chuyên đề vận dụng cao hoá học 12 đầy đur hay
Trang 1BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Những năm gần đây đề thi THPTQG có tính phân hóa rất cao, cũng chính vì vậy để đạt được điểm cao trong thời gian thi chỉ có 50 phút đỏi hỏi học sinh không ngừng cải tiến các phương pháp cổ truyền thay vào đó là phương pháp mới nhằm đáp ứng được đòi hỏi về mặt thời gian.Phương pháp quy đổi este thông qua đề thi THPTQG
2019 và tốt nghiệp THPT 2020 tôi trình bày thông qua hướng dẫn giải dưới đây hy
vọng sẽ giúp ích các em học sinh khóa 2003.Trân trọng!
1.Phương pháp đồng đẳng hóa(Quy về chất đầu dãy đồng đẳng;CH 2 )
Phương pháp này dựa trên cơ sở : Đồng đẳng là những chất có thành phần phân tử
hơn kém nhau các nhóm CH2 ; tính chất hóa học giống nhau)
Este khong no có 1 lien ket doi o goc don chuc mach
Este khong no có 1 lien ket ba o goc don chuc mach
HCOOCH 3
CH2=CH-COOCH3
CH = C - COOCH3
CH2
2.Phương pháp Hiđro hóa:
Phương pháp này dựa trên cơ sở :các este không no có thể tham gia phản ứng cộng
H2 để thành các este no nên ta có thể quy đổi thành este no bỏ bớt H2 ( số mol H2 bỏ
Trang 2BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Este no don chuc mach ho
+ H2
Este khong no có 1 lien ket doi o goc don chuc mach
Este khong no có 1 lien ket ba o goc don chuc mach
HCOOCH3
CH2
VD2:Chất béo
3.Phương pháp Thủy phân hóa:
Phương pháp này dựa trên cơ sở :các este có thể phản ứng thủy phân sinh ra axit và
an col nên một số trường hợp người ta có thể quy đổi thành hỗn hợp axit,ancol bỏ
3 a c
Trang 3BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Hướng dẫn giải
+ Áp dụng ĐLBT nguyên tố H:
4a + b – 0,06 = 1,53 → 4a + b = 1,59 (I) + Áp dụng BT khối lượng : 176a + 14b – 0,12 = 25,74
CH2 b
- H2 0,06 25,74 gam
H2O 1,53 mol NaOH
Câu 72(Mã đề 203-2019):Đốt cháy hoàn toàn m gam triglixerit X cần vừa đủ 3,08 mol
O2 thu được CO2 và 2 mol H2O Cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ , thu được glixerol và 35,36 gam muối Mặt khác m gam X tác dụng được tối đa với a mol Br2
trong dung dịch Giá trị của a là
A 0,2 B 0,24 C.0,12 D 0,16
Trang 4BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
4
Từ (I)(II)(III) ta có x = 0,04 ; y = 1,96 ; a = 0,12
Hướng dẫn giải
+ Áp dụng ĐLBT nguyên tố C: 6x + y = 1,65 (I)
+ Áp dụng BT khối lượng : 204.x + 14y – 2.a = 26,52 (II)
+ Áp dụng ĐLBT nguyên tố O: 3x + 2,31 = 2x+ 0,5.y – 0,5.a + 1,65
→ x – 0,5 y + 0,5.a = - 0,66 (III)
Từ (I)(II)(III) ta có x = 0,03 ; y = 1,47 ; a = 0,09
Hướng dẫn giải
C3H5 x HCOO 3x
26,52 gam
CO2 1,65 mol
C3H5 a HCOO 3a
CH2 b
- H2 0,04 17,16 gam
Câu 65(Mã đề 204-2019):Đốt cháy hoàn toàn m gam triglixerit X cần vừa đủ 2,31 mol
O2 thu được H2O và 1,65 mol CO2 Cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ , thu được glixerol và 26,52 gam muối Mặt khác m gam X tác dụng được tối đa với a mol
Br2 trong dung dịch Giá trị của a là
Trang 5BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Câu 66(Minh họa 2019): Đốt cháy hoàn toàn 0,06 mol hỗn hợp X gồm ba triglixerit cần
vừa đủ 4,77 mol O2, thu được3,14 mol H2O Mặt khác, hiđro hóa hoàn toàn 78,9 gam X (xúc tác Ni, to), thu được hỗn hợp Y Đunnóng Y với dung dịch KOH vừa đủ, thu được glixerol
và m gam muối Giá trị của m là
A 86,10 B 57,40 C 83,82 D 57,16.
C3H5 0,06 HCOO 0,18
KOH
m gam
Câu 58 ( Tham khảo BGD 2020):Xà phòng hóa hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm các triglixerit
bằng dung dịch NaOH , thu được glixerol và hỗn hợp X gồm 3 muối C 17 HxCOONa
,C 15 H 31 COONa, C 17 HyCOONa có tỷ lệ mol tương ứng là 3:4:5.Hiđro hóa hoàn toàn m gam E thu được 68,96 gam hỗn hợp Y Nếu đốt cháy hoàn toàn m gam E thì cần vừa đủ 6,14 mol O 2 Giá trị của m là
A.68,4 B 60,2 C.68,8 D 68,84
Trang 6BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Trang 7BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
+Bảo toàn O: a=0,08 mol Chọn B
Câu 60: Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp T gồm triglixerit X và 0,01 mol
triolein Y , thu được H
2O và 1,395 mol CO
2 Cho m gam T tác dụng với dung dịch KOH vừa đủ , thu được glixerol và 23,64 gam hỗn hợp muối trong đó có 14,4 gam kalioleat còn lại là muối của axitcacboxylic no Giá trị của m là
A 21,79 B 21,74 C 30,74 D 39,04
Hướng dẫn giải
Trang 8BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Câu 61(TNTHPT 2020 –MĐ 224) Hỗn hợp E gồm axit panmitic ,axit stearic và
triglixerit X Cho m gam E tác dụng hoàn toàn với dung dịch NaOH dư, thu được
57,84 gam hỗn hợp hai muối Nếu Đốt cháy hết m gam E cần vừa đủ 4,98 mol O
2, thu được H
2O và 3,48 mol CO
2 Khối lượng của X trong m gam E là
A 32,24 gam B 34,48 gam C 25,60 gam D.33,36 gam
Trang 9BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Câu 77 (TNTHPT 2020 –MĐ 224).: Hỗn hợp E gồm ba este mạch hở X,Y và Z
(Trong đó có một este hai chức và hai este đơn chức; M
X < M
Y < M
Z Cho 24,66 gam E tác dụng hoàn toàn với dung dịch NaOH dư , thu được hỗn hợp các ancol
no và 26,42 gam hỗn hợp muối của hai axitcacboxylic kế tiếp trong cùng dãy đồng đẳng Khi đốt cháy hết 24,66 gam E thì cần vừa đủ 1,285 mol O
2 thu được H
2O và 1,09 mol CO
2 Khối lượng của Y trong 24,66 gam E là
A.6,16 gam B 5,18 gam C 3,48 gam D 2,96 gam.
Trang 10BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
z t
NaOH
24,66 gam
O21,285 mol CO2 1,09 mol
NaOH
24,66 gam
O21,285 mol CO2 1,09 mol
→ t =0
Trang 11BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
C2H5COONa
0,17 mol 0,13 mol
C2H5COONa
0,17 mol 0,13 mol
Trang 12BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
1,99 gam 2t
X
M uôi 3,38 gam 1,99 + 18.t Bảo toàn khối lượng
Bảo toàn khối lượng
Câu78( Tham khảo BGD 2020): Hỗn hợp X gồm 3 este mạch hở đều tạo bởi axit
cháy hoàn toàn 3,82 gam X trong O
an col đồng đẳng kế tiếp và dung dịch chứa 3,38 gam hỗn hợp muối Đun nóng
toàn bộ Y với H
2SO
lượng của este có phân tử khối nhỏ nhất trong X là :
Trang 13BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
( Chú ý : u = 0 vì z = 0,01 = số mol CH2 trong an col nên dưới muối không còn nhóm CH2; vì không có C nên trắc trắn no)
2t
0,04 0,01
C2H5OH
CH2
0,05 0,01
Câu 68(Mã đề 201-2018): Thủy phân hoàn toàn triglixerit X trong dung dịch NaOH, thu
được glixerol, natri stearat và natri oleat Đốt cháy hoàn toàn m gam X cần vừa đủ 3,22 mol O2 , thu được H2O và 2,28 mol CO2 Mặt khác, m gam X tác dụng tối đa với a mol
Br2 trong dung dịch Giá trị của a là
A 0,04 B 0,08 C 0,20 D 0,16
Bảo toàn C
0,01 0,02
Trang 14BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Nhận thấy số mol H2O lớn hơn số mol CO2 nên ta luận được an col trong E phải no
Ta quy đổi hỗn hợp E như sau:
Câu 41(ĐHA- 2014): Cho X, Y là hai chất thuộc dãy đồng đẳng của axit acrylic và MX <
MY; Z là ancol có cùng số nguyên tử cacbon với X; T là este hai chức tạo bởi X, Y và Z Đốt cháy hoàn toàn 11,16 gam hỗn hợp E gồm X, Y, Z, T cần vừa đủ 13,216 lít khí O2(đktc), thu được khí CO2 và 9,36 gam nước Mặt khác 11,16 gam E tác dụng tối đa với dung dịch chứa 0,04 mol Br2 Khối lượng muối thu được khi cho cùng lượng E trên tác dụng hết với dung dịch KOH dư là
Trang 15BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
E t
(Chú ý: Trong bài toán này số mol COO bằng số mol liên kết pi trong gốc )
Sơ đồ biến hóa hóa học:
+ Bảo toàn C: 0,04 + 3y +z = 0,47 → 3y + z = 0,43 (I) + Bảo toàn O : 0,04 + y –t + 0,59 = 0,47 + 0,26 → y – t = 0,1 (II) + Bảo toàn H : 4y +z -2t = 0,52 (III) Giải hệ : y= 0,11 ; z=0,1 ; t=0,01
Vì z = 0,1< y =0,11 nên an col là C3H6(OH)2
Khi cho E tác dụng KOH thì muối thu được gồm :
m =4,68 gam chọn A
Hướng dẫn giải 2
Trang 16BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
E
O20,59 mol 11,16 gam
CO2
H2O 9,36 gam
0,52 mol
0,47 mol
DLBTKL
Nhận thấy số mol H2O lớn hơn số mol CO2 nên ta luận được an col trong E phải no
Ta quy đổi hỗn hợp E như sau:
C 3 H 6 (OH) 2
H 2 O a mol
( b + c ) (a + 2c )
( m gam)
Bảo toàn O: a + b + 2c = 0,14 (I)
Dựa vào sự chênh lệch số mol CO2 và H2O : -a + b – 3c = 0,05 (II)
Bảo toàn liên kết pi gốc ta có: a + 2c = 0,04 (III)
Bảo toàn khối lượng: 72.a + 76.b + 184.c + 14.d =11,16 (IV)
Giải hệ: a= 0,02 ; b=0,1 ; c=0,01 ; d = 0,02
Vì d =0,02 mà b= 0,1 nên chắc chắn an col Z là C3H6(OH)2
Áp dụng ĐLBTKL : m = 4,68 gam
Trang 17BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Hướng dẫn giải
ROH
Na
H20,04 mol 0,08
Bảo toàn nhóm COO: a + b = 0,08 (I)
Bảo toàn H: 2a + 4b + c = 0,22 (II)
Bảo toàn khối lượng: 60a + 100.b + 14.c = 5,88 (III)
Giải hệ: a = 0,06 ; b= 0,02; c=0,02
Vì c= 0,02 =b nên trong este không no không thể chứa nhóm CH2 Vì nếu có CH2 thì đồng nghĩa este no không có nhóm CH2 (vô lý)
Vậy % este không no dễ tính được : 34,01% chọn A
Câu 43( THPTQG 2015): Hỗn hợp X gồm 3 este đơn chức, tạo thành từ cùng một ancol Y với 3
axit cacboxylic (phântử chỉ có nhóm -COOH); trong đó, có hai axit no là đồng đẳng kế tiếp nhau
và một axit không no (có đồng phân hình học, chứa một liên kết đôi C=C trong phân tử) Thủy
phân hoàn toàn 5,88 gam X bằng dung dịch NaOH, thu được hỗn hợp muối và m gam ancol Y Cho m gam Y vào bình đựng Na dư, sau phản ứng thu được 896 ml khí (đktc) và khối lượng bình
tăng 2,48 gam Mặt khác, nếu đốtcháy hoàn toàn 5,88 gam X thì thu được CO2 và 3,96 gam H2O Phần trăm khối lượng của este không no trong X là
A 34,01% B 38,76% C 40,82% D 29,25%
Trang 18BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Hướng dẫn giải
M
O20,1975 mol 5,07 gam
H2O 3,69 gam
0,205 mol
0,175 mol DLBTKL
7,7 gam
Nhận thấy số mol H2O lớn hơn mol CO2 nên ta luận được an col trong M phải no
Ta quy đổi hỗn hợp E như sau:
HCOOH
C2H4(OH)2HCOO
a b c d
O20,1975 mol
H2O
0,175 mol
0,205 mol KOH
0,1 mol
5,07 gam
Câu 46: X, Y là hai axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở, đồng đẳng kế tiếp (MX < M Y ) T là este tạo bởi X, Y với một ancol hai chức Z Đốt cháy hoàn toàn 5,07 g hỗn hợp M gồm X, Y ,Z ,T bằng lượng vừa đủ khí O 2 , thu được 3,92 lít CO 2 (đktc) và 3,69 g H 2 O Mặt khác 5,07 g M phản ứng vừa đủ với 500ml dung dịch KOH 0,2M, đun nóng Phát biểu nào sau đây là sai?
A Thành phần phần trăm theo số mol của Y trong M là 21,43%
B Tổng số nguyên tử hidro trong hai phân tử X, Y là 6
C Tổng số nguyên tử cacbon trong phân tử T bằng 5
D X làm mất màu nước brom
Trang 19BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Bảo toàn O: a + b + 2c = 0,08 (I)
Bảo toàn nhóm COO: a + 2c = 0,1 (II)
Sự chênh lệch số mol CO2 và H2O ta có: b – c = 0,03 (III)
Bảo toàn C: a + 2b + 4c + d = 0,175 (IV)
Câu 80 (MĐ 201-2017) Một hỗn hợp E gồm este đơn chức X và este hai chức Y (X,Y đều no
,mạch hở).Xà phòng hóa hoàn toàn 40,48 gam E cần vừa đủ 560 ml dung dịch NaOH 1M ,thu được hai muối có khối lượng a gam và hỗn hợp T gồm hai ancol có cùng số nguyên tử cácbon.Đốt cháy toàn bộ T ,thu được 16,128 lít khí CO 2 (đktc) và 19,44 gam H 2O Giá trị của a gần nhất với
giá trị nào sau đây ?
A.43,0 B 37,0 C.40,5 13,5
Trang 20BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
v 0,56 mol
H2O
0,72 mol 1,08 mol
a gam
51,12 gam Bao toan O
Bảo toàn nhóm COO: x + 2y = 0,56 (I)
Bảo toàn O cho sơ đồ đốt cháy ancol:
mol CO
mol O
H
n n
2 2
Trang 21BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
O2
0,72 2 0,36
Câu 79(Mã đề 201-2018): Este X hai chức, mạch hở, tạo bởi một ancol no với hai axit cacboxylic
no, đơn chức Este Y ba chức, mạch hở, tạo bởi glixerol với một axit cacboxylic không no, đơn chức (phân tử có hai liên kết pi).Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm X và Y cần vừa đủ 0,5 mol O 2 thu được 0,45 mol CO 2 Mặt khác, thủy phân hoàn toàn 0,16 mol E cần vừa đủ 210 ml dung dịch NaOH 2M, thu được hai ancol (có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử) và hỗn hợp
ba muối, trong đó tổng khối lượng muối của hai axit no là a gam Giá trị của a là
Trang 22BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
x
3 5
(I) Bảo toàn C :6x + 12y +z = 0,45 (II) Bảo toàn O : 4x + 6y + 0,5.2 =0,45.2 + 5x + 7y + z
x + y + z = 0,1 (III)
Giải hệ : x = 0,015 ; y = 0,025 ; z=0,06 → t =0,25
Vì z = 0,06 ; y= 0,025 nên chắc chắn trong gốc axit không no sẽ không chứa nhóm
CH2 mà chỉ có trong gốc axit no Vậy muối axit no là
Trang 23BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Dễ tính được giá trị của a = 12,36 gam (chú ý chia cho 0,25) chọn C
Hướng dẫn giải 2
R1C O O
R2C O O
C3H6( CnH2 n -2O4 )
R3CO O
R3CO O C3H5
R3COO ( CmH2 m -1 0O6 )
x =
y =
0,06k 0,1 k
x
3 5
Dễ tính được a = 12,36
Trang 24BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Hướng dẫn giải 1
Ta quy đổi X:
C15H31COOH (C15H31COO)3C3H5
CH2
Sơ đồ biến hóa:
C 1 5 H 3 1 C O O H (C1 5H3 1C O O )3C3H5
C H2
x y z
Bảo toàn nhóm COO: x + 3y = 0,09 (I) Dựa vào sự chênh lệch số mol CO2 và H2O ta có:
2y =1,56- 1,52 → y =0,02 ; x = 0,03 Bảo toàn C: 16x + 51.y + z =1,56 → z = 0,06
Sơ đồ biến hóa:
Câu 64(Mã đề 202-2018): Hỗn hợp X gồm axit panmitic, axit stearic và triglixerit Y Đốt cháy hoàn
toàn m gam X thu được 1,56 mol CO 2 và 1,52 mol H 2 O Mặt khác, m gam X tác dụng vừa đủ với 0,09 mol NaOH trong dung dịch, thu được glixerol và dung dịch chỉ chứa a gam hỗn hợp muối natri panmitat, natri stearat Giá trị của a là
A 25,86 B 26,40 C 27,70 D 27,30
Trang 25BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
1,52 m ol
N aO H 0,09 m ol M uoi
H2O
C 3 H 8 O 3
z
( x + y) 4,46 m ol
T a de co : x + y + 3z = 0,09
m =24,64 gam
( 1) (2)
Áp dụng ĐLBT O (1) ta có được : nO = 4,46
Áp dụng ĐLBTKL (1) m= 24,64 gam
Sự chênh lệch số mol CO2 và số mol H2O : z = 0,02 ; x + y = 0,03
Áp dụng ĐLBTKL (2): 24,64 + 0,09.40 = a + 0,03.18 + 0,02 92 → a =25,86 gam chọn A
Câu 74: Hỗn hợp E gồm ba este mạch hở, đều có bốn liên kết pi (π) trong phân tử, trong đó có
một este đơn chức là este của axit metacrylic và hai este hai chức là đồng phân của nhau Đốt cháy
hoàn toàn 12,22 gam E bằng O 2 , thu được 0,37 mol H 2 O Mặt khác, cho 0,36 mol E phản ứng vừa
đủ với 234 ml dung dịch NaOH 2,5M, thu được hỗn hợp X gồm các muối của các axit cacboxylic
không no, có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử; hai ancol không no, đơn chức có khối
lượng m 1 gam và một ancol no, đơn chức có khối lượng m 2 gam Tỉ lệ m 1 : m 2 có giá trị gần nhất
với giá trị nào sau đây?
A 2,7 B 1,1 C 4,7 D 2,9
Trang 26BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Trang 27BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
2 =
CO2 + 0,5 n H2O 0,495.a + 0,555
Áp dụng ĐLBTKL ta tính được a = 2/9
x =
y + z =0,05 0,03
thay vào tính được t = 0
Vậy các chất như quy đổi trùng khớp chất trong bài ra; An col tương ứng:
Vì 2 este hai chức là đồng phân của nhau ; tạo ra muối axitcacboxylic không no,có 4
C ; ancol tạo ra không no Nên số nguyên tử C phải ít nhất là 8 ;
Vậy các chất trong E :
Trang 28BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Câu 77(Mã đề 222-2019):Hỗn hợp E gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic với ancol :
X(no,đơn chức) Y (không no,đơn chức ,phân tử có hai liên kết pi ) và Z (no, hai chức).Cho 0,2 mol
E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được 12,88 gam hỗn hợp ba ancol cùng dãy đồng đẳng và 24,28 gam hỗn hợp T gồm ba muối của ba axit cacboxylic Đốt cháy toàn bộ T cần vừa
đủ 0,175 mol O 2 , thu được Na 2 CO 3 ,CO 2 và 0,055 mol H 2 O Phần trăm khối lượng của X trong E
là có già trị gần nhất với giá trị nào sau đây ?
A 9 B 12 C.5 D 6
Trang 29BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
CH 2 = CH- COONa COONa
COONa
CH2
+ O20,175 mol
Na2CO3
CO2
H 2 O 0,055 mol (12,88 gam )
x + y + z = 0,2
u v
Bao toàn khôi luong : 24,28 + 0,175.32 = 0,055.18 + 106 u + 44 v 28,89 = 106u + 44v
Bao toàn Na: x + y + 2z = 2u
Bao toàn Oxi: 2x + 2y + 4z + 0,175.2 = 3u +2v + 0,055
0,295 = - u + 2v
u= v=
0,175 0,235
t’ =0 nên CH2 chỉ thuộc các gốc của ancol nên ta dễ có:
0,12 = 0,02n + 0,03 m + 0,15.l ( n,m,l lần lượt là số nhóm CH2 Trong X,Y,Z )
l = 0 là giá trị duy nhất phù hợp.và ta có PT toán học
2n + 3m = 12
Loại Loại Chọn Loại Loại
Loại vì : số lẻ hoặc không đảm bảo tạo 3 ancol khác nhau
Câu 79(Mã đề 213-2019):Hỗn hợp E gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic
với ancol : X(no,đơn chức) Y (không no,đơn chức ,phân tử có hai liên kết pi ) và Z (no, hai chức).Cho 0,58 mol E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được 38,34 gam hỗn hợp ba ancol cùng dãy đồng đẳng và 73,22 gam hỗn hợp T gồm ba muối của ba axit cacboxylic Đốt cháy toàn bộ T cần vừa đủ 0,365 mol O2 , thu được Na2CO3 , H2O
và 0,6 mol CO2 Phần trăm khối lượng của Y trong E là có già trị gần nhất với giá trị
nào sau đây ?
Trang 30BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Sơ đồ biến hóa hóa học:
CH 2 = CH- COONa COONa
COONa
CH 2
+ O20,365 mol
Na 2 CO 3
CO2
H2O 0,6 mol (38,34 gam )
x + y + z = 0,58
u
v
Bao toàn khôi luong : 73,22 + 0,365.32 = 0,6.44 + 106 u + 18 v 58,5 = 106u + 18v
Bao toàn Na: x + y + 2z = 2u
Bao toàn Oxi: 2x + 2y + 4z + 0,365.2 = 3u +v + 0,6.2
- 0,47 = - u + v
u= v=
0,54 0,07
t’ =0 nên CH2 chỉ thuộc các gốc của ancol nên ta dễ có:
0,27 = 0,05n + 0,03 m + 0,5.l ( n,m,l lần lượt là số nhóm CH2 Trong X,Y,Z )
l = 0 là giá trị duy nhất phù hợp.và ta có PT toán học
5n + 3m = 27
Loại Loại Loại Chọn Loại Loại
Loại vì : số lẻ hoặc không đảm bảo tạo 3 ancol khác nhau
Trang 31BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Bao toan OH: x =2,35
Áp dụng ĐLBTKL: mancol = 16,32 gam → mMuoi = 50,76 gam → MMuoi = 108
( CH2=CH-CH2 – COONa) Các este trong T:
A 9,38% B 8,93% C 6,52% D 7,55%
Trang 32BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
x
3t
y z a
E 23,06 gam
NaOH 0,4 mol
CH2 z
- H2 a Muoi
O20,45
+ Bảo toàn khối lượng ta dễ tính t =0,03
Vậy ta dễ nhận ra Trong T phải có 2 gốc HCOO → Cấu tạo T :
Câu 78(Tham khảo BGD 2019): Cho X, Y là hai axit cacboxylic đơn chức (M X < M Y ); T là este
ba chức, mạch hở được tạo bởi X, Y với glixerol Cho 23,06 gam hỗn hợp E gồm X, Y, T và glixerol (với số mol của X bằng 8 lần số mol của T) tác dụng vừa đủ với 200 ml dung dịch NaOH 2M, thu được hỗn hợp F gồm hai muối có tỉ lệ mol 1 : 3 và 3,68 gam glixerol Đốt cháy hoàn toàn
F cần vừa đủ 0,45 mol O 2 , thu được Na 2 CO 3 , H 2 O và 0,4 mol CO 2 Phần trăm khối lượng của T
trong E có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
A 29 B 35 C 26 D 25.
Trang 33BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
MX < MY < 150 nên X,Y chỉ có thể là este đơn chức hoặc 2 chức (HCOO)3C3H5 ( M = 176 )
Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 3,68 gam = t.R + 17.tn (tn =0,08) → t.R = 2,32
Dễ chọn được ancol là C2H5OH
COO C H
NaOH
COONa C H X
T 5,4 gam
0,04 mol
t mol 0,08 mol
0,08
5,88 gam
t.n = 0,04.2 =0,08 Bao toan nhom OH
O2
CO20,04 mol
0 0,04
0,04 mol 0,02 mol %X = 5,88.100% =
Chọn B
C.THIẾT KẾ BÀI TẬP ESTE TRONG ĐỀ THI THPTQG 2021
Câu 1 Cho 5,88 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic
và ancol ; MX < MY < 150 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol Z
và 5,4 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 0,896 lít khí
H2.Đốt cháy hoàn toàn T thu được H2O , Na2CO3 và 0,04 mol CO2 Phần trăm khối lượng
của X trong E là
A 60,33% B 50,34% C 81,52% D 47,83%
Trang 34BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Hướng dẫn giải
MX < MY < 150 nên X,Y chỉ có thể là este đơn chức hoặc 2 chức (HCOO)3C3H5 ( M = 176 )
Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 3,2 gam = t.R + 17.tn (tn =0,1) → t.R = 1,5
Dễ chọn được ancol là CH3OH
COO C H
NaOH
COONa C H X
T 6,76 gam
0,05 mol
t mol 0,1 mol
0,1
5,96 gam
t.n = 0,05.2 =0,1 Bao toan nhom OH
O2
CO20,05 mol
0 0,06
Dễ xác định được muối
HCOONa 0,06 mol COONa
COONa
0,02
HCOOCH 3 COOCH 3 COOCH 3
0,06 mol 0,02 mol %X = 5,96.100% =
Chọn C
Câu 2: Cho 5,96 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic
và ancol ; MX < MY < 150 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol Z và
6,76 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2.Đốt
cháy hoàn toàn T thu được H2O , Na2CO3 và 0,05 mol CO2 Phần trăm khối lượng của X
trong E là
A 60,33% B 50,27% C 60,40% D 47,83%
Câu 3 Cho 7,36 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic và
ancol ; MX < MY < 150 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol Z và 6,76
gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2.Đốt cháy
hoàn toàn T cần vừa đủ 0,896 lít O2 (đktc) thu được H2O , Na2CO3 và CO2 Phần trăm khối
lượng của Y trong E là
A 60,33% B 50,27% C 39,67% D 47,83%
Trang 35BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
Hướng dẫn giải
MX < MY < 150 nên X,Y chỉ có thể là este đơn chức hoặc 2 chức (HCOO)3C3H5 ( M = 176 )
Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 4,6 gam = t.R + 17.tn (tn =0,1) → t.R = 2,9
Dễ chọn được ancol là C2H5OH
C O O C H
N a O H
R (O H )n + N a H2
C O O N a C H X
0,06 mol 0,02 mol %Y = 7,36.100% =
Chọn C
Hướng dẫn giải
MX < MY < 147 nên X,Y chỉ có thể là este đơn chức hoặc 2 chức(HCOO)3C3H5 ( M = 176 )
Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 3,68 gam = t.R + 17.tn (tn =0,08) → t.R = 2,32
Dễ chọn được ancol là C2H5OH
Câu 4 Cho 5,88 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit
cacboxylic và ancol ; MX < MY < 147 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được
một ancol Z và 5,4 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được
0,896 lít khí H2 Đốt cháy hoàn toàn T cần vừa đủ 0,672 lít O2 (đktc) thu được H2O ,
Na2CO3 và CO2.Phần trăm khối lượng của Y trong E là
A 60,33% B 50,34% C 81,52% D 49,66%
Trang 36BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
C O O C H
N a O H
R ( O H ) n + N a
H 2
C O O N a C H X
COONa 0,02
HCOOC2H5 COOC2H5 COOC2H5
0,04 mol 0,02 mol %Y = 5,88.100% =
Chọn D
Hướng dẫn giải
MX < MY < 150 nên X,Y chỉ có thể là este đơn chức hoặc 2 chức (HCOO)3C3H5 ( M = 176 )
Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 3,2 gam = t.R + 17.tn (tn =0,1) → t.R = 1,5
Dễ chọn được ancol là C2H5OH
Câu 5: Cho 5,96 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic
và ancol ; MX < MY < 150 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol Z và
6,76 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2 Đốt
cháy hoàn toàn T cần vừa đủ 0,56 lít O2 (đktc) thu được H2O , Na2CO3 và CO2 Phần trăm
khối lượng của X trong E là
A 60,33% B 50,27% C 60,40% D 47,83%
Trang 37BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
COO C H
NaOH
R(OH)n +Na H2
COONa C H X
T 6,76 gam
0,05 mol
t mol 0,1 mol
0,1 5,96 gam
t.n = 0,05.2 =0,1 Bao toan nhom OH
O2
CO20,05 mol BTC Na2CO3 0,05
0 0,06
0,025 Bao toan O
Dễ xác định được muối
HCOONa 0,06 mol COONa
COONa
0,02
HCOOCH3COOCH3COOCH3
0,06 mol 0,02 mol %X = 5,96.100% =
Câu 6 Cho m gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic và
ancol ; MX < MY < 160 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được 3,45 gam một
ancol Z và 5,07 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 0,84 lít
khí H2.Đốt cháy hoàn toàn T thu được H2O , Na2CO3 và 0,0375 mol CO2 Phần trăm khối
lượng của Y trong E là
A 60,33% B 39,67% C 81,52% D 47,83%
Trang 38BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
COO C H
NaOH
COONa C H X
T 5,07 gam
0,0375 mol
t mol 0,075 mol
0,075
m gam
t.n = 0,0375.2 =0,075 Bao toan nhom OH
O2
CO20,0375 mol
0 0,045 3,45 gam
0,045 mol 0,015 mol %Y = 5,52.100% =
Chọn B
Hướng dẫn giải
MX < MY < 152 nên X,Y chỉ có thể là este đơn chức hoặc 2 chức (HCOO)3C3H5 ( M = 176 )
Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 3,68 gam = t.R + 17.tn (tn =0,08) → t.R = 2,32
Dễ chọn được ancol là C2H5OH
Câu 7 Cho 5,88 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic
và ancol ; MX < MY < 152 ) tác dụng vừa đủ với 200ml dung dịch NaOH 0,4M , thu được
một ancol Z và 5,4 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được V lít
khí H2.Đốt cháy hoàn toàn T thu được H2O , Na2CO3 và V lít CO2 Phần trăm khối lượng của
X trong E là
A 60,33% B 50,34% C 81,52% D 47,83%
Trang 39BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
COO C H
NaOH
COONa C H X
T 5,4 gam
0,04 mol
t mol 0,08 mol
0,08
5,88 gam
t.n = 0,08 Bao toan nhom OH
Dễ xác định được muối
HCOONa 0,04 mol COONa
COONa
0,02
HCOOC2H5 COOC2H5 COOC2H5
0,04 mol 0,02 mol %X = 5,88.100% =
Dễ chọn được ancol là CH3OH Áp dụng ĐLBT KL ta tính được m =5,96
Câu 8: Cho m gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic và
ancol ; MX < MY < 148 ) tác dụng vừa đủ với 100ml dung dịch NaOH 1M , thu được 3,2 gam
một ancol Z và 6,76 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được V lít
khí H2.Đốt cháy hoàn toàn T thu được H2O , Na2CO3 và V lít CO2 Phần trăm khối lượng của
Y trong E là
A 30,33% B 50,27% C 39,60% D 47,83%
Trang 40BIÊN SOẠN GIẢNG DẠY ÔN THI THPTQG 2021
COO C H
NaOH
COONa C H X
T 6,76 gam
0,05 mol
t mol 0,1 mol
0,1
m gam
t.n = 0,05.2 =0,1 Bao toan nhom OH
O2
CO20,05 mol
0 0,06 3,2 gam
0,06 mol 0,02 mol %Y = 5,96.100% =
N aO H
R (O H ) n + N a H
2
C O O N a C H X
T
0,0 5 m o l
t m ol 0,1 m o l
0,1 7,3 6 gam
0,0 4
H2O y m o l
Áp dụng ĐLBT O : y = 0,03
Áp dụng ĐLBTKL : mm u oi= 6 ,7 6 gam
Câu 9 Cho 7,36 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic
và ancol ; MX < MY < 150 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol Z và
m gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2.Đốt
cháy hoàn toàn T cần vừa đủ 0,896 lít O2 (đktc) thu được H2O , Na2CO3 và 0,05 mol CO2
.Phần trăm khối lượng của Y trong E là
A 60,33% B 50,27% C 39,67% D 47,83%