GIÁO ÁN CHUYÊN ĐỀ (CHỦ ĐỀ) LỊCH SỬ 6 KÌ 1 THEO CV 3280 MỚI NHẤT

Đây là giáo án (kế hoạch) chủ đề môn Lịch sử 6 soạn soạn theo chủ đề công văn hướng dẫn 3280 của Bộ giáo dục. kế hoạch theo 5 bước mới nhất. Từng phần có bảng mô tả chủ đề. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra đánh giá chủ đề có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.

Ngày soạn:

Ngày dạy:

GIÁO ÁN CHUYÊN ĐỀ MÔN LỊCH SỬ 6 KÌ 1 THEO CV 3280

Chủ đề: XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ ( bài 3,8,9)

( 3 tiết)

I NỘI DUNG CHỦ ĐỀ

A.XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ

1 Con người xuất hiện như thế nào

2.Người tinh khôn sống như thế nào

3.Vì sao xã hội nguyên thủy tan rã

B THỜI NGUYÊN THUỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC TA

1.Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu?

2.Ở giai đoạn đầu, Người tinh khôn sống như thế nào?

3.Giai đoạn phát triển của Người tinh khôn có gì mới ?

C ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI NGUYÊN THUỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC TA

1.Đời sống vật chất

2.Tổ chức xã hội

3.Đời sống tinh thần

II.MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức: Sau khi học chủ dề, học sinh:

- Biết được sự xuất hiện con người trên Trái Đất: thời điểm, động lực

- Hiểu được sự khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinh khôn.

-Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã.

- Biết được dấu tích Người tối cổ và Người tinh khôn trên đất nước VN

- Hiểu được sự phát triển của Người tinh khôn so với Người tối cổ.

- Nhận biết được sự phát triển của Người tinh khôn so với Người tối cổ: đời sống vật

chất, tổ chức xã hội, đời sống tinh thần

2 Thái độ: Bước đầu hình thành được ở HS ý thức đúng đắn về vai trò của lao động

sản xuất trong sự phát triển của xã hội loài người

3 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh ảnh.

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.

- Năng lực chuyên biệt: Quan sát tranh ảnh, so sánh, nhận xét

III XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU

Nội dung

chủ đề Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

cổ này có dáng

đi như thế nào?

Cuộc sống sinhhoạt của họ rasao?

-Biết được thờigian xuâthiệnNgười tối cổ vàNgười tinh khôn

-Biết được tổ

chức xã hội củangười người tối

cổ và người tinhkhôn

-Biết đượcnhững dấu tíchcủa ngườinguyên thuỷtrên lãnh thổViệt Nam

-Biết đượcNgười tinh khônsống như thếnào? Biết làmnghề gì? Công

cụ lao động chủyếu

-Giải thích được

vì sao xã hộinguyên thuỷ tanrã?

- Hiểu được ưu

điểm của công

cụ bằng đồng socông cụ đá?

-Giải thích được

tại sao chúng tabiết được conngười thời kìbấy giờ đã sốngđịnh cư lâu dài

ở một nơi?

-Hiểu được quátrình tiến hóacủa người tinhkhôn

-Hiểu được sựxuất hiện của đồtrang sức có ýnghĩa gì?

-Giải thích đượcviệc chôn lưỡicuốc hay lưỡirìu theo ngườichết, theo em có

ý nghĩa gì

-So sánh được

Người tối cổkhác với loàivượn ở nhữngđiểm nào

-Phân biệt được

Người tinh khônkhác Người tối

cổ ở điểm nào

-So sánh công

cụ sản xuất củaNgười tinh khôn

ở giai đoạn này

có gì mới so vớiNgười tối cổ?

- Lập được bảng

so sánh Ngườitối cổ và Ngườitinh khôn

-Rút ra được

điểm mới trongquan hệ xã hội ởthời kì này làgì?

-Xác định đượctrên LĐ các địađiểm ngườinguyên thủysống trên đấtnước ta

- Nhận xét được

địa bàn sinhsống của ngườinguyên thủytrên đất nước ta

IV BIÊN SOẠN CÁC CÂU HỎI/BÀI TẬP

A Câu hỏi cấp độ nhận biết

1 Loài vượn cổ sống ở đâu? Loài vượn cổ này có dáng đi như thế nào? Cuộc sống sinhhoạt của họ ra sao?

2 thời gian xuâthiện Người tối cổ và Người tinh khôn?

3.Tổ chức xã hội của người người tối cổ và người tinh khôn là gì?

4 Những dấu tích của người nguyên thuỷ trên lãnh thổ Việt Nam?

5.Người tinh khôn sống như thế nào? Biết làm nghề gì? Công cụ lao động chủ yếu là

gì?

B Câu hỏi cấp độ thông hiểu

1.Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?

2 Cho biết ưu điểm của công cụ bằng đồng so công cụ đá?

3.Tại sao chúng ta biết được con người thời kì bấy giờ đã sống định cư lâu dài ở mộtnơi?

4 Sự xuất hiện của đồ trang sức có ý nghĩa gì?

5.Việc chôn lưỡi cuốc hay lưỡi rìu theo người chết, theo em có ý nghĩa gì?

C Câu hỏi cấp độ vận dụng thấp

1.So sánh Người tối cổ khác với loài vượn ở những điểm nào?

2.Phân biệt được Người tinh khôn khác Người tối cổ ở điểm nào?

3.So sánh công cụ sản xuất của Người tinh khôn ở giai đoạn này có gì mới so vớiNgười tối cổ?

4 Lập được bảng so sánh Người tối cổ và Người tinh khôn?

D Câu hỏi cấp độ vận dụng cao

1.Rút ra được điểm mới trong quan hệ xã hội ở thời kì này là gì?

2.Em hãy xác định được trên LĐ các địa điểm người nguyên thủy sống trên đất nướcta?

3 Nhận xét được địa bàn sinh sống của người nguyên thủy trên đất nước ta?

V CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được đó

là sự xuất hiện con người trên Trái Đất, sự khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinhkhôn và vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã để đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bàihọc, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới

- Phương thức:

+ Thuyết trình, trực quan, phát vấn

+Tổ chức hoạt động:cá nhân

Giáo viên cho xem các bức tranh dưới đây, yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:

+ Người nguyên thủy dùng nguyên liệu gì để làm công cụ lao động?

+ Người nguyên thủy sống như thế nào?

Dự kiến sản phẩm

+ Người nguyên thủy dùng nguyên liệu đá để làm công cụ lao động

+ Người nguyên thủy sống theo bầy, hái lượm, săn bắt …

Trên cơ sở ý kiến GV dẫn dắt vào bài hoặc GV nhận xét và vào bài mới: Lịch sử loàingười cho chúng ta biết những sự việc diễn ra trong đời sống con người từ khi xuấthiện đến ngày nay Vậy con người đầu tiên xuất hiện khi nào, ở đâu, họ sinh sống vàlàm việc như thế nào, để biết chúng ta cùng nhau tìm hiểu qua bài học hôm nay.

3.2 Hoạt động hình thành kiến thức

XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ

Hoạt động 1.Con người xuất hiện như thế nào.

- Mục tiêu: HS cần biết được sự xuất hiện con người trên Trái Đất: thời điểm, động

H4 SGKvà lược đồ thế giới thảo luận

và thực hiện các yêu cầu sau:

1.Loài vượn cổ sống ở đâu? Loài vượn

cổ này có dáng đi như thế nào? Cuộc

sống sinh hoạt của họ ra sao?

2.Người tối cổ khác với loài vượn ở

những điểm nào? Thời gian xuất hiện,

dấu tích được tìm thấy ở đâu? Người

tối cổ sống như thế nào?

Dự kiến sp

1.Vượn cổ: sống trong khu rừng rậm

,có dáng người,sống cách ngày nay

khoảng 5-6 triệu năm

2.Người tối cổ

+Xuất hiện khoảng 3-4 triệu năm trước

+Đăc điểm: thoát khỏi giới động

vật,con người hoàn toàn đi đứng bằng

hai chân,đôi tay trở lên khéo léo,có thể

cầm nắm.và biết sự dụng những hòn

đá, cành cây làm công cụ

- Biết chế tạo công cụ và phát minh ra

HS đọc và quan sátCác nhóm trao đổi,đại diện nhóm trình bày sp

1.Con người xuất hiện như thế nào?

-Vượn cổ: loại vượn

có dáng người ,sốngcách ngày nay khoảng5-6 triệu năm

-Người tối cổ+Xuất hiện khoảng 3-4triệu năm trước

+Đăc điểm: thoát khỏigiới động vật,conngười hoàn toàn điđứng bằng hai chân,đôi tay trở lên khéoléo,có thể cầm nắm.vàbiết sự dụng nhữnghòn đá, cành cây làmcông cụ

-Biết chế tạo công cụ

và phát minh ra lửa

-Di cốt của người tối

cổ được tìm thấy

- Di cốt của người tối cổ được tìm thấy

ở:Đông phi,Đông Nam Á ,Trung

Quốc,Châu Âu

GV giải thích: "Người tối cổ" Còn dấu

tích của loài vượn

GV :Vượn cổ→ Người tối cổ→ Người

tinh khôn

GDMT: Nhờ có quả trình lao động từ

loài vượn cổ chuyển thành người Qua

đó, thấy được vai trò quan trọng của

lao động đã tạo ra con người và xã hội

Hoạt động 2 Người tinh khôn sống như thế nào

- Mục tiêu: HS hiểu được sự khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinh khôn

- Phương thức: Trực quan, phát vấn, thuyết trình,

- Hoạt động nhóm

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV cho HS đọc sgk và quan sát H.5

SGKvà lược đồ thế giới thảo luận và

thực hiện các yêu cầu sau:

1Thời gian xuất hiện?

2.Người tinh khôn khác Người tối cổ ở

điểm nào?

3.Di cốt được tìm thấy ở đâu ?

4.Quá trình tiến hóa của người tinh

khôn như thế nào ?

5.Người tinh khôn sống như thế nào?

Biết làm nghề gì? Công cụ lao động

chủ yếu?

Dự kiến sản phẩm

1.Thời gian xuất hiện: 4 vạn năm trước.

HS đọc và quan sáttranh

Các nhóm trao đổi,đại diện nhóm trìnhbày sp

2 Người tinh khôn sống như thế nào?

-Thời gian xuất hiện: 4 vạn nămtrước

-Đặc điểm: có cấu tạo cơ thể nhưngười ngày nay, thể tích sọ nãolớn, tư duy phát phát triển

- Di cốt được tìm thấy ở khắpcác châu lục

2 Về hình dáng: có cấu tạo cơ thể

giống người ngày nay, xương cốt nhỏ

hơn người tối cổ, bàn tay khéo léo, các

ngón tay linh hoạt, hộp sọ và thể tích

não p.triển, trán cao, mặt phẳng, cơ thể

linh hoạt…)

3.Nơi tìm thấy: khắp các châu lục.

4.Nhờ có quá trình lao động đã chuyển

biến từ vượn thành người tinh khôn

5.Sống chung theo thị tộc, biết trồng

trọt chăn nuôi làm gốm, dệt vải, làm

đồ trang sức Công cụ lao động chủ yếu

? Qua đây em thấy đời sống của người

tinh khôn so với đời sống của người tối

cổ như thế nào

Dự kiến sản phẩm

- Đã chú ý đến thẩm mĩ, làm đẹp cho

mình.)

-Đời sống của người tinh khôn cao

hơn đầy đủ hơn, họ đã chú ý đến đời

sống vật chất và đời sống tinh thần

Gv nhận xét, chốt ý

Các cặp đôi traođổi, đại diện nhómtrình bày sp

3 Hoạt động 3.Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã

- Mục tiêu: HS biết được sản xuất phát triển, dẫn đến của cải dư thừa; giai cấp xuất

hiện; nhà nước ra đời

- Phương thức: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, đàmm thoại, gợi mở

3.Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?

yêu cầu sau:

1.Công cụ kim loại được phát minh

thời gian nào? Cho biết ưu điểm của

công cụ bằng đồng so công cụ đá?

2 Công cụ bằng kim loại đã có tác

động như thế nào đến sản xuất và xã

hội của Người tinh khôn?

Dự kiến sản phẩm

1 Khoảng 4000 năm TCN, con người

phát hiện ra kim loại (đồng và quặng

sắt) và dùng kim loại làm công cụ lao

động Công cụ kim loại sắc bén hơn

2

- Nhờ công cụ lao động, con người có

thể khai phá đất hoang, tăng thêm

diện tích trồng trọt sản phẩm làm ra

nhiều, xuất hiện cuả cải dư thừa

-Một số người chiếm hữu của dư

thừa, trở nên giàu có, xã hội phân hoá

giàu nghèo Xã hội nguyên thuỷ dần

dần tan rã

GV chốt ý bằng sơ đồ sơ đồ:

- Công cụ kim loại -> SX phát triển ->

của cải dư thừa -> XH phân hoá giàu,

nghèo -> XH nguyên thuỷ tan rã ->

xuất hiện giai cấp -> nhà nước ra đời

GV bổ sung phần phân tích nhận xét,

đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ

học tập của học sinh Chính xác hóa

các kiến thức đã hình thành cho học

sinh

Các nhóm trao đổi,đại diện nhóm trìnhbày sp

Khoảng 4.000 năm TCN, conngười phát hiện ra kim loại (đồng

và quặng sắt) cùng với thuật luyệnkim đã giúp chế tạo ra các công cụlao động

- Nhờ công cụ bằng kim loại, conngười có thể khai phá đất hoang,tăng diện tích và năng suất trồngtrọt sản phẩm làm ra nhiều, xuấthiện của cải dư thừa

-Một số người chiếm hữu của cải

dư thừa, trở nên giàu có xã hộiphân hóa thành kẻ giàu, ngườinghèo Xã hội nguyên thủy dầndần tan rã

3.3 Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được

lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: sự xuất hiện con người trên Trái Đất, sự

khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinh khôn và vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã

- Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HSvà chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các

câu

Câu 1 Con người phát hiện ra kim loại và dùng kim loại để chế tao ra công cụ vào

thời gian nào?

A 4000 năm TCN B 4 triệu năm

C 3000 năm TCN D 5 triệu năm

Câu 2.Trong buổi đầu thời đại kim khí, kim loại nào được sử dụng sớm nhất?

A Đồng B Nhôm

C Sắt D Kẽm

Câu 3 Người tối cổ sống như thế nào?

A Theo bộ lạc B Theo thị tộc

C Đơn lẻ D Theo bầy

Câu 4 Nguyên nhân chính làm cho xã hội nguyên thuỷ tan rã là do

A năng suất lao động tăng B xã hội phân hoá giàu nghèo

C công cụ sản xuất bằng kim loại xuất hiện D có sản phẩm thừa

Câu5 Quá trình tiến hoá của loài người diễn ra như thế nào?

A Vượn cổ Người tối cổ Người tinh khôn

B Vượn cổ Người tinh khôn Người tối cổ

C Người tinh khôn Người tối cổ Vượn cổ

D Người tối cổ Vượn cổ Người tinh khôn

Câu 6 Vượn cổ chuyển hóa thành người thông qua quá trình

A.tìm kiếm thức ăn B chế tạo ra cung tên

C tạo ra lửa D Lao động, chế tạo và sử dụng công cụ lao động Câu 7.Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?

3.4 Hoạt động tìm tòi mở rộng, vận dụng

- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập HS biết nhận xét, so sánh

- Người tối cổ: Trán thấp và bợt ra phía sau, u mày cao, khắp cơ thể phủ một lớp lông

ngắn, dáng đi hơi còng, lao về phía trước, thể tích sọ não từ 850cm3- 1100cm3

- Người tinh khôn: Mặt phẳng, trán cao, không còn lớp lông trên người, dáng đi thẳng,

bàn tay nhỏ khéo léo, thể tích sọ não lớn 1450cm3

GV nhận xét , đánh giá sản phẩm HS, tuyên dương, khen ngợi

B THỜI NGUYÊN THUỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC TA

Hoạt động 1.Những dấu tích của Người tối cổ được tìm thấy ở đâu

- Mục tiêu: Biết được đặc điểm và dấu tích của Người tối cổ

- Phương thức:

+Trực quan, phát vấn, thuyết trình

+ Tổ chức hoạt động nhóm

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV : Giải thích khái niệm về “ dấu

tích”

Các nhóm đọc mục 1 và H.18.19.24

thảo luận và thực hiện các yêu cầu

sau:

1.Nêu đặc điểm của Người tối cổ

2 Những dấu tích của người tối cổ

được tìm thấy ở đâu trên đất nước

Việt Nam? Cách đây bao nhiêu năm?

Dự kiến sản phẩm

1 Cách đây 40 - 30 vạn năm Người

tối cổ xuất hiện trên đất nước ta

2 Dấu tích của người tối cổ được phát

hiện ở

HS đọc và quan LĐH.24

Các nhóm trao đổi,đại diện nhóm trìnhbày sản phẩm

1.Những dấu tích của Người tối

cổ được tìm thấy ở đâu

răng Người tối cổ.

+Núi Đọ (Thanh Hoá), Xuân Lộc(Đồng Nai.) tìm thấy những mảnh

đá ghè đẽo mỏng ở nhiều chổ, cóhình thù rõ ràng dùng để chặt và

+Hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai

(Lạng Sơn), tìm thấy những chiếc

răng Người tối cổ.

+Núi Đọ (Thanh Hoá), Xuân Lộc

(Đồng Nai.) tìm thấy những mảnh đá

ghè đẽo mỏng ở nhiều chổ, có hình

thù rõ ràng dùng để chặt và đập

GV bổ sung phần phân tích nhận xét,

đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ

học tập của học sinh Chính xác hóa

các kiến thức đã hình thành cho học

sinh

GDMT: Điều kiện TN của VN thời

xa xưa thuận lợi cho con người xuất

hiện VN là một trong những cái nôi

của loài người Đời sống của người

tối cổ vô cùng thấp kém, phụ thuộc

nhiều vào điều kiện TN

đập

Hoạt động 2 Ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào?

- Mục tiêu: Biết được đặc điểm và dấu tích của Người tinh khôn ở giai đoạn đầu

thực hiện các yêu cầu sau:

1 Người tinh khôn trên đất nước ta

sinh sống vào thời gian nào và ở

đâu?

2.Công cụ sản xuất của NTK ở giai

đoạn này có gì mới so với NTC?

3.Em hãy so sánh công cụ ở hình 19

và 20

HS đọc và quanH.19.20

Các nhóm trao đổi,đại diện nhóm trìnhbày sản phẩm

2 Ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào?

-Thời gian :có niên đại khoảng

3-2 vạn năm cách ngày nay

- Giai đoạn đầu Ở mái đá

Ngườm (Thái Nguyên ),Sơn Vi(Phú Thọ)

- Công cụ: Rìu đá bằng hòn cuội,

ghè đẽo thô sơ, có hình thù rõ

Dự kiến sản phẩm

1-Thời gian :có niên đại khoảng 3-2

vạn năm cách ngày nay

2.Công cụ: Rìu đá bằng hòn cuội,

ghè đẽo thô sơ, có hình thù rõ ràng

3.Hình dáng: H19 xù xì chưa có hình

thù rỏ ràng H20 nhẵn rỏ, sắc bén

hơn

giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học

tập của học sinh Chính xác hóa các

kiến thức đã hình thành cho học sinh

ràng

Hoạt động 3.Giai đoạn phát triển của người tinh khôn có gì mới?

- Mục tiêu:Biết giai đoạn phát triển của Người tinh khôn

đôi và thực hiện các yêu cầu sau:

1.Dấu tích củangười tinh khôn được

tìm thấy nơi nào trên đất nước ta ở

giai đoạn phát triển?

2 Giai đoạn phát triển của người tinh

khôn xuất hiện vào khoảng thời gian

nào ?

3 HS quan sát hình 20, 21, 22 và 23

SGK so sánh với hình 18, 19 Cho

biết sự khác nhau ở giai đoạn đầu và

giai đoạn phát triển của Người tinh

khôn được thể hiện ở những điểm

nào?

Dự kiến sản phẩm

1 Dấu tích của người tinh khôn giai

đoạn phát triển được tìm thấy ở Hoà

Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn), Quỳnh

HS đọc và quanH.18.19.20.21.22.23Các nhóm trao đổi,đại diện nhóm trìnhbày sản phẩm

3.Giai đoạn phát triển của người tinh khôn có gì mới?

- Dấu tích của người tinh khôngiai đoạn phát triển được tìmthấy ở Hoà Bình, Bắc Sơn (LạngSơn), Quỳnh Văn (Nghệ An), HạLong (Quảng Ninh)

- Thời gian: từ 12.000 đến 4000năm cách ngày nay

- Công cụ được mài ở lưỡi nhưrìu ngắn, rìu có vai, một số công

cụ bằng xương, sừng, đồ gốm