Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước

TINH CAP THIET CUA BE TAI chuyin difi tit CJ chi t4p trung baa c{{p sang CJ chi thi truJng c6 Slf qudn ly cua Nha nude thea dtnh huang xii hqi chu nghia, doi hoi phdi tang cu&ng sac qmh

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - 0O0- -

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH DOANH

CHUYÊN NGÀNH : KẾ TOÁN, TÀI VỤ VÀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

cZ/ 6-i xin Ga/Jn drxvn daJI ~ ~ ~nh ~n o«u ~ etla

Wi ?fao d ~u_, ldt ~ neu ~ la4n an ~ ~ ~0 va, okca wl?ff ~ ai o~ M ~ Ut o« o~ ~ nao- lcluio

1\IUO LUO • •

~ rn.,dt a aA.,I/ • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

NHI1NG LV LU~N Cl1 BAN VE HJeu ouA KINH DOANH

CUA DOANH NGHieP NHA NlfOC

1.2 HIJtU QUA KINH DOANH CUA DOANH NGHIJtP NHA NlidC 11

Nam : 11

DOANH NGHI~P a cA.c Nl1dc 26

, ~ "1 , , , .,

THI{C TRJ)NG He THONG CHI TIEU 9ANH GIA HJeu QUA KINH DOANH

CUA DOANH N.GHJeP NHA NlfOC (J VIeT-NAM

2.1 TH<JI KY KE HO~CH HOA T~P TRUNG (TU NAM 1986 TRCJ VE

TR l1dC) 36

2.1.1 H~ th6ng chi tieu phap l~nh, co sCJ d~ danh gia hi~u qua ho~t d9ng

, ? "'" "-" " ,

CCi CHE THl TRUONG (TU NAM 1987-1994) 56

'

mQt so tac g1a

"'"

1995- DEN NA Y) 67

, -;\ ? 1'\ " ' , " ?

HOAN THI~N H~ THONG CHI TIEU f>ANH GIA HI~U QUA KINH DOANH

CUA DOANH NGHI~P NHA NlfOC

3.2.1 Xac d!nh chi tieu d'au vao, d'au ra d~ tinh toan chi tieu hi~u qua kinh

Nha nlioc 98

nghi~p Nha nuoc vua hoan thi~n 115

TINH CAP THIET CUA BE TAI

chuyin difi tit C(J chi t4p trung baa c{{p sang C(J chi thi tru(Jng c6 Slf qudn ly cua Nha nude thea dtnh huang xii hqi chu nghia, doi hoi phdi tang cu&ng sac qmh tranh cua

nang cc;mh tranh chung cua nin kinh ti trang qua trznh hqi nh4p VOi khu VlfC va the'

an nghien cau di tai : "Holm thiQn hQ thf/ng chi tieu ddnh gid hiQu qua kink doanh ci'ta doanh nghiQp Nha mtuc " ·

Mf)C BiCH NGHIEN CUU

nghi~p Nha nude Nghien criu h~ thong chl tieu ddnh gid hi~u qud kinh daanh cua

ra nhilng diim hr;zn che: khitm khuyet c&n du(fc haan thi~'!·

Nha nuac har;zt dqng kinh daanh nhdm giup cha nha quan ly, Nha nuac ddnh gid khdi

lyvimo

- Ong dT:tng hf tht/ng chl tieu vua haem thifn vao danh gia hifu qua cua m9t so'

doanh nghifp Nha mtcJc Cf:l thi, nh!im kiim tra tinh hilu df:tng, tinh kha thi cua hf

Lut1-n dn nghien cziu hifu qua, hf thong chl tieu ddnh gid hifu qua cua doanh nghifp Nha nttc1c ma chu ylu la doanh nghifp Nha nuac hog.t d9ng kinh doanh Nghien cziu iJ gidc d9 ddnh gid khdi quat, chzi khong di sau nghien cziu hf thorzg chl tieu ddnh gid hifu qua cd bift cua tang ylu to: b9 pht1-n cua qud trlnh san xuat kinh doanh,trong doanh nghifp Nha nuac

CO SCJ LY LU.J.N VA PHUONG PHAP NGHIEN CUU

* Cd sO' .If fu~n

Di tai duqc nghien cziu tren C(f siJ ly lut1-n cua h9C thuyet Mac-Lenin, c6 tham khao m9t so' h9c thuyet vi kinh tl thj truang Va dlfa tren quan diim Va tll tuiJng dJi m6'i nin kinh tl cua Dang C9ng san Vift Nam di ra trong cdc Nghj quyet Dt;zi h9i VI, Dt;zi h9i VII, Dt;zi h9i VIII, c6 ket hr;p v6'i chu truang cf:t thi c;ua Dang vi tilp tT:tc ·ddi m6'i va phdt trdn khu VlfC doanh nghifp Nha nuac

* J'fzu'oilf fluif ns-fzten cli'u

Lut1-n dn duqc nghien czil{ tren ca siJ phuang phdp lut1-n bi?n chzing Mdc xft, dong th&i sit df:tng phuang phdp Cf:t thi nhu: phuang phdp hf thong, phuang phdp quy ng.p, phuang phdp so sdnh, phuang phdp tilp ct1-n mf:tc tieu, di lam sang to n9i dung nghien cziu vi ly luq,n, trlnh bay thlfc trg.ng, cung nhu xdc lt1-p cdc giai phdp Cf:t thi trong vi?c thlfc hi?n mf:tc tieu di tai

"" "" , ? ~

BONG GOP MOI CUA DE TAI

- D6ng g6p lam sang to ban chat va tieu chudn hi?u qua kinh doanh cua doanh

nghifp Nha nuac

- D6ng g6p lam ro thlfc trg.ng h? thong chl tieu ddnh gid hi?u qua kinh doanh

- D6ng g6p hoan thi?n h? thdng chl tieu ddnh gid khdi quat hi?u qua trong

doanh nghi?p Nha nuac hot;zt d9ng kinh doanh ca vi m(it ly lut1-n va thlfc tiln

Di giai quylt cdc mf:tc tieu tren, lut1-n baa go'm:

Phd.n md dd.u

Chztdng 1 : Nhilng ly lu4n C(f ban vi hi?u qua kinh doanh cua doanh nghi?p Nha

nuac

Chrtdng 2 : Thlfc trg.ng h¢ thong chl tieu ddnh gid hi?u qua kinh doanh cua

doanh nghifp Nha nuac iJ Vi?t Nam

doanh nghi?p Nha nuac

Phd.n ke't lzujn

NHUNG LY LUAN ~ Cd BAN

1.1.1 l\.hai ni¢m va ban c.hAt c.ua hi¢u <JUa ftinh M n~n san ~udt ~a h¢i

ngu'oi

Quan diim 1: Hi~u qua Ia ke"t qua d;;tt du'cjc trong ho;;tt d(>ng kinh te' ho~c la

qua cao, nhu'ng tO'c d<) tang cua ngu6n h;l'c du'<;ic huy d<)ng tang nhanh hon thl hi~u qua nhu' the' nfw ? Quan di€m nay khong Phu h<;ip Nhu'<;ic di€m cua quan di€m

Quan diim 2: M.Conxtatinova va Xocolinxki trong tac phffm "Hi~u qua kinh te" san xua't xa h<)i" cho ·ding mQt sO' nha kinh te" Lien Xo du'a ra quan di€m:

nh~m d€ phat tri€n san xua't rna phat tri€n san xua't d€ tang them quy tieu dung

quy tich lfiy va tieu dung Uu di€m cua quan di€m tren la da bam sat ffil;!C tieu

Quan diim 3: P Samueleson va W Nordhuas trong giao trlnh "Kinh te"

Quan diim 4: Trang tac phffm "Nghien cliu h~ thO'ng chi tieu do htong hi~u

Nguy~n Kim Thuy cho r~ng hi~u qua kinh te" Ia m<)t chi tieu so sanh bi€u hi~n

m6i d6i tu'<Jng chi c6 m{)t ke"t qua va chi phi tu'ong ling thl khong th~ xac dinh muc

chung trong qua trlnh lao d9ng, nho d6 rna thoi gian lao d{)ng xa h9i cftn thie"t ds

d{)ng xa h{)i, tie"t ki<$m hao phi lao d{)ng xa h{)i va tang them ke"t qua san xua't xa

h<$ tac d{)ng Hin nhau

kinh doanh nhu' xu the" toan cftu h6a va hQp tac kinh t€, rna r{)ng trao d6i tv do

vl}'c, dia phu'ong, don vi san xua't Cung nhu' ba't ky h~ th6ng md nao, h~ th6ng san

th6ng

nh~n N6 _dtiQ'C bi~u hi~n thong qua cac chi tieu d~c trting kinh te' ky thu~t,

1.1.2 Tieu e-hutfn e-ua hi¢u <JUA

Hi~u qua kinh te' n~n san xua't xa h<)i duqc bi€u hi~n d m6i tuong quan giua

tieu nay thu'ong thay d6i d muc d<) khac nhau va khong theo ci!ng khuynh hu'ong

phuong phap ho~c phuong an t6t nha't Qua vi~c phan tich tren, chung ta tha'y

cgu nha't dinh

th6ng tieu chu£n, tieu chu£n nay r()ng trong thl,l'c te' kh6 do luang du<Jc

kinh te' xa h()i cu6i cling d nu'oc ta ml)c tieu du'G5c xac dinh la : "Xay dt,tng nuoc

hQi

1.1.3 J>han 1ol;li hi¢u <JUA

hi~n nhii'ng d~c tru'ng, y nghia Cl) th~ cua hi~u qua Vi~c phan lo(;li hi~u qua theo

1.1.3.1 Hi~u qua kinh tt va hi~u qua xii hQi

h()i, vl n6 t6n t(;li va phl) thu()c vao ke't qua va chi phi phat sinh trong ho(;lt d()ng

d6ng thai cling Ia xa h()i" [29]

dS xa h<?i du<Jc giiii quye't l~i anh huCing tich eve de'n vi~c nang cao hi~u qua kinh te'

quye't cac va'n dS xa h<?i Ci tffm vi mo cua Nha nuoc va cua cac don vi kinh te' co

triSn" [87]

1.1.3.2 Hi?u qua nin san xuat xii hQi va hi?u qua ca bi?t

trong nSn kinh te' qu6c dan

te' qu6c dan

1.1.3.3 Hi?u qua tllng hi/p va hi?u qua nhiin to:

Qua trlnh san xua't kinh doanh Ia qua trlnh ke't h<;p nhi€u m~t, nhi€u ye'u t6 lien quan v€ ltt<;ng va cha't

cac lo(;li chi phi, ngu6n ll,l'c du'<!~ huy d<)ng nh~m dap ling cac ml,lc tieu kinh te'-xa h<)i Hi<$u qua t6ng h<;p phan anh m~t chung nha't cua tieu chuffn hi<$u qua

ngu6n ll,l'c rieng bi<$t nhu' hi<$u qua stY dl,lng cac lo(;li ,chi phi, cac lo(;li ngu6n ll,l'c v.v Giua hi<$u qua t6ng h<;p va hi<$u qua nhan t6 c6 m6i lien h<$ m~t thie't voi nhau Hi<$u qua t6ng h<;p chi c6 th~ dC;lt du<;c khi cac nhan t6, chi phi, ngu6n ll,l'c

·· rieng bi<$t sit dl,lng c6 hi<$u qua Tuy nhien trong thl,l'c te' c6 trueing h<;p m<?t ye'u t6 nao d6 sa dl,lng con lang phi nhung nhung ye'u t6 khac dam bao hi<$u qua cao, ngu'oi ta v~n thu du<;c hi<$u qua t6ng h<;p Hi<$u qua nhan t6Ia m<)t b<) ph~n cua hi<$u qua t6ng h<;p va anh hu<Jng de'n hi<$u qua t6ng h<;p Khi phan tich hi<$u qua khong chi phan tich hi<$u qua t6ng h<;p rna c~n phai phan tich hi~u qua nhan t6 Bi€u nay giup phat hi<$n va khai thac ti€m nang d~ tang hi<$u qua t6ng h<;p chung Tuy nhien vi<$c phan tich nhu' v~y con phl,l thu<)c vao ffil,IC dich cua nha nghien

cliu

Hi<$u qua t6ng h<;p va hi<$u qua nhan t6 du<;c xet 6 ph(;lm vi toan b<? n€n sari xua't xa h<)i va cac don vi kinh te' co sd Cach phan lo(;li nay c6 tac dl,lng to IOn trong vi<$c tinh toan hi<$u qua, d6ng thCii n6 ciing la co sd d~ phan tich nhii'ng nhan t6 anh hu'dng de'n hi<$u qua Tu d6 xac dinh nhii'ng bi<$n phap Cl,l th~ d~ nang cao

hi~u qua

1.1.3.4 Hi?u qua tuy?t do'i va hi?u qua so sanh

Vi<$c xac dinh hi<$u qua kinh te' nh~m hai ml,lc dich co ban :

- M<?t la d~ th~ hi<$n va danh gia trlnh d9 sa dl,lng chi phi va ngu6n ll,l'c du'<;Jc huy d<)ng

- Hai la d~ phan tich lu~n chung nh~m ll,l'a ch9n m<?t phu'ong an t6i u'u trong nhi€u phu'ong an du'(/C du'a ra d~ thl,l'c hi<$n ffil,lC tieu nao do

B~ thl,l'c hi<$n hai m1,1c dich tren c~n thie't phai phan dinh r6 hi<$u qua tuy<$t d6i va hi~u qua so sanh

khoang th(ii gian, khong gian, C\1 th~ b~ng each SO sanh ke't qua va chi phi tieu hao Xet trong ph(;lm vi doanh nghi~p hi<$u qua tuy<$t d6i c6 th~ la l<;i nhu~n thu du'<;Jc tren m<?t d6ng chi phi, ho~c d6ng v6n.v.v Vi<$c tinh toan hi<$u qua tuy~t

d6i giup cho nguoi ta bie't du'<;Jc voi nhung chi phi bo ra se thu du<;Jc nhung l<;Ji ich Cl;t th€ nao, nhung ml;IC tieu dC;tt du'<;JC la g! ? Tu d6 quye't qinh c6 nen bo ra nhung chi phi d6 hay khong Vit$c tinh toan hit$u qua tuyt$t d6i giup cho chung ta xac djnh du'<;JC mile hit$u qua tC;ti mQt khoang thoi gian, khong gian, phu'ong an Cl;l th€ nao d6

d6i ella cac phu'ong an, cac khoang thoi gian, khong gian khac nhau Hit$u qua so

vao hit$u qua tuyt$t d6i cua tung phu'ong an, tung khoang thoi gian, khong gian chung ta moi so sanh hit$u qua cua tung phu'ong an.v.v , mile chenh lt$ch chinh la hit$u qua so sanh

Hit$u qua so sanh va hit$u qua tuyt$t d6i du'<;Jc xac djnh trong phC;tm vi toan

Nha nu'oc trong co che' thi tru'ong

1.2 1 lai tro ciia doanh nght¢p N:ha ntioc trong co ch~ tht truong t~i li¢t N:am

1.2.1.1 Khai ni~m va phiin loq,i doanh nghi~p Nha mtuc

"Doanh nghi~p Nha nuoc la t6 chuc kinh te" do Nha nuoc d§u tu vO'n, thanh

hi~n cac ffil;lC tieu kinh te"- xa h9i do Nha nu'oc giao

1) Lo~i doanh nghi~p rna Nha nU'oc la chu sd hfi'u tai san duy nhfft 2) Lo~i doanh nghi~p rna Nha nuoc chie"m hon 50% t6ng sO' c6 ph§n

Cac T6ng cong ty Ia ke"t qua cua vit$c phan dinh ro rang chuc nang qmin ly Nha nu'oc v€ kinh te" va chuc nang san xufft kinh doanh trong tung don vi kinh te"

Nha nuoc Cl,l the la Nha nuoc ta da ghli the cac xi nghi~p lien h<;5p va lien hi.~p

91/CP cua Thu tuong chinh phu [54]'

1.2.1.2 Vai tro cua doanh nghifp Nha nu'uc trong cd che" thi tru'ung t1;1i

ViftNam

phudng Tay

trong chinh sach kinh te' xa h<)i, d6ng thoi stl' dl,lng no lam tien phong cho cac

cd ban, may m6c thie't bi cong nghi<$p n~ng v~n do cac doanh nghi<$p Nha nude

doanh nghi<$p Nha nude chie'm 113 gia tq san ltt<;5ng trong cong nghi<$p khai khoan

kinh te' Nha nude giu vai tro quan tn;mg va khong ngung ta'ng len Nam 1951 chi c6 13 xi nghi<$p voi s6 v6n la 1,2 ty peso, de'n nam 1965 da len toi 37 xi nghi<$p

doanh nghi<$p Nha nude la khu vt;(c r9ng Ion va giu vai tro quye't dinh trong n€n

khong ngung tang len, ttdc tinh vao thoi di€m nay, doanh nghi<$p Nha nude d6ng

b Vai tro cua doanh nghi~p Nha mtoc trong co chl thi tru:ang tqi Vi~t Nam

cho'ng Phap, doanh nghi~p Nha mtoc giu vai tro rftt quan trQng trong vi~c san xuftt cung cftp vfi khi cho quan d()i, cung cftp san phfrm thie't ye'u cho nhan dan, dam bao thang lqi cuo'i cung ciia cu()c k.hang chie'n Trong thai ky xay dlfng chii nghia xa h()i d Mien Bac va k.hang chie'n cho'ng My cti'u nttoc d Mien Nam,

xay dlfng chii nghia xa h()i d Mien Bac va cong cu()c giai ph6ng hoan toan Mien Nam, tho'ng nhftt dftt nttoc

nude thf:(c hi?n sf:( qudn ly Nha nude dtfi vdi toan bq nin kinh tf qw5c dan n6i rieng, toan xa hqi n6i chung mqt each c6 hi?u lf:(c va hi?u qua

nhAm dam bao cho S\1' &n d!nh cua nen kinh te' Trong nhfi'ng tru'ong hqp bftt &n

phftn kinh te' k.hac tham gia C6 nhfi'ng linh VlfC hoan toan moi me, Nha mroc

luon ph:H la nguoi d§:n dftt, md duong dftu tu', t~o dvng cd sd cho cac doanh

thanh phftn kinh te' khac

khac phat tri.3'n

* Doanh nghi¢p Nha mtcJc c6 vai tro quan trqng trong vi?c thuc ddy slf tang tntang cua ngn kinh tl- xii hqi thong qua hi?u qua ho(lt dqng cua doanh nghi¢p Nha nutJc

th~m chi la m~c tieu duy nha't cda doanh nghi~p tu' nhan, doanh nghi~p Nha

nghi~p Nha nuoc va hi~u qua kinh t€ n~n san xua't xa h(>i c6 m6i quan h~ m~t

'J

thie't voi nhau Ne'u doanh nghi~p Nha nu'oc ho;;tt d<)ng khong c6 hi~u qua Nha

* Doanh nghi~p Nha nuac co vai tro di ddu trong qua trznh cong nghi~p hoa,

then ch6t Chinh nhung nganh nay c6 tac d<)ng thuc dffy cac nganh khac va toan

d6 tie'p nh?n dffu tu' nu'oc ngoai rna dffu tu' nu'oc ngoai la tac nhan quan trQng cho phat tri6n kinh te' v.v

* Doanh nghi~p Nha n·uac co vai tro vo cung quan tr9ng trong vi~c thifc

Ke't hqp giua chinh sach kinh te' va chinh sach xa h<)i, phat tri6n kinh te' phai

s6ng nhan dan

-,

Tom 1/;li: Doanh nghic$p Nha mroc giu vi tri vo cung quan trQng trong nSn kinh te" quO'c dan Bao cao chinh tri Ban chcfp hanh Trung ·U'dng Dang C<)ng San

I.l.l fh¢u <JUA ltinh doanh c ua doanh nghi¢p Nha nu'dc

nghic$p Nha nlioc chung ta thcfy ding hic$u qua kinh doanh cua doanh nghic$p Nha

Doanh nghic$p Nha nuoc Ia m<)t he$ thO'ng, he$ thO'ng d6 bao g6m cac ye"u tO'

doanh nghic$p Nha nU'oc cfing c6 dffu vao va dffu ra ciia n6 Dffu vao nhu lao

nghic$p Nha nuoc

Hi~u qmi kinh doanh ctia doanh nghi~p Nha m.toc Ia m()t ph~m tru kinh

do Nha nu'oc giao, tit d6 kh~ng djnh vai tro chii d~o ciia doanh nghi~p Nha

ho~t d9ng cua doanh nghi~p Nha nu'oc Day Ia di€m khac nhau co ban v~ m~c

te' qu6c dan

b~ng sinh thai, v.v doanh nghi~p Nha nu'oc khac voi doanh nghi~p tu' nhan Ia

hi~u qua kinh doanh du'<Jc xem xet trong m6i quan h~ giua hi~n t~i va tu'ong lai

d~t duqc mdi thuc dffy nang cao hi~u qua kinh doanh cua doanh nghi~p Hi~u qua

hi~U qua kinh doanh Cl,!C bQ CUa ddn Vi mlnh, rna vdi hi~U qua d~t dUQC d6 se

Hi~u qua kinh doanh nang cao thl chi phi cho m()t san phffm tha'p nhung l~i

dap ling tO't nhung doi hoi khach hang nhu: cha't luqng san phffm cao, phudng

the' so sanh v€ ngu6n tai nguyen va nhan lrf.c Nhung ngay nay diSu nay khong

d~u tu' vao tai san, md r()ng san xua't kinh doanh, v.v Chinh nhung di6u d6 lg.i

1.2.2.2 Nhilng yeu tlf anh hr.tdng den hi~u qua kinh doanh cda doanh

d()ng- quan ly, kha nang v6 v6n, phat trien ngu6n nhan ll.fc,v.v Ta't ca cac nhan

nh6m:

tlnh hlnh thi tru'ong, cd ch€ chinh sach cua Nha nu'oc

tlnh hlnh va kha nang t6 chuc quan ly' t6 chuc san xua't kinh doanh

mon, tay ngh6, Icy nang, nang ll.fc cua d()i ngu lao d()ng Ne'u khong c6 sl.f ph6i

-,

Trlnh dQ qmin ly: hit$u qua kinh doanh cua doanh nghit$p ch! du'QC nang cao

ngii can b<? quan ly, cd che' quan ly, va'n d~ xac dinh trach nhit$m, quy~n h~n

trong doanh nghit$p, v.v Xay dl,l'ng tO't mO'i quan ht$ giua ngttoi quan ly va ngttoi

cua doanh nghit$p

sue m~nh chung, tang kha nang c~nh tranh va tieu th~ tren thi tru'ong

Cd che', chinh sach cua Nha nttoc c6 tac d<)ng ra't quan trQng trong vit$c nang

nghit$p Nha nu'oc trl,l'C tie'p chiu Sl,l' Hinh dqo cua Nha nu'oc Cac chinh sach cua

trttong trong va ngoai nttoc Cac bit$n phap, chinh sach h6 tr</, ttt va'n cac thong tin

the' giOi cua nu'oc ta hit$n nay, hit$u qua kinh doanh cua doanh nghit$p Nha nttoc COn chiu Sl,l' tac d<)ng cua tlnh hlnh kinh te' chinh tq the' giOi, tlnh hlnh trao d6i qu6c te', v.v

1.2.2.3 Tieu chuan hi~u qua kinh doanh doanh nghi~p Nha nuuc

danh gia dung d6i tu'qng nghien cuu

nghi~p Nha nude phai lam the' nao cung ca'p nhi€u san ph~m cho n€n kinh te', c6

nghi~p Nha nu'oc danh gia hi~u qua kinh doanh cua doanh nghi~p tu' nhan v.v M6i ph~m vi nghien cuu khac nhau phai dt;ta vao nhung tieu chu~n tu'ong ung

hi~u qua t6i uu (J muc con s6 c1;1 th6 nao cho tung doanh nghi~p Nha nu'oc, tung

du'<;1c sii' d1;1ng chung cho t~t cac lo1;1i hlnh doanh nghi~p, d6ng thai co nhii'ng chi

cac llnh Vu'C khac nhau, V.V

nghi~p Nha nu'oc phai xu~t phat tir vai tro cua doanh nghi~p Nha nuoc trong n~n

thu~t Va h91;1t dQng tren hau he't nhii'ng k.hau, Va llnh VlfC then chcft CUa n~n kinh

ttl', md r()ng ho1;1t d<?ng kinh doanh

d{n h1;1n

- Cac khoan dong gop cho ngan sach Nha nude tang

- Bai s6ng nguai lao d<?ng du<;1c nang cao

Tieu chuffn cua hi~u qua kinh doanh cua doanh nghi~p Nha nude du~c bi~u

hi~u qua Tieu chuffn hi~u qua du<;5c bi~.u hi~n thong qua m()t h~ th6ng chi tieu

bi~u hi~n d~c trung s6 lu<;5ng cua hi~u qua kinh doanh cua doanh nghi~p Nha nude [45]

hi~n tinh chfit t6ng h<;ip, VUa phai th~ hi~n d~y du tung linh Vl,l'C ho~t d()ng Cl,l th~,

du<;ic stl' d1,1ng nhu:

3) Ty sua"t l<;i nhu~n tren chi phi.v.v

1) Nang sua"t lao d9ng

2) Hi<$u sua"t stl' dlfng ti€n lu'dng

danh gia hi<$u qua kinh doanh ciia doanh nghi<$p Nha nu'oc t<';ti Vi<$t Nam

1.3.1 H~ th6ng c.hi tieu danh gia hi~u <JUA !tinh doanh dia doanh nghi~p Nita nu'oc o T rung Qu6c

Theo Truong Van Ban, trong tac phffm "Ban v€ cai each toan di<$n doanh

thuc:

K = ft(xPx2, ,xn)

ec f2(xl'x2, ,xn)

xb x2, ••• xn Ia cac nhan t6 ky thu~t, v6n, quan ly, qui mo, ke"t ca'"u, cha"t lu'<;ng, hao phi v.v

Cong thuc tren gQi la ham s6 phan tfch hi<$u qua kinh doanh va n6 chung minh ding hi<$u qua kinh doanh khong chi quan h<$ de"n lao d9ng, tu' li<$u lao d9ng d6i tu'<;ng lao d9ng rna con quan h<$ voi cac nhan t6 du'<;c ke"t h<;p m9t each thfch

Trude day t<;ti Trung Qu6c, nguoi ta thuong dung hai chi tieu dS danh gia

hi~.u qua ciia doanh nghi~p Nha nude cong nghi~p la: gia tq gia tang va thus' thu

nhu sau:

3 Muc trang hi v6n cho lao d()ng

6 T6c d9 luan chuySn v6n lu'u d()ng

8 T6c d9 luan chuySn t6ng v6n

V Giai do~n tang tru'O'ng

13 T6c d<) tang thue' ·

15 T6c d<) tang doanh thu

16 T6c d<) tang v6n tl,l' c6

17 T6c d<) tang v6n c6 dinh [1]

Qua hi$ th6ng chi tieu danh gia hi<$u qua kinh doanh cua doanh nghi<$p Nha

hi$ th6ng chi tieu tren bao g6m nhii'ng chi tieu danh gia hi<$u qua chung cua doanh

d<)ng

- Trong hi$ th6ng chi tieu treil ngoai cac chi tieu co ban phan anh hi<$u qua

doanh nhu_cac chi tieu phan anh co cffu (Ty II$ v6n tl,l' c6 tren tdng v6n) cac chi tieu d<)ng thai (t6c d9 tang thue', gia tq gia tang, doanh thu, v6n tl,l' c6 v.v )

Nha nuoc nen bao g6m nhi~u chi tieu danh gia hi<$u qua sl,l' dong g6p cua doanh

v6n lu'u d<)ng, ty 11$ thue' tren v6n c6 dinh, v.v

Singapore

danh gia du'<JC trach nhi~rn cua tung bQ ph~n phl;IC Vl) t6t cho qua trlnh t6 chuc Va di6u hanh

ghi hi~u qua Ia doanh thu va l<Ji nhu~n Hi~n nay chi tieu gia tri gia tang du'<Jc

;

I Chi tieu hi~u qua ho~t dl)ng chung

5 Doanh thuN6n ho(;l.t d(>ng (s6 vong quay v6n)

II Nang sua"t lao dl)ng

10 Chi phi lao d(>ng blnh quan rn<?t cong nhan

11 Chi phi lao d(>ng tren rn<?t d6ng doanh thu

13 Chi phi lao d(>ng tren rn<?t san phffrn

III Chi tieu hi~u qua vo'n va muc trang bt v6n

IV Chitii~u hi~u qua ho~t d()ng (luan chuy~n)

19 Doanh thuN6n htu d9ng (so' vong quay v6n htu d()ng)

20 Doanh thuN6n co' dinh

21 Doanh thu/T6ng tai san (so' vong quay toan b9 v6n)

22 Doanh thu/N<;J phai thu (so' vong quay cac khoan phai thu)

V Chi tieu hi~u sua't tai chfnh

23 Ty 1<$ n<;J tren t6ng v6n

24 Ty 1<$ n<;J tren v6n tl,l' c6

25 He$ so' kha nang thanh to an hic$n hanh

Dl,ia vao he$ th6ng chi tieu danh gia hic$u qua kinh doanh cua doanh nghic$p

- He$ th6ng chi tieu nay bao g6m cac chi tieu danh gia hic$u qua hol;lt d9ng chung cua doanh nghic$p va cac chi tieu danh gia hic$u qua cua tung ye'u to', b9

- Trong he$ th6ng chi tieu tren c6 cac chi tieu cd ban phan anh hic$u qua kinh doanh, d6ng thoi CO nhfi'ng chi tieu phan anh Cd cffu nhu': ty 1<$ n<;:f tren v6n, ty 1<$ n<;J tren v6n chu sd hil'u v.v Cac chi tieu nay khong phan anh trl,l'c tie'p hic$u qua kinh doanh nhu'ng Sl,l' bie'n d9ng cua n6 anh hu'dng Ion de'n cac chi tieu hic$u qua kinh doanh [31]

theo dtt an lit 90/005 e-tia Lien hi~p <JU6e-

Theo tac gia Vu Mai Huan, dl,i an VIE 90/005 Lien hic$p qu6c da du'a ra m9t he$ th6ng chi tieu danh gia hic$u qua kinh doanh cua doanh nghic$p chu ye'u sau:

I Chi tieu v~ ca"u true v6n

1 Kha nang thanh toan vdn vay deli hr;m

K DH -- VDH +T

G2 Voi:- KoH: kha nang thanh toan v6n vay dai hl;ln

- VoH: Vay dai hl;ln

- T: C<ic khmin phai thanh tmin hi<$n nay

ngu6n khac nhau du<;c sli' dt,mg

2 Kha nang thanh todn vdn vay ngdn ht;tn

K = GTSLDSD

T

- GTSLBSD: gia· tq tai san lu'u d(}ng sfr d1,mg

II Chi tieu v~ ktt qua ddu tli

1 Mqt d6ng ted san dang sit diJng tt;to ra X 1 d6ng ltJi-nhutJ,n

vay

V co: V O'n cO'.dinh

GVH: Gia tq tai san vo hlnh

Fsx: Nguyen li<$u, v?t li<$u, hang h6a dung cho san xua't

Fsc: Nguyen li<$u, v?t li<$u, ph\1 tung dung cho sli'a chua, bao duong

2 Mqt d6ng ted san hifn c6 tt;to ra X 2 dbng ltJi nhutJ,n

X _ _s_

2

-GI

3 Mqt d6ng ted san hifn c6 tt;to ra X 3 dbngltJi nhutJ,n thf!c te'

X 3 -- L2 -LI

GI

4 Chl tieu vdn co' djnh tt;to ra X 4 ltJi nhutJ,n

III Cac chi tieu phan tich IQ'i nhu~n

I= .!:2

Q

qua kinh doanh va nhii'ng chi tieu phan anh co ca'u vO"n

thich ro ye'u tO": gia tri thl,l'c c6 toan b(> gia tri vO"n (G2) la gl? Tuy nhien theo toi

chinh.Ia ty sO" n<J

~ N<,1 phiii tni ]

ly sci n{j = T6ng vein J

kinh doanh

Tom lQi: Qua vi~c nghien cuu h~ thO"ng chi tieu cua cac nu'oc va Lien hi~p

gia hi~u qua kinh doanh cua doanh nghi~p Nha nttoc o Vi~t Nam la:

Nhung chi tieu nay m~c du khong tn,tc tie'p phan anh hi<%u qua nhu'ng co lien quan m?t thie't va anh hu'dng Ion de'n hi<%u qua

- Chi tieu dgu ra quan trQng d6 tinh chi tieu hi<%u qua la gia tri gia tang, bdi

vl no phan anh dgy du ke't qua ho<;tt d9ng cua doanh nghi<%p Nha nu'oc bao g6m nhung dong gop cho xa h9i, doanh nghi<%p va nguoi lao d9ng;

anh hi<%u qua dong gop vao ngan sach nhu': ty su!t thus' tren t6ng v6n, d6 danh gia hi<%u qua ho<;tt d9ng cua doanh nghi<%p Nha nu'oc

Klt luiin chlldng 1

rieng ciia tac gia v€ va'n d€ nay

cac nttoc tren the' gioi, nhttng vai tro, vi tri, ty trqng ciia n6 chie'm trong n€n kinh

nttoc luon luon gan 1i€n va giu vai tro quan trqng, quye't d!nh d6i voi qua trlnh

ra doi, de'n khang chie'n ch6ng Phap, xay dqng xa hQi chii nghla d mi€n Bac va

kinh te' xa h9i

ciia toan b<? n~n kinh te' qu6c dan Hi~u qua xa h<?i Ia ra't cfin thie't, nhung hi~u

nghi~p Nha nuoc ch!u anh hudng bdi nhi~u nhan t6 ben trong, ben ngoai nhu: moi tntC1ng kinh te', chinh tri the' gioi, ccJ che' chinh sach ciia Nha nude, lao d<)ng,