Một số yếu tố tác động đến ý định mua bao bì phân hủy sinh học khu vực TP hồ chí minh , luận văn thạc sĩ

- Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, thực hiện khảo sát: phỏngvấn nhóm tập trung và phỏng vấn cá nhân chuyên sâu để lấy thông tin về các yếu tố ảnhhưởng hành vi tiêu dùng

NGUYỄN THỊ MINH NGUYỆT

MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

ĐẾN Ý ĐỊNH MUA BAO BÌ PHÂN HỦY SINH HỌC KHU VỰC TP HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013

NGUYỄN THỊ MINH NGUYỆT

MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

ĐẾN Ý ĐỊNH MUA BAO BÌ PHÂN HỦY SINH HỌC KHU VỰC TP HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành : QTKD

Mã số

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

PGS.TS HỒ TIẾN DŨNG

TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013

Em tên Nguyễn Thị Minh Nguyệt, là học viên cao học khóa 19 – Lớp Quản trị kinhdoanh đêm 5 – Trường Đại học Kinh tế Tp HCM.

Em xin cam đoan luận văn “MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH MUABAO BÌ PHÂN HỦY SINH HỌC ” là công trình nghiên cứu của riêng em

Các số liệu trong đề tài này được thu thập và sử dụng một cách trung thực Kết quảnghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận vănnào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nàokhác trước đây

TP.HCM, ngày 01 tháng 09 năm 2013

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Minh Nguyệt

bao bì phân hủy sinh học khu vực thành phố Hồ Chí Minh.(b)Đánh giá thực trạng tiêudùng bao bì phân hủy sinh học và bao bì thông thường.(c)Đưa ra những giải pháp chomột số công ty sản xuất bao bì phân hủy sinh học giải bài toán thị trường túi nylon tự hủysinh học.

- Trình bày lý thuyết về bao bì, túi nylon khó phân hủy và tự hủy sinh học

- Trình bày cơ sở lý thuyết, mô hình hành vi tiêu dùng Kiểm chứng mô hình, bổsung các yếu tố cần thiết và lược bớt những yếu tố không phù hợp trong mô hình hành vitiêu dùng túi nylon tự hủy sinh học

- Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, thực hiện khảo sát: phỏngvấn nhóm tập trung và phỏng vấn cá nhân chuyên sâu để lấy thông tin về các yếu tố ảnhhưởng hành vi tiêu dùng túi nylon tự phân hủy sinh học

- Đánh giá thực trạng tiêu dùng túi nylon khó phân hủy và túi nylon tự hủy sinh học Đưa ra giải pháp giải bài toán thị trường túi nylon tự hủy sinh học

Nghĩa tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt viết tắt

TNLTHSH Biodegradable plastic bags Túi nylon tự hủy sinh học

HDPE High Density Polyethylene (Túi nylon) có tỷ lệ Polyethylene

caoLDPE Low Density Polyethylene (Túi nylon) có tỷ lệ Polyethylene

thấp

trong cuộc sống

DANH MỤC THUẬT NGỮ

Nhựa tự hủy Degradable Plastic Loại nhựa phân hủy trong thời gian

ngắn hơn so với nhựa thông thường.Nhựa tự hủy sinh Biodegradable Plastic Loại nhựa phân hủy bằng cơ chế sinh

Nhựa tự hủy theo Oxo-biodegradable Loại nhựa tự hủy theo cơ chế oxy hóa

cơ chế oxy hóa Plastic với sự hiện diện của oxy, trong thời

gian xác định tùy theo tỷ lệ phụ giatrộn vào nhựa thông thường

Nhựa tự hủy theo Hydro-biodegradable Nhựa tự hủy theo cơ chế thủy phân,

cơ chế thủy phân Plastic với sự hiện diện của nước, trong môi

trường có nhiều vi sinh vật

Hình 2-2 Mô hình chi tiết các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng (Philip Kotler)

19

Hình 2-3 Mô hình đo lường giá trị cảm nhận khách hàng của Sanchez et al 24

Hình 2-4 Mô hình nghiên cứu đề xuất ban đầu 25

Hình 3-1Quy trình nghiên cứu 26

Hình 3-2 Mô hình nghiên cứu đề xuất chính thức 29

Hình 4-1 Mô hình kết quả 47

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2-1: Đặc tính và ứng dụng của hai loại PE thông dụng sản xuất túi nylon 8

Bảng 2-2: So sánh túi nylon thông thường và túi nylon tự hủy sinh học 18

Bảng 3-1 Bảng mã hóa dữ liệu 32

Bảng 4-1 Thống kê theo giới tính 33

Bảng 4-2 Thống kê theo độ tuổi 34

Bảng 4-3 Thống kê theo trình độ 34

Bảng 4-4 Thống kê theo nghề nghiệp 35

Bảng 4-5 Độ quan trọng với từng tiêu chí 35

Bảng 4-6 Kết quả Cronbach's Alpha nhóm giá trị xã hội 36

Bảng 4-7 Kết quả Cronbach's Alpha nhóm giá trị chất lượng 37

Bảng 4-8 Kết quả Cronbach's Alpha nhóm giá trị nhân sự 38

Bảng 4-9 Kết quả Cronbach's Alpha nhóm giá cả 39

Bảng 4-10 Kết quả Cronbach's Alpha nhóm giá trị cảm xúc 40

Bảng 4-11Kết quả Cronbach's Alpha nhóm ý định mua sắm 41

Bảng 4-12 Kết quả phân tích nhân tố EFA 43

Bảng 4-13:Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc 44

Bảng 4-14 Các thông số thống kê của từng biến trong phương trình 45

Bảng 5-1 Giải pháp giảm thiểu túi nylon khó phân hủy trên toàn thế giới 52

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC THUẬT NGỮ

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

TÓM TẮT LUẬN VĂN

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Câu hỏi nghiên cứu: 2

3 Mục tiêu của đề tài 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

7 Kết cấu của đề tài 4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 6

VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 6

2.GIỚI THIỆU VỀ CÁC LOẠI BAO BÌ 6

2.1 Khái niệm bao bì: 6

2.2 Các loại bao bì và quy trình sản xuất: 7

2.2.1Các loại túi nylon 7

2.2.2 Quy trình sản xuất túi nylon khó phân hủy: 9

2.2.3.Quy trình sản xuất túi nylon tự hủy sinh học: 10

2.3Tác hại của túi nylon không phân hủy sinh học: 13

Đối với môi trường nước: 15

Đối với môi trường đất: 15

Đối với kinh tế- xã hội: 16

2.4 Công dụng của túi nylon tự hủy sinh học: 17

2.5 Mô hình nghiên cứu: 18

2.5.1 Lý thuyết hành vi mua hàng: 19

2.5.2 Nghiên cứu của Sweeney & Soutar, Sanchez & cộng sự (2006) 23

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 26

3.Thiết kế nghiên cứu 26

3.1 Quy trình nghiên cứu 26

3.1.1.Nghiên cứu định tính sơ bộ 27

3.2 Hiệu chỉnh mô hình nghiên cứu 29

3.3 Thực hiện nghiên cứu định lượng 30

3.3.1 Quy trình khảo sát 30

3.3.2 Mã hóa dữ liệu: 31

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 33

4 Kết quả nghiên cứu 33

4.1 Thống kê mô tả nhóm yếu tố cá nhân 33

4.2 Kiểm định thang đo Cronbach’s Alpha 36

4.2.1 Yếu tố thành phần giá trị xã hội 36

4.2.2 Yếu tố thành phần giá trị chất lượng 37

4.2.3 Yếu tố thành phần giá trị nhân sự 38

4.2.4 Yếu tố thành phần giá trị tính theo giá cả 39

4.2.5 Yếu tố thành phần giá trị cảm xúc 40

4.2.6 Yếu tố thành phần ý định mua sắm của khách hàng 41

4.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 41

4.3.1 Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA như sau: 43

4.3.2 Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc: 44

4.4 Phân tích hồi quy 44

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ HÀM Ý 50

5 1 Thực trạng: 50

5.2 Một số hàm ý 52

5.2.1 Kiến nghị với Bộ Tài Nguyên và Môi trường 52

5.2.2 Đối với người tiêu dùng 53

5.2.2.1 Yếu tố giá trị cảm xúc 53

5.2.2.2Yếu tố giá trị chất lượng: 54

5.2.2.3Yếu tố giá trị xã hội: 56

5.2.2.4Yếu tố giá thành: 57

5.2.2.5Yếu tố giá trị nhân sự: 57

5.2.2.6Các yếu tố cá nhân 58

5.3 Những đóng góp của đề tài: 59

5.4 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo 60

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Phụ lục 1: Bảng câu hỏi

Phụ lục 2: Phân tích nhân tố

Phụ lục 3:Phân tích nhân tố biến phụ thuộc

Phụ lục 4: Phân tích hồi quy

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI

1 Lý do chọn đề tài

Theo báo Công an nhân dân ngày 18/05/2009: “Trung bình Thành phố Hồ Chí

Minh thải ra khoảng 50 tấn túi nilon/ngày nhưng chỉ thu gom được khoảng 40 tấn/ngày, còn lại không thể kiểm soát được 10 tấn bao nilon/ngày "mất kiểm soát" là một con số không nhỏ và ảnh hưởng của nó tới môi trường, tới sức khỏe con người thật kinh khủng”.[1]

Trước đây, quĩ tái chế chất thải (QTCCT) lo lắng không tìm ra công ty sản xuấttúi tự hủy thì hiện nay đã có nhiều công ty sản xuất như : Hợp tác xã bao bì cơ khíPhương Nam, Công ty Nhựa Việt Nam, Công ty CP xử lý môi trường Việt Trung,Công ty TNHH Phúc Lê Gia,…

Tuy nhiên, còn nhiều quan ngại về sản phẩm khá mới này như: bao bì phân hủysinh học liệu có tự hủy thực sự hay không? Có đảm bảo thân thiện với môi trườnghay chỉ là rã ra thành từng mảng và tồn tại dai dẳng từ thế kỷ này qua thế kỷ khác?Nhiều yếu tố về văn hóa, xã hội, tâm lý, cá nhân tác động đến hành vi tiêu dùng sảnphẩm này, họ ngại sử dụng sản phẩm lạ Dẫn đến các sản phẩm túi tự hủy vẫn còn

xa lạ với người Việt Nam nói chung và với Thành Phố Hồ Chí Minh nói riêng Đa

số sản phẩm túi tự hủy do các công ty trong nước sản xuất lại chỉ được thị trườngnước ngoài ưa chuộng Điều đó cho thấy hành vi tiêu dùng bao bì phân hủy sinh họctrong nước ta cần được nghiên cứu, cần được quan tâm để làm sao các sản phẩm tốtcho con người, thân thiện với môi trường này cần được sử dụng rộng rãi, tiếp cậnđến từng gia đình, từng cá nhân trong đất nước Việt Nam

Trước đây, đã có khá nhiều nghiên cứu về tiêu dùng bao bì phân hủy sinh họctrong thị trường nội địa nhưng vẫn còn thiếu những nghiên cứu cụ thể trên cơ sởkhoa học Vì vậy, đề tài “MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH MUABAO BÌ PHÂN HỦY SINH HỌC KHU VỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH” đượctác giả lựa chọn để có thể đi sâu vào khai thác tận gốc rễ nguyên nhân vì sao hành vitiêu dùng người Việt Nam rất ít khi lựa chọn sản phẩm bao bì phân hủy sinh

học Hy vọng đề tài này sẽ góp phần đưa sản phẩm túi tự hủy đến gần nhất vớingười tiêu dùng Việt Nam, giúp các doanh nghiệp sản xuất có được thị trường nộiđịa rộng lớn và thực hiện được ý nghĩa lớn nhất là giảm thiểu chất thải cho môitrường, hướng tới mục tiêu “Vì một thế giới tồn tại và phát triển bền vững”.

2 Câu hỏi nghiên cứu:

Luận văn trả lời những câu hỏi nghiên cứu sau:

- Các nhân tố nào tác động đến ý định mua bao bì phân hủy sinh học?

- Có sự tác động nào của những yếu tố đó đến ý định mua bao bì phân hủy sinh học?

3 Mục tiêu của đề tài

Đề tài nghiên cứu các yếu tố tác động hành vi của người tiêu dùng ở khu vựcthành phố Hồ Chí Minh, nhằm mục tiêu tìm ra giải pháp đưa bao bì phân hủy sinhhọc vào thị trường Sài Gòn, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng và giải bài toán thịtrường nội địa cho các doanh nghiệp sản xuất Mục tiêu cụ thể được trình bày nhưsau:

- Xác định những yếu tố tác động hành vi tiêu dùng bao bì phân hủy sinh học khuvực thành phố Hồ Chí Minh

- Đánh giá mức độ tác động của các yếu tố đối với hành vi mua bao bì phân hủy sinh học

- Đưa ra những kiến nghị cho một số công ty sản xuất bao bì phân hủy sinh học,làm sao để bao bì phân hủy sinh học có thể thay thế được bao bì thường một cách phổbiến nhất, hiệu quả nhất

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:

o Các yếu tố tác động đến ý định mua bao bì phân hủy sinh học

- Đối tượng khảo sát:

o Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn 4 chuyên gia trong đó: 03 chuyêngia làm tại doanh nghiệp sản xuất bao bì phân hủy sinh học và 01

quản lý siêu thị có sử dụng bao bì phân hủy sinh học

o Nghiên cứu định lượng: khảo sát 200 người đã từng mua túi nylon tự hủy sinh học, trong đó có 04 phiếu hỏng và 196 phiếu hợp lệ

- Phạm vi nghiên cứu: địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng Cụ thể là:

 Phương pháp nghiên cứu định tính: sử dụng cách phỏng vấn trực tiếp vớicác đối tượng là các nhà quản lý cấp cao và cấp trung của doanh nghiệp, cácchuyên gia trong ngành sản xuất túi nilon và các siêu thị lớn sử dụng nhiềutúi nilon

 Phương pháp nghiên cứu định lượng: thống kê thông tin và xác định độ mạnh/yếu của các yếu tố tác động đến ý định mua túi nylon tự hủy sinh học của khách

hàng Thang đo Likert năm mức độ (từ 1 là rất không đồng ý đến

5 là rất đồng ý) được sử dụng để đo lường giá trị các biến số

 Cách thức lấy mẫu là chọn mẫu phi xác suất với hình thức chọn mẫu thuậntiện Sử dụng bảng câu hỏi để làm công cụ thu thập thông tin, dữ liệu cầnthiết phục vụ cho phân tích định lượng nói trên Bảng câu hỏi chính thức cóthể tìm thấy ở phần phụ lục của luận văn này

 Dữ liệu sau khi thu thập sẽ được xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS 18 Thang do được kiểm định bằng hệ số Cronbach’s Alpha và phân tích nhân

tố khám phá EFA Sau khi đánh giá sơ bộ, kiểm định mô hình lý thuyếtbằng phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Về mặt lý luận:

o Đề tài giúp học viên tiếp xúc thật tới các vấn đề của doanh nghiệp vàthị trường, áp dụng các kiến thức vào công tác nghiên cứu, đưa ra giải pháp có tính khảthi, phù hợp với thực tiễn

o Ý nghĩa về kinh tế: Luận văn đưa ra các giải pháp hữu ích dựa trên cơ

sở khoa học nhằm giải bài toán thị trường nội địa cho các công ty sản xuất nylon tự hủy.Trong khi họ đang gặp khó khăn vì ít được thị

trường nội địa chấp nhận, mà hầu hết các sản phẩm phải xuất khẩu ra nước ngoài

o Ý nghĩa về môi trường, xã hội: túi nylon không tự hủy gây ra một táchại khủng khiếp đến môi trường sống của mỗi chúng ta, của toàn xã hội, gây nguy hiểmđến sự tồn vong của đất nước, của thế giới và những thế hệ tương lai Bao bì phân hủysinh học là sản phẩm thay thế cho túi nilon thường tốt nhất, thân thiện với môi trường Vìvậy, sự cần thiết đưa sản phẩm này đến thị trường nội địa có một ý nghĩa vô cùng quantrọng đối với thành phố nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm 4 phần chính:

- Chương 1: Tổng quan đề tài

cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của luậnvăn

- Chương 2: Cơ sở lý luận và mô hình nghiên cứu

o Giới thiệu tổng quan về sản phẩm bao bì phân hủy sinh học và ý nghĩaquan trọng của nó, giới thiệu một số công ty sản xuất bao bì phân hủy sinh học và bao bìthông thường

o Trình bày cơ sở lý luận về hành vi người tiêu dùng, lý thuyết nghiên cứu giá trị cảm nhận của khách hàng và đề xuất mô hình nghiên cứu.

Chương 3: Thiết kế nghiên cứu

o Dựa trên mô hình và giả thuyết nghiên cứu từ chương 2, tác giả tiến

hành xây dựng quy trình nghiên cứu, thực hiện nghiên cứu.

o Thực hiện nghiên cứu định tính sơ bộ: tác giả trình bày chi tiết phần

thảo luận với chuyên gia

o Trình bày quy trình thu thập và xử lý số liệu.Thực hiện phương phápnghiên cứu định lượng bằng cách khảo sát người tiêu dùng với số mẫu: 196 mẫu

- Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Trong chương này tác giả trình bày phần giới thiệu mô tả thống kê mẫu,sau đó là kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố và Cronbach alpha.Sau khi kiểm định thang đo, tác giả thực hiện kiểm định mô hình, kiểmđịnh các giả thuyết nghiên cứu và đánh giá các yếu tố thông qua hồi quy

- Chương 5: Thực trạng và một số hàm ý nhằm đẩy mạnh hành vi tiêu dùng bao bì phân hủy sinh học tại thị trường thành phố Hồ Chí Minh

o Đưa ra những phân tích, đánh giá thực trạng tiêu dùng bao bì phân hủy sinh học tại thành phố Hồ Chí Minh

o Dựa vào thực trạng để đề xuất các giải pháp để nâng cao hành vi tiêu dùng bao bì phân hủy sinh học tại thị trường thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung

o Nêu những hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN

VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨUTóm tắt chương 2:

Trong chương này tác giả trình bày các vấn đề như sau:

- Tóm tắt các khái niệm về bao bì, túi nylon, công thức túi nylon

- Trình bày công dụng và tác hại của túi nylon thông thường, túi nylon tự hủy Sosánh đặc tính kỹ thuật, công dụng, giá thành, ưu và khuyết điểm của hai loại túi này

- Trình bày quy trình sản xuất của túi nylon thông thường, túi nylon tự hủy của một số công ty sản xuất

- Tóm tắt lý thuyết về hành vi tiêu dùng và lý thuyết nghiên cứu giá trị cảm nhận của khách hàng

- Cuối cùng, dựa trên mô hình nghiên cứu ban đầu, từ cơ sở lý thuyết và đặc điểm đối tượng nghiên cứu phân tích đề xuất mô hình nghiên cứu

2.GIỚI THIỆU VỀ CÁC LOẠI BAO BÌ

2.1 Khái niệm bao bì:

Bao bì là một loại sản phẩm công nghiệp đặc biệt dùng để bao gói và chứa đựng cácsản phẩm nhằm bảo vệ giá trị sử dụng của sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi choviệc bảo quản, vận chuyển, xếp dỡ và tiêu thụ sản phẩm.[2]

Quán triệt quan điểm phát triển kinh tế xã hội của Đảng thời kỳ 2001-2010:

Trong lĩnh vực sử dụng bao bì hàng hoá cần phải quán triệt quan điểm: phát huy các chức năng vốn có của bao bì, sử dụng bao bì hàng hoá một cách hiệu quả nhất, vừa đảm bảo mở rộng lưu thông hàng hoá, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường trong nước và ngoài nước Gắn liền hiệu quả kinh doanh của từng đơn vị thương mại với hiệu quả kinh tế xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, định hướng và nâng cao trình độ thẩm mỹ tiêu dùng của nhân dân.

Hiện nay, loại bao bì được sử dụng phổ biến nhất chính là túi nylon

2.2 Các loại bao bì và quy trình sản xuất:

Túi nylon là một loại bao bì dẻo dùng để chứa đựng và vận chuyển thức ăn, hóachất, nước,… Loại túi nylon phổ biến là những túi nylon mua sắm hàng hóa vớithành phần chính là Polyethylene (còn gọi là túi xốp)

Polyethylene là chất dẻo(PE) thông dụng thường thấy trong cuộc sống hàng ngàycủa chúng ta PE là một loại nhựa dẻo phổ biến của ngành công nghiệp hóa chất vàsản xuất các sản phẩm tiêu dùng

2.2.1Các loại túi nylon

a.Túi nylon khó phân hủy: Gồm 2 loại chính: HDPE, LDPE.

Túi HDPE ( túi nylon có tỷ lệ Polyethylene cao) còn gọi là túi xốp mỏng,

không dán nhãn, thường dùng trong siêu thị, cửa hàng và đại lý thức ăn

Túi LDPE ( túi nylon có tỷ lệ Polyethylene thấp) là những túi dày hơn, có dán

nhãn, dùng trong các cửa hàng bán sản phẩm chất lượng cao hơn [2]

Đặc tính Túi LDPE( Low Density Túi HDPE( High Density

có độ bền rất cao LDPE có độ bền rất cao

Thời gian phân Hàng ngàn năm để phân hủy Hàng ngàn năm để phân

Quy trình sản xuất Nhiệt độ gần 1000C -3000C Nhiệt độ gần 3000C

Áp suất rất cao 1500-3000 at Áp suất 1 at

Được sản xuất từ phản ứng Được sản xuất từ phản ứnghóa học của polymer và một hóa học của polymer và

số chất hóa học khác một số chất hóa học khác

Tính chất hóa học Trơ về phương diện hóa học Trơ về phương diện hóa

Chịu tốt đối với các acid và họcalkalis

Ứng dụng Túi nylon, tấm phủ nhựa, Túi lạnh, túi xốp, dây cáp,

Bảng 2-1: Đặc tính và ứng dụng của hai loại PE thông dụng sản xuất túi nylon

b.Túi nylon tự hủy sinh học:

Loại túi nylon phân hủy bằng cơ chế sinh học do tác động của các vi sinh vật

Theo thông tư 07/2012/TT-BTNMT ngày 04/07/2012 của Bộ tài nguyên môi trường quy định tại điều 8 :

Túi nylon thân thiện với môi trường phải đáp ứng các tiêu chí sau đây:

1 Túi ni lông có một trong hai đặc tính kỹ thuật sau:

a) Có độ dày một lớp màng lớn hơn 30 µm (micrômét), kích thước nhỏ nhất lớn hơn

20 cm (xăngtimét) và tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu túi ni lông phải có kế

hoạch thu hồi, tái chế;

b) Có khả năng phân hủy sinh học tối thiểu 60% trong thời gian không quá hai (02)năm

2 Túi ni lông có hàm lượng tối đa cho phép của các kim loại nặng quy định như sau: Asen (As): 12 mg/kg; Cadimi (Cd): 2 mg/kg; Chì (Pb): 70 mg/kg; Đồng (Cu):

50 mg/kg; Kẽm (Zn): 200 mg/kg; Thủy ngân (Hg): 1 mg/kg; Niken (Ni): 30 mg/kg

3 Túi ni lông được sản xuất tại hộ gia đình, tại cơ sở sản xuất tuân thủ đầy đủ cácquy định của pháp luật về bảo vệ môi trường

2.2.2 Quy trình sản xuất túi nylon khó phân hủy:

tự do được tạo thành khi liên kết cộng hóa trị bị phá vỡ và electron liên kết rời khỏicác nguyên tử bị phá vỡ Bởi vì liên kết O-O rất yếu nên dễ bị phá vỡ và các gốc tự

do dễ dàng sinh ra từ oxy và peroxides

- Benzene hoặc chlorobenzene dùng như là dung môi vì polymer và monomer (ethene) hòa tan trong những hợp chất này ở nhiệt độ và áp suất sử dụng Nước vàmột số chất khác có thể được dùng để làm giảm nhiệt của phản ứng trùng hợp tỏanhiệt nhiều

- Xúc tác oxide kim loại nhôm

- Sau khi trùng hợp, polymer( polythene) được thu lại qua sự làm lạnh hay bay hơi dung môi

Cách 2: Sản xuất bằng phản ứng trùng hợp phối trí đòi hỏi:

- Nhiệt độ 50 – 70 0C

- Áp suất thấp

- Xúc tác phối trí được chuẩn bị ở dạng keo huyền phù bằng phản ứng giữa ankylnhôm và Titan chloride ( TiCl4) trong dung môi Heptane ( C7H16)

- Polymer được hình thành ở dạng bột hay hạt không tan trong dung dịch phản ứng

khi phản ứng trùng hợp kết thúc, thì thêm nước hoặc alcol để đốt cháy chất xúc tác.Cuối cùng lọc, rửa và sấy khô polymer

Kết luận:

Theo ông Norihisa Hirata – chuyên gia về mảng phân loại rác tại nguồn của dự án3R-HN: “ túi nylon hầu như không bị phân hủy khi chôn dưới đất, trừ khi bị đốtcháy hay có phản ứng hóa học nào đó” Do đó mà túi nylon có thể phải mất hàngngàn năm mới có thể phân hủy vào môi trường do nó được cấu tạo từ polyme là mộtchất rất khó phân hủy

2.2.3.Quy trình sản xuất túi nylon tự hủy sinh học:

Để chứng minh túi nylon tự hủy sinh học thân thiện môi trường, chúng ta hãy xem xét quy trình sản xuất loại túi này:

Quy trình của Công ty CP Văn Hóa Tân Bình Alta :

Tương tự như bao bì thường nhưng cần những thiết bị chuyên dùng tương thích

để tạo sản phẩm phân hủy

Loại bao bì tự hủy này đang được sử dụng và có xu hướng ngày càng phổ biến trênthế giới nhằm thay thế các túi nylon trước đây Nó sử dụng công nghệ phân hủyd2w

Công nghệ d2w:

o Là công nghệ tự hủy sinh học oxo Cấu trúc phân tử giảm đi theo thờigian với chất xúc tác là khí oxy (do đó gọi là oxo), quá trình này được đẩynhanh hơn bằng cách gia tăng nhiệt độ và sự ảnh hưởng của tia cực tím Cấu

trúc phân tử của sản phẩm có chứa d2w sẽ giảm xuống dưới 40.000

daltons và rồi thì không còn là nhựa nữa mà trở thành nguồn thực phẩmcho các vi sinh vật bám theo nó ( do đó gọi là tự huỷ sinh học) Một khi vậtliệu được sản xuất và có hiện diện của oxy thì quá trình phân rã tách lớp làđương nhiên, d2w không lệ thuộc vào ánh sáng hay nhiệt độ và quá trìnhdiễn tiến khi có khí oxy Bạn không cần phải chôn vùi các sản phẩm cóchứa d2w để khởi đầu tiến trình tự huỷ.

o Công nghệ d2w phá vỡ cấu trúc phân tử của PE và PP Phần còn lại làlượng nhỏ CO2, nước và sinh khối (biomass) Nó không để lại các mảnh hay chứa cáckim loại nặng Chất d2w thích hợp để sử dụng làm bao bì thực phẩm trực tiếp phù hợpbản hướng dẫn của Cộng Đồng Châu Âu số

2002/72/EU đã tu chỉnh và chương 21 của Điều Lệ Liên bang về Mã FDA của Mỹ

o Sản phẩm có chứa phụ gia d2w sẽ tự phân hủy sinh học oxo, Thực nghiệmliên quan khẳng định rằng đất vẫn an toàn và không có chất thải độc còn sót lại khi d2w

đã hoàn toàn phân huỷ

Quy trình của công ty RKW Lotus:

Từ năm 2008, Công ty RKW Lotus đã bắt đầu sản xuất các loại túi tự hủy

cung cấp cho các thị trường châu Âu, trung bình hơn 200 tấn túi tự hủy oxo

biodegradable/ tháng, với giấy chứng nhận Licensee Certificate số 3101209559.

Theo nhu cầu của các khách hàng, công ty đã sử dụng phụ gia tự hủy EPI, một loạiphụ gia tự hủy đầu tiên và đứng đầu thế giới do Canada sản xuất Chất phụ gia nàylàm cho quá trình phân hủy của túi nhựa nhanh hơn và phân hủy thành CO2, nước

và chất sinh khối biomass, theo cơ chế tự nhiên như sau:

Cao phân tử hydrocarbon như nhựa polyolefins (nhựa PE và nhựa PP) vẫn bị oxy hóa một cách chậm rãi bằng quá trình gọi là tự hủy oxy hóa, tức là các phản ứng liên tục của gốc tự do, dưới tác động của ánh sáng và nhiệt độ thíchhợp, oxy ngoài môi trường kết hợp với carbon và hydro trong các phân tử nhựa, dẫn đến kết quả những liên kết cao phân tử của màng nhựa bị cắt đứt:

o Kích thước các phân tử của polymer bị giảm xuống, và oxy kết dính với các mẩu phân tử vỡ vụn;

o Tính chất cơ học của màng nhựa thay đổi, giảm đi lực căng, lực giãn

kéo và độ dẽo;

o Màng nhựa thay đổi từ tính chất kỵ nước (hydrophobic) sang tính chất

ưa nước (hydrophilic);

o Miếng nhựa giòn phân rã thành những mảnh nhỏ

o Mặc dù nhựa polyolefin (PE và PP) không tự phân hủy sinh học được

vì kích thước phân tử quá lớn và không thấm nước, nhưng các mẫu nhựa đã rã nhỏ vàthấm nước thì phân hủy sinh học được

Quá trình tự hủy được chia thành hai giai đoạn:

o Giai đoạn 1 : nhựa phân rã thành những mẫu nhựa nhỏ có thể thấm

nước theo cơ chế oxy hóa như trên

o Giai đoạn 2: các mẫu nhựa nhỏ này được các vi sinh vật trong môitrường phân hủy sinh học, thải ra CO2, nước và chất sinh khối biomass, cũng giống nhưcác loại nguyên vật liệu tự nhiên như lá cây, rơm rạ hay cao su tự nhiên

- Trong khi quá trình oxy hóa/tự hủy của nhựa polyolefins (PE và PP) xảy ra trongthời gian rất dài, do đó cần thiết là phải thêm vào các phụ gia thúc đẩy quá trình tựhủy hai giai đoạn này nhanh chóng hơn nhằm quản lý được lượng rác thải nhựa cónguy cơ ảnh hưởng đến môi trường thiên nhiên

- EPI đã được nghiên cứu và phát triển gần 20 năm theo tiêu chuẩn TDPA (TotalDegradable Plastic Additives) Phụ gia này được thêm vào túi nhựa từ 2% đến 10%,tùy theo ứng dụng riêng biệt và bảo đảm tính năng của nhựa đúng theo yêu cầu

- EPI là nhà phát triển, cấp phép và phân phối các phụ gia nhựa phân hủy hoàn toàn(TDPA ®). Công nghệ EPI đã được thiết kế để kiểm soát và quản lý vòng đời của sảnphẩm làm từ nhựa phổ biến nhất được sử dụng bởi xã hội hiện đại

- EPI làm việc với các trường đại học hàng đầu, viện nghiên cứu và các doanh nghiệprất lớn với kỹ thuật và nhân viên chuyên nghiệp trong việc phát triển và thử nghiệm của TDPA ® và các sản phẩm kết hợp Gồm có:

Đại học Blaise Pascal, Pháp

Trung tâm Quốc gia d'Evaluation de

Photoprotection (CNEP), Clermont

Ferrand, Pháp

Đại học Pisa, Khoa Hóa và Hóa học công

nghiệp, Pisa, Ý

Viện quốc tế Pira, Leatherhead, Surrey, Vương quốc Anh

Hiệp hội nghiên cứu Cao su và chất dẻo, Vương quốc Anh

MJ Carter và Associates, Vương quốc Anh

Đại học Leeds, Vương quốc Anh

Cal Recovery, Vương quốc Anh

Đại học Loeben, Áo

Hệ thống xử lý chất thải hữu cơ, Bỉ

- Xác minh hiệu suất phân hủy sinh học của sản phẩm kết hợp TDPA ® đã được thựchiện bởi các chuyên gia nổi tiếng và đặc biệt là Giáo sư Emo Chiellini (Đại họcPisa), Tiến sĩ Graham Swift (Tư vấn Polymer), Giáo sư Jacques Lemaire (CNEP) vàGiáo sư Norman Billingham ( Đại học Sussex)

- Công ty RKW Lotus là đối tác chính thức của EPI trong việc sản xuất túi tự hủythân thiện môi trường oxo biodegrdable

2.3 Tác hại của túi nylon không phân hủy sinh học:

Túi nylon gây ô nhiễm vô cùng lớn đối với môi trường sống, ảnh hưởng rất xấutới sức khỏe con người và động, thực vật, gây nên những tác hại rất khủng khiếp đốivới môi trường hiện tại và tương lai vì túi nylon tồn tại trong môi trường với thờigian rất dài, có khi lên tới hàng trăm năm, đe dọa nghiêm trọng sự sống trên trái đấtdai dẳng nhiều thế kỷ Từ đó, túi nylon gây ảnh hưởng xấu tới nền kinh tế- xã hội,văn hóa du lịch,… của cả một đất nước

PGS.TS Trần Văn Sung, nguyên viện trưởng Viện Hóa học cho biết, trước đây, việnnày đã cho kiểm nghiệm hai mẫu thìa nhựa (loại nhựa cao cấp hơn để làm túi nilon).Kết quả cho thấy, hàm lượng chì (26mg/kg), cadimi (1mg/kg) và các chất độc kháccao gấp nhiều lần mức cho phép Khi quan sát bằng kính hiển vi, các chuyên gia cònphát hiện có carbonat được trộn lẫn với hàm lượng trên 20%, trong khi đó mẫu củanước ngoài là 0% Carbonat có nhiều trong sản phẩm sẽ làm tăng thêm hàm lượngkim loại nặng Trong các loại thìa trên còn có nhiều ô rỗng là nơi trú ngụ của

vi khuẩn gây bệnh Do vậy, nếu túi nilon và đồ đựng thức ăn nhựa làm từ rác thải y

tế thì nguy cơ độc hại và nhiễm bệnh sẽ cao gấp nhiều lần

Đối với môi trường không khí:

Theo Viện đánh giá môi trường vòng đời sản phẩm, việc sản xuất 2 túi nylon

sẽ tạo ra 1,1g chất làm ô nhiễm không khí, góp phần gây ra mưa axit và sương khói

Trong suốt quá trình sản xuất túi nylon sẽ sinh ra khí CO2 gây ô nhiễm môi trườngkhông khí

Đối với môi trường nước:

Sau khi sử dụng, một phần túi nylon con người thường vứt bừa bãi túi nylon

ra kênh, rạch, sông ngòi gây ô nhiễm nguồn nước và mất cảnh quan thiên nhiên.Đồng thời gây tác hại rất lớn đến sức khỏe những người sử dụng nguồn nước từsông ngòi, hay các sinh vật sống tại đây

Túi nylon còn gây ngẹt cống rãnh, sông ngòi, ngăn cản hệ thống thoát nước gây ùntắc và hiện tượng ngập lụt Đồng thời túi nylon gây tù đọng, là nơi trú ẩn của ruồimuỗi sinh bệnh tật

Trong môi trường biển, rác nylon phủ đáy biển, với đặc tính khó phân hủy nó khiếncho vùng biển đó trở thành vùng biển chết

Đối với môi trường đất:

Túi nylon tồn tại trong môi trường với thời gian rất dài, có khi lên tới hàngtrăm năm, vì vậy ngăn cản sự sống của các vi sinh vật trong đất, gây ô nhiễmnghiêm trọng đến môi trường đất, làm cho đất ở khu vực chứa nhiều nylon ngàycàng mất đi độ dinh dưỡng và trở thành vùng đất chết hoặc gây xói mòn đất donylon ngăn cản oxy đi qua

Ngoài ra, trong môi trường nóng ẩm, nylon là môi trường thuận lợi cho cácloại vi trùng, vi khuẩn sinh sôi gây ô nhiễm cho môi trường và sinh bệnh tật

Ở vùng đồi núi, túi nylon làm giảm độ dinh dưỡng của đất, cây cối giảm thiểu Từ

đó, gây hiện tượng xói mòn và lở đất

Đối với động vật:

Túi nylon gây hại đối với động vật :

- Gây ô nhiễm môi trường sống của chúng - Gây ô nhiễm thức ăn và sinh bệnh tật

- Ăn phải túi nylon và chết do không tiêu hóa được

Rất nhiều túi nylon rải rác quanh môi trường sống của động vật trên cạn Và điềuhiển nhiên rằng chúng dễ ăn phải túi nylon và chết Tại Ấn Độ, có trường hợp bác

sỹ thú y phải mổ dạ dày của một con bò và lôi ra 46kg túi nylon trong dạ dày của

nó Có khoảng 100 con bò chết mỗi ngày tại Ấn Độ

Đối với con người:

Những tác hại của túi nylon đối với sức khỏe con người là những tác hạinghiêm trọng nhất Quá trình sản xuất túi nylon liên quan đến việc sử dụng dầu mỏ,than đá, khí tự nhiên, dẫn đến phát sinh ra nhiều khí độc Túi nylon gây ô nhiễmmôi trường đất, nước, đưa nhiều chất độc hại vào môi trường sống, ảnh hưởngnghiêm trọng đến sự sống của động vật, thực vật và con người, gây ra các bệnh thầnkinh, ung thư, phổi,…

Túi nylon làm cho cống rãnh ngẹt, gây tù đọng nước, tạo ra nhiều vi khuẫn lantruyền gây viêm não, ký sinh trùng, muỗi gây bệnh và đáng lưu ý nhất là bệnh sốtrét và sốt xuất huyết

Đối với kinh tế- xã hội:

Tác hại nghiêm trọng đối với cảnh quan, môi trường gây ảnh hưởng trựctiếp đến ngành du lịch- một ngành là ngành kinh tế mũi nhọn của một số nước.Đặc biệt, ở các nước đang phát triển như Việt Nam, Ấn Độ, ý thức người dân đốivới việc xử lý rác, túi nylon còn chưa cao, nên tình trạng túi nylon tràn ngập mọi nơi

đã gây những thiệt hại vô cùng nghiêm trọng:

Năm 2005, tại Thành phố Mumbai Ấn Độ, đã xảy ra trận lũ lụt nặng nề khiến cho

1000 thương vong, tổn thất vô cùng đau lòng và họ đã cho rằng đó là do túi nylon

(The Asian News, 2005) Túi nylon đã làm nghẹt cống rãnh ngăn cản sự thoát nước của thành phố qua các hệ thống cống ngầm.

Ở Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, túi nylon là một vấnnạn vô cùng lớn, đó sẽ trở thành nguyên nhân gây ra những tổn hại khủng khiếp về

sức khỏe, môi trường sống, kinh tế,… Trong quá khứ, đến hiện tại và trở thành mộthiểm họa khôn lường không thể kiểm soát nổi vào tương lai nếu như chúng ta khôngbiết dừng lại, kiểm soát chúng từ bây giờ

2.4 Công dụng của túi nylon tự hủy sinh học:

Từ tác hại của túi nylon không phân hủy sinh học, chúng ta thấy rất rõ rằng cầnphải tìm một sản phẩm thay thế chúng một cách tối ưu nhất nhưng yêu cầu bắt buộc

là phải thân thiện với môi trường Theo những cuộc khảo sát gần đây thì túi nylon tựhủy sinh học thỏa mãn được hai tiêu chí trên một cách rất rõ ràng: Ông Lê VănKhoa –Giám đốc Quỹ tái chế chất thải TP Hồ Chí Minh cho hay, theo kết quả thăm

dò sơ bộ của Quỹ tái chế chất thải, có hơn 80% người dân nhận thức được tác hạicủa túi nilon Còn theo kết quả một cuộc khảo sát khác kết hợp giữa QTCCT vàwebsite: www.vnexpress.net thăm dò ý kiến của gần 9.000 người thì có hơn 90% ýkiến người dân cho rằng nên hạn chế sử dụng túi nilon và sẵn sàng trả tiền mua túi

tự hủy với giá khoảng 500đ/túi Khoảng 60% trong số này đề nghị nên có biện phápgiảm dần và 30% cho rằng nên cấm ngay

TRƯỜNG) Giá thành Cao hơn túi nylon thông thường Bị đánh thuế môi trường 40.000

khoảng 5%-20% ( Tùy công nghệ đ/kg

và kỹ thuật từng công ty)

Công dụng bao bì đựng rất nhiều các loại hàng hóa, thực phẩm, gọn nhẹ và vận

để che phủ, đậy các sản phẩm, đồ dùng, trang thiết bị

có thể tái sản xuất để làm túi đựng rác hay các vật dụng khác

Thân thiện Thân thiện Gây ô nhiễm môi trường, là mối

biến

Độ bền Độ dẻo và dai thấp do sử dụng ít Độ dẻo và dai cao

dầu

Tính tự Tự hủy tốt, tan trong đất và không Rất khó phân hủy, phải mất từ

hủy khí trong thời hạn tối đa 2 năm 100 năm-1000 năm mới tan

trong đất hoặc không khí

Bảng 2.2: So sánh túi nylon thông thường và túi nylon tự hủy sinh

Tuy nhiên, theo khảo sát túi nylon tự hủy sinh học vẫn rất chưa được sử dụng phổbiến, vậy bài toán đặt ra cần phải nghiên cứu: Làm sao để sản phẩm túi nylon tự hủysinh học được sử dụng một cách rộng rãi trên thị trường Việt Nam, mà theo nghiêncứu này, tác giả muốn lấy TP Hồ Chí Minh là phạm vi thực hiện nghiên cứu, khảosát

2.5 Mô hình nghiên cứu:

Bao bì phân hủy sinh học là một loại sản phẩm sạch, nó có ý nghĩa lớn đối với

sự sống, sự phát triển bền vững của môi trường sống của con người và các sinh vậtkhác Tuy nhiên, nó cũng là một sản phẩm và cũng không tránh khỏi quy luật mua-bán của thị trường Vì vậy, để hiểu được ý định lựa chọn mua và sử dụng sản phẩmbao bì phân hủy sinh học của người tiêu dùng, tác giả lựa chọn học thuyết liên quanđến hành vi của người tiêu dùng của Philip Kotler

Các tác Các tác Đặc điểm Quá trình

Quyết định nhân nhân của người quyết định

của người mua Marketing khác mua của người mua

Hình 2-1 Mô hình hành vi của người mua (Philip Kotler, 2001)

VĂN HÓA

XÃ HỘI

Vai trò và địa vị Hoàn cảnh kinh tế Nhận thức

Nhân cách, ý niệm Niềm tin thái độ

2.5.1 Lý thuyết hành vi mua hàng:

Hình 2-2 Mô hình chi tiết các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng

Theo mô hình hành vi mua hàng của Philip Kotler thì các yếu tố kích thíchmarketing như:sản phẩm, giá, chiêu thị, địa điểm; các yếu tố khác như: kinh tế,văn hóa, công nghệ và xã hội sẽ tác động vào ý thức người tiêu dùng, từ đó nó sẽảnh hưởng đến thái độ, nhận thức của người mua Tuy nhiên do sự tác động củacác yếu tố khác nhau , đồng thời chịu ảnh hưởng của những yếu tố cá nhân nênhình thành nên hành vi tiêu dùng khác nhau

Các yếu tố văn hóa

Văn hóa: là yếu tố nguồn gốc cơ bản nhất của những mong muốn và hành vi của

một người Một đứa trẻ khi lớn lên sẽ tích luỹ được một số những giá trị, nhậnthức, sở thích và hành vi thông qua gia đình của nó và những định chế then chốtkhác Một đứa trẻ lớn lên ở Hoa Kỳ đã được tiếp xúc với những giá trị sau: Thànhtựu và thành công, hoạt động, hiệu suất và tính thực tiễn, tiến bộ, tiện nghi vậtchất, chủ nghĩa cá nhân, tự do, tiện nghi bên ngoài, chủ nghĩa nhân đạo và tính trẻ

trung ( Philip Kotler, 2005).

- Nhánh Văn hoá: Nhóm người cùng chia sẻ những hệ thống giá trị dựa trên kinh

nghiệm sống và hoàn cảnh chung Nhánh văn hóa bao gồm các quốc tịch, tôn giáo, nhómchủng tộc, và khu vực địa lý Nhiều nhánh văn hóa làm thành những phân khúc thị trường

rất quan trọng ( Philip Kotler, 2005).

- Tầng lớp xã hội: Hầu như tất cả các xã hội loài người đều thể hiện rõ sự phân

tầng xã hội Sự phân tầng này đôi khi mang hình thức, một hệ thống đẳng cấp theo

đó những thành viên thuộc các đẳng cấp khác nhau được nuôi nấng và dạy dỗ đểđảm nhiệm những vai trò nhất định Hay gặp hơn là trường hợp phân tầng thành

các tầng lớp xã hội (Philip Kotler,2005).

Các yếu tố xã hội.

Hành vi của người tiêu dùng cũng chịu ảnh hưởng của những yếu tố xã hội như

các nhóm tham khảo, gia đình và vai trò của địa vị xã hội (Philip Kotler,2005).

Nhóm tham khảo : Nhiều nhóm có ảnh hưởng đến hành vi của một người Nhóm

tham khảo của một người bao gồm những nhóm có ảnh hưởng trực tiếp (mặt đối mặt)hay gián tiếp đến quan điểm hay hành vi của người đó Ảnh hưởng của nhóm mạnh đối với những sản phẩm mà những người được người mua kính trọng

- Gia đình: Các thành viên trong gia đình là nhóm tham khảo quan trọng có ảnh

hưởng lớn nhất Ta có thể phân biệt hai gia đình trong đời sống người mua

Gia đình định hướng gồm bố mẹ của người đó Những người làm tiếp thị quantâm đến vai trò và ảnh hưởng tương đối của chồng, vợ và con cái đến việc muasắm rất nhiều loại sản phẩm và dịch vụ khác nhau

- Vai trò và địa vị: Trong đời mình một người tham gia vào rất nhiều nhóm

-gia đình, các câu lạc bộ, các tổ chức Vị trí của người đó trong mỗi nhóm có thể xác địnhcăn cứ vào vai trò và địa vị của họ Mỗi vai trò đều gắn với một địa vị Người ta lựa chọnnhững sản phẩm thể hiện được vai trò và địa vị của mình trong xã hội

Các yếu tố cá nhân: [14]

- Những quyết định của người mua cũng chịu ảnh hưởng của những đặc điểm cánhân, nổi bật nhất là tuổi tác và giai đoạn chu kỳ sống của người mua, nghề nghiệp, hoàncảnh kinh tế, lối sống, nhân cách và tự ý niệm của người đó

Tuổi tác và giai đoạn của chu kỳ sống: Người ta mua những hàng hóa và dịch

vụ khác nhau tùy theo tuổi tác và giai đoạn chu kỳ sống Thị hiếu của con người

về quần áo, đồ gỗ và cách giải trí cũng tuỳ theo tuổi tác Việc tiêu dùng cũng đượcđịnh hình theo giai đoạn của chu kỳ sống của gia đình

- Nghề nghiệp: Nghề nghiệp của một người cũng ảnh hưởng đến cách thức tiêu

dùng của họ Người làm tiếp thị cố gắng xác định những nhóm nghề nghiệp có quan tâmtrên mức trung bình đến các sản phẩm và dịch vụ của mình Doanh nghiệp có thể chuyênmôn hóa sản phẩm của mình cho những nhóm nghề nghiệp nhất định

- Tình hình kinh tế: Việc lựa chọn sản phẩm chịu tác động rất lớn từ tình hình

kinh tế của người đó Nếu các chỉ số kinh tế có sự suy thoái tạm thời, thì những ngườilàm tiếp thị có thể tiến hành những biện pháp thiết kế lại, xác định lại vị trí và định giá lạicho sản phẩm của mình để đảm bảo giá trị dành cho các khách hàng mục tiêu

- Lối sống: Những người cùng xuất thân từ một nhánh văn hóa, tầng lớp xã hội

và cùng nghề nghiệp có thể có những lối sống hoàn toàn khác nhau Lối sống của mộtngười là kết cấu sinh hoạt của họ được thể hiện ra trong hoạt động, sự quan tâm và ý kiếncủa người đó Những người làm tiếp thị sẽ tìm kiếm những mối quan hệ giữa sản phẩmcủa mình và các nhóm theo lối sống

- Nhân cách và ý niệm về bản thân: Mỗi người đều có một nhân cách khác

biệt có ảnh hưởng đến hành vi của người đó.Nhiều người làm tiếp thị đã sử

dụng một khái niệm gắn liền với nhân cách là ý niệm về bản thân (Philip

Kotler,2005).

Các yếu tố tâm lý:

Việc lựa chọn mua sắm của một người còn chịu ảnh hưởng của bốn yếu tố tâm lý

là động cơ, nhận thức, tri thức, niềm tin và quan điểm (Philip Kotler,2005).

Động cơ: Tại bất kỳ một thời điểm nhất định nào con người cũng có nhiều

nhu cầu Một số nhu cầu có nguồn gốc sinh học Chúng nảy sinh từ nhữngtrạng thái căng thẳng về sinh lý như đói, khát, khó chịu Một số nhu cầu

khác có nguồn gốc tâm lý Các nhà tâm lý học đã phát triển những lý thuyết

về động cơ của con người Trong số những lý thuyết nổi tiếng nhất là lýthuyết của Abraham Maslow

Nhận thức: Một người khi đã có động cơ luôn sẵn sàng hành động Vấn đề

người có động cơ đó sẽ hành động như thế nào trong thực tế còn chịu ảnhhưởng từ sự nhận thức của người đó về tình huống lúc đó Tại sao người ta lại

có nhận thức khác nhau về cùng một tình huống? Vấn đề là ở chỗ chúng tanắm bắt sự vật là tác nhân thông qua những cảm giác truyền qua năm giácquan của mình: Thị giác, thính giác, khứu giác, xúc giác và vị giác Người ta

có thể có những nhận thức khác nhau về cùng một khách thể do có ba quá

trình nhận thức: Sự quan tâm có chọn lọc, chỉnh đốn và khắc họa (Philip

Kotler, 2005)

Tri thức: Khi người ta hành động họ cũng đồng thời lĩnh hội được tri thức, tri

thức mô tả những thay đổi trong hành vi của cá thể bắt nguồn từ kinh nghiệm.Hầu hết hành vi của con người đều được lĩnh hội Các nhà lý luận về tri thứccho rằng tri thức của một người được tạo ra thông qua sự tác động qua lại củanhững thôi thúc, tác nhân kích thích, những tấm gương, những phản ứng đáp

lại và sự củng cố (Philip Kotler, 2005).

Niềm tin và thái độ: Thông qua hoạt động và tri thức, người ta có được niềm

tin và thái độ Những yếu tố này lại có ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của conngười Thái độ diễn tả những đánh giá tốt hay xấu dựa trên nhận thức bền vững,những cảm giác cảm tính và những xu hướng hành động của một người đối vớimột khách thể hay một ý tưởng nào đó Người ta có thái độ đối với hầu hết mọi

sự việc: Tôn giáo, chính trị, quần áo, âm nhạc, thực phẩm vv Thái độ dẫn họ đến quyết định thích hay không thích một đối tượng nào đó,

đến với nó hay rời xa nó (Philip Kotler,2005).

 Như vậy, các yếu tố văn hóa, xã hội, tâm lý có ảnh hưởng sâu rộng đến hành

vi tiêu dùng của khách hàng Theo nhiều nhà nghiên cứu (G Armstrong, Engel) yếu tốvăn hoá và yếu tố xã hội được giải thích là có tính tương đồng

của một nhóm yếu tố được gọi là nhóm yếu tố môi trường.

2.5.2 Nghiên cứu của Sweeney & Soutar, Sanchez & cộng sự (2006)

Dựa vào nghiên cứu của Sweeney & Soutar (2001), Sanchez & cộng sự (2006)xây dựng mô hình đo lường giá trị cảm nhận thành sáu thành phần:

+Thành phần giá trị lắp đặt của nhà cung cấp: đề cập đến lợi ích kinh tế thông

qua việc bố trí, lắp đặt tại các đại lý như địa điểm, trang thiết bị, cách tổ chức, sắpxếp, trang trí

+Thành phần giá trị nhân sự: được thể hiện ở trình độ hiểu biết, tinh thần trách

nhiệm, sự tận tụy, ân cần của nhân viên bán hàng, cán bộ công nhân viên của công

ty đối với khách

Yếu tố con người là cực kỳ quan trọng ảnh hưởng trực tiếp cảm nhận của kháchhàng Vì vậy yếu tố này cần được nghiên cứu mức độ tác động đến ý định mua củakhách hàng để doanh nghiệp đầu tư tuyển chọn và huấn luyện các nhân viên

+Thành phần giá trị chất lượng: đề cập đến lợi ích kinh tế bắt nguồn từ các thuộc

tính của sản phẩm (tính chất, công dụng, điều kiện sử dụng, thu hồi giá trị sản phẩm,dịch vụ…), tức là khả năng thực hiện đầy đủ các chức năng mà sản phẩm được tạo

ra để cung cấp hoặc lợi ích gắn liền với việc sử dụng và sở hữu nó

+ Thành phần giá trị tính theo giá cả (hay giá cả tiền tệ, giá trị thu nhận): gắn liền

với sự đánh giá liên quan đến các khía cạnh về giá cả thông qua kinh nghiệm tiêu dùng

Cụ thể là cảm nhận ở giá cả phù hợp với chất lượng, giá cả tương đối ổn định; giá cả cótính cạnh tranh (đáng giá đồng tiền); giá cả phù hợp với thu nhập của khách hàng (tiếtkiệm kinh tế)

Giá cả (theo Philip Kotler và Gary Amstrong (2012)) : tổng số tiền mà người tiêu dùng phải trả để nhận được sản phẩm

Nhìn ở góc độ doanh nghiệp yếu tố giá cả cực kỳ quan trọng, làm sao để đưa ramức giá hợp lý và cạnh tranh đó là bài toán khó nhưng đó là yếu tố tiên quyết để khách hàng cân đo, chọn lựa giữa những mặt hàng có chất lượng khá tương đồng.+ Thành phần giá trị cảm xúc là trạng thái tình cảm hoặc cảm xúc của khách hàng

khi nhận và sử dụng sản phẩm, dịch vụ của nhà cung cấp

Giá trị cảm xúc ảnh hưởng rất nhiều tới thái độ của người mua hàng Đặc biệt, đối

với đối tượng khách hàng đã sử dụng hoặc đã từng mua sản phẩm họ sẽ thể hiện

cảm xúc rất rõ rệt Vì vậy việc chăm sóc khách hàng phải được thực hiện chu đáo

từ lúc trước, trong và sau khi đã mua hàng

+ Thành phần giá trị xã hội thể hiện niềm tự hào, sự hãnh diện, nhân cách và uy

tín của khách hàng được xã hội thừa nhận và đề cao trong một bối cảnh công cộng

Yếu tố xã hội ở mô hình hành vi mua của Philip Kotler được tách nhỏ thành nhiều

thành phần:gia đình, nhóm tham khảo, vai trò, địa vị Yếu tố này còn được nhắc

đến trong lý thuyết động cơ của Abraham Maslow, đây chính là nhu cầu được tôn

trọng, được thể hiện của con người

Trong mô hình của Sweeney & Soutar, Sanchez & cộng sự (2006), chúng ta thiên

về giá trị cảm nhận của khách hàng nên tác giả tập trung vào giá trị xã hội của

khách hàng Hay nói rõ hơn tác giả tập trung đến giá trị xã hội của khách hàng khi

họ nhận được sản phẩm sẽ tăng hay giảm và ở mức độ nào

Thành phầngiá trị xã hội

Thành phần giá trịchất lượng

của khách hàngnhân sự

Thành phần giá trịtính theo giá cả

Thành phầngiá trị cảm xúc

Giá trị lắp đặtcủa nhà cung cấp

Lui’s Callarisa(2006)

Mối quan hệ giữa giá trị cảm nhận của khách hàng với ý định mua và hành vitiêu dùng đã được xác nhận trong nghiên cứu về thị trường hàng hóa bán lẻ củaSweeney và Soutar (2001) Trong đó, giá trị chức năng (bao gồm giá trị chấtlượng và giá cả) được xem là chìa khóa tác động đến sự lựa chọn của người tiêu

dùng; giá trị cảm xúc được xem là chức năng định hướng cho hành vi và thái độ

tiêu dùng

Giá trị thương hiệu (yếu tố cơ bản tạo ra giá trị xã hội) là một tài sản lớn của các

nhà bán lẻ trong cuộc chiến gia tăng lòng trung thành của khách hàng và nâng

cao lợi nhuận cho họ

Như vậy, dựa trên lý thuyết của Philip Kotler và nghiên cứu của Sweeney &Soutar (2001), Sanchez & cộng sự (2006), đứng ở giác độ của doanh nghiệp, tácgiả với mục đích xác định mối liên hệ và mức độ tác động giữa các yếu tố đến ýđịnh mua hàng của khách hàng nên tác giả lựa chọn mô hình đề xuất nghiên cứunhư sau:

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

Tóm tắt chương 3:

- Dựa trên mô hình và giả thuyết nghiên cứu từ chương 2, tác giả tiến hành

xây dựng quy trình nghiên cứu, thực hiện nghiên cứu.

- Thực hiện nghiên cứu định tính sơ bộ: tác giả trình bày chi tiết phần thảoluận với chuyên gia Từ đó, tác giả hiệu chỉnh mô hình nghiên cứu đề xuất vàhình thành thang đo

- Thực hiện nghiên cứu định lượng: tiến hành chọn mẫu, số lượng mẫu :196mẫu, hình thành quy trình khảo sát và bảng câu hỏi khảo sát

3.Thiết kế nghiên cứu

3.1 Quy trình nghiên cứu

Toàn bộ quá trình nghiên cứu sẽ được thực hiện theo sơ đồ như sau:

Hình 3-1Quy trình nghiên cứu

3.1.1.Nghiên cứu định tính sơ bộ

- Dựa vào nghiên cứu của Sweeney & Soutar (2001), Sanchez & cộng sự (2006)xây dựng mô hình đo lường giá trị cảm nhận thành sáu thành phần: Giá trị lắp đặt củanhà cung cấp, giá trị nhân sự,giá trị chất lượng,giá trị tính theo giá ,giá trị cảm xúc ,giá trị

xã hội

Tác giả tiến hành nghiên cứu định tính:

Phương pháp khảo sát ý kiến chuyên gia

Mục tiêu của cuộc phỏng vấn:

- Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua TNLTHSH của người tiêu dùng Đánh giá mức độ tác động

- So sánh thái độ của người tiêu dùng đối với sản phẩm TNLTHSH và túi nylon khó phân hủy

- Khảo sát, nghiên cứu thái độ, khuynh hướng tiêu dùng TNLTHSH để nhận định thị trường tiềm năng và đưa dự báo, giải pháp

Đối tượng phỏng vấn:

- Các chuyên gia trong lĩnh vực sản xuất bao bì tự hủy và không tự hủy như: nhân

viên, lãnh đạo phòng kinh doanh công ty RWK Lotus, siêu thị Big C, siêu thị Maximart

Các bước phỏng vấn chuyên gia:

Bước 1: Giới thiệu về mục tiêu của bài phỏng vấn.

o Mức độ quan trọng của 6 yếu tố tác động đến hành vi mua TNLTHSHcủa người tiêu dùng? Giá trị lắp đặt của nhà cung cấp, giá trị nhân sự,giá trị chấtlượng,giá trị tính theo giá ,giá trị cảm xúc ,giá trị xã hội.

o TNLTHSH đã được biết đến một cách phổ biến chưa?Tại sao?

o Làm thế nào để TNLTHSH được người tiêu dùng ưa chuộng, mua và sử dụng?

Bước 3: Ghi nhận các ý kiến và thảo luận.

Bước 4: Người phỏng vấn chọn ra những ý kiến được các chuyên gia đồng thuận

cao

Bước 5: Tổng kết và đưa ra kết luận.

- Từ mô hình lý thuyết của Sweeney & Soutar (2001), Sanchez & cộng sự (2006),nhằm xác định được những biến nào phù hợp với thực tế ở Việt Nam hiện nay, tác giả đã

sử dụng phương pháp phỏng vấn chuyên gia dưới hình thức tham vấn trực tiếp một sốngười am hiểu sâu về ý định mua sắm bao bì phân hủy sinh học của khách hàng tạiTp.HCM Tổng hợp kết quả tham vấn, hầu như các chuyên gia đều cho rằng: trong sáuyếu tố trên, có năm yếu tố tác động mạnh đến ý định mua sắm bao bì phân hủy sinh họccủa khách hàng, đó là: thành phần giá trị xã hội, thành phần giá trị chất lượng, thành phầngiá trị nhân sự, thành phần giá trị tính theo giá cả, thành phần giá trị cảm xúc Riêng biếngiá trị lắp đặt của nhà cung cấp, các chuyên gia đều cho rằng biến này không có ý nghĩathống kê tại Việt Nam

3.2 Hiệu chỉnh mô hình nghiên cứu

Như vậy, từ kết quả nghiên cứu sơ bộ, mô hình nghiên cứu đề xuất cho nghiêncứu chính thức là:

H1

Thành phần giá trị xã hội

H2

Thành phần giá trị chất lượng

H3

Thành phần giá trị nhân sự

tính theo giá cả

H5

Thành phần giá trị cảm xúc

Ý định mua sắm củakhách hàng

Hình 3-2 Mô hình nghiên cứu đề xuất chính thức

Các giả thuyết nghiên cứu:

H1: Giá trị xã hội có tác động cùng chiều đến ý định mua bao bì tự hủy sinh học của người dân TP HCM;

H2: Giá trị chất lượng sản phẩm có tác động cùng chiều đến ý định mua bao bì tựhủy sinh học của người dân TP HCM;

H3: Giá trị nhân sự có tác động cùng chiều đến ý định mua bao bì tự hủy sinh học của người dân TP HCM;

H4: Giá trị tính theo giá cả có tác động cùng chiều đến ý định mua bao bì tự hủy sinh học của người dân TP HCM;

H5: Giá trị cảm xúc có tác động cùng chiều đến ý định mua bao bì tự hủy sinh học của người dân TP HCM;

3.3 Thực hiện nghiên cứu định lượng

Chọn mẫu

- Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất với hình thức chọn

mẫu thuận tiện.

- Ưu điểm: người trả lời dễ tiếp cận, ít tốn kém về thời gian và chi phí để thu

thập thông tin cần nghiên cứu Theo Cooper và Schindler (1998), lý do quan trọng khiếnngười ta sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất là tính tiết kiệm về chi phí và thờigian Về mặt này thì phương pháp chọn mẫu phi xác suất vượt trội so với chọn mẫu xácsuất Chọn mẫu xác suất không phải lúc nào cũng đảm bảo tính chính xác và trong một sốtrường hợp chọn mẫu xác suất là không thể thực hiện được

- Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Cành (2007) cho rằng chọn mẫu phi xác suất là dễphác thảo và thực hiện nhưng nó có thể cho kết quả sai lệch bất chấp sự phán đoán củachúng ta, do ngẫu nhiên nên có thể chúng không đại diện cho tổng thể

- Nhược điểm: Tuy nhiên hai tác giả này cũng khẳng định nhược điểm lớn nhất

của phương pháp chọn mẫu phi xác suất là sự chủ quan thiên vị trong quá trình chọn mẫu

và sẽ làm méo mó biến dạng kết quả nghiên cứu

Cụ thể, nghiên cứu thực hiện khảo sát là các đối tượng người dân đã từng mua TNLTHSH đang sinh sống tại thành phố Hồ Chí Minh

3.3.1 Quy trình khảo sát

Bước 1: Xây dựng bảng câu hỏi

Bước 2: Xác định số lượng mẫu cần thiết và thang đo cho việc khảo sát

Có nhiều quy ước về kích thước mẫu, chẳng hạn như Hair & ctg (1998) chorằng kích thước mẫu phải tối thiểu từ 100 đến 150, theo Gorsuch (1983) cho rằngphân tích nhân tố cần ít nhất 200 quan sat Tuy nhiên, tác giả theo quan điểm củaBollen (1989) cho rằng kích thước mẫu tối thiểu là 5 mẫu cho một tham số cần ước