chinh sach kinh doanh, tht phan, v v

-Van h6a cua t6 chuc doanh nghi~p C£_1nh tranh

T6m-l£_1i,-doanh-nghi~p can nghien GUu doi thu C£_1nh tranh tren cac miftt:

d¢ng rna h9 c6 th~ thl!c hi~n Cac doanh nghi~p phai phan tfch m6i doi thu qmh tranh d~ c6 duqc hi~u biet ve nhfrng hanh d¢ng va dap ling kha di ciia hQ

1.3.2.1.2 Khach hang

Khach hang la m¢t phan cua cong ty, khach hang trung th~mh la m<)t lqi

di~m Ion cua cong ty St! tin nhi~m d6 d~t duqc do doanh nghi~p biet th6a man cac nhu cau va th! hieu cua khach hang so voi cac doi thu c~nh tranh khac

Khach hang c6 th~ la nguai tieu dung, nguai mua d~ ph~:IC Yl:l san xuat, nguai mua d~ ban, nguai mua hang cho cac t6 chile nha nuoc thu¢c ph~m vi quoc gia va quoc te Nguai mua c6 uu the c6 th~ lam cho lqi nhu~n cua nganh hang giam bang each ep gia xuong ho:lic doi hoi chat luqng cao han va cung cap nhieu djch Yl:l han

M6i doi tuqng khach hang c6 d:lic di~m rieng, nha quan tr! doanh

nghi~p, d:lic bi~t la quan tq marketing can hi~u r6 d~ c6 ca so phtfc Yl:l, dap ung tot nhat nhu cau cua khach_hang Cac doanh nghi~p thuang l~p "ly l!ch" cua khach hang nham thu th~p thong tin, d!nh huang tieu thtf Dong thai, can

l~p bang phan lo~i cac khach hang hi~n t~i va tuang lai nham thu th~p thong tin lam ca sa djnh huang cho vi~c ho~ch djnh ke ho~ch, nhat la cac ke ho~ch

lien quan tr1fc tiep den marketing

Trong qua tdnh ho~t d(>ng, cac doanh nghi~p phai quan h~ voi nhieu t6 chuc cung cap cac nguon }1fC khac nhau, nhU nguyen V~t li~u, thiet bi, nhan cong, v6n Tuy theo quan h~ cung cau cac yeu to dau vao tren thj truang, cac nha cung cap CO th~ gay ap }1fc doi VOi doanh nghi~p, do d6 Vi~c nghien CUu

ve cac nha cung cap Ia khong th~ bo qua trong qua tdnh nghien cUu moi truang

- Nguoi ban v~t tu, nguyen li~u, thiet b! c6 th~ tang gia, giam chat ltrqng san ph~m ho~c giam muc d¢ d!ch vv di kern Yeu to Htm tang the m<;tnh cua cac t6 chuc cung ung cung tuang tlf' nhu cac yeu to lam tang the ffi<;tnh cua nguoi mua san ph~m Vi~c llf'a ChQn nguoi cung cap dl:fa tren so li~u phan tfch

v~ nguoi ban, k~ ca cac ho sa v~ thanh tich cua nguoi ban trong qua khu

- C¢ng dong tai chfnh: Trong nhfrng thoi di~m nhat d~nh phan Ion cac doanh nghi~p, k~ ca cac doanh nghi~p lam an c6 Hii, d~u phai vay von ttr c¢ng dong tai chfnh Nguon ti~n von nay c6 th~ nh~n duqc bang each vay ngtm h<;tn, dai h<;tn ho~c phcit hanh c6 phieu

- N guon lao d¢ng: N guon lao d¢ng Ia m(>t thanh phan chinh yeu trong moi truong c<;tnh tranh cua doanh nghi~p, c6 y nghia quan trQng doi v6'i kha nang C<;tnh tranh cua doanh nghi~p Kha nang thu hut va gifr duqc cac nhan vien c6 nang ll:fc la yeu to tien quyet dam bao cho slf' thanh cong cua doanh nghi~p Cac yeu to chinh can danh gia bao gom trinh d<? dao t<;tO va trinh d¢ chuyen m6n cua nguoi lao d(>ng, muc d¢ hap diin tuang doi cua doanh nghi~p

VOi tU each la nguoi Slr dl;lng lao d(>ng va muc ti~n c6ng ph6 bien

Cac nghi~p doan cung c6 vai tro dang k~ trong moi truong c<;tnh tranh Tfnh chat d~c thu cua moi quan h~ gifra doanh nghi~p va cac nghi~p doan lien quan, v6'i tu each la nguoi cung cftp lao d¢ng c6 th~ tac d¢ng m<;tnh den kha nang d<;tt duqc ffil;IC tieu CUa doanh nghi~p

1.3 2 1.4 D6z thLi tie'm dn m6i

Doi thu m6'i tham gia kinh doanh trong nganh c6 th~ la yeu to lam giam lqi nhu~n CUa doanh nghi~p do hQ khai thac cac nang llf'C san XUat m6'i, VOi mong muon gianh duqc thi phan va cac nguon llf'C can thiet Can chu y vi~c

mua l<;ti cac ca sa khac trong nganh v6'i y dinh xay dl:fng phan thi tnrO'ng

thUOng la bi~u hi~n cua Slf xuat hi~n doi thu m6'i xam nh~p

1.3 2 1.5 Sdn phdm thay the:

Sue ep do c6 san phfrm thay the Hun h:~m che ti~m nang lqi nhu::tn cua nganh do muc gia cao nhat b~ khong che Phan 16'n cac san phfrm thay the mai

la ket qua cua cu(>c bung n6 cong ngh~ Muon d~t duqc thanh cong, cac doanh

nghi~p can chu y va danh nguon life d~ phat tri~n va v~n dt!ng cong ngh~ m6'i vao chien luqc cua minh

1.3.2.1.6 Cac td chuc hiiu quan

Trong qua trinh ho~t d(>ng, doanh nghi~p c6 quan h~ v6'i nhi~u t6 chuc hiiu quan Cac t6 chuc nay c6 th~ t~o thu~n lqi, ho~c gay sue ep, can tra ho~t

d¢ng cua doanh nghi~p Nha quan tr! can hi~u cac yeu cau, mong muon cua nhfing t6 chile nay d~ c6 ke ho~ch ho~t d(>ng thich li'ng, nfun belt duqc thu~n

lqi va h~n che kh6 khan trong ho~t d(>ng cua doanh nghi~p

Cac t6 chuc hiiu quan gom cac nh6m:

* Cac ca quan quan ly nha nu6'c v~ kinh te, hanh chinh, phap lu~t Tuy theo llnh VtfC ho~t d(>ng, doanh nghi~p c6 quan h~ v6'i cac t6 chuc trong nu6'c

ho~c nu6'c ngoai, chAng h~n m(>t doanh nghi~p duqc c6 th~ quan h~ v6'i cac ca

quan thu(>c cac nganh nhu: y te, Ke ho~ch va dau tu, Khoa hQC va cong ngh~,

Tai nguyen va moi truang, Thuang m~i, Hai quan, Cong an, Thue, Sa hiiu cong nghi~p, v v

* Cac C(J quan truy~n thong d~i chung Nhfing thong tin tot hay xau tu

doanh nghi~p c6 th~ truy~n di khcip nai va tac d(>ng tra l~i ho~t d(>ng kinh doanh cua doanh nghi~p Nha· quan tq can quan tam dung muc vi~c cung cap

thong tin d!nh ky cho cac ca quan nay nham xay dlfilg uy tin lau dai cho

doanh nghi~p M~t khac, qua cac ca quan thong tin d~i chung, nha quan tri ciing thu th~p duqc nhi~u lo~i thong tin khac nhau v~ moi truang kinh doanh

* Cac t6 chuc xa h(>i, gom nhi~u lo~i nhu: t6 chuc bao v~ nguai tieu dung, bao v~ quy~n lqi nguai lao d(>ng, t6 chuc bao v~ moi truang, v.v Ho~t

d(>ng cua cac t6 chuc nay thuang c6 tac d(>ng khuyen cao, ngan ch~n cac

doanh nghi~p vi ph~m d~o due trong kinh doanh

M6i tnremg nqi b¢ cua doanh nghi~p bao g6m U!t ca cac yeu to va h~

thong ben trong cua doanh nghi~p Cac doanh nghi~p phai phan tich mqt each

ky ltr6'ng cac yeu to nqi b¢ d6 nham xac dinh r6 cac tru di~m va nhtrqc di~m

cua minh, tren co sa d6 kh~c ph~c nhuqc di~m, phat huy tru di~m d~ d~t dtrqc lqi the toi da Cac yeu to n¢i b¢ g6m cac llnh vtJc chuc nang chu yeu nhtr: ngu6n nhan llJ'C, nghien CUu Va tri~n khai, san XUat, tai chinh ke toan, marketing va nen nep t6 chuc chung

1.3.2.2.1 Cac yeu to' lien quan den nguon nhan c6ng

Ngu6n nhan cong c6 vai tro het sue quan trQng doi v6'i Sl;f thanh c6ng cua doanh nghi~p Con ngtrOi cung cap dfr li~u dAu vao d~ ho~ch dinh m~c

tieu, phan tich boi canh m6i trtrCmg, l1fa ChQn, thlJ'C hi~n Va ki~m tra cac chien luqc cua doanh nghi~p Vi v~y, doanh nghi~p cAn phai thu nh~n va bo tri ngu6n nhan ll;!c sao cho phat huy toi da nang ll;!c va d~t m~c tieu da de ra

Ngu6n nhan ll;!c cua doanh nghi~p bao g6m: ll;!c ltrqng cac nha quan tri cac cap va nhan vi en thua hanh a cac b¢ ph~n Cac doanh nghi~p cAn danh gia

ch~t che cac nha quan tri trong tung thai ky ve d~o duc,nghe nghi~p, ky nang chuyen m6n, ky nang quan h~ v6'i con nguOi, ky nang tu duy, v.v D6ng thOi, doanh nghi~p cling cAn ki~m tra, phan tich, danh gia ve d~o due nghe nghi~p,

trinh d¢ chuyen m6n, tay nghe doi voi nhan vien thua hanh nham ho~ch dinh cac ke ho~ch huan luy~n, nang cao chat luqng

1.3.2.2.2 Yeit to' nghien citu va triin khai

Chat ltrqng cua cac n6 l1fc nghien CUu va tri~n khai cua doanh nghi~p c6

th~ giup doanh nghi~p gifr vi tri di dAu trong nganh ho~c nguqc l~i - bi t~t h~u

trong cac llnh VlJ'C nhtr phat tri~n san pham ffiOi, chat ltrqng San pham, ki~m

soat gia th~mh va cong ngh~ slm xuat

Trinh d¢, kinh nghi~m va nang h,rc chua du ca sa cho cong tac nghien

cliu tritin khai tot rna b¢ ph~n chuc nang nay can phai thuang xuyen theo d6i

cac di~u ki~n moi truang, cac thong tin v~ d6i m6'i cong ngh~ lien quan den quy trinh cong ngh~, san pham va nguyen v~t li~u St,r trao d6i thong tin m¢t each hfru hi~U gifra b¢ ph~n nghien CUu tritin khai Va CclC linh Vl:fC ho~t d<)ng khac, d<Ttc bi~t la b¢ ph~n marketing c6 y nghia het sue quan trQng dam bao sl!

thanh cong cua doanh nghi~p

marketing, tai chfnh, nhan lt,rc,v.v

Di~u ki~n tai chfnh thuang duqc xem Ia ca sa danh gia tot nhat vi trf

c~nh tranh cua doanh nghi~p va la di~u ki~n thu hut nhat doi v6'i cac nha dau

tu Dti xay dl,l'Ilg chien luqc, can xac dinh nhfrng ditim m~nh va ditim yeu cua

t6 chuc Cac yeu to tai chfnh thuang lam thay d6i cac chien ltrqc hi~n t~i va vi~c tht,rc hi~n cac ke ho~ch cua doanh nghi~p Kha nang thanh toan, cac

khoan nq; von luu d¢ng, lqi nhu~n, sir dl;lng von, luqng ti~n m<Ttt va von c6 phan cua cong ty c6 thti lam cho m¢t so chien luqc tra nen kha thi han

Cac chuc nang cua tai chfnh, ke toan bao gom: quyet dinh dau tu, quyet

dinh tai chfnh, quyet dinh v~ ti~n Hii c6 phan

1 3 .~ ? ? ·- eu to ar etzng 5 YA' A'M k

Marketing c6 thti duqc rna ta nhu m¢t qua trinh xac dinh, dt,r bao, thiet

l~p va thoa man cac nhu cau mong muon cua ngtr<1i tieu dung doi v6'i san pham hay d~ch Yl:l·

B¢ ph~n marketing c6 cac chuc nang: phan tfch khach hang; mua; ban;

ho~ch d!nh san pham va d~ch Vl,l; dinh gia; phan phoi; nghien CUu thi trtrang; phan tfch ca h¢i; trach nhi~m doi v6'i xa h¢i

1.3.2.2.6 Van h6a nia doanh nghi¢p

Moi doanh nghi~p d~u c6 m¢t n~n nep t6 chuc dinh hm:Jng cho phan Ian cong vi~c trong doanh nghi~p N6 anh huang den phuang thuc thong qua quyet d!nh cua nha quan tr!, quan di~m cua hq doi vm cac chien luqc va di~u

ki~n moi truang cua doanh nghi~p N~n nep d6 c6 th~ la nhuqc di~m gay can trO cho vi~c ho~ch dinh Va thl;l'C hi~n chien }Uq'C ho~c }a UU di~m thuc day cac ho~t d¢ng d6

Moi t6 chuc trong qua trinh hinh thanh va ho~t d¢ng da xac l~p nen ban sac van h6a cua minh Van h6a t6 chuc c6 chuc nang lam cho cac thanh vien thfch ung vm moi tnrang ben ngoai va h¢i nh~p vm n¢i b¢ cua t6 chuc, giup t6 chuc thfch nghi vm moi truang ho~t d¢ng cua minh, n6 con giup di~u chinh hanh vi cac thanh vien cua t6 chuc phu hqp v6'i h~mh vi duqc chap nh~n trong t6 chuc

Van h6a t6 chuc la tfnh each, each thuc suy nghi ya hanh dqng trong t6 chuc d6 va duqc chia se boi hau het cac thanh vien va duqc cac thanh vien mm hqc t~p neu h9 muon t6n t~i va tien b¢ trong t6 chuc d6 Van h6a t6 chuc bao

g6m phan cot loi la mqt b¢ ph~n cua van h6a dan t¢c va phan van b6a rna cac thanh vien cua t6 chuc da t~o l~p nen trong qua trinh t6n t~i va phat tri~n cua n6 Nha quan tri dong vai tro quan trqng trong vi~c t~o l~p va duy tri van h6a

nghi~p khong chi can phai t~o l~p m¢t moi tnrO'ng van h6a to chuc Umh m(;lnh rna con can nam bat nhfrng gia tri van h6a xa h9i cua cac quoc gia c6 quan h~

kinh doanh nham nang cao hi~u qua kinh doanh

1.3.2.2.7 H¢ thong thong tin

Thong tin lien ket tat ca cac chuc nang trong kinh doanh v6'i nhau va cung cap co so cho tat ca cac quyet dinh quan tri N6 la n~n timg cua tat ca cac

t6 chuc Danh gia di~m m~nh va di~m yeu v~ cac h~ thong thong tin ben trong cua cong ty la khia c~nh quan trQng cua vi~c phan tich n¢i b¢

Mvc dich cua h~ thong thong tin la nham cai tien cac ho~t d¢ng 0 m¢t cong ty bang each nang cao chat lrrqng cua cac quyet dinh quim tri

1.4 Vai tro cua nganh cong nghi~p dUQ'C doi v6i SlJ phat tri~n kinh te

xa h<)i

1.4.1 Dijc diim cua nganh cong nghi¢p duqc

Thuoc Ia m¢t lo~i hang h6a d?c bi~t, gifr vai tro quan trQng trong cong tac phong va chfra b~nh Thuoc vtra mang thu<)c tfnh cua hang h6a, dtrqc lrru thong, mua ban tren thi trrrO'ng; dong thai tieu dung thuoc l~i c6 anh hrrong trt.JC tiep den sue khoe con ngrroi Su dvng thuoc dung giup di~u trj, phlfC hoi

sue khoe, trai l~i l~m dvng thuoc c6 th~ dAn den nguy h~i th~m chi den tinh m~ng ngrr0i tieu dung

Di~u 1~ thuoc phong benh, chfra b~nh dinh nghia:

" Thuoc }a nhfrng san ph~m CO nguon goc tlr d<)ng V~t, thlf'C V~t, khoang

v~t hay sinh h9c drrqc bao che d~ dung cho ngrrO'i nham:

- Phong benh, chfra b~nh,

- Phlfc hoi, di~u chinh chuc nang co

th~. Lam giam tri~u chung b~nh,

-Ch~n doan b~nh,

-Ph~c hoi hoi[tc nang cao sue khoe,

-Lam ma't cam giac m¢t b¢ ph~n hay toan than,

- Lam anh huang qua trinh sinh de,

-Lam thay d6i hinh dang ca the." [25]

Chinh vi v~y, tinh di[tc bi¢t cua thu6c Utlo<;ti hang h6a rna nguoi tieu di:mg bu¢c phai mua bat chap tlnh tr<;tng tai chfnh kha gia hay tung thieu, thu6c cling kh6ng the tri hoan tieu dung nhu cac hang h6a khac, dong thai Chfnh phu c6 trach nhi¢m kh6ng duqc de cho dan thieu thu6c

Xet ve phuang phap san xuat, tir m¢t duqc chat nguoi ta c6 the bao che

ra nhieu d<;tng, nhieu duong dung, nhieu ham luqng M9t duqc chat c6 the san xuat ra hang tram thu6c v6'i ten thuang m<;ti khac nhau 6 nhieu qu6c gia c6 the c6 han 10 000 che phftm duqc khac nhau cua tren 700 duqc chat Tren the gi6'i c6 khoang tren 100 000 ten bi¢t duqc, m9t vai lo<;ti thu6c nhu khang sinh,

an than va giam dau c6 the thay a cac qu6c gia v6'i 200 ten bi¢t duqc [51] Do

v~y, da t<;to nen tfnh phong phu cua lo<;ti h~mg h6a nay va cac doanh nghi¢p san xuat CO the khai thac the m<;tnh a tUng Iinh VJ!C, tUng nhu Call thi trtrOng khac nhau

Bang 1.1: ~en thu6c hru thOng tren thj trni'mg_ m¢t~ ~ / (\

Di[lc diem chung cua thi truang thu6c Ut:

- Nguoi mua hang kh6ng phai la nguoi quyet dinh hanh vi mua, nguoi

quyet dinh 6 day l~i la thay thuoc Dong thoi, tieu dung thuoc khong th{; trl hoan nhu cac lo~i hang h6a khac

- Cac Chinh phil c6 vai tro diftc bi~t boi le h9 thuong phai chiu trach

nhi~m v~ sue khoe cua nhan dan Thieu thuoc c6 th{; gay tr6 ng~i cho ho~t

d(>ng cua h~ thong cham s6c sue khoe d nhieu nuac phuang Tay va Cclc nuac

phat tri{;n khac, Chinh phil chiu tnich nhi~m thanh tmin chi phi mua thuoc

M¢t so nuac dang phat tri{;n cling ap dvng thanh toan tien thuoc cho nguoi b~nh vai muc dQ khac nhau

- Thuoc thuong phai duqc xem xet cap so dang ki truac khi dua ra luu hanh, thai gian dang ki san phftm thuong dai, diftc bi~t doi vm cac thuoc mai

- Chi phi cho nghien crru va tri{;n khai ( R&D ) cao

1.4.1.2 Cham soc sue khoeva mo hinh b¢nh JVi¢t Nam

- Kha nang cham s6c sue khoe cho nhan dan phv thu(>c dieu ki~n kinh

te, chinh trL xa h¢i cua m6i nuac

d Vi~t Nam, Dang va Nha nuac ta luon quan tam cham s6c sue khoe cho nhan dan, xay d!Jng va thvc hi~n chien luqc, mvc tieu cham s6c sue khoe cho tung giai do~n Nghi quyet H¢i nghi Trung uang 4 khoa VII ve_nhfrng van

de cap bach cua SlJ nghi~p cham SOC Va bao V~ SUC khoe nhan dan, neu r6:

" Mvc tieu t6ng quat Ia giam ti I~ m<ic b~nh, nang cao -th{; Iv-c, tang tu6i th9, lam cho giong noi ngay cang tot" [42]

- Dieu ki~n kinh te, xa h(>i va moi truang anh huang den sue khoe va cham s6c sue khoe

Vi~t Nam la m(>t trong so cac nuac ngheo nhat The giai, muc GDP blnh quan dau nguoi nam 2000 Ia 5.688.130 dong Ty 1~ ngan sach y te so vai t6ng san phftm trong nuac nam 2000 la 1,15%, chiem 4,68% t6ng chi ngan sach [33] Voi kinh phi h~n hyp, nganh y te da tlm kiem cac nguon dong g6p khac, tranh thu cac nguon vi~n trq quoc te va thvc hi~n chfnh sach xa h(>i h6a trong cham s6c sue kh6e

Bimg 1.2: So sanh dau tu cho y te cua m(>t so nuac nam 1999 [33]

Nuac GDP binh quan Ty 1~ NS y te N gan sach y te

dau nguai trong t6ng chi NS binh quan dau

Cling vm sv phat tri~n kinh te - xa h(>i, trong qua trinh chuy~n d6i sang

co che thi truang, nganh y te Vi~t Nam dang phai doi m~t vm nhiing thach thuc mai Do Ia, muc song cua nhan dan duqc cai thi~n d6ng thai vai sv phan eve giau ngheo, chenh l~ch gifra cac vling gia tang; ben Ci;lnh do, m(>t so nguy

co cho sue khoe, nhu: ni;ln nghi~n hut, mi;li dam, b~nh tam than va t(>i ac, dftn den nhu cau khac nhau v~ cham soc sue khoe doi hoi nganh y te noi chung va nganh duqc noi rieng phai nang cao ch~t luqng, da di;lng hoa cac loc:ti hinh dich

"1:1 d6ng thai dam bao thvc hi~n c6ng bang trong cham soc sue khoe

D6ng thai cilng phai k~ den h~u qua chien tranh d~ li;li tren sue khoe nhan dan ta vftn con kha n~ng, nhu sue khoe thuong b~nh binh, anh htrang ch~t d(>c mau da cam,v.v

D~c bi~t, qua trinh c6ng nghi~p hoa va do thi hoa nhanh dang tac d(>ng den sue khoe nhan dan ta tren nhi~u m~t Moi truang s6ng chua duqc dti thi~n

dang k~ li;li them thuang xuyen chiu anh huang cua thien tai nen 6 nhi~m sinh

v~t (Biological pollution) vlm Ht chu yeu; o nhi~m h6a chat c6 nguy co ngay cang n~ng 0 ca thanh th! Hin nong thon Tinh tr~mg o nhi~m moi trm1ng nghiem tn;mg lam giam slit sue khoe va tang nguy co mac b~nh Theo nien giam thong ke y te thl 10 b~nh mac cao nhat nam 2000 Ia: cac b~nh vi em ph6i; viem hQng va viem amidan cap; viem phe quan va viem ti~u phe quan cap; ia chay, viem d<;t day, ru<)t non c6 ngu6n goc nhi~m khufin; cum; cac t6n thuong khac do chan thuong xac d!nh va 0 nhieu noi; lao b¢ may ho hap: tai ni;ln giao thong; tang huyet ap nguyen phat; cac bien chll'ng khac cua chfra de [32] Nhu v~y, cac b~nh lien quan den nhi~m trung van la nhfrng b~nh mac nhieu nhat

- Mo hlnh b~nh 0 Vi~t N am

La m<)t nu6c kinh te kern phat tri~n dang trong qua trinh chuy~n d6i sang

co che thi truang, nuac ta dang chiu ganh n~ng cua m<)t mo hlnh kep ve b~nh

t~t D6 la, co cau b~nh t~t nhi~t d6i cua cac nu6c dang phat tri~n vm xu huang

cac b~nh nhi~m trung, ky sinh trung va cac b~nh c6 vac xin tiem chung 0 tre

em giam nhanh Ben c<;1nh d6, cling v6i qua trinh cong nghi~p h6a, do loi song

va phuong thuc lao d¢ng tung bu6c thay d6i, muc song'tang len, mo hinh b~nh

t~tcua cac nu6c phat tri~n ngay cang d~m net v6i cac b~nh tim m<;tch; cac

b~nh ung thu; cac b~nh do chuy~n h6a nhu ti~u duang, beo phi; cac b~nh do

do thi h6a va dai song cang th~ng nhu stress, roi loi;ln ~am than, tai ni;ln giao thong; cac b~nh do o nhi~m moi truO'ng, b~nh do nghe nghi~p,v.v d~c bi~t

van de SUC khoe do rna tuy, thuoc la, cac b~nh lay qua dUOng tlnh dl:!C CO chieu

Cham s6c sue khoe doi v6'i nguai gia ciing dang Ia van de d~t ra cho y te cac nu6c n6i chung ciing nhu doi v6'i nu6c ta Trang giai do<;1n 1991 - 2000, tu6i thQ trung binh cua nguai Vi~t Nam da tang tu 65,2 tu6i len 68,3 tu6i va m1:1c tieu la nang tu6i thQ trung binh len 71 tu6i vao nam 2010 [21] Theo thong ke, 0 Mi, nguai gia tren 65 tu6i chiem khoang 12% dan so nhung tieu dung t6'i 30% t6ng chi tieu y te, str dl:lng 30% thuoc ke don va 40% thuoc

OTC [45]

Phan tich cac dieu ki~n kinh te, xa h<?i, moi truO'ng lmh huang den sue khoe, tinh hinh cham soc sue khoe va m6 hinh b~nh t~t cua nuac ta nham dl! doan nhu cau va khuynh huang tieu dung thuoc - m<?t trong nhfrng ca sa d~

djnh huang phat tri~n nganh c6ng nghi~p duqc

~D¢ic diem cr,ia~uqc

N ganh cong nghi~p duqc the giai phat tri~n trong su6t the ki XIX vOi sl! phat hi~n cac chat co tac dvng tq b~nh thong qua vi~c tach chiet ho~c t6ng hqp tren qui m61an [60]

Vao nhfrng nam 1930, tren the giai, nhieu cong ty tri~n khai cac phong thf nghi~m rieng da thuc d~y nganh c6ng nghi~p duqc phat tri~n nhanh Den nhfrng nam 1960, tren 95% cac thu6c duqc t6ng hqp bai nganh c6ng nghi~p

duqc

D~c di~m cua nganh c6ng nghi~p duqc 1a:

* Nganh ki thu~t cao, tren the giai kholmg 100 c6ng ty da quoc gia, chu

va C(;lnh tranh thuoc generic phl;IC Vl;1 nhu CaU trong nUac

* ThUOC lmh huang trl;l'C tiep den SUC khoe con nguai, do do phai dU<JC san xuat trong nhfrng dieu ki~n d~c bi~t, dap ling nhfrng tieu chu~n nghiem

* Vi~c san xuat thu6c duqc tien hanh thea 16, song san ph~m thuoc kh6ng th~ ki~m tra dan chiec, nhfrng san ph~m da duqc dung d~ thu nghi~m se b! 1o?i bo, khong duqc dua vao su dvng nhung 1C;li can cu ket qua d~ cho phep dua 16 thuoc vao 1uu hanh Vi v~y, phiii tuan thea nhfrng qui trinh nghiem ng~t

trong san xuat d~ dam bao tfnh dong nhat cua 16 san ph~m

* Nhieu san ph~m co chu ki dai song rat dai va trong qua trinh Slr dvng

co th~ phat hi~n them c6ng dvng mOi Ch~ng h(;ln, Aspirin duqc tim ra tren

100 nam nhung den nay vAn I a m¢t thuoc h? nhi~t giam dau c6 hi~u qua va

nay tra thanh cac thuoc generic, nen cac doanh nghi~p khac tren the gi6'i d~u

CO quy~n tham gia san XUat, t(;lO cho th~ truang thuoc the gi6'i het SUC phong phu

* La m¢t nganh c6 chi phi nghien CUu va tri~n khai cao Nam 1962, a

My c6 28 duqc chat duqc dua ra th~ trub'ng trong so nhi~u ngh!n chat duqc

t6ng hqp va dem thu v6'i chi phikhoang 8,5 tri~u dola/1 thuoc [60] Ngay nay,

d~ c6 m¢t san phftm m& duqc dua ra thi trub'ng phai tieu ton t6'i khoang 750 tri~u dola va phai mat khoang 10 - 12 nam [ 47]

* La m¢t nganh thuang mang l?i lqi nhu~n cao, cac cong ty da quoc gia c6 th~ d<;1t muc lqi nhu~n t6'i 40% tren doanh thu

hqi

Chi tieu v~ thuoc cua quoc gia la m<?t phan trong t6ng chi tieu y te, hi~n

t?i chiem tu 7% den 66% tren the gi& Ti I~ nay cao hO'n a cac quoc gia dang

ph at tri~n (24% - 66%) so v6'i cac quoc gia phat tri~n (7% - 30%) [ 49] Dong thai chi tieu v~ thuoc cling chiem m¢t phan quan trQng trong ngiln sach m6i gia d!nh

Nguon ll;fc con ngum la quan tn;mg nhat trong Sl! phat tri~n kinh te xa h<?i cua m6i quoc gia Chien luqc phat tri~n kinh te- xa h<?i 2001 - 2010 cua Dang C¢ng san Vi~t Nam d~ ra: phat tri~n- nguon ll;fc con ngum Vi~t Nam v6'i yeu cau ngay cang cao [21] Sue khoe l?i Ia von quy nhat cua con ngum

N gum ditn va Chinh phu san sang chi tieu cho thuoc bai vai tro cua chung trong cai thi~n chat luqng cu¢c song, phvc hoi sue khoe, ngan ngi:ra b~nh t~t

va d~p tat cac vv d~ch Tuy nhien, d~ d?t duqc mvc dich d6, thuoc phru an toan, c6 hi~u Ivc, chat Iuqng cao va duqc su dvng hap li Ngoai ra, vi~c nh~p

khftu thuoc cling tieu ton m¢t Iuqng Ian ngo?i t~ cua dat nu6'c d~c bi~t la cac