Chiến lược phát triển thẻ thanh toán của hệ thống ngân hàng thương mại việt nam đến năm 2010

Trong di~u ki~n phat tri~n khong ngung ciia da't mtdc, ho~t dOng ngan htmg vi~c nghien cll'u djnh hudng chie'n lu... hoan toan mdi trong mt nganh kinh doanh mdi.. Ban cha't cua thanh

NGUOI HUONG DAN KHOA HOC

- -~~:ITS NGUYEN vAN THO

e¢ GIAO DUC VA 0~0 TAO

DANH MVC CAC TU VIET TAT

DANH MVC CAC BANG

DANH MVC CAC BIEU DO

LOlMl1DAU

1.1 Chi~n b.tf!c va vai tro chilo htf!c trong kinh doanh 1

1.1.1 Khai ni~m v~ chie'n 1u'<;1c kinh doanh 1

1.1.2 Phan 1o~i chie'n 1u'<;1c 1

·1· 1 3 V • a1 ro cua quan c 1en .t ' ? ? tri' h'-< 1•~~ uyC t rong n ki h d oan h 2 1.1.4 Quy trlnh xay d\fng chie'n lu'<;1c kinh doanh 3

1.1.5 M()t s6 cong c~ d~ xay d\}'ng va 1\}'a ch<;>n chie'n lu'<;1c kinh doanh 4

1.2 Ly lu{in t6ng quan v~ the thanh toan ~ 6

1.2.1 Cac phu'dng ti~n thanh toan khong dung ti~n m~t 6

1.2.2 T6ng quan v~ the thanh toan 10

Cm1dNG 2: PIIAN TiCH TINH HINH PHA T TRIEN THE THANH TOAN CUA Jit TH6NG NGAN HANG TmfdNG ~I VJtT NAM 2.1 Thtfc tr~ng thi trtt(lng the thanh toan ciia h~ th6ng ngin hang thttdng m~i Vi~t Nam 15

2.1.1 Cd sd phap ly ciia vi~c phat hanh va sa d~ng the t~i Vi~tNam 15

2.1.2 Tmh hlnh chung ho~t d()ng phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam 15

2.1.3 Th\fc tr~ng tlnh hlnh phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam 17

2.1.4 Nhfing tdn t~i ciia ho~t d()ng kinh doanh the t~i Vi~t Nam 24

2.2 Ti~m nang phat tri~nthe ciia h~ th6ng ngan hang thlidng m~i Vi~t Nam28

Vi~tNam 37

- 3K.2~

3.3.3 Dm vot chten lu<;1c p at tnen t l tru'ong

3 3 • • • 6 f) ,., 01 Vdl · C h.,., ten 1·~~ uyC h" h" Ql n ~p Ve p ta sau ~ h' 54

thO'ng ngAn hang thtidng m~i Vi~t Nam de'n nam 2010 55

3.4.1 v~ mij.t kinh te' ; ·55

3.4.2 v~ m~t xa hQi 56

KIEN.NGHJ • ~ 57

PHVLVC

TAl L:¢U THAM KHAO

DANH MUC CAC CHU VIET TAT •

- NHNN: Ngan hang Nha Nude

- ATM: May giao djch tl! d()ng

- KH: Khach hang

Bang 1: Tinh hinh phat hanh the nf,\i dia t~i Vi~t Nam , 20

Bang 2: Stfht(jng DVCNT t~i Vi~t Nam qua cac nam 22

Bdng 3: Stflu'(/ng ATM t'i Vi~t Nam·~ ~ 23

Bang 4: Ty trQng thanh toan kh6ng dung ti~n mi)t so vt'ti t6ng phlidng ti~n thanh toan 32

Bang 5: Stflu(jng ATM ctia cac nglin hang nam 2004 35

Bang 6: Ma tr{ln danh gia cac y~u t6 b~n ngoai 38

Bang 7: Ma tr{in danh gia cac y~u t6 b~n trong 39

Bang 8: Ma tr{ln SWOT the thanh toan t~i Vi~t Nam 43

~ -, ~ ~

B~~u d~ 2: Doanh' s6 tha:m t,o8n th~ q~.6c tt t~i ~~~t Nam ~m 2004 19)

B zeu o : .-:! d ~ 4 D oan so su l}.Dg h , , .'!-d th? e DQI a A di ~ , ' 22

Trong di~u ki~n phat tri~n khong ngung ciia da't mtdc, ho~t dOng ngan htmg

vi~c nghien cll'u djnh hudng chie'n lu<Jc va dua ra giai phap d~phat tri~n the thanh

" ? k '

MVC TIEU CUA DE ~AI

- I>~ xua't nhung ghli phfip thong qua qua trlnh xay d\l'ng chie'n ht<;:lc phat tri~n

DOl Tu'(1NG v A P~M VI NGHIEN cuu

gian qua va ttidng lai de'n nam 2010

trongttidnglai

PmfdNG PHAP NGHIEN CU'U

-phan tich, he$ th6ng h6a

, , " ' ? ~ '

KET CAU CUA DE TAl

**********

1.1 CHIEN Lu'(1C VA VAl TRO CUA CHIEN Lu'(1C TRONG KINH DOANH

lit(Jc }a SlJ' xac djnh cac IDt;lC tieu Cd ban Va }au dai CUa IDQt doanh nghi~p Va la SlJ'

n(>i dung chinh sau day:

t~o cd sd, v~ch ra con du'ong v~n d(>ng thich U'ng voi tung thoi ky va moi tru'ong

Hai lo~i chie'n lu'(Jc nay lien ke't voi nhau t~o thanh m(>t chie'n lu'<;1C hoan chinh

Can ell' vao S\1' ke't h<;1p giua san phffm va thi tru'ong, chung ta c6 cac nh6m chie'n

lu'<;1c sau:

trong cac thj tru'ong bhng cac nc5 ll;t'c tie'p thi, tang sll'c mua san phffm Chi ap

d1.1ng khi thi tntong hic$n c6 chua bao hoa, c6 kha nang tang tru'dng hoijc khi thi

ph~n cua d6i thu giam xu6ng

1.1.2.2 Nh6m chi@'n lti«;tc tang trlidng bAng con dti(fng h()i nh(lp

VOi cac ddn vi ph an ph6i hoijc tieu th\1 san phdm, dich V\1 cua t6 chuc

c~nh tranh

hoan toan mdi trong m()t nganh kinh doanh mdi

1.1.2.4 Nh6m cac chi@'n lti«;tc khac

•!• Lien doanh

•!• Thanh ly

doanh cua ta't ca cac doanh nghic$p Tren tht!c te' cho tha'y St! thanh cong cua cac

dtern sau: .,:t

Chie'n lu<Jc kinh doanh giup cac doanh nghic$p trong nganh xac djnh ro hu6ng di CUa mJ.nh trong tltdng lai, tlt do dlta ra nhfi'ng quye't djnh tho'ng nha't, tranh Slf

Chie'n ltt<Jc giup cac nha quan tq sti' dvng m9t each c6 hic$u qua cac ngu6n llfc

s6bic$n phap do'i pho

1.1.4 Quy trinh xdy dtfng chitfn ht(lc kinh doanh

lai, h;ta chQn va xay dlfng nhii'ng chie'n lu'<Jc phu h<Jp

E>~ xay dlfng chie'n ltt<jc, di~u quan trQng trtt6c tien la hi~u ro moi truong rna

d()ng va ke't qua ho;;tt d()ng ctia doanh nghi~p Moi tntong ctia nganh hay doanh

nghi~p bao g6m moi tntong ben ngoai va moi tntong n()i b()

llfa chQn chie'n lu'<Jc sau day:

Evaluation)

a Li~t ke cac ye'u to' ben ngoai chti ye'u

quan trQng) cho m6i ye'u to' TGng cac muc d() quan trQng phai luon bhng 1,0

ung tren trung blnh), 4 (phan ungto't)

tdm quan trQng

chuc phan ung cao vO'i moi tru'ong ben ngoai

1

2

-5-1.1.5.2 Ma trQ.n danh gia cac y~u t6 ben trong - IFE (Internal Factor

Evaluation)

1.1.5.3 Ma trQ.n danh gia di~m m,nh, di~m y~u, cd h()i, nguy cd - Ma trQ.n

SWOT

Ma tr~n SWOT la giai do~n k~t h<Jp ciia qua trinh hinh thanh chie'n lu'<Jc Cac

nh~n bi~tnhung cd hQi va nguy cd tac dQng d~n s\f t6n t~i ciia doanh nghi~p Tir d6

Ma tr~n SWOT du'<Jc phat tri~n theo cac bu'dc sau:

-S\f k~th<Jp cac y~u to' quan trQng ben trong va ben ngoai la nhi~m Vl;t kh6 khan nh5't

Bang: Ma trQ.n SWOT

0 - NhiiDg cd h()i T- Nhilng nguy cd

-S- Nhii'ng di~m m,nh Cac chi~n htc;ic SO Cac chi~n ltic;ic ST

W - Nhii'ng di~m y~u Cac chi~n ltic;ic WO Cac chi~n ltt«tc WT

' · A A ~ ? ,

1.2.1 Cac phlidng ti~n thanh toan kh6ng dung ti~n m~t

1.2.1.1 Khai quat v~ thanh toan kb6ng dung ti~n m~t

a Ban cha't cua thanh toan kh6ng dung ti~n m~t

phirn dich V\1 quan trQng, thanh toan phu h<Jp rna ngan hang cung ca'p cho khach

Diic diim thzt n~{ft: Slf v~n d()ng ciia ti~n t~ d()c l~p so vdi slf v~n d()ng ciia

b~ng ti~n rn~t, thanh toan khong dung ti~n rn~t khong phai du<Jc tie'n hanh trl)'c tie'p

va s6 sach ke" toan

khoan

I>~ th\l'c hi~n du'<Jc ho~t d9ng tb.anh toan khong dung ti~n mij.t thl m6i ben

hu'Cing de"n qua trlnh thanh toan, ddng thC1i ngan hang la ngu'C1i ke"t thuc qua trlnh

thanh toan

c Lc;ti ich cua thanh toan khong dung ti~n m~t

ki~m soat ciia ba't ky cd quan nao va thu'C1ng khong du'<Jc ghi nh~n

?

qua

di~u hoa htu thong ti~n tc$ Nha nu'oc se ghlm du'<Jc chi phi in a'n, bao quan, v~n

he$ tin dvng

tro ki~m soat ti~n ciia ngan hang, giup Ngan hang Nha nuoc thlfc hic$n chuc nang

ki~m soat, quan ly va thlfc thi chinh sach ti~n tc$ dO'i voi n~n kinh t~ mQt each gian

v oi ho~t d9ng thanh toan khon~ dung ti~n m~t cac ho~t d9ng thanh toan d~u

du'<Jc thlfc hic$n qua tai khoan ngan hang, tll' d6 Chinh phil c6 th€ nt{m bt{t dude tlnh

1.2.1.2 Cac phttdng thuc thanh toan khong dung ti~n m~U trong n~n kinh te'

a Thanh toan bit tru Iien.ngan hang

cung dja ban do Ngan hang Nha nu'oc (NHNN) chii trl va chi du'<Jc thlfc hic$n gifi'a cac ngan hang dang ky tham gia thanh toan bu trll' lien ngan hang voi NHNN Thong qua phu'dng thuc thanh toan nay cac khoan thanh toan gifi'a cac NHTM, gifi'a NHNN voi cac NHTM va gifi'a cac chi nhanh NHNN du'<Jc thlfc hic$n

NHTM, trong d6 c6 slf tham gia ciia cac chi nhanh NHNN - ndi chi nhanh NHTM

nhau

Vi~c thanh toan chuy~n ti~n di~n til' U'ng dvng cong ngh~ hi~n d~i trong vi~c

va thanh toan bhng the ngan hang

hang

D~ hi~u ro hdn nhfi'ng u'u di~m ciia · hlnh thll'c thanh toan bhng the ngan hang mang

l~i, trong cac n()i dung trlnh bay du'di day, lu~n van sed~ c~p de'n va'n d~ nay

A ~ , ,

1.2.2 TONG QUAN VE THE THANH TOAN

Khdi niem 1: The thanh toan la m9t trong nhfi'ng cong C\1 du'<Jc sd' d\lng d~

Khdi niem 2: The thanh toan la m9t lo~i the giao dich tai chinh du<Jc phat hanh bC1i ngan hang, cac dinh che" tai chinh

Khdi niem 4: The thanh toan la m9t phu'dng thll'c ghi s6 nhii'ng s6 ti€n c~n

thanh tmtn

Nhu v~y, the thanh toan la m9t phu'dng thi~n thanh toan khong dung ti€n m~t

lam the giiL

b Xet theo ph~m vi sti' dt;mg:

qu6c gia va d6ng ti~n giao djch la ban t«$ cua nu'dc d6

c Xet theo chii thl phat hanh the

d Xet theo tfnh cha't thanh tmin:

phep sil' d\lng qua so' du' tren tai khoan thong qua hlnh th((c thffu chi Vdi hlnh th((c

1.2.2.3 Quy trlnh thanh toan bling the

(6)

thii t\lc c!p the thanh toan

(1b): Ngan hang phat hanh the phat hanh va cung c!p the cho khach hang theo cac

di~u ki~n da quy djnh

tru'ong hqp ngan hang phat hang the khong thong qua kenh trung gian la ngan hang

phat hanh the

theo chung tir

va chii the lam thii tt;tc ta't toan tai khmin the

1.2.2.4 Vai tro ciia the thanh tmin

Vi~c thanh toan bAng the da t~o di€u ki~n thanh toan hang h6a, djch vt;t m()t

ki~m·de'n m()t s6lu'<Jng ti€n ldn, qua d6 t~o l~p ni€m tin ciia dan chung vao ho~t

phai dung nhfi'ng bao tai ti€n, nhfi'ng xe o to chCJ ti€n di thanh toan hang h6a va djch

xa h()i

m(}t cong Ct;l da dt;tng

ph~n giam bdi ty 1~ tha't nghi~p

The thanh tmin phat tri~n se Ia m9t nhan t6 g6p ph~n giam chi phi giao djch

ngttoi sii' dt;mg the

Bi~u nay c6 y nghia ra't Ion trong di~u ki~n hi~n nay ciia Vi~t Nam, khi rna lu'<Jng

•R

tnen

Tom tilt chlldng 1

di~m, khai thac nhfi'ng cd h9i vane tranh nhfi'ng nguy cd nhhm d~t ml.}c tieu·da d~ ra

2.1 TIIVC TR~NG THl TRUONG THE THANH TOAN CUA Hit THONG

2.1.1 Cd sll phap ly cua vi~c phat hftnh va sii' dQng the t~i Vi~t Nam

c6 ghi trj cao nhfft nhu'ng 1a nhii'ng quy djnh cd ban mang tinh chfft chung

phu h<Jp voi cac Cd che' thi tru'ong c6 quan 1y ciia Nha nu'oc thl cac van ban tren

-che' phathanh va sii' dl;lng sec Tren cd sd sii' dl;lng sec theo Nghj djnh 30/CP ciia thii

quye't djnh so' 37111999/QI>_NHNN v€ quy che' phat hanh, sii' dl;lng va thanh toan

the ngan hang

2.1.2 Tinh hinh chong ho~t d~ng phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam

the thanh tmin da c6 sl.f bung n6 trong nam 2004

1o~t nhii'ng bie'n d9ng v€ du 1jch the' gioi trong nhii'ng nam g~n day nhu' chie'n tranh

hai nhi~u thanh cong khi l~n d~u tieil du ljch Vi~t Nam l~p ky lvc thu hut 2,9 tri~u

tri~n khong nhanh nhu'ng d~y ti~m nang trong ho~t d(>ng phat hanh va thanh toan the

N am thu hut du'<Jc slf thu hut du'<Jc slf quan tam ciia cac t6 chuc the quo'c te'

th~ hi~n tinh phu h<Jp ciia the ghin<J vdi ngu'oi dan Vi~t Nam

t~o di~u ki~n cho cac ngan hang Vi~t Nam thl;l'c hi~n du'<;:fc m()t bu'oc d()t pha tren con

thi tru'ong quo'c te'

nhi€u san ph~m the phong phu, da d~ng Day la giai do~n ch~y dua cua cac ngan

cac ngan hang Trong nam 2004, thi tru'ong the Vi<$t Nam c6 hai lien minh the la

ngay 28/01/2005 Day la da'u hi<$u tich Crf.C, la hu'ong di ta't ye'u cua thj tru'ong the,

ho~t d{)ng kinh doanh the, dij.t n8n m6ng cho m{)t n€n van minh thanh toan t~i Vi<$t

2.1.3 Thlfc tr"ng tinh hinh phat tri~n the thanh toan t"i Vi~t Nam

h6a ngan hang trong nhii'ng nam qua da c6 nhii'ng thanh trf.u dang kc$ va thanh cong

2.1.3.1 Tinh hinh phat himh va sit dQng the thanh toan t"i Vi~t Nam

a Tinh hinh phat hanh the qu6c t6

Cac lo~i the thanh toan du'<Jc cha'p nh~n (J Vi<$t Nam ngay cang da d~ng theo

' 0 GIAO Dl)C VA El 0 AO

l~n ht<jt da duqc cha'p nh~n thanh toan t~i Vi~t Nam

hanh la ACB, VCB, ANZ, EIB va ICB vdi cac san phim the tin dvng quo'c te' va the ghin<J quo'c te'

4;000 the va ngan hang mdi phat hanh la ICB vdi hdn 200 the Rieng ngan hang

trong nam 2004 T6ng so' the phat hanh tang 60% so vdi nam 2003

VCB 35.1%

EIB ICB 3.8% 0.2%

ACB 60.8%

(Ngu6n: Bdo cdo thuhng nien cua hqi the Ngan himg Vi?t Nam nam 2004)

Hi~n nay, do'i tuqng khach hang ciia the tin dvng quo'c te' mdi chi t~p trung vao sinh vien di du hQC va can b() di cong tac nude ngoai Tuy so' the quo'c te' phat

hanh the quo'c te' dang c.6 xu hudng tang len

v~ thanh tmin the quo'c te', tuy ho~t d()ng phat hanh the quo'c te' t~i thi tnl'CJng

toan tren thi tru'CJng ACB la ngan hang dll'ng thll' 2 chie'm 18% doanh so', tie'p theo la

sCI e so san

Doanh so' thanh toan cua VCB va ACB da lien tvc tang trong nhfi'ng nam gdn

ml1 r()ng v~ qui mo l~n sg da d~ng v~ do'i tu<;fng sii' dvng Tuy nhien phiH nhin nh~n

nhi~u de'n khia c~nh nguC1i dan Vic$t Nam tieu dung bAng the (1 trong nude

b Tinh hinh phat hanh the n()i 'dia

khong ngung nang cao tic$n ich ciia the nhAm phvc vv to't nha't cho khach hang ciia

Nh~n tha'y tinh cha't phil h<;Jp ciia the n()i dia cho thi tru'C1ng Vic$t Nam, cac

ngan hang di tien phong phat hanh the n()i dia trong nam 2001, nhung tinh de'n cuo'i

v~ so'h.t<Jng the phat h~mh voi hdn 420 nghln the ghi n<J n<)i dia Connect 24 trong so'

ngan hang EAB, AgriBank, ACB, ICB, BIDV

BIDV:9%

EAB:lO%

va the ATM trll' ACB la ngan hang duy nha't phat hanh the tin d1,mg n<)i dia voi so'

cac doanh nghi<$p nu'oc ngoai, lien doanh o cac thanh pho'lon nhu' Ha N<)i, TP.HCM De'n nay da c6 hdn 760.000 the n<)i dja ciia 15 ngan htmg phat hanh la con so' qua

Nh~n thuc rAng ho~t d<)ng phat hanh the n<)i dia chiu anh hu'ong Ion ciia m~ng

Cuo'i nam 1996, so'lu'<Jng cd sd cha'p nh~n the t~i Vi~t Nam la 2.000 cd sd nhu'ng cho toi thang 811998 con so' nay da len toi 3.500, nam 2000 so'lu'<Jng cd sC1

ch~c ch~n so' chii the trong nu'oc se tang nhanh, nhu c§u sit d1:1ng the t~i cac DVCNT

mQi lo~i hlnh ph\lc V\1 doi so'ng dan ell' nh~n tha'y l<Ji ich ciia vi~c cha'p nh~n thanh

Ben c~nh vi~c tQ.p trung phat tri~n m~nh m~ng lttoi cha'p nh~n the thl cac

2.1.4 Nhii'ng t6n t~i ct.ia ho~t d()ng kinh doanh the t~i Vitt Nam

m<)t s6 nguyen nhan chii ye'u:

2.1.4.1 D6'i vcti vi~c sit dQng the:

ho~c kf qu1 vdi m(}t ti I~ kha cao, di kern theo do la nhii'ng thii t1,1c phi~n ha, gay ra

c~p nh~t danh sach the ca'm lu'u hanh, Di~u nay t~o cho khach hang cam giac la

-26-b~ng the, khach hang phiH de'n chli thanh toan the, ky 3 chu xac nh~n sCi ti~n mua

ch~m hdn 4-'5 l~n thanh toan thu cong f)oi khi, cac di~m cha'p nh~n the con thich

nh~n ti~n m~t trong thanh toan The la phudng ti~n thanh toan cu6i cung khi khach

·~

tlen m~t

nay la ra't c6 kha nang xay ra d nude ta khi trlnh dQ va y thll'c nguoi dan con kern

thanh tmin cua ngan hang la san ph§m cua m9t xa h9i moi, xa h9i van minh va phat

tri~n, nen g~n li~n voi n6 cling phai la nhu'ng trang thie't bj ky thu~t cao cung m9t

nhu': rut ti~n mtj.t, ki~m tra sef du', d6i rna sef ca nhan Sef lu'<;Jng may A TM cling chua

vi~c v~n hanh may m6c, no'i m~ng vi~ri thong, in the d~u con ra't moi me defi voi can

nu'oc

djch gia mc;to se gay t6n tha't cho NH phat hanh

M~ng lttoi du li~u bi tham nh~p, thong tin tin dt,mg ciia khach hang bj danh

ci{p, gay t5n tha't cho khach hang va ngan hang Nguyen nhan cuefi cung nhttng d6ng

THU'ONG Mi).l VJtT NAM

d{)ng thanh toan the tren the' gioi thanh cac khu vlfc sau:

rut ti~n tt1 d{)ng Mastercard va Visa card d~u c6 stf rnd r{)ng khong ngll'ng nh~rn tang

c6 t6c d() phat tri~n kha nhanh va doanh s6 ciia JCB bhng khoang 60% doanh s6 ciia Mastercard

c~nh d6, An D(), Trung Qu6c, hai thi tru'ong c6 nhi~u ti~m nang nhu'ng chua du'<Jc

khan