CHUYEN NGANH: QUAN TRJ KINH DOANH Giao vien hu'ong ddn: PGS-TS.. nhil'ng co hti va nguy co khac nhau dO'i voi tung doanh nghi~p trong cac nganh khac nhau va c6 anh hu'dng ti~m tang d~n
Trang 1CHUYEN NGANH: QUAN TRJ KINH DOANH
Giao vien hu'ong ddn: PGS-TS NGUYEN THl LIEN DitP
Trang 2MTJC LTJC
MODAU
II QUY TRINH XAY Dl)'NG cA.c GIAI PHAP CHIEN Lu'<Jc 01
4 D~ ra cac giai phap chie'n Iu<;1c d~ thlfc hi~n ml)c tieu 06 III v AI TRO evA NGANH DA GIA v TRONG sl)' PHA T TRIEN 06 KINH TE xA H(>I T~I TP.HCM
CHu'ONG II : THVC TR~NG HO~ T DONG CUA NGANH 09 DA- GIAY TP.HCM TRONG THOI GIAN QUA
II PHAN TICH THl)'C TR~NG HO~ T DONG NGANH DA - 09 GIAYTP.HCM
2 Thlfc trqng v~ trlnh d() may m6c thie"t bi, cong ngh~ 18
3 Danh gia hi~u qua dffu tu' thie't bi, cong ngh~, nha xuC1ng 20
6 Danh gia thlfc tn;mg v~ nghien cuu va phat tri~n 28
7 Danh gia thlfc trqng v~ lao d()ng va nang sufft 28 III CAC NHAN TO ANH Hu'dNG DEN QUA TRINH HO~T 31
DQNG CUA NGANH DA- GIA Y
1 Tac d()ng cua h~ th6ng Cd che' chinh sach cua nha nu'oc 31
2.2 Xufft khffu giffy dep cua Vi~t Nam til' nam 2000-2003 32
Trang 3CHUONG 3 : MOT SO GIAI PHAP CHIEN Lu'(1C NHAM 43
PHAT TRIEN NGANH DA- GIA Y TP.HCM
I MlJC TIEU CUA NGANH DA GIA Y TP.HCM DEN NAM 2010 43
1 Dinh hli8ng phat tri~n de'n nam 2005 va hli8ng t8i nam 2010 43 1.1 Dv bao thi tntong va xu hu'ong cd ca'u san phffm 43 1.2 Quan diSm va dtnh huang phat triSn de'n nan 2005 cua nganh 44
da gi~ y TP H6 Chi Minh
2.1 Ml;lC tieu san lu'Qng va gia tri xua't khffu 45
II MOT so GrAI PHAP CHIEN LU(jC NHAM PHAT TRIEN 48
NGANH DA- GIA Y TP.HCM
1 Giai phap 1 : Giai phap v~ ngu6n nguyen lic$u
2 Giai phap 2: Giai phap v~ khoa h9c cong nghc$
3 Giai phap 3: Giai phap v~ vo'n
4 Giai phap 4: Giai phap v~ ngu6n nhan llfc
5 Giai phap 5: Giai phap v~ t6 chuc va quan ly nganh
6 Giai phap 6: Giai phap v~ thi tru'ong
Trang 4MODAU
1 Ly do chQn d~ tai
cong nghi~p mili nhQn xua't khffu, sti' dl}ng nhi~u lao d('>ng Tuy nhien kha nang ec;mh tranh cua cac doanh nghi~p tren thi tntong xua't khffu v~n con ra't
chu y~u nen rfft bi d('>ng, giay Vi~t Nam v~n chu'a c6 ch6 dung tren thi
tru'ong Th~ gioi d~c bi~t Ia thi tntong My - thi tru'ong nh~p khffu giay dep
Lan, Indonesia, cung voi ganh n~ng v~ thu~ sua't (22% so voi 8% d6i voi cac nu'oc du'<Jc hu'dng t6i hu~ qu6c) da lam suy giam thi tru'ong xua't khffu giay
nganh giay TP H5 Chi Minh n6i rieng dang dung tru'oc nhfi'ng kh6 khan va thach thuc vo cung Ion Vl v~y vi~c d~ ra nhfi'ng giai phap nh~m phat tri~n
nganh da gi~y se dong vai tro rfft IOn trong chu'ong trlnh phat tri~n kinh t~ xa h('>i cua Thanh ph6
Xua't phat tu y nghia tren, chung toi chQn d~ tai "M('>t s6 giai phap
ph6
2 Dol tu(jng nghien cull : Cac doanh ·nghi~p nganh Da gi~ y
3 Gi6i h~n cua d~ tai :
Ph~m vi nghien cuu cua lu~n van nay du'<;1c gioi h~n trong nganh san xua't da gi~ y Thanh ph6 H5 Chi Minh
4 Ml}.c tiell nghien CUll cua lu~n van
- Phan tich va danh gia cac y~u t6 anh hu'dng d~n nganh da gi~y
Thanh ph6 H5 Chi Minh
- Xay dl,l'ng ml}c tieu phat tri~n nganh da gi~y Thanh ph6 H5 Chi Minh d~n nam 2010
- £)~ xua't cac giai phap chinh sach nh~m phat tri~n nganh da gi~y
Thanhph6
5 Phiidng phap nghien CUll cua lll~n van
Lu~n van du'<;1c xay dl,l'ng tren co Sd phan tich anh hu'dng cua cac y~u
t6 moi tru'ong ben ngoai va nang ll,l'c n('>i t~i cua nganh Da gi~y TP.H5 Chi
Trang 5Minh T6ng hqp cac ke't qua phan tich d€ du'a ra mt;tc tieu phat tri€n de'n nam 2010 va cac giai phap tht;t'c hi~n mt;tc tieu
6 Ke't ca'u ciia lu{ln van
• Md dffu
• Chu'dng I : Cd sa ly lu~n cua d~ tai
• Chu'dng II : tht;t'c tr~ng ho~t d()ng cua nganh da - giffy Thanh ph6 H6 Chi Minh trong thoi gian qua
• Chu'dng III : m()t s6 giai phap chie'n lu'qc nh~m phat tri€n nganh da- giffy Thanh ph6 H6 Chi Minh
• Ke't lu~n
• Tai li~u tham khao
Trang 6CHUONGI
I KHAI NftM vE GIAI PHAP CHIEN Lu'(1C
D~ giai quye't m<)t va'n d~ c6 th~ c6 ra't nhi~u cac giai phap khac nhau Ne'u du'a ra cac giai phap dung va c6 bi~n phap t6 chuc thlfc hi~n t6t tht se d<.tt du'QC ffilJC tieu Va ngu'QC }(_l.i
Trong s6 cac giai phap d~ giai quye't m9t va'n d~ th! nhii'ng giai phap du'a ra phu'dng phap gicii quye't theo cac m1Jc tieu da du'qc ho<.tch dinh tntoc
Va cac bi~n phap phan bd ngu6n }lfc thlfc hi~n CaC ffilJC tieu do du'QC g9i la
giai phap chie'n lu'qc Hay n6i each khac gidi phap chien htr;c la h~ th6ng cac each thlfc hi~n, cac phu'dng phap huy d<)ng va phan bd tai nguyen san c6
d~ d<.tt mlJc tieu da dinh ra cho m<)t ho<.tt d<)ng clJ th~ nao d6 Cac giai phap chie'n luqc cfing c6 th~ duqc hi~u Ia cac giai phap cd band~ d<.tt mlJc tieu d~
ra
Giai phap chie'n lu'qc Ia giai phap c6 ffilJC tieu va bi~n phap thlfc hi~n
Chinh v! v~y day la nhii'ng giai phap mang tinh h~ th6ng d6ng b9 d~ d<.tt m1Jc tieu nen kh6 xac dinh du'qc gicii phap nao quan tr9ng hdn, gi:H phap nao kern quan trQng hdn cfing nhu' kh6 c6 th~ xac dinh trlnh tlf thlfc hi~n cac giai phap
n QUY TRINH xA.v Dl)'NG cA.c GIAI PHAP CHIEN Lu'(1c
£)~ xay dlfng giai phap chie'n lu'qc, th(( nhdt la thu th~p thong tin, phan tich, danh gia cac nhan t6 tac d<)ng· de'n nganh va moi tru'ong ben trong nganh Tren cd sCI d6 xac dinh nhii'ng cd h<)i, nguy cd va cac di~m m<.tnh,
Ia xay dlfng cac giai phap chie'n lu'qc nh~m phat huy t6i da cac di~m m(_l.nh,
t~n dl;lng cd h<)i, kh~c ph1Jc cac di~m ye'u va h<.tn che' t6i da nhii'ng nguy cd
d~ d<.tt du'qc mlJc tieu Vi~c xay dlfng cac giiH phap chie'n lu'qc c~n phai dlfa tren cac cd sCI sau :
1 Nghien CUu moi tru(lng ben ngoai
1.1 Moi tntung vi mo :
Bao g6m cac ye'u t6 n~m ben ngoai t6 chll'c, n~m ngoai slf di~u khi~n
cua t6 chuc, c6 anh hu'dng de'n ho<.tt d<)ng cua t6 chuc Cac ye'u t6 nay c6 th~
la cd h<)i ho~c nguy cd cho nganh va cac doanh nghi~p trong nganh theo cac
muc d9 khac nhau Moi tru'ong vi mo bao g6m :
- Moi tntong kinh tl vi mo: Day Ia m<)t ye'u t6 quan tr9ng Slf tac d<)ng cua cac ye'u t6 cua moi tru'ong nay c6 tinh cha't trlfc tie'p va nang d<)ng Nhii'ng di~n bie'n cua moi tru'ong kinh te' vi mo bao gio cfing chua dlfng
Trang 7nhil'ng co ht)i va nguy co khac nhau dO'i voi tung doanh nghi~p trong cac nganh khac nhau va c6 anh hu'dng ti~m tang d~n cac chi~n lu'<Jc cua cac doanh nghi~p trong nganh Nhil'ng y~u t6 co ban cua moi tru'ong kinh t~ vi
mo thu'ong du'<Jc quan tam nhfft la :
+ Xu hu'ong cua t6ng san ph~m qu6c nt)i va t6ng san ph~m qu6c dan : TO'c dt) tang tru'dng cua GDP va GNP hang nam se cho bi~t t6c dt) tang tru'dng cua n~n kinh t~ va tO'c dt) tang cua thu nh~p blnh quan d~u ngu'oi N6
cho phep dlf doan dung lu'<Jng cua tung nganh va thi ph~n cua doanh nghi~p
+ Lai xua't va xu huong cua Hii sufft trong n~n kinh t~ c6 anh hu'dng
dt)ng cua cac doanh nghi~p Lai sufft tang se h~n ch~ nhu c~u vay vO'n dg
d~u tu' md rt)ng ho~t dt)ng san xua't- kinh doanh, anh hu'dng d~n l<Ji nhu~n
cua cac doanh nghi~p Ngoai ra khi lai sua't tang se khuy~n khich ngu'oi dan gi'ti ti~n vao nhan hang nhi~u hon, do, v~y se lam cho nhu c~u tieu dung va
d~ u tu' giam xuO'ng
+Can can thanh toan quO'c t~ do quan h~ xua't, nh~p kh~u quy~t dinh Nhil'ng can b~nh cua n~n kinh t~ c6 thg pha t sinh do sv tham thung m~ u dich
va trong mt)t chung mvc nao d6 se lam thay d6i moi tru'ong kinh t~ n6i chung
+ Xu hu'ong cua d gia hO'i doai : Slf bi~n dt)ng cua d gia hO'i doai lam thay d6i nhil'ng di~u ki~n kinh doanh n6i chung, t~o ra nhil'ng co ht)i va de dQa khac nhau dO'i voi cac doanh nghi~p trong nganh, d~c bi~t n6 c6 tac dt)ng di~u chinh quan h~ xua't, nh~p kh~u
- Moi tntifng chfnh tri va luqt phap : Cac y~u t6 chfnh tri lien quan d~n
cac quy dinh cua lu~t phap, Slf 6n dinh CUa nha nu'OC, d~c bi~t la cac chfnh sach c6 thg anh hu'dng d~n l<Ji ich cua cac doanh nghi~p trong nganh Nhil'ng
co ht)i ho~c nguy co dO'i voi cac doanh nghi~p trong nganh
- Moi tntifng win h6a xii hqi : Slf tac dt)ng cua cac y~u t6 van h6a xa ht)i thu'ong c6 tfnh dai h~n va tinh t~ hon cac y~u tO' khac, th~m trf nhi~u hie kh6 rna nh~n bi~t du'<Jc Ph~m vi tac dt)ng cua cac y~u t6 van h6a xa ht)i rfft rt)ng Vl v~y nhil'ng higu bi~t v~ m~t van h6a xa ht)i se la nhil'ng co sd quan trQng cho cac nha quan ly trong qua trlnh xay dvng cac giai phap chi~n lu'<Jc
a cac doanh nghi~p trong nganh
- Moi tntifng tl/ nhien : Bao g6m cac y~u t6 tlf nhien tac dt)ng d~n
hu'dng d~n cac ho~ t dt)ng eli a cac doanh nghi~p trong nganh N ganh c~n
2
Trang 8phai quan Him d€'n Slf tac d<)ng cua cac y€'u to' tlj nhien do'i voi cac doanh
nghi~p trong nganh cfing nhu' slf tac d<)ng ngu'<;5c l~i voi moi tru'ong
- Moi tntimg cong ngh¢ : Tdnh d<) cong ngh~ ngay cang phat tri€n thl nganh cffn phai quan tam d€'n slj ra doi cua cac cong ngh~ moi, VI d6 chinh
la ly do lam cho cong ngh~ cua cac doanh nghi~p trong nganh trd n€m l~c
sach d6i moi cong ngh~ m<)t each h<;5p ly, tranh dffu tu' vao cong ngh~ c6 chu
ky s6ng qua nglin ho~c dang di d€'n thoi di€m cu6i cling cua chu ky
- Moi tntilng ddu tzt va kinh doanh quae tl: Trong bo'i canh toan cffu h6a va h<)i nh~p, m6i quan h~ phl;l thu<)c gifi'a cac qu6c gia vao c<)ng d6ng kinh t€' Th€' gioi ngay cang tang Vl v~y nhfi'ng bi€'n d<)ng cua moi tru'ong kinh doanh Qu6c t€' se c6 tac d<)ng do'i voi moi tru'ong cua nganh
1.2 Moi trliung vi mo :
Bao g6m t~t ca cac y€'u t6 trong nganh tac d<)ng trlfc ti€'p d€'n doanh
Cac y€'u to' nay anh hu'dng trljc ti€'p d€'n hi~u qua ho~t d<)ng cua m6i doanh
trong n~n kinh t€' tung thoi ky Moi tru'ong vi mo bao g6m nhfi'ng v~n d~ co ban sau:
- Dffi thit cc;mh tranh: Nghien cU'u do'i thu la m<)t nhi~m v1;1 quan tn,mg hang dffu trong moi tru'ong vi mo Ch1nh cac d6i thu c~nh tranh qui dinh cu'ong d<? c~nh tranh cua thi tru'ong Vi~c nghien cU'u d6i thu c~nh tranh cffn
t~p trung vao ml;IC dfch, di€;m m~nh Va di~m y€'u CUa do'i thu Khi bi€'t du'QC m1;1c dfch, di~m m~nh Va di~m y€'u CUa d6i thu cac doanh nghi~p se du'a ra du'QC d6i phap nh~m bao V~ mlnh khoi Slf t~n cong CUa d6i thu va d~ ra du'QC cac chfnh sach t~n cong, phong thu h<;5p ly; d6ng thoi giup cac doanh nghi~p
danh gia dung vi trf cua mlnh tren thi tru'ong D~ nghien CUu d6i thu cffn phlti t~p trung nghien cU'u nhfi'ng v~n d~ co ban sau : trlnh d<) cong ngh~,
tru'dng, cac chinh sach marketing
- Khdch hang : Day la y€'u t6 quan tn;mg nh~t trong ho~t d<)ng kinh doanh Nganh mu6n t6n t~i va phat tri~n thl phai c6 khach hang, khi d6 cac doanh hghi~p moi thu du'QC lqi nhu~n d~ t6n t~i va phat tri~n Trong thi
tru'ong c~nh tranh, khach hang du'qc coi la "Thu'qng d€'''; h9 c6 quy~n llfa ch9n m:)t hang, d6i tac, vl v~y slf c~nh tranh gifi'a cac doanh nghi~p thljc
hang Ia m<)t nhi~m Vl;l r~t cffn thi€'t D~ nghien cU'u khach hang cffn phai t~p
trung nghien cU'u nhfi'ng v~n d~ co ban sau : sa thich, t~p quan, kha nang tai
3
Trang 9chinh, quan diSm cua khach hang dO'i voi san ph£m, kha nang thay d6i san phffm tieu dung
- Nha cung dip : Cac doanh nghi~p kinh doanh trong nganh cftn phai quan h~ voi cac t6 chuc cung cip ngu6n hang khac nhau nhu' : V~t tu', thie't
bi, lao d()ng va tai chinh
+ Nha cung cip v~t tu', thie't bi : Thlfc te' cho thiy v~t tu', thie't bi quye't dinh chit lu'<;Jng, sO' ht<;:lng, m~u rna va chung lo~i san ph£m rna cac doanh
dinh de'n slf thanh cong hay thit b~i cua doanh nghi~p tren thi tru'ong
+ C<?ng d6ng tai chinh : Cac cJoanh nghi~p trong nganh muO'n pha t triSn deu phai c6 lien quan de'n c9ng d6ng tai chinh du it hay nhieu E>oi khi l<;Ji fch cua doanh nghi~p thu'ong bi de d9a bdi CQng d6ng tai chfnh thong qua
Ban than m6i doanh nghi~p trong nganh muO'n ch9n du'<Jc nha cung
ci p dang tin c~ y cftn phai xa y dljng du'<;:lc uy tin cua mlnh ten thi tru'ong thong qua cac phu'ong an dftu tu' hi~u qua, chinh sach dai ng() thoa dang, gia tri van h6a cua t6 chuc cao
• Sau khi nghien cU:u moi truang ben ngoai bao g6m moi truang vi mo va
moi truang vi mo, chung ta rut ra co h(ji va nguy co do'i w1i nganh
Moi tru'ong n<?i b9 cua nganh bao g6m ta"t ca cac ye'u tO' va h~ thO'ng ben trong cua nganh Cac ye'u tO' v~ moi tru'ong n<?i b9 chu ye'u la ngu6n nhan llfc, t6 chuc san xuit, nang llfc tai chinh, marketing, nghien cuu va phat triSn, co ciu t6 chuc
- Ngu6n nhan lT!c : Ngu6n nhan llfc c6 vai tro he't sue quan tn;mg dO'i
voi slf thanh cong cua nganh, cho du cac ye'u tO' khac c6 tO'i u'u each ma"y cfing khong mang l~i cac thanh tlfU ne'u khong CO S\1' lam Vi~c hi~U qua CUa con ngu'oi Khi xem xet ngu6n nhan llfc ngu'oi ta chu tr9ng de'n : can bQ quan
ly, ky su' va cong nhan Ianh nghe, chinh sach phat triSn ngu6n nhan llfc
nhung IInh vue ho~t d9ng chinh ye'u cua cac doanh nghi~p, vl v~y c6 anh hu'dng rn~nh me de'n kha nang d~t toi thanh cong cua nganh
- Nang l{tc tai chfnh : Ye'u tO' tai chinh du'<Jc coi nhu' m()t ye'u tO' rit quan tr9ng trong qua trlnh ho~t d9ng va phat triSn cua nganh Tai chinh ye'u kern thl kh6 c6 thS c6 thlfc llfc rn~nh dS san xuit va phat triSn du<Jc E>€
4
Trang 10phat tri~n, ung dl}ng tie"n b(} khoa h9c ky thu~t, cong ngh~ moi c~n phai c6 ngu6n v6n d~u tu' ra't IOn
-Marketing : Ngay nay marketing d~n dffn da dong m()t vai tro kha quan trQng trong toan b() hoc:tt d()ng cua doanh nghi~p Nhi~m Vl} cua b()
soat, phan tfch cac ngu6n thong tin thu th~p du'<;jC illQt each lien tl}C d~ du'a
ra cac quye"t dinh phu h<;1p voi nhfi'ng bie"n d6i cua moi tru'ong Tu d6 dlf bao, dlf doan nhfi'ng chi~U hu'ong thay d6i CUa thi tru'ong, cua cac d6i thu Cc:tnh tranh giup t6 chuc dc:tt du'<;jc illl}C tieu d~ ra M~t khac nhi~m Vl} cua marketing con bao g6m cac chfnh sach v~ gia, khuye"n mai, phan ph6i sao cho phu h<;1p voi ml}c tieu chie"n lu'<;jc chung
- Nghien cau va phat triin : Chfft lu'<;1ng cua cong tac nay c6 th~ giup cho cac doanh nghi~p gifi' vfi'ng vi trf di dffu trong nganh ho~c ngu'<;1c lc:ti hi tl}t h~u trong cac linh vl)'c nhu' phat tri~n san ph~m moi, cha't lu'<;jng san
cho cong tac nghien CUu Va phat tri~n hoc:tt d(}ng t6t rna cffn phai CO Sl)' ph6i h<;1p gifi'a cac b() ph~n d~ thu th~p thong tin va cac ke"t qua dc:tt du'<;1c, nh~m
bao dam Slf thanh cong CUa nganh
- Ca cau td chac : Day la m()t ye"u t6 quan tr9ng trong qua trlnh xay dl)'ng giai phap chie"n lu'<;1c N6 c6 tac dvng dch cl)'c cfing nhu' tieu cl)'c d6i voi toan b() hoc:tt d()ng cua nganh Trong tung thoi ky, co ca'u t6 chuc du'<;1c hlnh thanh thfch ung voi cac giai phap chie"n lu'<;jc; khi thay d6i cac giai phap thl
co ca'u t6 chuc cffn du'<;1c xem xet, danh gia d~ thie"t ke" lc:ti nh~m duy trl co ca'u t6 chuc hfi'u hi~u
• Qua vi~c nghien cau moi tntiJng n<)i b<), rut ra diim m(;mh, diim ytu cila nganh
nang sua't, vi the" cc:tnh tranh, phat tri~n vi~c lam, cong ngh~ tien tie'n vv
Sau khi hlnh thanh cac mvc tieu dai hc:tn thl mf:lc tieu ngdn hc;m du'<;1c tie'p tvc xay dl)'ng Cac illl}C tieu nga:n hc:tn la cac illl}C tieu ClJ th~, dinh lu'<;jng Cac ml}c tieu nga:n hc:tn nay du'<;1c giao cho tung b() ph~n thl)'c hi~n sau khi da du'<;1c xem xet trong slf phu h<;1p voi mvc tieu dai hc:tn
the' Ia he"t sue cffn thie"t khi moi tru'ong thay d6i Mvc tieu cua chung ta la
5
Trang 11phai d~ dang thay ddi tntoc slf bie'n d<)ng cua moi tntong Nhu' v~y nganh moi CO th~ dap ung du'<JC theo moi tru'ong, luon theo dung, theo lqp tie'n dQ phat tri~n cua thi tru'ong Khi c6 nhung bie'n d<)ng d9t xu~t nganh v§:n c6 th~
giu vung vi trf cua minh
4 De ra cac ghii phap chie'n biqc d~ thtfc hi~n ID\IC tieu tren
'
Tom l{li, Vi~c xay dlfng cac giai phap chie'n lu'<Jc cffn nghien cuu moi tru'ong ben ngoai tac d9ng de'n ho£.1.t d<)ng cua nganh Da - Giffy TP.HCM, moi tru'ong n9i b9 nganh Da - Giffy TP.HCM Tu d6 xac dinh mvc tieu cffn d£.1.t du'<;:lc trong tu'dng lai va nhi~m V\1 cua nganh Da- Giffy TP.HCM Tren
cd sa mvc tieu va nhi~m V\1 dad~ ra, xay dlfng cac gicH phap chie'n lu'<Jc d~
thlfc hi~n mvc tieu Hiu dai cua nganh
Til VAl TRO CUA NGANH DA • GIA Y TRONG Slj PHAT TRIEN KINH TE
XA H(H T~I TP.HCM
Da - Giffy Ia nganh cong nghi~p khong th~ thie'u trong doi s6ng kinh te'
- xa h9i cua nhan lo£.1.i, vi day la nganh cung c~p tu' li~u tieu dung thie't ye'u cho con ngu'oi d cac nu'oc dang phat tri~n nhu' Vi~t nam, nganh da- Gi~y cang c6 m9t vi trf quan tn;mg trong phat tri~n kinh te'- xa h<)i
Tren dia ban TP H6 Chi Minh, nganh Da - Giffy d6ng vai tro quan tr9ng trong phat tri~n cong nghi~p n6i rieng, phat tri~n kinh te'- xa h9i n6i chung C6 th~ di~m qua vai tro cua nganh Da- Giffy a m9t s61Inh vlfc kinh te'- xa h9i cd ban va tieu bi~u sau day
Trong nhung nam qua nganh Da - Giffy d£.lt du'<Jc t6c d9 tang truang kha cao, binh quan 121,1% trong thoi gian tu nam 1996-2003, cao hdn t6c d9 tang truang binh quan nganh cong nghi~p thanh ph6 (114,77%) Vi v~y
ty trQng da - giay khong ngung tang trong gia tri san xu~t cong nghi~p
thanh ph6, g6p phffn thuc d~y cong nghi~p thanh ph6 tang truang va di~u d6 cling c6 nghia la g6p phffn thuc d~y tang truang GDP cua thanh ph6 S6li~u
th6ng ke cho tha'y, nam 2000, gia tri san xu~t nganh Da- Giffy chie'm 11,6% gia tri san xu~t cong nghi~p che' bie'n thi nam 2003 da chie'm 14,7%; dung thu hai v~ ty trQng trong gia tri san xu~t cong nghi~p ( chi sau nganh cong
T6c d9 tang truang cao cua nganh Da- giay khong chi d6ng g6p ngay cang IOn vao tang truang GDP cua thanh ph6 rna con lam tang kha nang
chie'm linh thi tru'ong da- giay n9i dia; thoa man ngay cang t6t hdn nhu cffu
dang tang r~t nhanh v~ san ph~m da- giay cua ffiQi tffng lOp dan cu'; g6p phffn nang cao 16i s6ng van minh trong xa h<)i Nhu' v~y, slf phat tri~n cua
Trang 12ngfmh Da - giay khong chi g6p phffn tich clfc vao vi~c md r(>ng thi tntong n(>i dia, rna con g6p phffn hlnh thanh van minh v~ mc}c
San phffm cua nganh hi~n nay chu ye'u Ia ph1:1c V\1 xua't khffu, doanh thu xua't khffu chie'm 84,8% trong t6ng doanh thu tieu th\1 san phffm, san phffm cua nganh da xua't khffu sang 80 mtoc tren The' giOi Kim ng<;tch xua't khffu Ion va gia tang; thi tntong xua't khffu khong ngli'ng md r(>ng Ia minh chung v~ vai tro cua da- giay trong vi~c phat tri~n ngo<;ti thu'dng va d6ng thoi vli'a g6p phffn tich clfc vao vi~c thlfc hi~n din bAng "d(>ng" v~ ngo<;ti
thu'dng, tang thu ngo<;ti t~ cho ngan sach nha nu'oc; vli'a g6p phffn quan tr~mg
vao qua trlnh h(>i nh~p kinh te' qu6c t~ cua kinh te' Vi~t nam n6i chung, kinh te' thanh ph6 n6i rieng
Do dc}c di~m cua nganh Da - giay la sii' d1:1ng nhi~u lao d(>ng, khong doi hoi trlnh d(> cong ngh~ cao Vl v~y phu h<;1p voi trlnh d(> nguoi lao d(>ng, trlnh d(> ky thu~t chung, cd sd h<;t tffng ky thu~t cua Vi~t nam Do d6 slf phat
va khuye'n khich dffu tu' trong nu'oc Nghia la dung d g6c d(> huy d(>ng, khuye'n khich dffu tu', slf phat tri~n cua nganh Da - giay t<;to ra kha nang thu hut, khuye'n khich dffu tu' cad trong nu'oc l~n ngoai nu'oc Nho v~y g6p phffn
vai tro quye't dinh de'n phat tri~n kinh te'- xa h(>i
trong IInh vlfc san xua't da- giffy, trong d6 c6 46 doanh nghi~p c6 v6n dffu tu' nu'oc ngoai, 12 doanh nghi~p nha nttoc, 108 cong ty c6 phffn - TNHH -DNTN
Giai quye't vi~c lam, ch6ng tha't nghi~p Ia m(>t trong nhfi'ng nhi~m Vl) hang dffu cua Nha nu'oc Vl giiii quye't vi~c lam, ch6ng tha't nghi~p vli'a c6 y
nghia kinh te' cao, vua mang tinh xa h()i sau r()ng Cong nghi~p Da- giffy la nganh sii' d1:1ng nhi~u lao d(>ng; khong doi hoi nguoi lao d(>ng phai c6 trlnh d(> cao Vi~t nam n6i chung, thanh ph6 HCM n6i rieng, trlnh d() cua ngu'oi lao d(>ng nhln chung con tha'p; lao d()ng chua qua dao t<;to chie'm ty tn;mg Ion trong t6ng lao d()ng xa h()i Do d6 slf phat tri~n cua da- giay d6ng nghia voi
dang lam vi~c t<;ti 1.290 doanh nghi~p, chie'm 19,67% lao d(>ng cua toan nganh cong nhi~p TP.H6 chi Minh (dung thu 2 v~ chi tieu lao d(>ng sau nganh may)
7
Trang 13Ngoai nhil'ng IInh vgc th~ hi~n n6i b~t vai tro cua da -giay nhu' tren, con c6 th~ d~ dang nhln thffy m()t di~u Ia trong n~n kinh te', khong c6 nganh kinh te' nao t6n t~i bi~t l~p, rna tfft ca cac nganh kinh te'- ky thu~t luon t6n
t~i trong mO'i quan h~ tac d()ng I§:n nhau Vl v~y Slf phat tri~n cua nganh nay
nganh c6 tO'c d() tang tru'dng cao, ty tr9ng IOn trong gia tri san xufft cong
d6 g6p phffn vao chuy~n dich co c!u nang nghi~p va nang cao chfft lu'<Jng
TO'c d() tang 16,33 16,15 8,56 17,03 20,57 tru'dn_g (%)
2 GTSX thgc te' 6.376,9 7.028,5 8.499,4 11.182,2 13.685,9 (tr.d)
nganh CN (%)
3 T6ng so ""' lao 103.088 133.029 138.205 157.092 174.400 d()ng (ngu'oi)
T1 1~ so voi LD 17,51 19,64 19,00 19,15 19,67 nganh CN (%)
Ngu6n: Nien giam th6ng ke TP.HCM cac'nam 2001, 2002, 2003
Trang 14CHUONGII THVC TR~NG Iio~ T DONG cuA NGANH DA -GIA v TP.HCM
TRONG TH(H GIAN QUA
1 KET QUA sAN XUAT KINH DOANH
1 Gia tri SXCN Tri~u d6ng 8.499,4 11.182,2 13.685,9
2 Doanh thu Tri~u d6ng 1.638,9 1.662,8 1.752,6
3 San ph~m chu ye'u
- Giay dep cac lo~i Tri~u doi 232.359 270.000 327.483 + Giffy th~ thao " 96.809 132.600 183.601
- Tui, ccli p cac lo~i 1000 cai 12.428 13.810 14.239
1 Thqc tr~ng v~ nang lqc san xua't
1.1 Nang 11/c san xuilt giay va dU da
Bang 1: Nang life san xua't giffy va d6 da Vi~t Nam de'n nam 2003
2 C<ltp, tui xach cac lo~i (1000 cai) 31.300 32.000 33.700
3 Da thu{>c thanh phffm (1000 sqft) 15.100 17.000 25.000
Ngu6n : Hi~p hqi Da - Gidy Vi~t Nam
Ghi chu : Cac lor;zi khac bao g6m : gidy da va sandal
2003 436.644 244.802 28.645 87.423 75.774 34.774 28.125
Trang 15• T6ng nang hfc to~m nganh Ia 510 tri~u doi giffy dep trong d6 :
- Qu6c doanh trung u'dng va dia phu'dng: 34,1 %
- Ngoai qu6c doanh (chu'a k~ cac h() ca th~) : 19,5%
-Lien doanh va 100% v6n nu'oc ngoai: 45,8%
1.1.1 Nang lf!c san xullt phan thea chung lagi san phdm
- Giay vai :Nang hfc san xua't I~ 57,274 tri~u doi, chie'm 11,23% t6ng nang llfc san xua't toan nganh; t~p trung chu ye'u (J cac doanh nghi~p qu6c
doanh ( chie'm 68,6%)
- Giay th~ thao : Nang llfc san xua't la 274,390 tri~u doi, chie'm 53,80% t6ng nang llfc san xua't toan nganh, nhu'ng cho de'n nay theo tie'n d9 thlfc hi<%n v6n dffu tu' moi d~t 63% cong sua't (so voi gia'y phep dffu tu')
- Giay nfi' : Nang llfc san xua't la 95,45 tri<%u doi, chie'm 18,72% t6ng nang llfc san xua't toan nganh, t~p trung phffn Ion (J cac doanh nghi<%p ngoai
qu6c doanh (73,9%) Rieng khu vlfc lien doanh va 100% v6n nu'oc ngoai khong c6 dlf an nao
- Dep cac lo~i : Nang llfc san xua't la 82,886 tri~u doi, chie'm 16,25% t6ng nang llfc san xua't toan nganh, chu ye'u do khu V\l'C ngoai qu6c doanh va khu V\l'C dff U tu' nu'OC ngoai san xua't ,
(khong k~ hang nghin h() san xua't va tieu thv n()i dia)
1.1 2 N iing [f!c san xutft phan thea dja phLtang va vung liinh th6
Bang 2: Nang llfc san xua't giffy phan theo dia phu'dng va vung lanh th6 TEN DJA PHl1<1NG NANG Ll)'C (1.000 doi) TY Lt (%)
Ngu6n: Hi~p hqi Da- Gitiy Vi~t Nam
Do dc:tc di~m cua nganh la sll' dvng nhi6u lao d()ng, doi hoi cao v6 cha't lu'<jng san ph~m, m~u rna va thoi gian giao hang, cffn du'<jc t6 chile san xua't (J nhfi'ng ndi c6 di6u ki<%n giao thong thu~n l<ji, t~i cac thanh ph6 IOn, khu cong nghi~p IOn, vi v~y thoi gian qua S\1' phat tri~n va mCJ r()ng san xua't
Trang 16giay dep t~p trung chii y<5u a TP.HCM, E>6ng Nai, Ha N9i, Haiphong, Blnh Dudng, E>a Nang, vv Tuy nhien slf phan b6 con mang tinh tlf phat, chua t~p trung quy tl) v~ m9t m6i nen ra't kh6 khan trong quy hoc,tch va phat tri~n
1.2 Niing [ljc san xu{{t nguyen phy lifU
1.2.1 Thlfc tn;mg san xufft cung ang nguyen phf:t li~u cho ngimh da - gia'y
hi~n nay
Thlfc trc,tng cung ling nguyen v~t li~u cho nganh da gi~y va d6 da hi~n nay dang bi ph\1 thu9c qua nhi~u v~ nguyen li~u, h6a cha't, may m6c, phv tung, th~m chi ca m9t s6 chi ti<5t dinh hlnh tu nuoc ngoai Khach hang la nguoi d~t hang d6ng thoi la nguoi cung ling nguyen v~t li~u Do d6 lam ma't
di ra't nhi~u l<;Ji th<5 v~ nhan cong re, v~ st;( u'u dai do thi truong cac khu vt;(c phat tri~n dua lc,ti, v~ da dc,tng san phffm
nganh gi~y, dep Vi~t nam moi chi chu y phat tri~n san xua't ch<5 bi~n cac chi
deo va cac loc,ti h6a cha't chuyen dung khac Con cac loc,ti v~t li~u cho mil
chuyen dung cho gi~y, ngay ca cac loc,ti da thu9c tu gia sue c6 sung cling chua du<;Jc quan tam dung mlic; Chua tc,to ra moi truong dii tin c~y d~ khuy~n
khich nuoc ngoai vao d~u tu d linh vt;(c nay Hdn nfi'a chinh sach thu~ hi~n nay dang khuy<5n khich nh~p khffu nguyen li~u lam hang xua't khffu hdn la d~u tu san xua't chung trong nuoc N~u khong dffy nhanh vi~c n9i dia hoa tren mlic 35% s6 nguyen li~u c~n su dvng cho tung loc,tigi~y, nha't la gi~y th~ thao va gi~y nil' thl trong vai nam toi kh6 h9i dii cac di~u ki~n d~ hudng u'u dai chung v~ thu~ quan ciia m9t s6 thi truong giau ti~m nang khac ngoai
thi truong EU
Bang 3 : Nhu cdu nguyen ph1Jii~u cho nganh da -gidy ca nli8c
Ngu6n: Hi~p hl)i Da- Giay Vi~t Nam
Ghi chu : TP.HCM chie'm khoang 49,31%
Trang 17Nam 2003, nganh Da- Giffy da san xua"t 346,6 tri~u doi giffy dep cac
tang dong gop cho nha nu'oc chi chie'm khoang 20% Hi~u qua kinh te' nhu'
v~y la tha"p do nganh Da - giffy Vi~t Nam chii ye'u v~n la ho~t d<)ng theo phu'ong thuc gia cong va con ph\1 thu9c r~t nhi~u vao dO'i tac Lqi the' san co chii ye'u hi~n nay ciia nganh la vi tri dia ly, tai nguyen va d~c bi~t la lao d9ng, vi v~y ra"t d~ bi ma"t u'u the' khi co sl,l' c~nh tranh gay g~t ciia nhfi'ng nu'oc lang gi~ng cung di~u ki~n
Kho khan IOn nh~t hi~n nay ciia nganh la khau dam bao cung c~p dffy dii nguyen li~u voi cha"t lu'qng cha"p nh~n du'<Jc Cac nguyen v~t li~u cffn thie't co th~ du'<Jc du'<Jc chia thanh 6 nhom chii ye'u g6m : Da, vai, gia da, de' giffy, cao su, phl,lli~u
1.2.2 Da
• Thf!c trr;mg
d Vi~t Nam, hi~n nay nganh thu9c da va san xua"t da vo cung ye'u kern, muc tieu thl,l r~t th~p, chu'a th~ so sanh voi cac nong san hang dffu Nam 1997 Vi~t Nam da xua"t tren 6 tri~u USD da sO'ng va da tho so thu<)c, san xua"t khoang 6,7 tri~u Sqft da thu9c (trong do gia cong cho nu'oc ngoai 2
thu chua toi 500 d d6ng- tu'ong du'ong gffn 40 tri~u USD
Theo B9 Cong nghi~p, m6i nam nu'oc ta v~n phai nh~p khffu khoang 6
Hang nam, Vi~t Nam chi co th~ cung ca"p 5.000 ta"n da bo va 100 ta"n
da trau, nhu'ng ngu6n nguyen li~u n9i dia khong du'<Jc t~n dl,lng rna dung d~
xua"t kh~u trong khi gia tri xu~t kh~t;t tha"p; 60% ngu6n da nay du'<Jc xua"t
san xua"t san phffm xua"t kh~u
Bang 4 : Nang ll,l'c san xu(t da thu9c tinh de'n nam 2003
Thanh ph~n kinh te' Nang h;tc Til~ Sanlu'«;tng
Ngu6n: Hifp h9i Da- GiJ.y Vift Nam
Trang 18Cac cd sd thu()c da tu' nhan c6 slf tie"n b() dl;ic bi~t trong vi~c san xua't
thu()c da tu' nhan C1 qu~n 11 - TP.HCM tc;to thanh m()t lang ngh~ ki€u Y, cling h<Jp tac hd tr<J nhau do thie"u v6n va thie"t bi, hQ phat tri€n ca v~ s6lu'<Jng l§:n cha't lu'<Jng san phffm g6p phffn dang k€ vao slf tang tru'dng ciia nganh thu()c
da Vi~tNam
Nhln chung tu nam 1990, nganh cong nghi~p thu()c da nu'oc ta da chu trQng md r()ng san xua't b~ng each lien doanh voi nu'oc ngoai dffu tu' them rna y m6c thie't bi d€ nang cao san lu'<Jng va cha't lu'<Jng da thanh phffm, t~n
dvng t6i da ngu5n nguyen li~u trong nu'oc
Trinh d() trang thie"t bi nganh thu()c da Vi~t Nam thu()c the" h~ moi, phffn IOn du<Jc dffu tu' sau nam 1990- 1991 khong thua kern cac nu'oc trong khu VlfC, CO kha nang san xufit du'<Jc hffu he"t cac ml;}.t hang da chfit lu'<Jng t6t
Tom lr;zi, v~ nang llfc va thie"t bi nganh thu()c da Vi~t Nam dii sue dap ling nhu cffu san xua't va xua't khffu ciia nganh giffy Vi~t Nam, nhu'ng hi~n
nay cha't lu'<Jng da thu()c ciia Vi~t nam chu'a dc;tt yeu cffu san xua't giffy sang cac nu'oc xu lc;tnh Con da nho, b~ ml;it xa'u do khau chan nuoi, gie"t m6, l()t
da va bao quan da s6ng chua dung ky thu~t, vl v~y cac Cong ty san xua't giffy chua th€ ky cac h<Jp d5ng ban giffy da theo hlnh thuc mua nguyen li~u
ban thanh phffm d Vi~t Nam hi~n nay chi c6 hai ndi san xua't da thu()c dc;tt yeu cffu xua't khffu la Cong ty Da Meko C1 Cffn Tho va Cong ty Da SaiGon Nhu'ng Cong ty Da Sai Gon hi~n nay chii ye'u Ia san xua't gia cong, vl san phffm ciia Cong ty ban C1 thi tru'ong trong nu'oc khong cc;tnh tranh du'<Jc voi cac co sC1 tu' nhan v~ gia ban ml;ic du cha't lu'<Jng da t6t han Cong ty Da Meko thl cong sua't nho nen khong dap ling du'<Jc nhu cffu ciia cac doanh
phffn IOn la do Doanh ngi~p Hung Thai san xua't, gia ban re han da ciia Cong ty da Meko nhu'ng cha't lu'<Jng da khong dc;tt yeu cffu san xua't giffy da xua't khffu
• Nguyen nhan: Nganh thu()c da Vi~t Nam n6i chung va TP.HCM n6i rieng phat tri€nye"u kern chii ye"u do cac nguyen nhan sau :
- San xua't don le khong tc;to nen sue mc;tnh t6ng h<Jp
- Chua c6 vung nguyen li~u thlfc slf cho thu()c da : Hi~n nay the" giOi dang trong cho vao slf phat tri€n dan bo C1 cac nu'oc dang phat tri€n d€ bu vao lu'<Jng nguyen li~u thie"u hvt cho nganh thu()c da Nhu'ng C1 Vi~t Nam ky
lu'<Jng da kern
Trang 19- Trlnh d() cua d()i ngil nhan hfc con ye'u kern : Chua coi trong vi~c
dao t(_tO d()i ngil ky ·su, cong nhan lanh ngh~, d()i ngfl nay ngay cang giam di
so voi each day 10 nam Cac chuyen gia UNIDO cho r~ng ngh~ thu()c da doi hoi phai CO Slf ke't h<Jp giil'a cong ngh~, khoa hQC va ngh~ thu~t
- Vai tro mo nh(.tt cua cac nha ho(.tch dinh chinh sach : Nganh thu()c da con ye'u v~ thi tnl'ong, thie'u nhil'ng chinh sach kinh t€ khuye'n khich va chua
c6 m()t cd cfiu t6 chuc quan ly doanh nghi~p uy€n chuy€n va linh ho(.tt CJ Vi~t Nam chua c6 slf bao h() m~u dich cho cong nghi~p thu()c da, trong khi vfin d~ nay d~u du'<Jc cac nuoc tren the' gioi quan tam
- Slf ye'u kern trong t6 chuc san xufit va quan ly : Do tinh chfit cua vi~c
cung cfip da nguyen li~u, do dc}c tinh c~n trQng trong nhi~u cong do(_tn keo dai nen nganh thu()c da khong chfip nh~n nhil'ng gi con t6n t(.ti cua cd che'
t~p trung, quan lieu, bao cfip
1.2.3 Vdi
• Thlfc trr;mg
Nganh d~t hi~n nay v~n chua du kha nang cung cfip nguyen li~u d~u
vao cho nganh gi~y mc}c du nang llfc nganh d~t trong nuoc rfit IOn (450 tri~u
met viii thoi, khong k~ 350 tri~u met do cong ty nuoc ngoai san xufit; 15.000 tfin san ph~m d~t kim) Vi~t Nam c6 th€ san xufit cac lo£.ti viii b(.tt 100% coton, vai calico dung d€ lam ph~n tFen cua gi~y vai va gi~y th€ thao cfi'p thfip, viii 16t Cac cong ty cung cfip viii cho nganh gi~y chu ye'u la Cong ty
D~t b(.tt cong ngi~p Ha N()i, cong ty d~t 19/5 (Ha N()i), cong ty d~t 8/3 (Nha Trang) Tuy nhien cac Cong ty nay chua d~t duqc cac lo(.ti vai dc}c trung cung cfip cho nganh gi~y, chua da d(.tng v~ chiing lo(.ti VI v~y ne'u san xufit
• Nguyen nhan
- Ngu6n nguyen li~u cho nganh d~t trong nuoc khong dap ling duqc
nganh d~t Vi~t Nam thuong xuyen phai chiu sue ep nc}ng n~ cua vi~c tang gia nguyen li~u tren the' gioi Vi~t Nam c6 di~u ki~n thu~n l<Ji hdn cac nuoc trong khu vlfc v~ tr6ng bong, c6 th€ cung cfip khoang 10.000 tfinlnam nhung
thie't bi hi~n c6
- Nhin chung, may m6c thie't bi rfit l(.tc h~u, tren 50% thie't bi da sli' dt;mg tren 20 nam chfit luqng kern, hu hong nhi~u, nang sufit thfip, chfit luqng san ph~m kern, tieu hao nguyen li~u nhi~u nen gia thanh san ph~m
cao; Chfit luqng sqi san xufit ra chi d<;tt 90% - 70% uster (muc thfip nhfit cua the' gioi); Cong ngh~ cua nganh d~t rfit l<;tc h~u, chi khoang 20% s6 may
Trang 20m6c thie't bi d~t trlnh dQ tu'dng du'dng voi cac mtoc trong khu vl;t'c, thie'u cong
1.2.4 Gid da
• Thlfc tn;mg
M6i nam nganh Da- Giffy phai nh~p khffu tu 80-100 tri~u USD da cac
giffy vai Gia tri gia da chie'm ti tr9ng 70% t6ng nhu cffu nguyen li~u cho san xua't giffy
llfc 50 tri~u met/nam, trong d6 90% s6 doanh nghi~p t~p trung d TP.H6 Chi Minh
Simili pht;tc vt;t cho nganh giffy ban tren thi tru'ong phffn IOn nh~p khffu
tu Dai Loan Simili san xua't t~i Vi~t Nam thu'ong cling va it chiu nhi~t nen khong dung du'qc cho cong ngh~ htu hoa Vi~t Nam c6 th€ san xua't du'qc
thao, nhu'ng vi san lu'qng it va m~u rna thay d6i lien tt;tc nen cac doanh
1.2.5 Dt gia'y
va d~m mfii cho mfi giffy Nhi~u chi tie't dinh hlnh d€ Iil:p ghep vao giffy th€ thao va giffy nu cfing dang phai nh~p kh~u
- Cac doanh nghi~p giffy c6 100% v6n dftu tu' nu'oc ngoai tu 7 tri~u
USD trd len d~u c6 cac day chuy~n san xua't du'qc cac lo~i de' cffn thie't k€
- Ngoai cac doanh nghi~p tren, phffn IOn cac doanh nghi~p giffy khac trong nu'oc moi chi tl;t' cung ca'p du'qc cac lo~i de' thuffn cao su, TPR, m()t
phffn ta'm EVA nd x6p cho gifty th€ thao
s6 doanh nghi~p da dftu tu' cong ngh~ can luy~n cao su d€ san xua't cac chi
Trang 21tie't va de' giff y tu cao su cilng nhu' tu nhlfa DO'i voi cac san ph~m gia cong, v~t tu' nao Vi~t Nam c6 th~ san xufft du'<;jc, cac doanh nghi~p khuye'n khich dO'i tac mua t~i Vi~t Nam d~ du'<;1c hu'dng u'u dai v~ thu€ va khong hi d()ng
Bang 5 : Nang h.fc san xu~t d~
Dan vi : trieu doilniim
Trong d6 Qu6cdoanh Ngoai qu6c DNc6v6n doanh TW dia phu'dng ·doanh d~u tu'NN
- E>€ ep cao su 71,260 12,100 22,900 18,660 17,600
- E>S nhlfa 119,600 20,000 8,000 26,000 65,600
Ngu6n: Tifng Cong ty Da- Gidy Vi~t Nam
Nang h;t'c san xufft de' toan nganh la 212,060 tri~u doi, trong d6 :
- Qu6c doanh trung u'dng : 32,10 tri~u doi, chie'm 15,14%
- Qu6c doanh dia phu'ong : 32,90 tri~u doi, chie'm 14,57%
- Ngoai quO'c doanh : 64,66 tri~u doi, chie'm 30,49%
- 100% vO'n nu'oc ngoai va lien doanh: 84,40 tri~u doi, chie'm 39,80%
1.2.6 Cao su
Cao su la lo~i nguyen li~u du'QC dung trong nganh giffy d~ san xufft cac chi tie't de' giffy, keo dan, Trong qua trlnh che" bie'n cac chi tie't de' giffy, cao su du'<;1c phO'i tr()n voi m()t sO' phv gia khac d~ c6 du<;1c tinh nang mong mu6n Vi~t N am la m()t trong nhung nu'oc san xufft nhi~u cao su tl)' nhien a
khu vl)'c Dong Nam A, vl v~y tfft ca cac nha dffu tu' nu'oc ngoai vao Vi~t Nam d~u t~n dvng ngu6n nguyen li~u nay
Rieng lo~i cao su t6ng h<;1p thu'ong dung SBR (Butadien Styren Rubber), BR (Butadien Rubber) va cac latex t6ng h<;1p dung d~ can dup vai cac doanh nghi~p phai nh~p kh~u hoan toan
1.2.7 PhT:tli~u
nguyen phv li~u cho nganh giff y rna chu ye"u do m()t sO' doanh nghi~p tu' nhan san xufft cung ling voi sO' vO'n dffu tu' nho nhu' d~t mark, in mark, day giffy, khoen tan, Con cac nguyen phv li~u doi hoi vO'n dffu tu' Ion thu'ong
do nhung cong ty c6 vO'n nu'oc ngoai cung ling, sO' lu'<;1ng nhi~u chfft lu'<;1ng
5n dinh, gia cao, h9 thu'ong cung ling cho cac cong ty lien doanh ho~c cong
ty c6 100% vO'n nu'oc ngoai san xufft giffy nhu'ng cong sufft chua dap ling du nhu cffu
Trang 22E>~ nganh gi~y Vi~t Nam phcH tri~n vfi'ng chile va tlf chu, cac nha lanh
d~o nganh ra't quan Him d~n cac dlf an san xua't nguyen phl.J li~u cho nganh
gi~y Vi~c' tang mtl'c sll' dt;tng nguyen v~t li~u trong nu'oc d~ d~t tren 50%
ham lu'<Jng nguyen v~t li~u c6 xua't xU' t~i Vi~t Nam khong nhfi'ng t~o them
thtl' 3, khi d6 cac san phffm gi~y san xua't t~i Vi~t Nam se c6 kha nang c~nh
tranh tren thi tru'ong EU va Bile My
Vi v~t tu' d~ san xua't giay th~ thao va gi~y nfi' phai nh~p khffu rna v6n
cua cac doanh nghi~p Vi~t Nam con h~n ch~ nen hi~n nay ph~n IOn cac
doanh nghi~p gi~y chi san xua't gia cong
1.3 Danh gia vi nang ltjc thtjc te'huy,dQng
Bang 6 : M()t s6 san pham chu ye'u cua nganh Da -Gidy Vi~t Nam
Ngu6n: Hi~p hi)i Da - Gidy Vi~t Nam
So voi nang hfc, san lu'<Jng gi~y vai thlfc t~ nam 2003 chi d~t 50,01%
cong sua't, gi~y th~ thao d~t 89,22% cong sua't, gia'y nfi' d~t 81,59% cong
sua't va da thUQC d~t 47,1% cong sua't Rieng san lu'<Jng tdi c~p thlfc t~ g~n
d~t cong sua't hi~n c6
• Nguyen nhfin
- Ddi wJi gia'y dep :
+ MQt s6 doanh nghi~p d~u tu' nhu'ng khong c6 ddn hang (do d6i tac
chi h<Jp tac giai do~n d~u d~ ban may sau d6 tim each rut lui) MQt s6 doanh
phffm; M9t s6 doanh nghi~p khac do quan ly y~u, cac san phffm san xua't ra
cha't lu'qng kern nen·ma't khach hang, Cac doanh nghi~p d~u tu' con manh
mun, khong c6 k~ ho~ch dftn d~n c~;nh tranh va gianh gi~t ddn hang l~n
nhau
·.J
Trang 23+ Ngoai ra m<)t s6 doanh nghi~p khong chuy€n dtSi kip trong co ch€ kinh t€ thi tntong, dffu tu' khong d6ng bQ, san xua"t khong c6 hi~u qua d~n
de"n khong khai thac du'<Jc he"t cong sua"t da dffu tu'
- Dffi wJi da thuqc thimh phtlm :
+ Cha"t lu'<jng da nguyen Ii~u va phu'ong thlic t6 chlic gie"t m6 cung ca"p cho cac doanh nghi~p thu<)c da ye"u nen cha"t lu'<jng da thanh phftm khong dap ling du'<Jc yeu cffu cho nganh giffy
+ E><)i ngtl can b<) ky thu~t chu'a du'<jc cac doanh nghi~p thu<)c da sli' dl;lng Va dai ngQ thoa dang, chu'a t(_I.O du'<jc Slf giin ke"t lau dai d6'i VOl doanh
hu'dng Ion de"n vi~c sli' dvng he"t nang llfc hi~n c6
+ Thie"u trim tr9ng v6n htu d<)ng d€ thu mua ho~c nh~p khftu (khi cffn thie"t) nguyen li~u da dam bao cho san xua"t da thanh phftm c6 cha"t lu'<jng va dap ling du'<jc nhu cffu cua tieu dung trong nu'oc va xua"t khftu
+ B9 may quan ly c6ng k~nh, chi phi quan ly cao d~n de"n gia thanh san phftm da thUQC cao, h().n ch€ tfnh C().nh tranh tren thi tru'ong va san phftm khong tieu thv du'<Jc, kha nang khai thac nang llfc da dffu tu' tha"p
- Do'i wJi nguyen li¢u khdc cho ngimh gia'y : Cac nguyen phv Ii~u 11-hu de" giay, vai b6i, de" trong, g6t giffy ctlng nhu' m<)t s6 bQ ph~n phlJ tung, giao
thlfc t€ cua cac doanh nghi~p san xua"t giffy nen d~u khai thac du'<jc t6i da nang h)'c hi~n c6
- Dffi wJi tui, c(ip cdc lor;ti : Cac doanh nghi~p ho~c cac xu'dng san xua"t du'<jc dffu tu' du'oi hlnh thlic gia cong hoi;i.c tlf san xua"t va tren co sd don d~t
hang da du'<jc ky ke"t nen hffu he"t cac doanh nghi~p khai thac du'<jc t6i da nang hfc da dffu tu'
2 Thtfc tr~ng v~ trlnh de) may moe thie't bf, cong ngh~
2.1 Trinh dl) may moe thitt hi, cong ngh~ trong linh v(lc san xuiit giily, ad
da
Do c6 nhtl'ng h().n ch€ v~ trlnh d9 quan ly, kha nang tai chinh va trlnh
dQ tay ngh~ cua ngu'oi lao d<)ng, hffu he"t cac day chuy~n thie"t bi d~u nh~p
khftu tu Han Qu6c va E>ai Loan theo cong ngh~ bang tai dai, t6c d<) ch~m va
it ke"t h<Jp du'<Jc nhi~u cong nhan tren m<)t dffu may Cv th€ nhu' sau :
2.1.1 Cdc thie't bj trong cong doq,n pha edt nguyen li¢u
- Thie"t bi cua cong do(_ln pha ciit hi~n nay d nu'oc ta thUQC lo().i trung blnh tien tie"n trong khu vlfc, chu ye'u sli' dvng cac lo().i thie"t bi ch~t thuy h)'c khtS r<)ng du'<Jc san xua"t t().i Han Qu6c, E>ai Loan tu 5 - 15 nam trd l'.li day Ngoai ra con khoang 5% thie"t bi ch~t cua Nga, CH Sec
Trang 24- Cac thie't bi dung d~ pha cil:t c6 trlnh d9 co khi h6a cao, tuy chua du'<Jc tg d9ng h6a nhu' cac lo~i thie't bi the' h~ moi nhu'ng v~n dap ling du'<Jc yeu c~u cua san xufft san phffm n9i dia ctlng nhu' xufft khffu
- Tlnh tr~ng thie't bi ch~t cua nganh nhu' sau :
+ S6 may da sti' dl;lng til' 10 nam trd len: 5%
+ S6 may da sti' dl;lng du'oi 10 nam: 95%
Trong do : s6 rna y da sti' dl;lng du'oi 7 nam : 85%
2.1.2 Thiit bj trong cong doc;tn may nip
- Ctlng nhu' thie't bi pha cil:t, cac lo~i may may, may d~y ep, may gffp mep, d~u chu ye'u du'<Jc che' t~o t~i Dai Loan va han Qu6c tu 5-10 nam trd
l~i day, c6 tu6i thQ thffp M9t s6 cong ty da sti' dl;lng may may chuyen dung cua Nh~t Ban
- Tlnh tr~ng h~ th6ng may may cong nghi~p va may chuyen dung t~i
cac Xu'dng san xufft mfi gi~y nhu' sau :
+ S6 may da sti' dl;lng til' 10 nam trd len: 15%
+ s6 may da sti' dl;lng du'ot 10 nam: 85%
2.1 3 Thiit bj trong cong doc;tn go rcip
- Cac may go, may ep, may mai, chu ye'u du'<Jc che' t~o t~i Dai Loan
va han Qu6c M9t vai thie't bi don gian da bil:t d~u du'<Jc che' t~o trong nu'oc nhu' bang tai, thung sa' y' rna y boi keo,
- Tlnh tr~ng thie't bi cong do~n go rap:
+ S6 may da sti' dl;lng til' 10 nam trd len: H~u nhu'khong c.6
+ s6 rna y da sti' dl;lng du'oi 10 nam : g~n 100%
2.1.4 Cong doc;tn hocm thi~n: Du'<Jc thgc hi~n hoan toan bAng thu cong
2.2 Trinh d() may moe thie't hi, cong ngh~ trong linh vtfc thu()c da
Sau nam 1990 nganh Da da du'<Jc d6i moi trang thie't bi kha co ban M9t s6 doanh nghi~p da d~u tu' thie't bi cong ngh~ tien tie'n cua Y d~ c6 kha nang san XUfft cac m~t hang da thUQC da d~ng, ffiQt s6 doanh nghi~p chi d~U
tu' nhfi'ng thie't bi san xufft cac san phffm d~c chung (nhu' vang ho~c da trau)
v6n nen v~n con c6 m9t s6 doanh nghi~p d~u tu' thie't bi kern chfft lu'<Jng, chil:p va, thie'u d6ng bQ, thie'u nhfi'ng may m6c cd ban nen hi~u qua san xufft chua cao
C6 th~ danh gia chung thie't bi thUQC da cua nganh nhu' sau : khoang 40% s6 thie't bi c6 chfft lu'<Jng t6t, g~n 30% s6 thie't bi chfft lu'<Jng trung blnh
va hdn 30% s6 thie't chfft lu'<Jng kern, hu' hong, l~c h~u /
Trang 252.3 Tr'tnh df) may moe thitt bj, cong ngh? trong linh v(lc san xudt cljp, tui xach
Thie't bi san xua't c~p, tui xach moi du'QC m<)t s6 doanh nghi~p quan tam dft u tu' trong nhfi'ng nam gan day cling voi sl,l' chuy~n d6i cd che' Hft u he't tie't bi du'<;1c nh~p kh~u til' D~ti Loan va Han Qu6c (chu ye'u la may may cong nghi~p cac loc,ti)
Rieng cong doc:tn pha ca:t nhi€u doanh nghi~p khong sii' dvng may ch~t
tC;tp, cong nhan c6 tay ngh€ b~c 2 - 3 la c6 th~ tie'p thu va thl,l'c hi~n cac cong doc:tn trong day chuy€n san xua't
3 Danh gia hi~u qua dftu tu thie't hi, cong ngh~, nha xudng
3.1 Th(lc tr[Jng dilu tli vlw nganh thuf)c da
Tru'oc nam 1990 cong nghi~p thu<)c da cua Vi~t Nam d trong tlnh trc:tng may m6c thie't bi, ke"t ca'u nha xu'dng va cong ngh~ san xua't d€ cil ky, lc:tc h~u Til' nam 1990 de"n nay c6 8 doanh nghi~p qu6c doanh va hang chvc
cd sd thu<)c datu' nhan b~ng cac ngu6n v6 (v6n tl,l' c6, v6n vay, v6n ODA )
da tie'n hanh dftu tu' md r<)ng, dftu tu' moi, dftu tu' chi€u sau, d6i moi trang thie't bi, ky thu~t, nha xu'dng voi t6ng s6 v6n dftu tu' la 212,715 ty d6ng,
- Cai tC;LO va xay moi nha xu'dng : 36,050 ty d6ng
-May m6c thie't bi : 176,665 ty d6ng
V6n dftu tu' cho may m6c thie"t bi trong 7 nam qua· g6m : khoang 1,8
ty d6ng mua thie't bi trong nu'oc va 13,5 tri~u USD nh~p may cua nu'oc ngoai; Trang d6 cac doanh nghi~p qu6c doanh chie'm 70% t6n s6 v6n dftu tu' tren nhu'ng 99,6% lu'<;1ng v6n dung d~ mua thie't bi cua nu'oc ngoai
Bang 7 : Tflng vo'n dftu tu thie't hi, nha xudng cho thu()c da
D oo VJ ' h T? tzn y d~ ong
Lo~i hinh doanh nghi~p Tflngso'vo'n Trongd6
Dftutu Nha xu'dng Thie"t bi
Ngu6n: Ttlng Cong ty Da- Gidy Vift Nam
Voi vi~c dftu tu' 372 may cac loc:ti nh~p til' Y, Dai Loan, Han Qu6c, Phap, AnD<), vv nang hfc thu<)c da cua nganh tang til' 5.700 ta'n len de'n 15.300 ta'n da mu6i!nam Sau nam 1992 da thu<)c cua Vi~t Nam da c6 m~t
Trang 26t~i thi tntong EU, Nh~t ban, H6ng Kong, Han Qu6c, tuy voi s6Itt<;1ng con tha'p, chung lo~i chu'a phong phu M()t s6 cd sd thu()c da nhu' cong ty Da Sai Gon, lien doanh Tamico, Da Hung Thai, Tri~u Canh, da c6 nhung bu'oc tie'n nha y VQt V~ chfft lu'<;jng san phffm
Sau nam 1990, 3 doanh nghi~p qu6c doanh da d~u tu' xay dl;l'ng moi khoang 10.000 m2 nha xu'dng Cac doanh nghi~p khac chu ye'u Ia tu' nhan da sll'a chua, cai t~o, md r()ng nha xu'dng cfi du'<;Jc khoang 20.000 m2 H~u he't cac cd sd thu()c da d~u nAm t~i khu dan cu' dong due ho~c C1 trung tam thanh ph6, trong tu'dng lai c~n phai di doi
3.2 Tkt!c tr{lng atiu tll viw nganh giaY,, atJ da
Nganh gi~y, d6 da cfing nhu' m()t s6 nganh kinh te'"- ky thu~t khac g~p
khong it kh6 khan trong san xua't - kinh doanh du'oi tac d()ng cua cd che' thi
tru'ong, song cfing c6 m()t s6 thu~n l<;1i nha't dinh :
- La nganh c6 l<;1i the' xua't khff u, trvc tie'"p thu ngo~i t~ nen c6 kha nang nh~p thie'"t bi, nguyen li~u
- Voi lu'<;Jng v6n khong IOn v~n c6 th~ d~u tu' day chuy~n san xua't
cho m()t day chuy~n san xua't c6 cong sua't 600.000 doi/nam)
- C6 day chuy~n cong ngh~ tu'dng d6i ddn gian, g9n, c6 kha nang t~n
dl;lng nha xu'dng, kho tang cho san xua't
- C6 kha nang huy d()ng v6n til' cac ngu6n khac nhau
Tinh de'"n nay, t6ng s6 v6n d~u tu' la 5.968 ty d6ng, du'<;1c phan b6 nhu' sau:
- Cai t~o va xay moi nha xu'dng : 2.387,0 ty d6ng
Lo~i hinh doanh nghi~p T6ngs6v6n Trong d6
Ddutli Nha xu'dng Thie't bi
- Qu6c doanh trung u'dng 632,870 253,148 379,722
- Qu6c doanh dia phu'dng 988,670 395,468 593,202
-B~u tu' nu'oc ngoai 3.577',382 1.430,953 2.146,429
Ngu6n: T6ng Cong ty Da - Gia'y Vi~t Nam
21
Trang 273.2.1 Danh gia hi~u qud d&u tu thiit bi
Tu nam 1991, nganh gi~y - da tie'p nh~n slf chuy~n dich san xufft tu
cac mtoc thong qua sv h<Jp tac du'oi nhi~n hlnh thuc khac nhau (h<Jp tac san xufft, tlf d~u tu', lien doanh Va 100% vO'n nu'OC ngoai), du'QC d~U tu' cac day
d~u tu' tren 500 day chuy~n d6ng be) du'<Jc nh~p tu Dai Loan va Han QuO'c tlj
d~u tu', tnl ch~m tru d~n vao cong phi, ho~c phia dO'i tac cung cffp d~ gia
T6ng vO'n d~u tu' cho thie't bi san xufft gi~y, d6 da cac lo~i khoang 3.581 ty d6ng ( trong d6 lien doanh va 100% vO'n nu'oc ngoai chie'm 59,9%) Cac doanh nghit$p thlfc hit$n d~u tu' dung hu'ong, d~u tu' vung cha:c.Tuy nhien cfing con m()t sO' day chuy~n d~u tu' chu'a h<Jp ly, chu'a d6ng be) nen phat huy hit$u qua chu'a cao D~ dap ung nhu c~u cong nghit$p h6a, hit$n d~i h6a, thoi gian tOi c~n tie'p tvc d6i moi trang thit$t bi tien tie'n hdn, d~c bit$t d khau
thie't ke' m§:u m6t thoi trang, khau pha ·ca:t, g6 rap, hoan chinh
3.2.2 Danh gia hi~u qud ddu tu nha xuling
DO'i voi cac doanh nghit$p quO'c doanh va lien doanh chu ye'u t~n dvng cac CO Sd hit$n CO va cai t~O tu ht$ thO'ng kho tang cfi, chi CO rfft it mQt sO' doanh nghit$p moi d~u tu' trong vai nam g~n day moi c6 nha xu'dng khang trang, phu h<Jp voi vit$c b6 tri thie't bi cong nght$ Khu vlfc ngoai quO'c doanh sli' dvng nha xu'dng con cha:p va Rieng khu vlfc 100% vO'n nu'oc ngoai h~u
nhu' xay moi theo tieu chu§:n san xufft cong nghit$p voi quy mo h<Jp ly, khep kin san xufft trong ph~m vi doanh nghit$p
Tom Zt;Li tinh de'n nay cac doanh nghit$p da khffu hao m()t lu'<Jng IOn gia
khong c6 quy ho~ch va kh6 khan v~ 'vO'n, d m()t sO' doanh nghit$p v§:n con
3.3 Thtjc tr{lng dtlu tll vlw san xutft nguyen phyli?u
Chi tu nam 1995, do sv ki~m tra ch~t che v~ chung nh~n xufft xu, vit$c san XUfft nguyen phl}lit$U cho nganh gi~y moi ba:t d~u du'QC chu tn;mg quan tam, d~c bit$t la cac cd Sd san xufft de' giay gffp rut ra doi Vit$c phat tri~n
san xufft nguyen phl}lit$u du'QC thong qua cac hlnh thuc sau :
- Gia cong : Voi phu'ong thuc tlj d~u tu' hu'dng phi gia cong ho~c phia khach hang d~u tu' may m6c thie't bi va doanh ngjhit$p tra d~n brtng each tru
d~n vao phi gia cong, vv
'
Trang 28- Lien doanh : Ky thu~t, nguyen v~t li~u, tieu th1;1 san ph~m do phia d6i tac lo Khach hang thu'ong Ia cac doanh nghi~p lien doanh, 100% v6n nu'oc ngoai, doi khi ca doamh mghi~p qu6c doanh
- Doanh nghi~p 100% v6n nu'oc ngoai : Khach hang cua h9 thu'ong la cac doanh nghi~p lien doanh hay 100% v6n nu'oc ngoai
- Ttf san xua't kinh doanh : Phu'dng thuc nay thu'ong g~ p d cac doanh
Trong cac hlnh thuc dffu tu' tren, cac doanh nghi~p lien doanh va TNHH thu'ong c6 hi~u qmL
4 Danh gia thlfc tr~ng v~ vo'n san xua't ciia nganh Da- Gifty
Nhung nam qua tuy nganh da - giffy c6 t6c d9 phat tri~n cao v~ s6 lu'qng, cha't lu'qng, chung lo£,ti m~t hang, nhu'ng v~ tai chinh v~n g~p 'nhi~u
kh6 khan, cac doanh nghi~p trong nganh du'qc h6 trq ra't it tu nha nu'oc v~
v6n cho dffu tu' phat tri~n va ho£,tt d9ng san xua't kinh doanh (v6n htu d9ng) Hffu he"t cac doanh nghi~p phai ttf lo tu ngu6n vay ngan h£,tn, trung h£,tn cua ngan hang, vay d6i tac nu'oc ngoai voi phu'dng thuc tra ch~m, th~m chi phai s-ii' dl;lng ca v6n htu d9ng d~ dffu tu' nen h£,tn che" hi~u qua san xua't - kinh doanh
Phffn v6n vay tra ch~m tru dffn vao phi gia cong d6i voi cac doanh
(thong thu'ong sau 5 nam) Sau 5 nam cac doanh nghi~p c6 th~ tie'p t1;1c kha'u hao va s-ii' dvng ngu6n d6 d~ tai dffu tu' ( d6i moi thie't bi (J cac khau trQng ye"u)
Rieng v6n htu d9ng cho san xua't, chi cac doanh nghi~p nha nu'oc moi du'QC can d6i nhu'ng rfft it SO VOi nhu cff U, khu VtfC ngoai qu6c doanh Va lien doanh phai tv' lo hoan to an J:)a s6 cac doanh nghi~p san xua't giff y phai hfa ch9n phu'dng thuc gia cong, vl v~y hi~u qua kinh te" tha'p, cac lqi the" thl d6i tac du'qc hu'CJng (lqi the" trong can d6i dffu vao, lqi the" trong tieu thl;l san phffm, lqi the' nhan cong re, )
Nhung h£,tn che' tren da lam cho kha nang C£,tnh tranh cua cac doanh
4.1 Tht!c tr{lng vtfn atlu tlivlw san xudt giily dep va dti da
nen hffu he"t t£,ti cac doanh nghi~p giffy Vi~t Nam, VO'n cho nguyen v~t li~u
do phia d6i tac lo, Cac doanh nghi~p chi ph:ii can d6i m9t lu'qng v6n nha't dinh cho Vi~c ca.i t(_lO dffu tu' nha Xu'dng, tra ti~n lu'dng, chi phi V~t li~U phl;l,
Trang 29nghi~p san xua"t du'oi hlnh thuc mua nguyen li~u ban th~mh ph§:m l<;ti cffn m()t lu'<;:fng v6n dang k~ d~ chu§:n bi cac di~u ki~n cho san xua"t Nhfi'ng nam dffu moi chuy~n d6i cd che" cac doanh nghi~p con g~p nhi~u kh6 khan trong
quye"t cling voi sl;t' chuy~n d6i ho<;tt d()ng cua h~ tho"ng ngan hang, tin dvng
4.2 Thtfc tr{lng vffn dtiu tli viw nganh thu()c da
Cac doanh nghi~p thu()c da luon trong tlnh tr<;tng thie"u v6n M~c du
khu vl;t'c qu6c doanh trung u'dng, v6n htu d()ng chie"m 70% doanh thu nhu'ng
xet v~ eve b() v~n ra"t thie"u v6n lu'u d()ng vl nhfi'ng doanh nghi~p ngung san xua"t chie"m 40% so' v6n nay; Trude day T6ng cong ty Da- Giffy cling khong
n~m ba't d()ng vi san xua"t thua 16, khe dQng v~t tu', san phffm t6n kho Khu vlfc qu6c doanh dia phu'dng cling trong tlnh tr<;tng tu'dng tl;t' Cac doanh
4.3 Thtfc tr{lng von dtiu tli vao san xudt nguyen ph~ lifU
Cac doanh nghi~p san xua"t nguyen phL;t li~u thu'ong h<;:fp tac duoi hlnh thuc gia cong nen ph~n v6n thie't bi do phia d6i tac ung tru'oc, v6n lu'u d()ng cling do d6i tac chiu trach nhi~m chinh, cac doanh nghi~p Vi~t Nam chilo v6n cai t<;tO ho~c xay moi nha Xu'dng
5 Danh gia thtfc tr~ng v~ cd ca'u t6 chuc cua nganh Da - Gidy
Nganh Da- Gi~y tuy da hlnh thanh tu lau, nhung l<;ti trai qua nhi~u
"thang tr~m" ' bie"n d()ng, do nhfi'ng nguyen nhan ca khach quan l~n chu
Tru'oc nam 1975, cac cd sd san xua"t kinh doanh da-giay Saigon d~u
thu()c sd hti'u tu' nhan; quy mo nho be, phan tan; san xua"t chu ye'u la cho thi tntong n()i dia, h~u nhu' khong c6 xua"t khffu Do v~y t6 chuc san xua"t kinh
Trang 30doanh theo ki~u h9 gia dlnh va doanh nghi~p tu' nhan m()t chu sd hii'u Chu
Sd vua c6 th~ tn)'c ti~p lao d()ng cling vOi s6 lao d()ng thue mu'on it oi VI Ia san XUftt kinh doanh tu' nhan nen Cd cftu t6 chlic trong cac Cd Sd san xuftt kinh doanh gQn, nhv, ddn gian nhu'ng c6 tfnh hi~u qua nhi't dinh V~ cd ca'u t6 chlic nganh, da - giay Sai gon thoi ky nay tuy trlnh d() phat tri~n tha'p, san xua't kinh doanh tu'dng ling n~n san xua't hang hoa nho va vua phvc vv
thi tru'ong - dli Ia kinh t~ thi trttong sd khai
Sau nam 1975 d~n nam 1986, nganh da- giay Vi~t nam n6i chung, Thanh ph6 HCM n6i rieng khong thu()c linh vl)'c u'u tien phat tri~n Vl v~y
san XUftt kinh doanh da - gia y thu hyp, g~n nhu' chi du'QC thl)'c hi~n trong
ph~m vi h() gia dlnh va m()t vai h<;Jp tac xa, doanh nghi~p nha nu'oc quy mo nho f>ay la thoi ky n~n kinh t~ v~n hanh theo cd ch~ k~ ho~ch hoa t~p
trung bao ca'p Do d6 cd ca'u t6 chlic cua toan nganh da-gi~y ( d t~m vi mo) cling nhu' trong cac t6 h<;Jp, h<;Jp tac xa, doanh nghi~p Nha nu'oc ( bao g6m Nha nttoc trung u'dng va Nha nu'oc dia phu'dng ) tuan thu theo nhung d~c
tru'ng cua mo hlnh t6 chlic k~ ho~ch hoa t~p trung bao ca'p; ho~t d()ng theo
t6 chlic theo mo hlnh t~p trung da du'a d~n nhung h~ qua tieu cl)'c, trong d6
- Tha nhdt, xet v~ cd ca'u t6 chlic nganh, Ia slf t~p trung quan lieu d~n d~n chi huy phan tan VI v~y vua phan tan ngu6n llfc trong phat tri~n; vua
sa dvng ti~m nang kern hi~u qua
- Tha hai, trong ph~m vi cac cd sd san xua't kinh doanh, vua thi~u sl)' chu d()ng, sang t~o; vua tach roi giua ngu'oi lao d()ng voi tu' li~u san xua't, VI
V~y nang SUftt lao d(}ng va hi~U qua ho~t d()ng cua Cd Sd san XUftt kinh
Tu khi d6i moi d~n nay, nganh da- giay Vi~t nam n6i chung, thanh ph6 HCM n6i rieng mOi th~t sl)' khdi sa:c Sl)' d6i mOi cua cd ch~ kinh t~ keo theo sl)' d6i moi cd ca'u t6 chlic cua nganh da - giay, ca d t~m vi mo l~n
cong ty)
Xet d g6c d9 vi mo, phu'dng thlic quan ly theo ki~u hanh chfnh giam
cho cac cd sd san xua't kinh doanh can eli vao ti~m llfc cua mlnh va nhu c~u
is
Trang 31thi tnl'ong d€ xay dlfng k~ ho(;lch ho(;lt d()ng; cac cd quan qmln ly nganh t~p
trung vao vi~c hlnh thanh nhil'ng dinh hu'ong Ion va hu'ong dftn, ki€m tra, giam sat vi~c thvc thi chinh sach, lu~t phap ciia nha nu'oc d6i voi cac cd sd san xua"t kinh doanh Ben C(;lnh d6, d€ tang cu'ong sv lien k~t, h<;jp tac giil'a cac doanh nghi~p va h6 trQ doanh nghi~p trong ti~p thi, thong tin H()i nganh
ca." u t6 chuc theo nganh d9c thl cac cd sd san xua"t kinh doanh nganh da giay chiu sv quan ly Nha nu'oc chung ciia cd quan quan ly nha nu'oc chuyen nganh, d6 la BQ cong nghi~p
-giay c6 Hi~p h9i da- giay, tren dia ban thanh ph6 c6 H9i da- giay thanh ph6 Hi~p h()i nganh ngh~ khong phai Ia cd quan quan ly nha nu'oc, rna chi
la m()t t6 chuc ngh~ nghi~p c6 nhi~m vv lien k~t, h<;ip tac, giup do cac h9i vien trong ho(;lt d()ng san xua"t kinh doanh
v~ cd ca"u t6 chuc ciia cac cd sd san xua"t kinh doanh- c6 th€ gQi la
cd ca"u t6 chuc theo chi~u ngang - tren dia ban thanh ph6, trong linh vvc da
- gia y, c6 sv tham gia ciia ta"t ca cac thanh ph~n kinh t~ : tu' nhan, ca th€,
t~p th€, nha nu'oc, d~u tu' trvc ti~p nu'oc ngoai; c6 cac cd sd ciia dan sv va ca ciia Ivc lu'<;ing vfi trang Vl v~y quy :qJ-6, chii sd hii'u cfing nhu' hlnh thuc t6
chuc va cd ca"u t6 chuc trong tung cd sd san xua"t kinh doanh ra"t da d(;lng, phong phu : quy mo nho, vua, tu'dng d6i Ion; sd hii'u ca nhan, t~p th€, nha nu'oc; t6 chuc san xua"t kinh doanh theo d(;lng hQ gia dlnh, t6 hQp tac, hQp tac
xa, doanh nghi~p, cong ty trach nhi~m hil'u h(;ln, cong ty c6 ph~n, cong ty, t6ng cong ty Do v~y, khong c6 m()t mo hlnh chung nao v~ cd ca"u t6 chile
d g6c d9 vi mo trong nganh da- giay Sv da d(;lng v~ quy mo, sd hii'u, cd ca"u
t6 chuc ciia cac cd sd san xua"t kinh doanh da - gia y c6 u'u di€m ra"t lon I a t(;l.O nen S\1' phat tri€n uy€n chuy€n, nang d(}ng, linh ho(;lt va kha nang thkh ling cao tru'oc nhil'ng bi~n d6i ciia xa h()i, q.hil'ng nhu c~u thu'ong thay d6i cua thi tru'ong; d6ng thoi duy trl va kkh thkh q.nh tranh
ra"t nhi~u khi~m khuy~t Trong d6 n6i len nhil'ng khi~m khuy~t cd ban sau :
- Thr:t nhdt, d6i voi cac doanh nghi~p, cong ty ciia nha nu'oc va cua llfc lu'<;ing vfi trang, vftn duy trl cd ch~ chu quan I> a y Ia cd ch~ quan ly cua n~n
kinh t~ k~ ho(;lch hoa t~p trung bao ca"p va d~n nay vftn duy trl Trong cd ch~
kinh t~ thi tru'ong, vi~c duy trl cd ch~ chii quan ta"t y~u vua du'a d~n sv can
lam tri~t tieu tlnh chu d()ng cua doanh nghi~p; vua khong cho phep doanh
Trang 32nghi~p du'<jc quy~n h;l'a ch9n cd cfiu t6 chuc, x~p xe'p, b6 tti lao d()ng h<jp ly; vua gay nen nhi~u tieu c\fc khac nhu' h~n che' c~nh tranh, tham nhling
- Thu hai, nhfi'ng doanh nghi~p cong ty khac nhau l~i thu()c cd quan chu quan khac nhau, COn khu V\l'C dan doanh khong CO Cd quan chu quan Day c6 th~ xem nhu' m()t s\f kh~p kh~nh v~ t6 chuc quan ly Chinh sl)' kh~p
xufit kinh doanh; vua t~o nen tinh chia c~t "cat cu" trong nganh va do d6 lam giam kha nang lien ke't, h<jp tac gifi'a cac cd sd voi nhau
- Thu ba, S\1' phan tan Cl;lC b() va "c~t do~n" trong quan ly Nha ml'oc cling voi nhfi'ng h~n che' cua T6ng cong ty da- giay Vi~t nam, vua du'a de'n S\1' phat tri~n t\f phat; VUa dftu tu' dan trai, manh mun cua nganh da - giay
tru'ong h<Jp cac sd da - giay Vi~t nam n6i chung, thanh ph6 n6i rieng t\1' mlnh lam suy ye'u mlnh va lam suy ye'u l~n nhau
- Thu tu, xet trong h~ th6ng cd cfi u t6 chuc, H()i da - gia y la mQt b()
khac, ho~t d()ng cua H()i da- giay v~n mang n~ng tinh hlnh thuc Do d6, xet
d g6c d() cd ca'u t6 chuc nganh, ho~t d()ng cua H()i g6p phftn khong dang k~
vao vi4$c "nang chfit" h~ th6ng cd cfiu t6 chuc toan nganh, cling nhu' cua m6i
cd sd thanh vien
- Thu niim, cd cfiu t6 chuc du xet tren phu'dng di~n nao, IInh V\l'C nao nhu' : san xua't, thi tru'ong dftu vao, thi tru'ong dftu ra, kenh phan ph6i thl nganh da- giay thanh ph6 hi~n v~n d tr~ng thai "m~nh ai, nfiy lam" Di~u
nay trai voi nguyen ly h~ th6ng va nguyen ly v~ m6i lien h~ ngu'<jc, lien h~
xuoi cua h~ th6ng cd cfiu t6 chuc Do d6 cd cfiu t6 chuc khong c6 kha nang
"nhan" them sue m~nh cua m6i "phan til'" - tuc Ia m6i cd sd san xufit kinh doanh - trong h~ th6ng t6 chuc
T6m lr;ti, nhln m()t each t6ng quat, cd cfiu t6 chuc cua nganh da- giay
cd che' kinh te' : ke' ho~ch hoa t~p trung va kinh te' thi tru'ong c6 s\f quan ly cua Nha nu'oc
Trong cd che' kinh te' thi tru'ong, cd cfiu t6 chuc cua nganh da- giay da c6 nhfi'ng thay d6i can ban so voi thoi ky kinh te' ke' ho~ch hoa t~p trung bao cfip Nho S\1' d6i moi d6 cua h~ th6ng cd cfiu t6 chuc nen da t~o ra moi tru'ong, di~u ki~n thu~n l<ji cho S\1' ph~t tri~n cua nganh da - giay thoi gian vua qua