Hoàn thiện hệ thống thuế thu từ doanh nghiệp trong cơ chế thị trường

LOI CAM DOAN Toi xin cam doan day la cong trlnh nghien ct'tu ctia rieng tOi.. Con ngttui tU'ng btttk lam dn1 dttqc thicn nhien vdi nhung cong Cl;J lao dOng ngay cang tiC'n bO, hoan thi9n

n() GIAO Dl)C VA DAO T~O

- GS PTS : Nguy~n Thanh Tuy~n

Hi~u tnrimg Tnrong DIP hf?C kinh te

TP H6 Oll Minh

- PTS : Nguy~n Ngqc Thanh Phan vi~n tn.rOng vi~n nghi~n cdu 'I8i Otfnh

TP H6 Olf Minh -~ TAi Chlnh

MUC lUC

? ~

MODAU

1.1 Bdrz cluft- Clute niing cria t/zue'

1.1.1 Kha i Itrqc stf ra doi va phcH tri~n eli a thue'

1 1.2 B;;in chfft cua time'

1.1.3 Ch((c nang cua thue'

1.1.4 Vai tro cua thue' trong n~n kinh te' thj tntong h.ti Vic$t Nam 23

1.2 Nhilng nguyen tile cria thue'- klzd ruing tim time' lzifll trlctrzg

1.2.1 Nhftng nguyen t~c cua thue"

1.2.2 Kh<:i nang thu thue" ·

1.2.3 Hic$n tu'qng chuy~n time'

1.3 Phrto·ug p!uip plzanloqi tlzue'

1.3.1 Chu~n mtfc cua m9t ca' u true thue' c6 hi~u que\

1.3.2 Phan lo~i thue'

1.4.1 Can c(( tinh thue'

1.4.2 Cac pl1ltdng ph a p tfnh thue'

1.5.1 E>~c die'm thue' hi~n hanh o m9t s6 nude

1.5.2 Xu the' cai each time' tren th·e' gioi

Cluto'rtg II: Thtfc tr~ng ciia h~ th6ng time' hi~n hnnh thu tu donnh

2.1 Sd lrt{lc qua triulz hinh tlzaulz h? tlzolzg tlzue' Vifl Nam sau cdc/r

2.1.1 Giai do~n 1: Tu sau each m~ng thang tam nam 1945 d~n

2.1.2 Giai do~n 2: b~t d§u tu thang 7 nam 1954 de'n m1m 1975 58

2.1.4 Giai do~n w khi CUQC Ccli each thue" kh6a toan di~n narn

lzi~n lz(mlz cria Vi?t Nam dlJz vui cdc tlzanlz plzdn kinh te' 66

2.2.2 Nhung nhu'qc di€m va t6n t~i chti ye'u

66

71

2.3 H? thol1g tlzue' mo·i ban hanh uhilng tlwQ.n l{fi l'a klro khiln trong

moi d dieu ki~n kil1h te" Vi~t Narn hi~n nay 81

83

86

ttl' doanh ,nghi~p trong c<i ch~ thi tnfung 90

3.1 Nht7ng m~tc lieu yeu cdu l'a qUmz dilm cd ban ctia h~ tlrolrg tlwt

3.1.1 M1,1c tieu yeu eft u

90

92

3.2 St"t d{mg tlzue" gill trj gia tiing thay thut doanh tim 95

3.2.1 Nhung ttu di~m ct.ia thue' gia trj gia tang khi thay the' thue'

trong di€u ki~n thtfc te' d Vi~t Nam

trj gia tang

96

98

time' gia trj gia tang, thue'thu nh~p doanh nghi~p Ill

3.3 Time" Tim nlzqp doanh nglzi?p thay c/zo tlzut l{fi ttlc l'a cac gitii

pluip tfl clu?c tlz(lc lzi?n tlzue' tlwulzqp doaulz nglti?p lt

LOI CAM DOAN

Toi xin cam doan day la cong trlnh nghien ct'tu ctia rieng tOi Cac s6 li~u, ke't qua neu trong lu~n an Ia trung thtfc va chlfa tU'ng dlfqc Hi cong bfJ lrong ba't ky cong trlnh nao khac

Tac gia Iu~n «in

? ~

· l\110 DAU

1 Tlnh dl'p thitt ciia d~· tai nghicn cuu:

2 M~IC tieu ctia nghiCn cuu va Iioan thi~n d~ tai :

3 Df)i hiQ'ng va ph~m vi nghicn Ct~u:

Lu~n an t~p trung nghien ct'fu vit;c hoan thi~n h<; th6ng thue' tim ttr cdc

lu~t thue' gi<1 tri gia tang, tlllle' thu nh~p doanh nghi~p vi\ danh m<)t phfin quan

ct'ia doanh nghi9p

4 l'htfdng phap nghien cuu:

Lu~n an duqc nghien ctl'u dlfa trcn quan diem hQc thuye't cua chu nghTa

hqp vdi phudng phap phdn tfch tOng hqp, phudng phap hC th6ng Ngohi ra tt1c

cung dip

5 Nhfi'ng dong gop ciia lu(in an:

-·

-Vi l(' lu/111 : H~ th6ng nhCfng va'n d€ ly thuye't ban chdt chttc nAng ctla

chtl'c nang ctia nha nude Thu6 con Ia cong ct} c6 hil;u llfc ct1a nha mtdc dl!

xuat kinh doanh phat trien dung hudng de c6 ngudn thu nghy cang ldn

-Vi tlutc tilrz : Tren cd so ph an tich c6 h~ thOng cac u'U nhttqc dil!m ct1a

phu hcJp vdi nOi dung ctla n6, cai tie'n quy tr1nh quan ly tim tlma', cdi tie'n hQ

- Chttdng 1 : Khlii lu?n tOng quan ve time'

nghi~p trong C(1 che' thj tru<Jng

- Phl,l ll;JC

CHUONG I

1-1 BAN CHAT- CHUC NANG CUA THUff:

1.1.1 Khai Juqc sl( ra doi va ·ph at tric''n eli a Thu(

xa h9i ttt ban chti nghia, va xa hOi xa hOi chu nghia

ngh~ trdng trQt chan nuoi ni doi Con ngttui tU'ng btttk lam dn1 dttqc thicn nhien vdi nhung cong Cl;J lao dOng ngay cang tiC'n bO, hoan thi9n tinh xao ln1n, nang sua't lao dOng ngay cang cao, san phffm dlf tru ngay cang nhi6u Tft dtS

3

Nha mt<k ra doi va t6n t<;Ii c6 nhifng nhu diu chi tieu dd duy trl vi\ ctlng

thu nh~p xa h<?i do cac t'ang ldp dan cu trong xa hQi trtfc tic'p lao dQng san xult't

trong cac che' d<? xa hQi trudc day va hi9ri nay da chti'ng

khong lau dai khong baa dam du<;tc nhu diu chi tieu ldn lao ctla nha mtdc , n6

thu~n l<;ti Tit d6, hlnh tl1ti'c dung quy'Cn ltfc nha nude buQc dfin d6ng g<~P Ia c<f han nhfit va day ciing Ia mQt trong nhii'ng d?c tntng c<f han ctla nha mt<1c -

I-finh thuc dung quy~n lt_tc ctla nha mtt1c bu!]c dan phai d6ng g6p, rnA chtl ye'u

Ia THUE

tieu t11eo chuc nang ctla nha nude

xa h()i la cd so t~o kha nang cho ngudn d()ng viCn v{} thulf, c6 tJm nh~p thl

I

Ia ngu6n cho st.r d()ng vien v€ tJmc' ctla nha nu'dc

Cung vt1i stf phat tri6n ctia h.fc ltl'<;Jng san xufit va quan hi? s;ln xulft xn

h.fc nha nt!'dc cHi phat sinh nhtJng ycu c'au chi tiCu to lt1n, da d~ng va plnfc t~;~p,

5

gia trj dtt<Jc hlnh thanh, thay the' d'an cac Io~i thue' thu bhng hi9n v~tluc dtlu vi\

ht<Jt ra doi V<Ji btt<Jc tie'n cua ljch sii', chi dung hlnh tltU'c thud chua dtl dap ttng mqi khoan chi tiCu, nha't la chi cho nhung cong vi¢c dQt xun't , cn'p blich, nhi\

b~c Tuy nhien, time' vfin Ia hlnh thU'c dQng vien tai chinh dni yc'u va cl1 hdn

trong tiYng giai do<;tn ljch sii'

- Thue' va h¢ tho'ng thue' la san philm chti qt1an ctia·mOi nha nttdc No co tite' phu h<Jp va khong con phu h<Jp hoan toan vdi slf bi(fn dQng plntc t<;tp ctin

djnh hay nhung mtJc ticu yeu diu cho h9 thCing d6

- Ciing co trttong hqp time' va h¢ tiHfng time' phil h(,fp nhttng phttung

hi¢n thl mdi phat huy dttqc he't hi4u qua tl)an di¢n ctia h¢ thfing thua' Td dntc

nang cao dan tri ve y tittfc giac ngQ d(}j vdi nghia VIJ time';

cua nhfin dan Song ne"u qua nhiBu thu thue' thl tlut(1ng g1ly khc.S khlin lrong Stf

fang ldp nhan dan

chung to an xa hQi( 1 0)

dOi vdi nhu c'au thu

7

1.1.2 Ban cha't ctla thue':

1 1.2 1 Nlulng quan nit;m klufc nhau v~ tlwc" qua cac gh1i tlof!n lich

sll:

, ra't nhi<3u dfnh nghia ve' thue' nhung nhln chung, tlntl1ng chi dtfng tren mQt g6c

- Ang-Ghe11: "D€ duy trl quya·n ltfc cong c<)ng, din, phai c6 d6ng g6p ctln

- Cac-Mac: "Thue' Ia cd so kinh te' ctla b<) may nha nttl1c, Ia tlnl do1;1n gidn

ti~n cho kho b~c tim duqc bhng ti<3n hay san v~t ma ngu(fi dfin phai d6ng g6p

vit$c chi ti!Su cti a nha nude "

gio'ng nhau Vi dt}:

nha mtdc

- (j g6c d() nguoi tlm thuc' : 'thue' Ia khmin dong gop qua nghia Vt} bdt huQc

ngang gia

-cJ goc dO ngttc1i n9p time', thu~ Ia mOt khoan rna h9 ph a i trfch tll' thu nhtp nOr vao kho bc;tc u€ nha nuoc chi dung

trttong phai khac nhau Vi d1,1:

- Tlu''Ji Cff dai- Trung cff:

kh~ng djnh trong cu6n nha nttoc : " Nha mtoc phai s6ng nh(1 time'- Time' ta cd

phan ph6i chi tieu sao cho h<;1p ly

CaC th(( tJme' tr~(C thu, CO tac IH;Ii oe'n lr~c tie'p doi s6ng CUa uift·nlfoc, dn danh

Thoi Nha H<1n (206.trttoc cong nguyen- 220 sau cong nguyen) coi thtfl1ng

nghi~p Ia khl1ng san xufft, ap d~tng thue' thu nh~p d6i vui ngttoi huon ban elm

9

tn.tdc cong nguyen, ban hanh che' dq : san b~ng thj tntong", khong con st,t phftn

bi~t d6i xti' v~ thue' d6i vdi cac nganh ngh~ Thue' thu bhng hi~n v~t Ia th6c hi a

vao kho b?c nha mtOc de' ban ra cho dan theo gia dn djnh, diBu hoa cung diu

xa'u "

thay mOi ngay lao dqng 3 thttdc ll;Ja Dic$u Ia llme' v'C sjn xullt ti<!u llul cong

-ThiJi Tu' ban CluJ ngbJa:

ngo?i tlntdng va lqi nhu?n do chuy6n nhttqng HQ dtta ra nhifng cttung linh ctln

nh~p khfiu lam cd sd cho vi9c xfty dt,tng h9 tho'ng thuc'

Kene cho rhng time' danh vao tfcn cong va vao dfi.u ngttoi Ia tang lltcm gia d

bi~t ai Ia ngttoi pluH chiu llmtf trong tiYng s~c thuc'

Adam Smft ( 1723-1790) Ia nha chfnh trj cd dil!n ndi ti~ng ctla Anh vh li\

lu~n v~ vi~c "ph an ph6i l<;ti tllU nh~p qu6c dan" vdi lu~n di£S'm Hit ca ct1c lol;li

d6ng thuG' vdi chi phi it nhfit oo'i vdi nha mtdc

ban Theo Smft, d6i tuqng thich hqp nhfit ctia Chinh phti Ia dja tO (ngu?>n tim

Anh the' ky 18) NQi dung tic'n bQ khac Ia danh time' vao xa xl phdm nhhm dnl ye'u Ia dQng viCn dong gop ctla fang ldp trung lttu trd !Cn

- Bjnh nghia chung ve thuG, Ricacdo khang djnh rhng time' clfu thi\nh

tim nh~p thi sc lam ye'u vi9c tfch liiy ho~c tim hyp slf tieu dung phi s:ln xu lit

II

D6i vdi time' danh vao nguyen li4u (tire Ia Iuong thtfc theo c11ch hit!u ctla

ch~m vdi thu nh~p ctia giai ca'p dja chti, tlf san nhlfng d(}ng chQ.m dc'n mQi ngttoi nong dan va Ia ye'u to' d'hu vao ctia qua trlnh san xufit, kinh doanh C'hn

ban mOt each trtfc tie'p hay danh vao ruOng da't va san phfim ctla ruOng dfit c6

nh~p khac Khong mOt giai ca'p nao trong xa hOi ll;li c6 th~ nhm ngoai d61 tlfqng nOp time', vi\ m6i nguoi phai d6ng thuc' ti1eo kha nfing ctla mlnh Ricacdo xem time' danh vao dia to Ia hoan toar1 h<Jp ly, va nhfin mQ.nh tint tlmc' d6 hol\n toan roi vao dja chti rna khong the chuyl!n time cho bfi't ct7 mOt giai cffp hay nguoi tieu dung nao khac

hqp ly vdi klui nang ctia lw nhhm dam bao duqc cong bhng xa hOi

buOc, duqc xay dtfng va tlm bhng con (1tmng quy6n ltfc Time' c6 ml;)c tiCu Ia hi'l

bdt buOc khac nhu bao hi6m xa hOi, hao hi€m lntu tri, bao hil!m y te' cOng li\ mOt lof;ti tlme'

chfnh s~ch thue' c6 ca "thue' quy lti'dng" mang tfnh ch~t lh bao hidm xil h¢i

Nam 1986, khoan thue' nay chie'm den 25,25% tOng sO time' en niim Clic khoan

TU' nhung quan di€m va each hie'u tren day v(; thua', tuy duqc dian dl:lt

tfnh cha't khai quat sau day:

s~ch d~ dap ti'ng nhung nhu diu chi tieu ctla nha nude Na'u khong c6 thua', nhh

mt'dc khong ti16 tan tl;li

Tuy nhien, kh<Jng phai mqi hanh vi phan pht>i ll;li ctia cai xii hOi nau etln nhi\

khong hoan trii tn!c tie'p mdi thuOc IInh vlfcthuC

dfiy:

trong elm ky san xua't titfp ti1co Ne'u tri9t tiCu s<in xuti't, ctlng c6 nghia li\ khong

\

theo djnh httdng ctia nha nude, kh<1ng ncri nhhm I fin vdi tnt<'1ng hqp kinh doanh

nam 1992 ctia mtdc ta da ghi: c"Quo'c h<)i c6 nhi9m Vl;J va quyan h~n Utm hJ~t

l~nh, sau mOt thoi gian tl1i hanh· se rut kinh nghit;m, hoan chlnh trlnh Qua'c hQi

mlnh, mOt yeu diu din tl1ie't khach quan

\

1.1.2.2 Bin chat ctla tbuc:

hang h6a va nha nude

sau s~e Do v~y d~ lam n3 ban chfit ctla thuC' din phai pl1fin tfch thua' thco tU'ng ye'u to' n6i tren

- Ban clu1ttcli chfnh ella thue': Td'ng san phffm xa hOi dttqc tlte' hi4n hhng

tlnlc dffy phat tritSn cac nganh kinh tc', khuyc'n khfch tfc't ki4m, khong ngU'ng

di~n md r()ng th1 thuc' sufit ctia tU'ng s~c thuc' ctS thO tltiC't kc' vdi nn?c thfi'p hdn

15

tnt<)ng hqp di4n tim thue' bi h~n che' b6 h~p Quan h~ gifla thua' sufft v~ di~n

Thue' Sua't

Tdng srf thue' Thu vao NSNN

Di~n nqp thue'

Hi~n nay, d cac nude dang phat trid'n dang c6 xu htfdng m(} n')ng di~n tim

thue' thu dttc;tc se giam ddn va t:;ti thai diem thue' sufit Ia 100% thl tOng s6 tlma'

nhi~t tlnh san xufit kinh doanh, lam vi~c ft l1<1n, tie't ki~m ft hdn ho~c chuy<!n

giam, thuG' sufit thfi'p, nhttng hc;Jp Iy, tdng so' Lime tim dtt<}c vao ngfin sach nha

mfdc l<}.i tang ten

- Btl11 chfit ki11h te~ czla thue: tiH~ hi9n tntdc he't d ch0 thue'Ia mOt ph 'lin Lim

nh~p ciia xa h()i dttc;tc t~p trung vao m()t quy d~c bi9t dd' phl}c VI} dtf<Jc nhu diu

trong siin xua't va tieu dung m9t each hc;Jp ly d€ t<}.o nguf>n tim Lime' ngay cang

ldn Nc'u nha nttdc d()ng vi en time' qua cao, chi nhhm ml}c dfch ddn thu'nn Uing

Lim ngfin sach dd' dap t1ng nhu diu chi tang ICn khOng ngiYng ctla nha nttdc mi\

Vi~c d()ng vien v<3 time phai c6 gidi Iwn, khOng vttqt qua mtfc t6i da nhfft

time' ngay cang tang len

17

\

Trong tnt<'Jng hqp thue' sua't qua cao rna vl din thiC't phai bao dam nhu diu

nhi6u nguoi cung ganh chju, vi'ra bao dam ycu diu tim cho nha mt<k, vira bno

- v& Ban ch/it chfnh trj: dttqc thd hi~n ro net th<1ng qua vi9e ra d<Yi ctln

'

lam gl?

Nha mtdc nao cling thu thuc' vao dan, nhttng nha nttlk phong kiC'n, tlnfe

d€ nha mtdc chi tiCu tl10di mai, LfQn tlto'ng tri so'ng phc phon tr6n mf> hOi, ntf<1c

m~t, k6 cii rmht ctia nhan dan (nhu lo~i time' than, time' dinh, time' l<;tp djch ~tt<fi

do'c su·u, dt1c thue' t~i mtoc ta tn.toc day khong kh~c gl nhU'ng cuOc v5y r~p truy

d9ng

nghi~m c6 chqn l9c nhG'ng kinh nghi~m t6t ct'ia de nttoe phu hc)p v(}i tlnh hlnh

hi~u IVc t1u\1c Nhi\ mtoc thtjc hi~n clnk nang ctia m1nh trong viCe qm1n I)• dti'i vdi loan xa h()i Thuc' di~u ehlnh de "quan h9 phan p1H1i va phan phiYi l:.li tllll

nh~p xa h<)i giua de t6 chile kinh te', de tiing lop dan cti, de quan h~ r(\ng riii

19

TU' sv phfin tich tren c6 th~ rut ra ban chii't cua thue' Thuc' H\ quan hC phlln

tri~n ctia dfit mtoc

cac ch(tc nang ciia nha nuoc d6ng thai n6 phan anh h:in chiit ch(tc n~ng nha

dien d:;tt kh<k nhau nhttng co chung ditim thO'ng nhii't Ia thue' c6 hai chtk nl\ng

1.1.3.1 Clui'c niing· tai cltfnh crla time:·

Dtt<Jc the hi9n tren yeu du tllllc phai dam hilo ngll<~n tim elm nhi\ mtdc d~

phU'dng ti~n t~o ngu6n thu nh~p theo nghia adn ghin d<)ng vien ti~n a6i v<3i nhn

lf,l.m phat) D& c1<lm bao yeu du chi tieu thttc1ng xuyen ctia nha mfdc ngoi\i

vi~c ph<'il hanh cong trai nha nttdc sti d~:~ng cong C\1 thuc'.ln(lt each thtft1ng xuy~n

"De duy tr1 quyen lvc c6ng c<)ng dn phai c6 s~ c16ng gop ctb cflng dan elm nha mtck, de> Ia time'"

ki~n loan, clu~c clu~n se vU'a g6p phfin tang thu cho ngan snch nha mfdc viYn

21

1.1.3.2 C/ulc ruzng kinh te' ctia time:·

vo hlnh" tac dOng vao san xufft, kinh doanh, mQi nguJn thu nh(lp Chfnh tiY

ban phap quy qui djnh ra nhung chutfn ml,(c mang tinh djnh httong Jdn trl!n <.lien

ch(tc ca nhan d0u dtt<jc quy0n b1nh ddng trtfoc phap lu~t dtii vdi vi~c san xuii't

lu~t B~ng vi9c han hi\nh de lu~t thue' nha nude se d<1nh· thuc' n~ng \'ao nhung

1.1.4 Vai tro ctla thue'trong nisn kinh Ufthi tnf('Jng d Vi4t Nam

1.1.4.1 Nlulng ntft d;Jc tning cua n&n kinh tc' thj tru'ilng Vi¢1 Nam:

di~u tie't ctia nha nude nhung muc dO, plu~m vi, hlnh thtfc, phttung phtip can

hudng Xa H()i Chtl Nghia

Nhln chung trong kinh te' thj truung, mQi san phfim ctla s<in xun't d'Cu mang

thu~t sue lao d()ng, trf tu~ thong tin dau du<Jc coi Ia hang h6a tiau thl} tren thi

23

St! c~nh tranh giua cac thanh ph'an kinh te' va st:f phlit trH!n kh6ng ngirng

tri8n

due ph~m cha't con ngttoi, k8 d trong linh vtfc v~t chllt va tinh th1in Tinh hlnh

tac d()ng tieu ctfc ctla kinh tc' thj trttung

Tii' d~c diem qnh tranh, thj trttung tuy thOng nhfit nhttng de thanh ph'nn

thu~t cham chi lam iln, c6 uy tfn, c6 hi4u qua dttqc ph6p H\m giau mOt ctid1

thua IG, pha san, gay lang ph£ til3n Vl1n, tang them lao uQng thflt nghi<;p, Jam

C~c t''fing Jdp dfin ett ngay cang bj phan ho~ cao v~ thu nh~p, dl1i s6ng phltt sinh

mang fam eu chie'n lttqe, ddng bO de c6 the phat huy to't Ciic don h!iy kinh tc'

(5)

1.1.4.2 Thuc~ /;1 cong CIJ ac· buy dqng ngu?Jn thu clnl yt5u CUB ng.1n

sach

nhi~U VU nhanh trcn Cd SO ll~Tl kinh t( dtflJC phat tri£!'n Va d~t hi9u qtn\ cno V(1j

25

y thtk tri~t <.16' tie't ki~m trong san xua't va tieu dung m9t each hc;fp IY, Ngoili ra

711lle' g(Jp pluin di€u chlnh kinh te:· Thue' Ia mOt <.:l')ng q• c6 hiCu h,tc de

vao vi~c di6u chinh nen kinh te vi\ cac m~t ma't din do'i trong n~n kinh te' qul>'c

va xua't )

Vi~c xfiy d~(ng dung d~n co ca'u va mo'i quan hC giua cac lo~i thuc' de khm1n tllll, xac djnh h<;1p ly cdc (1f)i tu'<,Jng n<)p thue', d6i tu'c;fng tinh time', thuc'

ly

Thuc' c6n ph<ti g6p phftn md rOng thi tntong mOt c.<'tch lanh m:.•nh, vltn

gop phJn bilo U<tlll S\( b1nh udng giG'a de tflng lOp dan ct(, ui~U hoa thu nh~p vh

ke't qua nd llfc ctla d c(lng dang xii h9i Mqi thanh viCn trong xa h<)i d~u c6

nhung d6ng g6p nhfit djnh, thlmh qua cua stf ph<H tri6n kinh to' din phai lilm

cu

bao duqc Slf cong bhng theo chiBu ngang, nhung ngul1i c6 ho:\n canh vil tim

nh~p gio'ng nhau phai n()p time' bhng nhau, ddng thl1i c6 stf cong bhng tiwo

'

chi~u dqc Ia nguoi c6 thu nh~p cao phai n~p time nhi~u hun ngttl1i c6 tim nh~p

hun nhi~u so voi ngtfoi lam an· thie'u nang d()ng kern hi4u qua , tir d6 khuyc:'n

THUE HI$N TlfQNG CHUYEN THUE:

1.2.1 Nhung nguy~n Hfc ctl a thue':

Vi~c xfiy dlfng va hoan thi9n h~ thOng time' phai dtfqc thtfc hit;n trCn

- Tf11b dd11 gM11, r6 ra11g: D6 vi~c hi€u va tlttfc hi4n de lu~t tlma' lhfc)c

27

s~c tlme' d~u pluii c6 nhG'ng quy djnh th~t ddn ghln, to ri\ng v?3 do'i ttt(jng d4nh thue', do'i tttqng nqp thue', ciin cu tfnh thue', thue' su!t, phttdng ph<ip thu; nghla

Vt,J khai bao nQp tfme', quy€n h1p1, trach nhii;m CUa C<1 S<) kinh doanh, CUB Cd

- Tfnb k/ui thi: Cac sfic thue' duqc ban hanh Ia nhhm mt,~c dfch dd nhfin dlln

thue' vi\ kha nang d6ng g6p cua nhan dan Cd cfi'u h9 tha'ng thuc' su!t khOng tha

vdi mt,Ic dich cua chinh sach thue'

- Tfnh trung l[ip: Trang cd che' thj trttong, mt,~c tiCu cd han nhfit cun vi~c

theo tin hi<$u gia ca, tltttong dttcjc bidu hi9n tltanh quan hi; cung diu cun t1ti

- Tf11h hi¢u qua toan di¢n: Ba m9c tieu cd ban ctla thua' Ia dOng vien

nh~p xa hOi c'an bao dam hai hoa giua 3 m9c tieu cd ban n6i tren, khOng llHi

1.2.2 Kha nang thu thulf:

Khi nghiCn cuu, xfiy dlfng chinh s<ich lima', thttl1ng pluii trnh tod.n kY htt1ng

m<iy quan ly nha nttdc, vao quan diem dOng vien ctla mOi nha nttdc, d()ng tht'Ji

1.2.2.1 Thu nb?p blnh qu:fn d?iu ngu'iJi ella mqt quoc gia:

C6 the khftng djnh rhng thu nh~p bli1h qufin d1iu ngttl.H Ia ylfu to' quan

nang dOng vien time' cang nho

29

1.2.2.2 /Oui nang klzai tlulc l'a xuat klzlfu cdc ngudn tai 11guye11 tltiln

lllzieu, d(ic biit /a klzodng sdn, dilu mo:

M(tc d(i d9ng vien ve thue' cao hay thffp con chju anh htt0ng v~ ty trvng khai thac va xufit khffu cac ngu6n tai nguyen thien nhien Thea bno can phnt

16,5%, th?m chi len de'n 26,7% nhu nuoc Togo (10)

1.2.2.3 A1rc'c df) pluit trie"n kiulz te' va lzi?u qua ki11lz te':

'

cao hi~u qw\ kinh te', moi c6 th€ t?o co sd vung ch~c cho vi~c tang ngu<~n tim ,.~

time'

1.2.2.4 Cac ye'u t{;' lac df)ng de/1 s(/ tim vd time'

1 mol quan II? gir7a chin II saclz time' •·a clrfnll sdcll tai ch£1111 quoc gia:

Nen tang cua ngufin tim ve thue' Ia kinh te', do d6 ytu to' quan trqng

mi~n giam lam x6i mon cac lu~t time' n6i dch khac Ia pluli thlfc hiQn phtWng chfim " muOn tim dt.tcjc nhieu hay thu tirng_ ft m<)t" mOi ngtt{li chi phai nQp mOt

- Mo'i quan h9 giua chfnh such thue'vt1f chfnh sdch tai chinh quo'c gia

I

dctp U'ng mQi nhu diu chi tiCu thtt('1ng xuycn ngay cang tllng dl! tluy trl bQ may

phat' biio dam 6'n djnh chfnh trj; kinh tc' xa h<)i cho d[t mtdc

31

dtfng cd ban, ph<H trie'n cd sJ h;;t tfing; t;;to diCu ki~n th·u~n l<;1i cho viec Untc dfiy tang tntJng kinh t€

kh6 khan trong nc3n kinh t€ thj tn.i'ong

Nhtt v~y tU' m(fi quan h~ m~t thie't giua thue' v~ t~i chfnh da kco thco ttic d¢ng tich ctfc ue'n ca yeu du g6p ph~n Lhtic c:tify ki.nh tc'- xa h¢i ctla ua't ntfl1c, b~o dam

quy~n each m:,tng

1.2.3 Hiqn tttqng chuye'n thue':

stf d6ng g6p trtfc tie'p vao nha kinh doanh Tuy nhiCn, vB tl1t1c chfit, U1ong qua

vao gia ban hang va thue' trtfc ti;u trd ti1anh time' gian Um dQng villn d6ng gtSp

lttdng gitim, thfip IH1n ti6n thuc', cluing ta n6i rhng Umc' da dtt<Jc chuyan djch

hitim xa hQi (k6 d phhn do clnl nQp) u6u do cung nhfin pluii chju vl sau khi tn\ time', cac cln'i doanh nghi9p da tlm each giam ti'Cn lttong ctla cong nhlln da lqi

nhu~n ciia clnl kfH)ng ti1ay dGi

Nlfu tlme' tim nh~p doanh nghi<';p chuy6n djch cho ngttUi tiCu dung (qua

thue' nay nc'u n6 khong co Sl/ chuy~n djch Do <16, khi xem xet tinh cha't ctla rn()t

mang tinh Juy thoai (4)

1.3 I'HU<iNG PIIAP PIIAN L0/).1 TIIUff:

Odll gian theo 111~1C dfch, yell cfiu rieng nlutng U~U Ou'QC ctfu thanh bdi nhifng yc'u tO' cht'i yeu sau day:

nh~p kh~fu uanh trcn l11Qi tht( hang hoa Ut(QC phep chuy~n qua bien gidi.V.V

di~n n<)p thue, doi lu'<jng nao kb()ng thUQC di~n n<)p thue' Vf d~J u6i tt(~fng n<)p

dl Bi~'u tl111e: t!tue'stuJi, mtfc tlwit

JJ

- Thue' sua't: Ia ye'u to' quan trqng nha't ctia m~t s~c thue', Ia linh h(ln cua

Vf dt:~ thue' sufit d6i vdi m~t hang bia Ia 90%; d6i vdi rtt<,1u thuOc Ia 15% v.v

+ Thue' sua't ty 1¢ : Ia so' thue' tinh bhng ty I¢ ph'an triim qui djnh cho m3i

do'i ttfqng chju thue'

mll'c tang ctia can ell' tinh thue'.Thuc' sufit se cang cao thl can ell' tfnh tlme chng

dt:~ thu nh?p) dtt<jc chia tllanh nhi'cu b?c va ttfdng U'ng vm mf>i b~c dtt<jc tip

bao dam thuc' tang tU' tU' ( khong bj d<)t bien) cung vdi tCic dQ ti\ng ctla din ctt

tfnh thuc'

Vi dt:~ ta co bieu time' tim nh~p nlnt sau:

B~c 2- 8 tric;u d6ng thu nh~p tic'p theo (l7tr- 9tr = 8 tri~u) n~m trong bGc

thue' Ia 4,7%)

tri~u tMng s6 time' phai nc)p se Ia: I7 tri~u t16ng X I 0% =I 7 tri9u tMng

nh~p Ia 20 trit$u, time' sucl't d b~c ba Ia I5%, s6 thue ph<li nc)p 1:1 20tr x 15% =

nc)p l1;1i tang len I,ltrit$u (3tr -I9tr) Tir nhu<;1c di€'m trcn den nay hftu nhtt lm.ti

nh~m nwc ticu tln1c dfiy cac doanh nghi~p nho va vira chuyd'n thi\nh cac cong ty JOn

- l\tu·c thuc' nluft djnh: Ty I~ d()ng \·icn dtt<;1c tinh thanh de mt'tc time nhf\t

t1inh

.15