Thị trường sức lao động với vấn đề giải quyết việc làm tại TP hồ ch

Giai quye't t6t va'n d6 vi¢c lam cho xa hoi, khong chl ddn thuffn v6 Trang nhung nam qua va'n d6 nghien cliu thi tru'ong sue lao dong, va'n d6 giai... Ta"t ca nhung va"n d€ trlnh bay tre

B() GIAO D~IC VA nAo T1)0 DL}.l H()C QUOC GlA THANH PH6 n(") CHi :MINH

rfHANll Pll() fJ() (~III MINll

Clw,ren nglmh: 1\.inh t<f chfnh tr! XTICN

t.c:'Jl CAl\tl f>OAN

T6i xin cam doan d§y la c611g trlnh nghien c(l'n dul ric:~ug to·i v}l kh6ng triwg J~p v<~i ci'e Hli nghii~n cn~1 dm cac Hie giii khac Cac sf)H~u "f.l

dti(JC d'mg bf{ n)ng rai

MVCLVC

? ~

]\{{j l)~lJ - 3

cmJdNG 1 NHO'NG vAN ErE L Y LUAN cd BAN v:E THl TRUONG sue LAO E>QNG v A vl$c LAM 1.1-Thi truong sue lao dQng - 15

1.1.1 Khai nic$m thi tnl'ong sue lao dong. - 15

1.1.2 Qua trlnh hlnh thanh thi tntong sue lao dong. - 17

1.1.3 Co ea'u thi truong sue lao dong. - 23

1.2- Cae d(le trling eua thi trliong sue lao dQng. - 28

1.2.1 Gia ea eua hang hoa sue lao dong - 28

1.2.2 Xu huang v~n dong eua thi truong sue lao d()ng - 32

1.2.3 M6i quan he$ giua eae khia q.nh eung- e~u eua thi tru·ong sue lao d()ng - 35

1.2.4 CC;lnh tranh va tinh hai m? t eua thi truong sue lao d()ng - 40

1.3 - Thi trliong sue lao dQng v6'i va'n d~ vii$e lam - 44

1.3.1 Va'n d€ vi<$e lam va tha't nghi<$p -.:' 44

1.3.2 Thi truong sue lao d()ng voi va'n d€ giai quye't vi<$e lam - 50

1.3.3 M6i quan h<$ giua thi tntong sue lao d()ng- vi<$e lam va tang truong kinh te' - 54

1.4- Thi trliong sue lao dQng trong n~n kinh te' thj trliong theo dfnh hu6'ng xa hQi ehu nghia (J Vii$t Nam - 56

Cm10NG2 ? ' " " ' K ~ THUC TRANG CUA THI TRUONG SUC LAO E>ONG VA VAN BE GrAI QUY~T vl$c LAM TAl TP.HCM TRONG THOI GrAN QUA. - 64

2.1- Ljeh sll' hlnh thanh va phat tri~n thj trliong sue lao dQng TP.HCM -64

2.1.1 Thi truong sue lao dong thanh ph6 H6 Chi Minh truoe 197 5 - 64

2.1.2 Thi truong sue lao d()ng thanh ph6 H6 Chi Minh sau 197 5 - 69

2.2- Nh~n d;;tng tbi trliong sue lao dQng thanh phO' Hfi Chi l\1inh trong qua trinh ehuyin d<i'i n~n kinh te' -75

2.2.1 Quan h<$ eung- e~u eua thi trl.l'ong sue lao dong TP.HCM trong nhung trong nhung nam qua. - 7 5 2.2.2 Gia ea va sl;( chuy€n dieh lao dong tren dia ban TP.HCM -103

2.2.3.Cae phuong thuc giao dich tren thi trl.l'ong SLB TP.HCM hi<$n nay 117

2.3- Tht;le tr~ng va"n d~ gi~H quye't vi~e Utm, tha"t nghi~p t~i TP.HCM

trong thoi gian qua -126

Cnu'ONG3

A K ? " , ,? K , , ? '

lao d()ng thanh pho' trong thoi gian t6'i -141

di~u ki~n thf tru'ong sue lao d()ng t~i thanh pho' Hfi Chi Minh -148

vi~e lam tren dj.a ban th~mh pho' H6 Chl Minh -155

hc;p voi co che' th.i tntong va chinh sach kinh te'- xa h()i cua TP -155

3.3.3 Sap xe'p va ct6i moi l~i h~ th6ng dao t~o ngh~ ke't hc;p voi huang

nghi~p cho ngu'oi lao d9ng tren dia ban thanh ph6 -~ -171

TAl LI~U THAM KHAO: -194

~

1- Ly do chQn d~ t~ti

d Vi~t Nam hi~n nay, qua trlnh hlnh thanh va phat tri~n n~n kinh t~ hang

tri~n, tuy da thoat ra khoi tinh tr~ng khung hoang, r6i lo~n khi chuy~n sang co che'

tr~ng thie'u vi~c lam, tha"t nghi~p trong xa hoi dang di€n ra gay gat, day thl,l'e sv tro

c6 sv quan tam dffu tu' thich dang cua nha nu'oc cac ca'p Hdn hie n~w he't chie'n

Nhu' chung ta bie't, lao dong s6ng cua con ngu'oi c6 hai chile nang quan trQng

la chua c6 qua trlnh lao dong) Giai quye't vit$c lam cho xa hoi, dam bao mQi kha

tang t6ng san phgm xa hoi Trang mot g6c do nao d6, ty It$ ngu'oi c6 vit$c lam se t)' 1¢ thu~n voi vi¢c gia tang t6ng san phffm xa hoi

Lu~n di~m nay da pharr anh vi tri then ch6t va tac dl;lng cua va'n d~ giai quye't

cong an vi-t$c lam, giai quye't tha't nghi¢p, mot yeu cffu he't sue ca'p thie't va chinh

cua xa h(>i ta Giai quye't t6t va'n d6 vi¢c lam cho xa hoi, khong chl ddn thuffn v6

Trang nhung nam qua va'n d6 nghien cliu thi tru'ong sue lao dong, va'n d6 giai

Song nhin chung vi~c t6ng ke't danh gia, m6 xe thlfc tr~ng, xay dl,tng m9t h~ thO'ng

TP H6 Chi Minh, la m9t thanh ph6 dong dan nha't nude, c6 thi tru'ong sue lao

va vai tro he't sue quan trQng trong qua trlnh xay dvng va phat tri€n kinh t€ khu vl,tc

ph6 c6 y nghia cl,tc ky quan trQng

nh~m giai quye't m9t phftn llnh vvc ly lu?n va thlfc ti6n he't sue n6ng bong t~i thanh ph6 hi~n nay /

h6a Ngu'oi c6 cong khai pha, nghien cuu hang h6a va kinh te' hang h6a m9t each

-1883) m9t trong nhung ngu'oi sang l?p ra chu nghia c9ng san khoa hQc

C6 th~ n6i Cac Mac nghien cuu chu nghia tu' ban ba:t dffu tu hang h6a voi b<)

"Tu' ban" n6i tie'ng Ngay trong quy€n 1 cua b<) sach nay thl thi tru'ong sue lao d<)ng

da du<;ic Mac d6 c~p kha ky, ong neu r6: "Ngu'oi sCi hfi'u sue lao d<)ng va ngu'oi Sd hfi'u ti6n g~p nhau tren thi tru'ong va d~t quan h~ voi nhau voi tu' each la nhfi'ng ngu'oi blnh d&ng v6 m~t sCi hfi'u hang h6a" [ 6 ] Mac cling chi ra ding cai rna ngu'oi cong nhan ban la SUC lao d()ng chli' khong phai la lao d<)ng va n6 chi th\l'C S\1' phai ban khi n6 hoi tl;l hai di6u ki~n: khong c6 tu' li~u san xua't va c6 che' d<) sCi hfi'u thich h<;ip De'n ngay nay c6 thi n6i r9ng h(fn la nguai lao d9ng ban khd nang lao d9ng cua mznh ma ddu ay khong ph¥ thuqc vao vi?c c6 hay khong cdc tu li?u san

xuflt

Nguoi gay a'n tu'<;ing va c6 nhi6u cong trlnh d6 c~p de'n thi tru'ong sue lao d<)ng va vi~c lam phai k€ de'n John Maynard Keynes (1889-1946) ngu'oi Anh -ngu'oi da sang l~p ra "CNTB di6u tie't" Nhfi'ng tac ph~m cua J.M Keynes kha nhi6u, nhu'ng tac ph~m n6i tie'ng nha't la: "ly thuye't v6 vi~c lam, lai sua't va ti6n t~" (1936) J.M Keynes phe phan kich li~t chlnh sach kinh te' cua gia dlnh "Chu nghia tu' ban bao thu, tinh cha't khong 6n dinh cua n6n kinh te', tha't nghi~p ngay cang tang, ong cho r~ng tha't nghi~p la do chinh sach kinh te' 16i thoi, sl;l' trl hoan khong can

thi~p cua nha nu'oc Theo J.M Keynes, va'n d6 quan trQng nha't va nguy hi€m nha't ci6i voi chu nghia tu' ban la kh6i lu'<;ing tha't nghi~p do d6 ly thuyet vi~c lam chie'm

vi tri trung tam trong hQC thuye't kinh te' cua cmg Ngoai ra c6 th€ k€ toi nhfi'ng dong

ly lu~n c6 dign xua't hi~n vao cu6i the' ky XVIII dffu the' ky XIX bCii tru'ong phai kinh te' Anh ga:n li6n voi ten tu6i 16i l~c cua cac nha kinh te': Adam Smith (1723-1790) Thomas Robert Malthus(1766-1834) kg ca John Stuart Mill, Alfred Marshall,

Arthur Pigou va SlJ' d6ng g6p khong nho cua nha kinh te" h<;>c nguC1i Phap J.B.Say (1767-1832)

Theo ly lu~n c6 di€n thl ban than n~n kinh te" hoan toan c6 th€ tlJ' di~u chinh

d~ dam bao vi~c lam dffy du va giu cho GNP thlJ'c te" hi~n t(;li, khong giam slit xu6ng duoi muc GNP thlJ'c te' t1J' nhien trong m9t thC1i gian dai Cac nha kinh te' h<;>c c5 di~n cho r~ng tlnh tr(;lng tha't nghi~p xay ra tren thlJ'c te' chi la m9t hi~n tu<;ng nha't thC1i, chu ye'u la do SlJ' luoi bie'ng cua nguoi lao dQng, tfnh VO trach nhi~m Va k)r lu~t, thie'u y chi lam vi~c Tmh tr(;lng thie"u d6i se la m9t bi~n phap quan tr<;>ng bu9c nguoi lao d9ng lam vi~c Han nua chinh ban than slJ' ganh dua, dffu tranh l~n

nhau giii'a nguoi lao d9ng cling se la d9ng llJ'c lam giam slit ti~n cong thlJ'c t€ cho de'n khi d<;it de"n di~u ki~n can b~ng tren thi truong sue lao d9ng

M9t quan di~m khac David Begg trong "Kinh te" h<;>c "(NXB giao dvc -1992) c6 m9t s6 n9i dung lien quan cling du<;c trlnh bay thanh cac chuang: phan tich thi

tntong sue LD, v6n nhan llJ'c, yffn d~ tha'"t nghi~p v.v tuy chua th~t ky va hoan hao

Tai li~u va SO(;ln gia nuoc ngoai con c6 th~ k€ de'n kinh t€ h<;>c lao dQng va nhung quan h~ lao d9ng cua t?p th~ cac giao su My t(;li Vi~n phat tri~n qu6c te"

Harward da du<;c dich ra tie"ng Vi~t voi tieu d~ : "Theo huang r6ng bay: d.i each kinh t€ Vi~t nam" da c6 h~n m9t chuang ban v~ va'"n d~ tang tiudng kinh te' va thi

tntong sue lao d9ng Vi~t nam, cac tac gia nay con d~ c~p de'n khuynh huang su dl,lng lao d9ng, quy che' va nhung chinh sach cffn c6 C6 th~ coi day la m9t tai li~u

tham khao t6t trong di~u ki~n hi~n nay

quye't vi~c lam khong phai la it

Ngoa"i tac ph~m: "Thi tntang lao d<)ng thl]'c tr~ng va giai phap" cua tac gia Nguy~n Quang Hi€n (Nha xua't ban th6ng ke 1995) la tac ph~m nghien cuu ca hai Hinh vl]'c: thi tntang lao d<)ng (thl]'c cha't la thi tntang sue lao d<)ng) va va'n d~ vi~c

Con lu~n an cua nghien cuu sinh nguai Vi~t nam (J nu'oc ngoai c6 th€ k€ de'n,

b~ng tie'ng Balan va "Sl]' th6ng tq cua thi trliaD;g lao d<)ng va vit%c lam " cua Ph~m

lu~n song ra't tie'c ca hai chua du'<;:ic dich hoan chlnh ra tie'ng Vi~t

Nguy~n Huu Dung (d6ng tac gia) voi: "Chlnh sach giai quye't vi~c lam (J Vi~t

giap gianh de'n linh vrf.c giai quye't vic$c lam nhu: Nguy~n Xuan Khoat "Lao d9ng

d nang than nude ta hic$n nay - nhii'ng bic$n phap chu ye'u nham sU' d1,mg h<;:ip ly ngu6n lao d9ng" (lu?n an PTS 1996 H9c vic$n chinh tri qu6c gia) hay lu?n an PTS cua Phq.m Kien Cuong (Truong dq.i hQc kinh te' qu6c dan Ha n9i - 1989) "T6 chile

va sU' dl;lng c6 hic$u qua ngu6n lao d(>ng xa h9i cua Vic$t Nam trong linh vrf.c dua lao d9ng di lam vic$c c6 thai hq.n tq.i nude ngoai" ho~c Bui Van Thq.ch: "Roan thic$n he$ th6ng dich V\1 vic$c lam g6p phftn phat tri~n thi truong lao d9ng d Vic$t nam" (lu?n

an thq.c sy- Bq.i h9c kinh te' qu6c dan Ha n9i 1998)v.v

C5 day chung toi d~c bic$t quan tam tdi cac bai vie't, bai phat bi~u,tham lu?n tq.i cac h9i nghi trong nude va qu6c te' da dang tai tren cac bao, tq.p chi cua cac nha khoa hQC, cae nha chuyen man v€ lfuh Vrf.e thi tnl'ong SUe lao dQng Va giai quye'"t vic$c lam, c6 th€ n6i day Ia nhii'ng bai vie"t sau s~c mang tinh t6ng ke't due rut cao dap ling du<;:~c yeu cfiu ca ve m~t ly lu?n va tht;tc ti~n

Ngoai lu<;:~ng tai li~u (J cac ngu6n tren, ngu6n tai li~u nam trong eae tq.p chi chuyen nganh (Thai bao kinh te' Vi~t nam, Pha t tri€n kinh t€- cua dq.i hQc kinh te'

- BHQG TP.H6 Chi Minh, Thong tin thi tru'ong lao d9ng eua B9 lao d9ng - thuong binh- xa h9i ) va cac bao hang ngay c6 gia tri ra't cao

Song c6 th€ n6i khiem t6n mang de tai thi tnl'ong sue lao d9ng va giai quye't vic$c lam tq.i TP.H6 Chi Minh chua nhleu, ne'u khang n6i la qua it

Vic$c nghien cuu thi truong sue lao d9ng TP H6 Chi Minh chua c6 m9t cong trlnh nao c6 tfim v6c, chu ye'u chi du<;1c d€ c?p qua cac bao cao ho~c t6ng ke't danh gia, ke't qua giai quye't vi~c lam hang nam eua cac co quan chile nang rna nguoi chju trach nhi~m chinh la Sd lao d()ng thuong binh- xa h()i, Vic$n kinh te' TP H6 Chi Minh; Cac IDlfC tieu, bi~n phap, ke' hoq.ch giiii quye't vi~c lam cua TP H6 Chi Minh

cling tren co so a6 rna triSn khai xu6ng cac phong lao dong thuong binh - xa hoi qu?n, huy<$n va cac trung tam dich \'1;1 vi<$c lam

Nam 1994 phan vi<$n khoa hQc lao dong va cac va'n a€ xa hoi thuoc Bo lao d9ng thuong binh - xa hoi t?i TP H6 Chi Minh c6 mot a€ tai: "Cac hinh thuc thich hc;lp t6 chuc san xua't nh~m giai quye't vi<$c lam t?i TP H6 Chi Minh" E>€ tai nay thugn my v€ m~t kY thu?t di sau vao vi<$c tlm ra nhung hinh thuc t6 chuc san xua't th.ich hcjp cho cac d?ng lao d9ng d~c thu t?i thanh ph6, n~ng v€ tinh tJ:n)'c ti~n, gia tri

ly lu?n chua cao

Nam 1995 So khoa h9c cong ngh<$ va moi tnl'ong ke't h(jp voi Lien doan lao dong TP H6 Chi Minh c6 t6 chile nghien cuu a€ tai voi d6ng tac gia: "Nghien cuu xay dvng bi<$n phap dao t?o va dao t?o l?i van h6a ngh€ nghi~p cho cong nhan cong nghi~p TP H6 Chi Minh de'n nam 2000" cling da it nhi€u d~ c?p de'n nhung 'ung giap gianh v€ thi tru'ong sue lao dong, v€ thl,l'c tr?ng cha't lu'(jng ngu6n lao dong trong cong nhan cong nghi~p t?i TP H6 Chi Minh

Nam 1997 Vi<$n kinh te' TP H6 Chi :Minh· triSn khai a€ tai: "Thi tru'ong lao dong TP H6 Chi Minh trong qua trinh phat tri~n va chuySn a6i n~n kinh te'- Cac giai phap nh'am phat tri~n va di€u tie't thi tru'ong lao dong ", do ph6 giao su', tie'n si

Nguy~n Thi Canh lam chu nhi<$m a€ tai, rna tac gia c6 tham gia E>ay la a€ tai hie'm hoi ne'u khong n6i la duy nha't, a€ c?p sau mot so' va'n a€ n6ng bong trong thi tru'ong lao dong t?i thanh ph6 H6 Chi Minh, c6 gia tri cao ca v€ m~t 1)7 lu?n va thl,l'c ti~n

Tuy nhien a€ tai cling moi chl dung l?i Ci nghien cuu tren khia c?nh nh?n di~n thi

tntong lao dong duoi g6c do kinh te' hQc, chu chua di sau vao khia c?nh kinh te' chinh tfi hQC Va gi£ii quye't Vi~c lam

Tren day la m<)t trong nhung s6 cong trinh it oi thu hut du'Qc cac nha khoa hQC, ca.C Cd quan chuyen man t?i thanh ph() tham gia

lao d<)ng va giai quye't vit%c lam t?i thanh ph6 H6 Chi Minh trong thai gian qua

d~ v~ m~t ly lu~n rna chinhla de' r6i tu cai ti~n d~ chung v~ m~t ly lu~n nay du'a de'n vit%c kha:c hQa cai rieng cho th! tru'ong sue lao d<)ng thanh ph6 H6 Chi Minh

trq.ng giai quye't vit%e lam t?i thanh phcS H6 Chi Minh trong nhung nam qua

Ta"t ca nhung va"n d€ trlnh bay tren hlnh thanh mot thl,fc tr~ng lien quan cie"n ngu'oi lao dong, thi truong sue lao dong, va"n d€ giai quye"t ~o cong an vi~c lam Bay cfing la nhi~m Vl,l chinh cua lu~n an, a€ til d6 cilia ra ducjc cac quan di€m ciinh huang va cac giai phap xac tht;t'c c6 hi~u qua cao, dl,fa tren cac net aa.c thu rieng c6 eli a thanh ph6 H6 Chi Minh

Vl v~y vi~c t6ng ke"t thl,fc ti~n, xay dl,fng nhung lu~n di€m khoa hQc tren llnh Vl,l'C thi truong sue lao dong c6 mot y nghla eve ky to IOn trong vi~c giam ty 1~ tha"t

nghi~p va giai quye"t vi~c lam va nglicjc l~i giai quye"t t6t va"n d€ vi~c lam lq.i la cd

SO ci€ b6 SUng phat tri€n nhung lu~n di€m khoa hQC tren Jinh Vlf.C nay mot each hOfill crunh, giai quye"t vi~c lam t6t chl CO th€ CO du'<JC mot khi CO Slf phan tich, nam bat XU ly t6t IDQi hQat dong tll thi trliong SUC lao dong

Nhu' v~y c6 th€ n6i day la hai m~t cua mot vffn d€ rna lu~n an chQn ci6 giai quye"t, vua c6 y nghla v€ m~t ly lu~n va thl,fc ti~n

Cd so phudng phap lu~n rna chung toi dl,fa vao lam n€n tang a6 giai quye"t nhung va"n a€ do noi dung a€ tai lu~n an a€ ra la phudng phap lu~n duy v~t bi~n

chung cua Chu nghia Mac Lenin, tu' tu'ong H6 Chi Minh va cac quan di€m cua Bang Cong san Vi~t Nam trong cac van ki~n B~i hoi, Hoi nghi v€ va"n d€ lao dong

va su dl,lng ngu6n lao dong trong qua trlnh phat tri€n kinh t€ xa hoi

£>€ giai quye"t ducjc va"n d€ do noi dung d€ tai d~t ra va doi hoi, chung toi COn SU d1,1ng CaC phl.fdng phap nghien CUU, Cl,l th€ nhli: phu'dng phap th6ng ke, SO sanh, phudng phap quy n~p di~n dich, phudng phap trUu tu'cjng h6a khoa hQc .nhung trong d6 quan trQng va chu ye"u nha"t v~n la phu'dng phap phan tich va t5ng h<Jp, nha"t Ia phffn xem xet thi tntong sue lao dong thanh ph6 va vfrn a€ giai

quye't vi~c lam, tren co sd khai quat h6a va sii' d1,mg cac s6li~u di~n hlnh d~ chung minh nhung quan di~m d?t ra nhftm phtJC VlJ cho mtJC tieu nghien CUU CUa d~ tai mQt each logic, khoa hQC

5 - Nhilng dong gop ciia lu~n {m

Qua toan bo noi dung trlnh bay, chung toi cho rftng lu~n an da:

-H~ th6ng va di sa u phan tich mot s6 va'n d~ v~ ly lu~n co ban v~ thi tntong sue lao dong va vi~c lam, g6p phftn lam sang to them vi~c hlnh thanh va phat tri~n

thi tntong sue lao dong C1 mtoc ta n6i chung, thanh ph6 HCM n6i rieng

-B?c bi~t lu~n an da phan tich, due ke't va chi ra nhung ti~n d~ cd ban, d~

hlnh thanh va pha t tri~n thi tntong sue lao dong trong n~n kinh te' thi tntong, thong qua d6 lam ro co che' v~n hanh lo~i thi tntong nay theo dinh huang di len XHCN (J

nu'oc ta

Chi Minh tren nhi~u m?t, rut ra du'c;Jc nhung d?c tru'ng co ban cling nhu' nhung ba't

c~p rna thi truong sue lao dong thanh ph6 d?t ra

-Lu~n an cling da danh gia mot each toan di~n va'n d~ giai quye't vi~c lam cua thanh ph6 trong nhung nam qua, chi r5 nhung thanh tl,l'U cling nhu' nhung t6n dQng khie'm khuye't va dl,t bao nhu c~u vi~c lam cling nhu' chuy~n bie'n thi tru'ong sue lao dong thanh ph6 trong thoi gian toi

-Lu~n an d~ xua't mot s6 quan di~m mang tinh dinh huang cho vi~c giai quye't, t~o vi~c lam trong di~u ki~n thi tntong sue lao dong tren dia ban thanh ph6, tren CO Sd do du'a ra moth~ th6ng giai phap logic, d6ng bo, Clf th~, gan VOi di~U

ki~n d?c thu rieng c6 eli a thanh ph6 H6 Chi Minh

B6 Cl,IC va ke"t diu cua lu~n an du'QC xay dl,l'ng dl,l'a tren nguyen tac tuan thu logic noi tq.i cua va'n d€, do d€ tai nghien cuu d?t ra va doi hoi nh§.m giai quye't t6t nha't yeu c§.u va m1,1c dich a'y Cho nen chung toi da ke"t ca'u lu~n an thanh 3 chuang

TP H6 Chi Minh trong thoi gian qua

lam tren dia ban thanh ph6 H6 Chi :Minh

Chu'dng 1

NlrO'NG vAN DE LY LU~N co BAN -vE Tfll TRUONG sue

LAO DONG v A VW,c LAM

V~ thu~t ngii', ne'u g<;>i dgy du d6 la thi tntong sU'c lao dong, song cac nha khoa hQc va sau d6 la t6 chile lao dong qu6c te' (ILO) d~u th6ng nha't c6 th€ dung

kinh te' cua n6 Song duoi g6c d<) kinh te' chlnh tri hQc Mac xit, chung toi cho r~ng

gQi thi tru'ong sue lao dong la chu~n xae

Tren the'" gidi va ngay a Vi~t Nam, khai ni~m thi tn.tong sU'c lao dong du'<;c

nhi~u nha khoa hQC nghien CtiU, d~ C~p Va di~n dqt b~ng nhi~U each khac nhau,

th~m chi chua th6ng nha't, doi hie v~n e6 .11 d6ng nha't nhu' tren da n6i Nhu'ng theo chung toi: thi tru'ong StiC lao d<)ng }a toan bo quan h~ lao d<)ng du'QC Xac l~p trong linh vt;tc thue mu'on lao dong, bao g6m cac quan h~ lao dong co ban nha't nhu' thue mu'on va sa thai lao dong, ti~n lu'ong, ti~n c6ng, bao hi€m xa hoi, tranh cha'p lao d<)ng v.v Khong gian d6 di~n ra sv trao d5i thoa thu~n, giua m<)t ben la nguoi lao dong tV do va mot ben la ngu'oi sli' dl,lng lao dong

B6i tu'Qng tham gia thi tru'ong sue lao d<)ng bao g6m nhii'ng ngu'oi c~n thue va dang sli' dl,lng sue lao dong cua ngu'oi khac va nhii'ng ngu'oi e6 sue lao dong, c6 nhu e~u di lam thue ho~c dang lam thue cho ngu'oi khac b~ng sU'c lao dong cua mlnh d€ nh?n mot khoan ti~n cong R6 rang thi tru'ong sue lao d<)ng thuoc phqm tru quan h~

hang- ti~n N6 chi du'QC hlnh thanh, t6n tqi va phat tri€n cling voi sv hlnh thanh,

t6n tq.i va phat tri6n cua n~n kinh te' thi tru'ong va c6 quan h<$ ch~t che voi cac thi

Thi tru'ong sue lao d()ng chinh la m6i quan h<$ xa h()i, giua ngu'oi lao d()ng c6 th<i tim du'<Jc vi<$c lam d<i c6 thu nh?p nuoi s6ng ban than va gia dlnh voi ngu'oi sU' d1,mg lao d()ng c6 kha nang thue du'<Jc nhan cong, thong qua tra lu'dng d6 tie'n hanh san xua't kinh doanh tim kie'm l<;1i nhu?n phat sinh thong qua sl,l' trao d6i nay Trong qua trlnh thue mu'an lao d()ng, se hlnh thanh t6 chile cua gioi su d\].ng lao d()ng va

du lao d<)ng

N6i mQt each khac thi tru'ong sue lao d<)ng la m()t ndi di@n ra trao d6i va tie'n

la sl,l' trao d6i chlnh sue lao dQng cua nguoi lao d()ng rna nhung lao d()ng d6 bi tach

Thi tntong sue lao d<)ng (nong c6t la quan h~ cung c~u v€ lao d<)ng) thuong

1.1.2 Qua trlnh hlnh th~tnh thl truflng sue lao d()ng

khach quan d§:n de'n sv hlnh thanh va pha t tri€n eli a thi tntong sue lao d<)ng n6i rieng, kinh te' thi truong n6i chung

chay Va nhanh chong da tac d<)ng ngu'QC tro l(:li d6i Voi n€n san xua't hang h6a v6n chua du m(:lnh lam cho n6 tie'p tl,lc phat tri€n Bi€u nay til'ng buoc da lam r(:ln nut

Qua trlnh buon ban kinh doanh cua m9t b9 ph~n thu'ong nhan, da bie'n th~mh

Buon ban khong ngang gia

Vita buon ban vita trffn 19t, cu'op b6c

-phu'ong thuc san xufft tu' ban chu nghla

hang h6a d6 la:

d~ng thuc san xufft rieng bi~t, san xufft nhil'ng gia tri su dtJ.ng khong phai cho mlnh,

rna cho ngu'oi khac, tile san xua't nhung gia tri sU' dl,lng cho xa h<)i, phan cong lao d<)ng la di~u kit%n biit bu<)c ciia san xua't hang h6a

+ C6 sv tach bit%t tu'ong d6i v~ kinh te' ciia cac chu th€ kinh doanh lam xua't hit%n yeu c~u trao d6i san xu<ft voi nhau theo m<)t nguyen tifc : mQt lu'cjng lao d<)ng

ngang nhau du'oi hlnh thuc nay dem trao d6i voi m<)t lu'cjng ngang nhau du'oi m<)t

hlnh thuc khac

San xufft hang h6a la san xua't d€ ban, ban a dau ? ban tren tht tru'ong, v~y

thi tru'ong la cai tfft ye'u, la hcjp ph~n b~t bu<)c cua san xua't hang h6a, thi tru'ong la noi di€n ra chuy€n nhu'cjng, trao d6i mua ban hang h6a

Bi~u quan trQng d€ hi€u du'cjc thvc chfft ciia thi tru'ong la a ch6 thi tru'ong kh6ng phai chi don thu~n la linh vvc trao d6i, di chuy€n hang h6a dich v1,1 tu ngu'oi san xua't sang ngu'oi tieu dung, rna la trao d6i du'cjc t6 chile theo cac qui lu~t cua lu'u thong hang h6a va lu'u thong ti~n t~ Cac Mac da tli'ng chi ra ding : "Lu'u thong

la qua trlnh t6ng th€ ciia trao d6i va la qua trlnh hlnh thanh va tich lfiy ti~n t~ "[153.6] Trong trao d6i di~n ra sv thay the' tnfc tie'p, khong tach roi san phffm nay voi san phffm khac, con qua trlnh hlnh thanh va tich lily ti~n t~ chi di~n ra khi cac hanh vi mua ban tach ra, ca khong gian va thai gian va ca ngu'oi thvc hi~n

hanh vi d6 Lu'u thong hang h6a gia diflh mua va ban tach ra, ti6n va hang tach ra lam hai eve d6i l~p nhau (eve lu'u thong hang h6a va eve lu'u thong ti6n tt%) C6 nghla la hang h6a khong tile kh~c du'cjc chuy€n thanh ti~n t~ va ti~n thanh hang Vl the' ban than sv trao d6i khong phai duong nhien thvc hit%n ducjc D€ giai quye't kh6 khan mau thu~n ffy, giua cac chu th€ cua san xua't, lu'u thong phai c6 nhung quan h~

thi tru'ong, nh~m giai quye't tu'ong quan giua gia ca va s6 lu'cjng hang h6a mua ban V~y c6 th€ hi€u thi tru'ong la m9t qua trlnh, trong d6 nguoi ban va nguoi mua

-tac dong qua l~i I§:n nhau dti xac dinh gia ca va s6 h.t<;5ng cua mot hay nhi~u thu

nhau

4

tu'<;Jng mua ban, la hang h6a

+ Ti~n t~ h6a cac quan h~ kinh te'

doanh

+ C~nh tranh va ton trQng khach hang (Trong c16 ti~n t~ h6a cac quan h~ kinh te' la xuyen su6t)

Kinh te' thi tntong la mot th€ th6ng nha't cua cac thi tru'ong g8m : thi tntong

d6ng thai qua trlnh giai ph6ng lao dong trCJ nen ct;t th€, do d6 hlnh thuc thue mu'dn

ky thu~t phat tri€n va m~t khac lam cho m()t bo ph~n cong nhan tha't nghi~p Sl,i

qui lu~t cung c~u, qui lu~t c~nh tranh do d6 quy€n W do lao d()ng phai bao ham d quy€n tl,l' do di lCJ.i cu' tru Thie'u m()t trong nhung quy€n d6 thl thi tru'ong sue lao

ldn de'n Sl,l' phat tri€n cua n€n kinh te' thi tru'ong

la nguoi chu va nguoi thue cling t6n t~i va phat tri~n Hang h6a sue lao d¢ng mu6n

lao dong d6 la :

gia tri, n~n san XUfft hang h6a d day nhu' la mot Slf tfft ye'u CUa tie"n trlnh lich Slt,

dong

va chuyen mon h6a ngay cang sau, sl;l' hQp tac cang ch?t che, va do d6 doi hoi phai

g6m ca thi trliong sue lao dong

tn,te tie'p Utm eho thi tnl'ong sue lao d(>ng phat tri6n Vi~e thua nh~n sue lao d(>ng la hang

h6a la m(>t ye'u t6 dftu vao eua san xua't, de'n ehinh saeh eho phep t6n t9-i va phat tri6n nhieu thanh phfrn kinh te', h<Jp thue h6a eae hlnh thue sd huu, du'<Je phep thue muon nhan eong, ehinh saeh tl,I' do di ehuy6n, di l9-i, tlm vi~e da lam eho thi tru'ong sue lao d(>ng phat tri6n Nhu' v~y sl,I' hlnh thanh, phat tri6n thi tru'ong sue lao d(>ng ban than n6 khong phai dieu gl xa'u rna ngu<Je l9-i n6 vua e6 tae d\}.ng thue d§'y sv tang tru'dng eua nen kinh te', q:6ng thoi vua nang eao dia vi cua con ngu'oi trong xa h(>i

1.1.3 Co ca'u thf trtiO'ng sue lao dQng

Cd ca'u thi truong sue lao d(>ng chinh la t6ng th6 cac m6i quan h~ rang bu(>c vf: lao d(>ng va cac khu vlfc b(>c 19 quan h~ d6, thong qua xli' ly quan h~ cung eft u vf: lao d(>ng trong thi tru'ong xa h(>i

Khi nghien cuu va'n de nay, cac tac gia trong nu'oc va nu'oc ngoai, vi dt,I

Nguy~n Quang Hi6n "Thi tru'ong lao d(>ng- thl,I'c tr9-ng va giai phap", hay trong

"Kinh te' hQC cua sv phat tri6n" eua t~p th6 cac nha khoa hQC My g6m: Malcolm Gillis, Dwight H.Perkins, Michael Roemer aeu du'a ra m(>t mo hlnh cd ca'u vi~c lam

ba b~c, trong d6 bao g6m khu vvc thanh thi chinh thuc, k:hu vlfc thanh thi khong chinh thuc Va k:hu VlfC nong thon Vl CaC tac gia aeu dl,I'a tren quan ai6m coi dich V\} lao d(>ng nhu' la nhung hang h6a va dich V\1 khae du'cJc mua ban tren thi tru'ong, va n6 du'cjc phan phO"i m(>t each hi~u qua thong qua gia ca Song do eae k:hu vlfc nay, khong d6ng nha't vl v~y gia ca sue lao d(>ng khong phai hoan toan do cac ll,I'c lu'<Jng c9-nh tranh tren thi tntong quye't diflh

Thi tntong sue lao d<)ng cling voi cac ye'u to' thi tn.tong khac t~o thanh ll;l'c ht<;jng d~u vao cua qua trlnh san xua"t xa h<)i, chi c6 m<)t thi tntong sue lao d<)ng,ba't eli ngu'oi nao lao d<)ng va du'<;jc tra cong tuy thu<)c vao kha nang lam vi~c kha nang san xua"t kinh doanh CUa doanh nghi~p Va thu nh?p quQ'c dan d~U thUQC do'i tu'<;jng ben cung cua thi tru'ong sue lao d<)ng

Bo'i tu'<;ing ben c~u cua thi tru'ong sue lao d<)ng cling ra't da d~ng: chu doanh nghi~p (nha nuoc, tu' nhan), cac t6 chuc (xa h9i va sl;l' nghi~p) va cac t6 chuc phi chlnh phu

Nhu' v?y r6 rang d~ nh?n tha'y ding thi tru'ong sue lao d<)ng du'<;jc chia ra

nhiSu khu vl;l'c khac nhau, tuy theo tinh cha"t kinh te', xa h<)i cua Sl;l' hlnh thanh ben

c~u Tu quan di~m nay, theo chung t6i co ca'u thi tru'ong c6 th~ chia ra nhu' sau

Thi tru'ong sue lao d<)ng c6 t6 chuc d6 la khu Vl;l'C thi tru'ong sue lao d<)ng rna

d6i tu'<;ng ben cung va do'i tu<;ing ben c~u dSu hQat dong trong khuon kh6 cua m9t

h~ tho'ng phap lu?t Voi nhung muc d9 khac nhau, tuy theo tinh cha"t kinh te' xa hl)i

va chinh tri cua sl;l' phat sinh thi tru'ong Ch~ng h~n khu Vl;l'C thi tru'ong sue lao dl)ng

trong cac doanh nghi~p nha nu'oc, t6 chuc nha nu'oc, trong cac doanh nghi~p tu' nhan Khu vl;l'c khac cua lo~i thi tru'ong nay thl gioi chula m<)t ngu'oi, m9t nh6m hay c9ng d6ng nguoi, con nguoi lam thue phai dang ky hay xin phep hanh ngh€ voi nha nu'oc ho~c qua m9t chu tu' nhan Vi d1,1 nhu' sl;l' hanh ngh€ lam them ngoai gio cua cac bac si, ky su', giao vien vfin phai chiu sl;l' quan ly cua m9t chu th~ nha"t dinh

Muc tiSn cong trong khu vl;l'c thi tru'ong c6 t6 chuc du'<;c thanh toan tren co so thea thu?n giua nguoi lao d<)ng va ngu'oi chu Sl;l' thoa thu?n d6 c6 th~ la sl;l' c~nh tranh hoan hao hay khong hoan hao c6 khi la d9c quySn ben cung Trong tru'ong

h9p nhu the", muc ti~n cong trd th~tnh thu nh?p kinh te" thw1n tuy Trong thi truong sue lao dong c6 t6 chuc nay, khu vl;tc thi truong sue lao dong trong cac doanh nghit%p nha nude c6 d~c diem la muc do c~nh tranh khong gay g8:t trong quan ht% gifi'a ben cung va ben diu, do tinh chftt xa h9i h6a cao ciia tu lit%u san xuftt d khu vvc nay, quan ht% giua chii - th<;J d6 la quan h~ giua nha nude va nguoi lao d<)ng, trong d6 tinh nhan van du<;5c nang cao so vdi m1,1c tieu thu l<;Ji nhu?n

d nude ta, khu Vl;tC thi tru'ong SUC Iao d<)ng trong cac doanh nghit%p nha nude

do J.ich sll' de l?i con c6 d~c diem nua la ph~n Ion nhung nguoi lao dong lam vit%c, trong d6 c6 trlnh do hQc vftn cao, tay ngh~ vung, ky lu?t lao dong t6t so vdi nhung lao dQng trong cac doanh nghit%p tu' nhan, Va CaC khu Vl;tC thi truong SUC lao dong khac Nhung trong di~u ki~n t1;t do h6a lao dong cua co che" thi truong va che" do

lu'dng b6ng hit%n nay u'u the" tren ngay mot mftt di

B~c diem ciia khu vvc thi truong sue lao dong t1;t do nay la lao dong lam thue ciia ngu'oi lao dong d ngoai vong phap lu?t ho~c chua du<;5c phap lu?t the che" h6a,

ch~ng h?n d Vi~t nam cac lo~i hlnh doanh nghi~p nho chua bu<)c phai dang ky cho nen da phffn hQ khong bi rang bUQC, Voi s6 v6n it oi hQ CO the s8:m cong Cl,l lao dong gilm don n~ ti~n HQ sll' d1,1ng n6 de lam thue cho ba"t eli nhung ai de c6 nhu cffu thue muon lao dong ciia mlnh :86 la nhung ngu'oi lam ngh~ gian don, ph6 thong nhu': th<;5 n~, th9 xay, sll'a chua cac lo~i, b6c vac v.v ke ca mot doi quan buon ban hang rong hang xen Ll;tc lu<;Jng nay da trd thanh m9t thl;tc te" t~o ra thi tru'ong phuc t?p, t6n t~i song song vdi thi truong lao dong c6 t6 chuc

d thi tru'ong nay ngu6n cung kh6 ki€m soat va c6 the chia ra lam nhi~u lo?i:

+ Loc:,ti lao dong di chuy€n do cuong quye't mu6n cai thi<$n mai tn.tong s6ng eli CUa minh, hy VQng nhung cang Vi<$c ban d~U Va sau d6 hQ se CO th€ tlm du<;jc CO hoi t6t hon noi da't klu1ch que nguoi Vl v~y s6 nay san sang lam ba't eli vi<$c gl

mi~n nuai s6ng ban than va cho d<;ji sl]' cai thi<$n de'n voi mlnh

+ Lop nguoi lao dong thu hai trong thi truong sue lao dong tl;l' do la ll]'c lu<;1ng lao dong khang thuong xu yen do khu vl,l'c thi truong nang than bie'n dong ( c6 th€

m(t mua do h;~m han, lfi h,It ho~C thoi Vl;l nang nhan) hQ b6 sung VaO thi trlfong SUC lao dong voi tu each lao dong tl]' do nh~m giai quye't nhung va'n d~ ca'p bach cua ban than trong thoi gian truoc m~t Sau d6 moi tinh toan de'n vi<$c tich lliy mot ph~n

d€ tc:,to v6n va giup do gia dlnh Ll,l'c lu<;1ng nay se lam ngu6n cung trong.thi truong tang len va se giam di khi cuoc "phieu luu" cha'm dut

+ Ll]'c lu<;1ng thu ba tham gia vao thi truong sue lao dong tl]' do d6 la s6 sinh vien t6t nghi<$p Ci cac truong, s6 nay khang mu6n v~ que, nhung lc:,ti khang c6 co sCi

d€ xin vao lam vi<$c Ci khu vl]'c thi tntong sue lao dong c6 t6 chuc, ho~c du<;1c nh~n

rna kh6ng tho a dang cling hy VQng tlfong lai Se dl.f<;jc cai thi<$n nen cling ch( p nh~n

tham gia vao thi truong voi tu each la hang h6a

Ngoai ra khu vl]'c thi tntong sue lao dong W do con c6 mot bo ph~n quan trQng khac la lao dong tri tu<$, d6 la nhung giang viep tl]' do trong dc:,ty hQc, nhung

ca nhc:,tc hay dan hat thue cho cac nha hang, khach S?n, dam cuoi C6 th€ n6i d~c di€m co ban cua lo?i hlnh lao dong trong thi tntong sue lao dong tl,l' do thuong da ph~n la qui ma nho v~ v6n, lao dong, trlnh do t6 chuc tha'p, cang ngh<$ don gian, thi truong phong phu linh hoc:,t t, tinh thlch nghi cao, huang pha t tri€n phu h<;1p voi kha nang tich lliy v6n cua nguoi lao dong, thu hut sl]' tham gia cua cac t~ng lOp dan elf,

ho?t dong vi~c lam trong thi tntong nay v?n d()ng theo xu httong bie"n d6i tq ph:H cua thi tru'ong C6 th€ danh gia thi tntong sue lao dong tq do g6p ph~n t?O cho gia

toi doi tu'<;jng trong thi tru'ong nay bi thua thi~t v€ chinh sach nhu': bao higm, kham chua b~nh v.v

Nhttng khu V1fc nay l?i g6p ph~n thu hut mot lqc ltt<;1ng Ion lao dong xa hoi, c6 ti€m nang giai quye"t vi~c lam cao, nha't la cho lao dong ph6 thong Do d6 mot va'n d€ d~t ra phai xay dl;l'ng dtt<;jc cd che" quan ly, h?n che' bot m~t tieu cqc eli a khu n;rc thi tru'ong sue lao d()ng tl;l' do dem l?i

theo vung Hinh th6

Theo each phan chia nay, se hlnh thanh thi tru'ong sue lao dong C5 cac thanh

nghi~p Va trong tung nganh san XUfft l?i CO tung khu VlfC thi tru'ong SUe lao dong CO

d~c thu rieng (vi dv nhu' trong cong nghi~p n~ng thl khac eong nghi~p nhy, luy~n

kim thl khac voi Cd khi ehe' t?O ) Ta"t nhien Slf phan chia nay chila tu'dng d6i

Nhu'ng mQt di€u d€ nh?n tha'y la sl;l' phan chia thi tru'ong sue lao dong thea nganh kinh te' va theo vung lanh th6 se giup ehung ta d€ tlm ra cac giai phap, t?o ra moi tru'ong cho thi tru'ong sue lao dong hQat dong, d~c bi~t cae giai phap v€ ti€n cong, v€ di chuy€n lao dong, v€ dao t?o nganh ngh€ chuyen mon, httong nghi~p,

xay dl;l'ng cd ca"u va quy mo lao dong, phil hcjp voi cd ca'u kinh te' va tang tru'dng kinh te', thong qua d6 dg nam bat, di€u tie't va xu ly tot m6i quan h~ cung c~u

ngan ch~n nhii'ng dong chay lao d()ng ba"t h9p ly chu d()ng trong giai quye't t?o cong

an vi~c lam

Hi~n nay trong xu the" hoi nh~p, to~m c~u h6a n€n kinh te" the" gioi da lam

ph~m tru quan h~ hang h6a- ti€n t~, c6 khac chang n6 di~n ra giii'a cac ye"u t6 d6i

+Pharr theo tinh cha't thu hut lao dong

+ Pharr theo lanh th6

+ Pharr theo khu Vl,l'c nong thon, thfmh thi

+ Pharr theo nganh va noi bo nganh

ta

1.2 Cae d~e tru'ng eua thf tru'ong sue lao d()ng

1.2.1.Gia ea eua hang h6a sue lao d{>ng

han gia trt ban than n6 Khi sue lao dong la hang h6a n6 ciing c6 hai thuoc tinh

nhu' mot hang h6a thong thu'ong khae, nhu'ng d day gia tri sll' dvng eua hang h6a

dvng eua hang h6a sue lao dong la slf thoa man ngu'oi mua Con gia tri eua hang

vi~c, ngu'oi lao d(>ng du'<Jc nguoi chu doanh nghi~p tra cho m(>t s6 ti~n gQi la ti~n

Nhu'ng ne'u m(>t nguoi san xufft hang h6a blnh thu'ong dem hang h6a cua mlnh

lam vi~c cho nha san xua't cling du'<jc tra m(>t s6 ti~n luang Ti~n htong tlfa h6 nhu'

h6a, ne'u lao d(>ng la hang h6a thl n6 cfing nhu' mQi hang h6a khac n6 phai c6 gia

tri cua lao dong la mot di€u lu~n qu~n Hdn nua ne"u lao dong la hang h6a thl n6 phai du'<JC trao d6i ngang gia, ngrua la toan bQ gili tq do lao dong cua ngu'oi lam

rna ngu'oi ta khong c6 Trong thl,l'c te" ho?t dong lao dong cua nguoi lam thue, chl

trlnh lao dong tie"p theo hanh vi ban d6 khong thuoc v€ nguoi lao dong rna thuoc v€ nha kinh doanh di thue muon

khong phai la lao dong, chi c6 sue lao dong cai c6 san trong ngu'oi lao dong moi

T6m lqi ti€n lu'dng cua ngu'oi lao dong khong phai la' gia ca cua lao

ban cha't cua n6

nh~n, mot di€u ki~n ra't cd ban d<i tham gia vao qua trlnh xac dinh ti€n lu'dng tren

che' muc cung ho~c (J vi~c khong ngirng nang cao cha't lu'<;1ng cua sue lao d<)ng cu<)c cht;ly dua c16 khie'n ngu'oi mua g~p nguoi ban

Nhu' v~y mU'c luang (gia d cua sU'c lao d<)ng) (J cac vung ho~c cac thai lc)' khac nhau, tru'oc he't chiu sv tac d()ng cua qui lu~t cung cffu sue lao d()ng Thai c!Q mua re ban d8:t luon la illl;lC tieu chinh rna con ngu'oi trong thi tru'ong SUC lao d()ng thuong xuyen theo du6i Tuy nhien m6c chuffn d€ gia ca sU'c lao d<)ng tren

thi tru'C1ng dao d()ng len xu6ng la chi phi san xua't va tai san xua't sU'c lao d()ng c16 Ngoai nhii'ng ye'u t6 k€ tren, muc luang con du'<;1c xac c!inh bdi nhii'ng ye'u t6 khong lien quan gl de'n chi phi san xua't dung ct€ c!inh gia, nhu' danh tie'ng ca nhan hay nhung h<?-n che' v€ tinh co d()ng cua cung lao d()ng Sv chenh l~ch v€ muc luang giua cac nh6m lao d()ng, do nhi6u ye'u t6 t<?-o ra va la sl;t' cffn thie't ct€ dam bao sl;t'

bu d8:p cho sv khac nhau v€ nganh ngh€, tai nang cua ngu'oi lao d<)ng va sl;t' phan chia thanh nhii'ng nh6m lao d()ng kh6ng th€ va c6 th€ thay the' tung phffn Nhu'

v~y trong n6n san xua't hang h6a voi co che' thi tru'ong, thu nh~p cua m6i ngu'oi kh6ng phai du'(/C xac dinh m<)t each tuy ti~n va cling kh6ng linh hOt;lt len xucfng nhu' cac lot;J.i hang h6a khac Bdi vl vi~c phan lo<?-i lao d()ng va xac dinh muc luang kh6ng du'<;1c di€u chinh hang ngay d€ dam bao r~ng kh6ng bao gio c6 ngu'oi tha't nghi~p hay c6 vi~c lam d€ tr6ng Thi tru'ong sue lao d()ng kh6ng thay d6i ngay tlic kh8:c khi cung cffu khong can b~ng, nhu'ng c6 thay c16i cho phu h<;1p voi hoan canh m~c du ch~m Cht;lp

Ti€n luang la m<)t phffn gia tri cua lao d()ng d€ t<?-o ra gia tri hang h6a, trong d6 c6 ca gia tri th~ng du' Ngu'oi lao d()ng sli' dl;lng ti€n luang ct€ bU c18:p tai san xua't lt;li sue lao d()ng da hao phi va mot phffn ct€ nu6i cac thanh vien trong gia dlnh

D6i voi nguoi sll' dl;lng lao dong, thl ti€n lttdng la thanh phffn ella chi phi siin

xua't hang h6a (dich V\1) la ye'u t6 hlnh thanh l<Ji nhu~n hang h6a Voi tinh cha't nay, nguoi sll' dl;lng lao dong phai ling tntoc ti€n luang va sau khi ban dtt<;5c hang h6a hQ phai trich mot phffn til' t6ng s61<;5i nhu~n thu dlt<Jc do ban hang a€ tra tie'p phffn con l~i Tren thi truong sue lao dong, muc ti€n lu'ong thoa thu~n giua nguoi lao dong va ngu'oi thue lao dong la muc can b~ng ella quan h~ cung cffu Ti€n lu'ong lao dong tren thi tru'ong GU</C xac Qinh tren nhung CO Sd :

- Nhu cffu muc s6ng trung blnh trong xa hoi va d6i voi tUng nganh ngh€

-Kha nang thanh toan ella ngu'oi thue

-Muc do c:;mh tranh tren thi tru'ong sue lao dong

Ti€n lu'ong anh httCJng trttc tie'p de'n doi s6ng ngu'oi lao dong, doi s6ng nay du'<;5c phan anh tren hai m~t (doi s6ng v~t cha't va doi s6ng tinh th~n), mot khi thu nh~p

tha'p hon gia tri muc s6ng t6i thi€u, se phat sinh khllng khoang a6i voi doi s6ng ngu'oi lao dong Trong nhfi'ng tntong h<Jp nhu' v~y ngu'oi lao dong se c6 mot lo~t

nhung ho~t dong sau:

-Phai tang them sue lao dong d~ c6 s6 ti€n cong cao hon (ne'u khong roi vao tlnh tr~ng tha't nghi~p), b~ng bi~n phap tang cu'ong do lao dong (tang s6 lu'<;5ng san ph£m trong mot ddn vi thoi gian)

-Ne'u khong c6 vi~c lam ho~c tha't nghi~p thl ngu'oi lao dong buoc phai giam muc s6ng t6i thi€u, nha't la giam cac doi s6ng tinh thffn k€ ca vi~c buoc long

d~ con cai mlnh tha' t hQ c

-Ne'u ca hai giai phap tren d€u kh6 khan thl ngu'oi lao dong da CJ vao giai

do~n bi bffn ci:tng h6a doi s6ng

-Ne'u c6 ra't nhi€u nguoi lam vao canh b~n cling thl trong xa h<)i se phat sinh nhi€u hanh d<)ng ph?m t<)i, d?o due xa h<)i bi suy d6i

Cho nen hi~u r5 ban cha't gia ca cua hang h6a sue lao d<)ng va vai tro ti€n luang trong co che' thi truong c6 m<)t y nghia ql'c ky IOn trong qua trlnh v~n hanh n€n kinh te' hang h6a nhi€u thanh ph~n theo co che' thi truong dinh hu'ong xa h<)i chu nghia (J nuoc ta hit$n nay

Thi tru'ong sue lao d<)ng sau khi hlnh thanh ban than n<)i t?i cua n6 lu6n luon c6 sl;( v~n d<)ng.Tinh qui lu~t cua sl;( v~n d<)ng nay chinh la tinh qui lu~t cua sl;l' di

chuy~n cac dong lao d<)ng trong xa h<)i

Dong lao d<)ng tu khu vlfc thi tru'ong sue lao d<)ng tl;l' do sang khu vlfc thi tru'ong sue lao d<)ng c6 t6 chile, tu khu vlfc mang tinh cha't nganh, lanh th6 (nong thon, CaC tlnh ) di chuyen v€ cac khu Vl;(C khac Va ngltQC l~i, suy cho cling d6 chinh

la tac d<)ng qua l?i giii'a quan hi$ cung c~u trong thi tru'ong sue lao d<)ng, rna quan h~

nay l?i xua't phat tu lQi ich cua ngu'oi lao d<)ng Ngu'oi lao d<)ng hoan toan c6 quy~n

tlf do ll;l'a chQn cho mlnh m<)t khu vvc lam vi~c thich hQp, mi~n la dap ling du'Qc nhu

C~U CUQC sO'ng va phli hQp VOi kha nang cua chinh mlnh, di€u nay la hoan toan khach quan, bCii vl khi sue lao d<)ng la hang h6a thl ban than hang h6a d6 phai du'QC v~n chuyen va lu'u thong trao d6i tren thi tru'ong Vi~c mua ban hang h6a sue lao d<)ng la vi~c mua ban song ph~ng, tuan theo qui lu?t gia tfi, nhu'ng m1,1c tieu mua re ban ban aa:t luon la d<)ng co deo du6i cua nhii'ng ngu'oi tham gia mua ban tren thi tru'ong

Sl;( di chuy~n cac dong lao d<)ng tren thi tru'ong, theo chung t6i c6 ma'y nhan

t6 sau anh hudng va tac d<)ng de'n

Nhan to' thr1 nha't - nhan to' v€ di€u ki<$n so'ng Ghi tJi cua hang h6a sue lao d()ng do s6 lu<;jng lao d()ng xa h()i c~n thie't a€ san sua't va tai san sua't ra n6 quye't dinh San sua't va tai san sua't sue lao d()ng du<;jc thlJ'C hi<$n thong qua tieu dung ca nhan Vl v~y ne'u m()t hang h6a sue lao d()ng c6 gia tri IOn (tile la th€ llJ'c, tri llJ'c to't, k:ha nang thoa manben c~u cao ) hoan toan c6 kha nang du<;5c nguoi mua dam bao muc ti€n cong ti€n luang, thl mQt dieu anh ta t{t ye'u se chQn khu YlJ'C lao GQng nao c6 di€u ki<$n so'ng to't han, tuc la <iia ban d6 c6 d~y du nhung tu li<$u sinh hQat thie't ye'u, CO Sd he) t~ng to't, di€u ki<$n phl,lC h6i tai t?O l().i gia tri SUC lao GQng CUa mlnh nhanh va dong chay lao d9ng trong thi truong se huang v€ d6 Sv each bi<$t v€ mile de) phat tri€n kinh te'- xa h9i d k:hu vvc nay so voi khu vlJ'c khac ta't ye'u se t?o nen nhfi'ng llJ'c ha'p dfrn m().nh me do'i voi cac cu dan

Mile so'ng C5 day k:hong chila di~u ki<$n v~t cha't d6 du<;5c thoa man, rna con la mile hudng th1,1 van h6a, tinh th~n sau qua trlnh lam vi<$c rna khu vvc khac khong c6

nao chua nhi€u ti€m nang giai quye't vi<$c lam, tuc la nhu c~u phong phu da dC;lng, dap ling ho~c thoa man m9t ph~n lu<;5ng cung, nha't la trong tlnh tr().ng tha't nghi~p

thie'u vi<$c lam, thl khu vvc d6 se thu hut lao d()ng tu noi khac d6n v€, d6 chinh la

nhung do thi IOn va cac trung tam kinh te' trQng di€m, noi c6 nhi€u cong xudng, xi

nghi<$p noi kinh te' hang h6a, m().ng luoi dich Vl,l phat tri€n Ly do khie'n nhung nguoi di chuy€n <ie'n day ai cling d6ng y r~ng tlm kie'm vi<$c lam va mile thu nh~p

cao la di€u lu'u tam hang d~u, day cling la m1,1c tieu chinh va ne'u nhu chua tlrn du<;5c vi<$c lam thl cling c6 nhi€u co h9i ho~c it ra cling c6 ni€m hy VQng, se tim kie'm

vi~c lam sau c16, khi vi~c lam du'c;lc gi<ii quye't, se khoi dffu cho nhil'ng cong vi~c

tie'p theo

Nhan td thu ba khong kern phffn quan tn;mg tac dong ae'n dong di chuy€n lao c19ng tren thi tru'ong c16 la nhan t6 v~ kha nang pha t tri€n trong tu'dng lai a6i voi ngu'oi lao c19ng

Tuy la hang h6a bi mua ban troi n6i tren thi tru'ong nhung hang h6a sue lao OQng nay l<;J.i g~n VOi mot COn ngu'oi, ffiQt chu th€ lao dong sang t(;l.O Cl.;t th€, luon

nh~n thuc sl,l' t6n t<;J.i ban than voi cai t<;J.O xay dl,l'ng xa hoi, cho nen sau khi va"n Q~

mu'u sinh O~t len hang dffu, thl ni~m khat khao V~ Sl,l' thay a6i moi tru'ong s6ng, tang thu nh~p, d~c bi~t la kha nang cai thi~n phat tri€n trong tu'dng lai la mot di~u luon Ou'QC d~t ra va ngay ca khi tinh 6n dinh trong cong an vi~c lam, trong eli tnL thl nhan t6 nay v~n Ou'QC tinh toi

Di~u ki~n va kha nang phat tric3n trong tu'dng lai khong chi dang l<;J.i a vi tri,

di~u ki~n lam vi~c, nganh ngh~ chuyen mon phu h<;Jp, c6 thu nh~p cao va 6n dinh rna n6 COn CO ai~U ki~n a€ thang tie'n, hQC hoi, trau d6i ngh~ nghit;p Va cling khong chl cho ban than ngu'oi lao dong rna con cho ca gia dlnh con chau hQ trong ca hi~n

t(;l.i va tu'dng lai

Qua ba nhan t6 trlnh bay tren, c6 th~ n6i xu hu'ong v~n dong cua thi tru'ong sue lao c19ng mang tinh qui lu~t, he't sue khach quan Mot va'n d~ d~t ra la khong thc3 x6a bo ho~c tlm each ngan ch~n nhil'ng dong di chuy€n lao d9ng nay rna chi n~m

b~t d€ xll' ly va di~u tie't n6 rna thoi

Khi b~m ve nhung d~c tru'ng cd ban ciia thi tru'ong sue lao dong, khong th€ khong ban toi m<?t noi dung quan trQng b~c nha"t d6 la quan h~ cung cffu trong thi

tntang sue lao d<)ng va vai tro cua n6 trong vi~c di€u chlnh sue ep v€ vi~c lam Vl gi<H quye't vi~c lam ho~c giam ty l~ tha't nghi~p trong ccJ che' thi tntang v€ thl,l'c cha't

la giai quye't m6i quan h~ giua cung va eft u v€ lao d<)ng tren thi truang sue lao d<)ng, d~ lam cho cung va cftu v€ lao d<)ng luon can d6i voi nhau trong m<)t khong gian va thai gian

Cung v€ lao d<)ng du<;1c bi~u hi~n thong qua kh6i lu<;1ng lao d<)ng s6ng, bao g6m ca v€ s6lu<;1ng, cha't lu<;jng va cd ca'u cua ll,l'c lu<;jng lao d<)ng tham gia vao thi

truang sue lao d<)ng trong m<)t thai gian nha't dinh Cung lao d<)ng luon luon phl;l thUQC VaO t6c dQ tang nguBn lao d<)ng f)~ xac dinh t6ng nguBn cung trong thi truong sue lao d<)ng, truoc tien phai xem xet thi truang trong m6i quan h~ voi pha t tri€n dan s6, sl,l' tang truong va phat tri~n dan s6 da anh hudng trl,l'c tie'p de'n ngu6n cung qua hang h6a lao d<)ng tren thi truang, c6 th~ tha'y thi truang sue lao d<)ng bao g6m: ngu6n lao d<)ng t~i ch6, lao d<)ng nh?p cu va ngu6n lao d<)ng nh?p kht't-u Ngu6n lao d<)ng thl,l'c cha't bao gam nhung nguai tham gia vao h;tc lu<;1ng lao d<)ng ca ben thue muon, chu san xua't kinh doanh va dQi ngu nhung nguai lao d<)ng lam cong

an lu'cJng do pha t sinh dan s6 ( Ca v€ m~ t tl,l' nhien va CO hQC) Ca ll,l'c lu<;jng quan ly

va lao d<)ng nh?p kht'tu til ben ngoai trong qua trlnh quan h~ d6i tac

Cung lao d<)ng t6n t~i duoi 2 d~ng: cung thl,l'c te' va cung ti€m nang Cung thttc te' la ll,l'c lu<;1ng lao d<)ng a dQ tu6i nha't dinh da, dang tham gia vao qua trlnh lam vi~c, con cung ti€m nang la lttc lu<;1ng c6 kha nang lao d<)ng se va s~p b6 sung vao lttc lu<;jng lao d<)ng trong giai do~n toi

M<)t ye'u t6 anh huang de'n ngu6n cung lao d<)ng, d6ng thoi cling la thuoc do cha"t lu<;1ng lao d<)ng d6 la m~t b~ng van h6a, kha nang trlnh d<? chuyen mon ky thu?t, kha nang huang nghi~p va d~y ngh€ tren thi truang, day chinh la ye'u t6

dti Xac dinh chfi't hl'Qng hang h6a SUC lao dQng tl'!O ra Slf Cl'!nh tranh trong quan h~ giao dich giua ngttoi mua va ngttoi ban trong thi trttong sue lao d9ng, di nhien di€u nay ta't ye'u se nffy sinh c~nh tranh dti ngttC1i mua va ngttC1i ban d€u c6 lQi nhw}n so voi nhung hao phi rna mlnh chi ra dti san xua't

Con cffu v€ lao d9ng la kha nang thue muon lao d9ng tren thi trttong sue lao dQng f>ti tang Va tl'!O ngu6n cffu v€ lao dQng, vfi'n d€ he't SUC can ban vua mang tinh cfi'p bach Va lau dai la phai hOl'!Ch dinh du'QC chie'n lu'QC: tl'!O cong an Vi~c lam, thuc dffy va phat tritin thi trttong vi~c lam, lam cho khu vlfc thi trttC1ng vi~c lam ngay mQt rna r9ng, tung bttoc dap ling va tie'n toi can d6i voi cung Mu6n v~y thi trttong nay phai du'QC rna rQng tren cd SO khai thac tcfi da ti€m nang ngutSn llfc trong xa hQi VOi nhi€u hlnh thuc phong phu da d~ng va phai du'QC tinh ca 0 tffm vi ffiO de'Ii vi

mo, phai dliQC xem xet tren nhieu blnh di~n voi mQt giai phap t6ng th{ Ngu6n cffu

chi' c6 thti gi:H quye't t6t mQt khi giai quye't d6ng bQ cac ye'u t6 quan trQng, chinh nhung ye'u t6 nay dam bao cho ngu6n cffu gia tang va phat tri€'n, nhung ye'u to' d6 la:

-Phai c6 mQt mo hlnh va mQt ho~ch dinh chie'n lu'QC phat tritin kinh te' -xa h9i t6ng thti, mang tfnh lau dai, b€n vung, hQi tl;l duc;1c nhung ye'u to' va di€u ki~n

cffn va du trong qua trlnh phat tritin (th~m chl cho ca mQt giai dQan phat trien)

-MQt h~ th6ng chinh sach, cd che' va cac dinh che' mang tinh C\1 thti di kern

nh~m dam bao va tl'!O di€u ki~n dti khuye'n khfch tl'!O ffiO giai quye't Vi~c lam trong cac Vl)ng, cac llnh VlfC f>?c bi~t thong qua cac thanh phffn kinh te' dti thu hut giai quye't vi~c lam cho ngttoi lao d9ng

-Kha nang thue muon lao d9ng tren thi truong se tang len m9t khi nha nuoc

ap dl;lng, chuytin d6i Cd cfi'u trong n€n kinh te' mQt each m~nh me, khu V\l'C san xufi't

tn!c tie'p du'<;1c md rong, khu vvc dich Vlf tang, mile do thu hut ngu'oi lao dong C1 cac khu vvc nay ra't IOn va phat tri~n cac nganh cong ngh<% su d1,mg nhiSu lao dong, cling nhu' chinh sach xua't khfi'u lao dong, quan he% d6i tac tlm kie'm va su d1;1ng thi

tru'dng lao dong C1 nu'oc ngoai cling lam gia tang thi truong cgu, nha't la nhung qu6c gia dang phat tri~n

-Mot va'n de nua la chinh sach mang tinh chie'n lu'<;1c vS v6n va huy dong v6n, dieu ki<%n thie't ye'u d~ m<J r9ng san xua't va tai san xua't (diSu nay d6ng nghia voi vic$c md rong cgu ve lao dong)

cgu ve lao dong cling bao g6m cgu thvc te' va cgu tiSm nang cgu thvc te' la nhu cgu thVc t?i cgn su d1;1ng lao dong, con cgu tiSm nang Ia sO' lao dong tu'dng du'dng voi ch6 lam vi<%c c6 du'<;jc, tren cd sd tinh toan cac nhan to' anh hu'dng de'n kha nang t?O vi<%c lam nhu': v6n, da't dai, cong ngh<%, tu' li<%u san xua't

Cung- cgu c6 m6i quan he% gan b6, phv thuoc, tac dong qua l?i va chi phO'i l§n nhau trong thi tru'ong sue lao dong, day Ia mot quan he% dong nilm trong mot khong gian va thai gian nha't dinh, quan he% nay emu nhiSu tac dong b<Ji nhiSu ye'u tO' khac nhau, c6 ma'y ye'u tO' tac dong chinh d6 la:

- Kha nang phat tri~n thi truong d€ thu hut lao dong, tile la c~u ve lao dong du'<;jc md r<)ng, ye'u tO' nay phl;l thu9c vao mo hlnh va cd ca'u kinh te' nhu':

+ Phat tri€n cac nganh (d~c bi<%t cac nganh su d1;1ng nhiSu lao dong)

+ Phat tri~n cac vung : tntoc he't Ia cac vung ngo?i thi va cac trung tam kinh te', noi c6 nhiSu tiSm nang thu hut du<;1c lao dong

+ E>~c bi<%t la cac chinh sach cho phep dan xen cling t6n t?i nhiSu thanh

ph~n kinh te', phat tri~n da d?ng cac hlnh thuc t6 chuc san xua't, kinh doanh cfing nhu m6i lien he% giua chung