Quá trình sinh dầu khí của đá mẹ khu vực lô 102, 106, 103 và 107 bắc bể trầm tích sông Hồng : Luận văn ThS. Địa chất: 60 44 57

1 linh 1 4 Mài càt tuyén ZZ" - cho thày bàt chinh hap cuòi Oligoxen phàn tàch càc tàp tram tich dòng va sau tach giàn; càc yéu tò càu truc chmh cùa bé Song Hong theo IT!. Kerogen: là phà

DAI HOC QUÓC GIÀ HA NÓI TRirÒNG DAI HOC KHOA HOC TlT NHIÉN

Nguyén Thi Thanh

QUA TRÌNH SINH DÀU KHÌ CÙA D.4 ME KHU VlfC

LO 102, 106, 103 VA 107 BÀC BÉ TRAM TÌCH SONG HONG

Chuyén ngành: Thach hoc, khoang vat hoc va dja hóa hoc

Ma so: 60 44 57

LUÀN VÀN THAC SÌ KHO.\ HOC

NGUÒI HL ÓAG DAN KHOA HOC

TS Nouvén Thi Dàu

c 5 fc • •

Ha Noi-2011

Qué ùinh Sila diu khì cm de me ìàiu wc lo 102.106,103 va 107Dàc bc ùén tìcb Song ft%

1.1 Vi tri khu vuc nghién cùu 7

1.2 Tom tàt qua trình tim kiém thàm dò dàu khi 7

1.3 Lich su phàt trién dia chat IO

1.4 Dac diém kién tao I3

1.5 Dac diém dia tàng tram tich \^

Chuong 2 PHU'ONG PHÀP NGHIHN CÙ"U 21

2.1 Càc khài niém co ban 21

2.2 Phuong phàp phàn tich dja hóa dà me 22

2.3 Tiéu chi dành già dà me 29

2.4 Xày dung mò hình dja hóa dà me 32

Chuong 3 DAC DIÉM DIA HÓA DÀ ME 41

3.1 Do giàu vat chat hùu co 41

3.2 Chat lugng vat chat hùu co 46

3.3 Mói trucTiig làng dong \ àt chat hùu co 50

Chuong 4 XÀY DU'NG MÒ HÌNH D}A HÓA 59

4.1 Bién luàn tham so dàu \ ào cua n\ò hinh 59

4.2 Móhình Pelromod ID 70

4.3 Móhinh2D 72

KÉTLUAN VA KIÉNNCHI 89

TÀI LUTI rilAM KHAO 91

Nguycn Thi Thanh Lóp CH 2009 - 2011

Qué ùinb sinh dau khl cùa dà me khu vite lo lOZ 106.103 va 107Bacbetmn Uch Song Hong

DANH MUC HÌNH VE

Hình 1.1 So do phàn vùng càu trùc bé Song Hong

Hinh 1.2 Còt dia tàng tòng bop Bàc bé Song Hong

Hình 2.2 So dò két qua nhiet phàn Rock - Eval

Hình 2.3 Giài phàn bò n-ankan thu dugc sau phép phàn lich sàc ky khi

I linh 2.4 So dò nguyén ly phàn tich khòi phò ky - GCMS

I linh 2.5 G)uà trình chuyén hóa cua \àt chat hùu co thành dàu mo trong tir nhién

Hình 2.6 Càc hinh thùc di cu cua hydrocacbon

Hình 2.7 So dò nguyén tàc kiém tra mò hinh

Hình 3.1 Su bién dói càc tbòng so dia hóa theo dò sau giéng khoan B

Hinh 3.2 Su bién dói càc thòng so dia hóa theo dò sàu giéng khoan C

I linh 3.3 Su' bién dòi càc thòns so dia bòa theo dò sàu siéna khoan I

Hình 3.4 Su bién dòi càc thòng so dia bòa theo dò sàu giéng khoan G

Hinh 3.5 Biéu dò quan he HI&Tmax tram tich Oligoxen

I linh 3.6 Biéu dò tiém nàng sinh h\drocacbon tram lich Oligoxen

I linh 3.7 Béu dò quan he HI&Tmax tram tich Mioxen duói

Hinh 3.8 Biéu dò tiém nane sinh hxdrocacbon tram tich Mioxen duói

Hinh 3.9 Biéu dò quan he HI&Tmax tram tich Mioxen giùa

Hinh 3.10 Biéu dò tiém nànu sinh h\droeacbon tram lich Mioxen eiùa

Hình 3.1 1 Biéu dò quan he HI & TOC tram tich Oligoxen

Hinh 3.12 Biéu dò quan bé HI & TOC tram lich Mioxen duoi

Hình 3.13 Biéu dò quan he HI & TOC tram tich Mioxen giùa

Hinh 3.14 Biéu dò quan he PristancnG17 & PhManc nC 1 8

Ngu/cn TTii Thanh ^ Ldp Cì\ 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cua da me khu vile lo 102,106,103 va 107 bàc bé ùm Uch Song Hong

Hình 3.15 Biéu dò quan he C27-C28-C29 Steranes

Hinh 3.16 Biéu dò quan he giùa ti so Ts/Tm va ti so Oleanane/C30Hopane

Hình 4.1 So dò vi tri tuyén dja chàn su dung de xày dung mò hinh dia hóa dà me

Hinh 4.2 Mat càt dia chàn tuyén XX'

Hình 4,3 Mat càt dia chàn tuyén YY'

Hinh 4.4 Mat càt dja chàn Tuyén ZZ'

Hình 4.5 Bàn dò dàng sàu tàng nòe móng

Hình 4.6 Bàn dò dàng sàu nòe tàng Oligoxen

I linh 4.7 Ban dò dàng sàu nòe tàng Mioxen duói

Hình 4.8 Ban dò dàng sàu nòe tàng Mioxen giùa

1 linh 4.9 Két qua mò hinh truong thành tai giéng khoan E

Hinh 4.10 Két qua mò hinh truong thành tai liiéniz khoan G

1 linh 4.11 Thòng so dàu \ à o cho tuyén ZZ'

1 linh 4.12 Mal càt dia chat tu> cn ZZ'

Hinh 4.13 Tuyén ZZ' - Mat càt thè bién dò truong thanh cua \àt chat hùu ca thoi

diém bién tai

Hinh 4.14 Két qua mò hình truong thành tai grid poinl 120 tuyén ZZ'

I linh 4.1 5 TuN én ZZ* - Dò bào bòa h> drocacbon a thòi diém bién lai

Hinh 4.16 Thòng so dàu \ à o cho tu}'én XX"

Hinh 4.17 Màt càt dia chat lu\én XX'

Hinh 4.1 8 Tu> én XX"- Mal càt thè bién dò truong thành cua \ al chat hùu ca thòi diém

bién lai

I linh 4.19 Két ciiui mò hình irirong thành lai grid poinl 85 tu\én XX*

Hinh 4.20 TuNén XX* - Dò bào hóa h\drocacbon o thòi diém hién lai

Hinh 4.21 Thòng so dàu \ à o cho tii\én ^'Y"

Hinh 4.22 Mal càt dja chat iu>cn V^'*

Hình 4.23 Tu\én ^'^'• - Mal càt ihé hién dò triro-ng thanh cua \àt chat hùii co thòi

diém hién tai

Nguyén Thi Thanh ~ Lóp GH 2009 - 2011

Qué trinh sinh diu khi cua de me khu vile lo 102.106.103 ve 107 Bac betién Uch Song Hong

Hinh 4.24 Két qua mó hình truong thành tai grid point 290 tuyén YY"

Hình 4.25 Tuyén YY' - Do bào hóa hydrocacbon o thòi diém hién tai

Hình 4.26 Bàn dò thè hién do truong thành cùa vat chat hùu co tai day tàng Oligoxen

Hinh 4.27 Ban dò thè bién do truong thành cùa vat chat hùu co tai nòe tàng Oligoxen

Hinh 4.28 Ban dò thè hién do truong thành cua vàt chat hùu co tai nòe tàng Mioxen duói

Hinh 4.29, Bàn do the hién dò truong thành cua vat chat hùu co tai nòe tàng Mioxen giùa

Nguycn Thi Thanh Lóp GH 2009 - 20U

Quo ùinh sinh déu khi cua de me khu vile lo 102,106.103 va 107 Bàc be ùm Uch Song Hong

DANH M U C BIÉU BANG

Bang 1.1 Càc phàt hién dàu khi trong khu vuc nghién cùu

Bang 2.1 Phàn loaì kerogen

Bang 2.2 Phàn loaì dà me theo tòng barn lugng cacbon hùu co (% trong lugne)

Bang 2,3 Phàn loaì dà me theo chi tiéu Rock-Eval va chat chiét

Bang 2.4 Tiém nàng sinh hydrocacbon cùa vat chat hùu co theo chi tiéu HI

Bang 2.5 Dành già dò truong thành cùa vat chat hùu co theo chi tiéu Tmax va Ro

Bang 3.1 Già tri trung bình cua càc chi tiéu phàn lich Rock - Eval

Bang 3.2 Già tri trung binh cua tv so Pristane/Phytane o mot so giéng khoan

Bang 4.1 Càc su kicMi dia chat chinh o khu vuc nghién cùu

Bang 4.2 Dò sàu dal nguòng truong thành lai càc giéng khoan tu két qua mó hinh li)

va két qua phàn tich màu

Bang 4.3 Thòi gian dal càc nguòng truong thành tai dà} càc tàng da me grid point 85 tuyén XX'

Bang 4.4 1 bòi eian dal càc nauòim truomz thành o ha tu\ én dia chàn

Bang 4.5 Dò sàu dat c{\c nguòne tritone thành o ba lu\ cn dia chàn

Nguyén Thi Thanh • Ix^ GH 2009 - 2011

Qua ùinh sinh diu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 va 107Bàc béùm Uch Song Hong

M Ò D À U

Bé Song Hong là mot bé tram tich De Tam trén thèm lue dia Viét Nam vói tòne dien tich cà bé khoàng 220.000 km' Day là mot bé co lóp phu tram tich De Tam day hon 14 km, co dang hinh thoi kéo dai tu mién vòng Ha Nói ra xjnh Bàc Bò \ à bién mién Trung

Gòng tàc tìm kiém thàm dò dàu khi ó bé Song Hong dà dugc tién hành tu dàu Ihàp ky 60 cùa thè ky iruóc nhung chù yéu chi dugc ihuc hién trén dàt lién \ à dén nàm

1975 dà phàt hién dugc mò khi Tién Hai C Tu khi eó chinh sàch dói mói nhàt là khi

co luàt dàu tu nuóc ngoài bé Song Hong dà dugc tàng cuòng dàu lu nghién cùu va tìm kiém thàm do mo ròng ca trén dàt lién va ngoài khoi Tu dò dén nay dà co nhiéu phàt

hién dàu khi mói dàc bìét là a khu \ uc Bàc bc Song Hong Khu \ uc phia Bàc bé Sòne

Hong co càu trùc dia chat phùc tap eó anh huong lón dén qua trinh hình thành \ a lich

tu h)drocacbon Vi thè \'àn de làm rò qua trinh sinh \ a huong dich chu>cn cua hydrocacbon tu dà me Irò nèn rat càp thiét Trén co scr do hoc \ ién dà clion de tai

^^Quà trình sinh dàu khi cua dà me khu \ u c lo 102 106 103 \ a 107 Bàc bé tram Uch Song Hong"" de làm luàn vàn ihac sì cùa minh

Bé Song Hong eó dàc diém dia chat rat phùc tap kliòng trành khoi nhùng nhan dinh dia chat khàc nhau \ è cùng mot khu \'irc nghién cùu Trong khuón khó mot luàn

\'àn thae sT khóng eó diéu kién nghién cuu ihém \ é dia chat cua bé do dò "ncn dia

chat" cua luàn \ àn nà\ se kc ihùa két qua cua càc còng trình dà dugc còng bò

Muc tiéu cùa luàn \ àn:

Xàc dinh càc tàng dà me trong MÌng nghicn cùu

- Mò phong qua trinh trirong thành sinh \ à di ihoat h\ drocacbon cua càc tàng dà

me

Nhùng diém mói trong luàn \àn

- U'ng dung ihành còng phàn mcm Pctromod I D 21) cua ITS de xà> dung mò

hinh dia bòa dà me

Nguyén Thi Thanh Lop CU 2009 - 20U

Qua ùinh sinh déu khi cùa de me khu vile lo 102.106,103 va 107Bac béùm Uch Song Hong

- Xày dung dugc ban dò truong thành cho càc tàng dà me trong khu vue nghién

cùu

Nhàn day, hoc vièn cùng xin gui lói cam on chàn thành dén tién si Nguyén Thi Dau - càn bó huóng dàn dà tan tinh ehi bao cho hoc vièn trong qua trình thuc hién luàn vàn cùng nhu su giùp dò nhiet tinh cua toàn thè càn bò phòng Dia hóa - Vièn Dàu Khi Viét Nam, càc thày eó giào kboa Dia Chat - truong Dai hgc Kboa Hoc Tu Nhién de hoc vién hoàn thành tòt luàn vàn cua minh

Ngu/cn Thi Thanh Ui>p Gli 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 va 107Bac béùm Uch Song Hong

Chifang L DAC DIEM DIA CHAT KHU VlTC NGHIÉN ClTU 1.1 Vj tri khu virc nghién ciru

Dien tich cùa khu vuc nghién cùu trong luàn vàn này khoàng 15000 km" trén càc lo 102, 103, 106 va 107 Gioì ban vùng nghién cùu ó phia Bàc là vT tuyén 20"40* o

phia Dóng là duóng phàn ehia bài phàn vói Trung Quóc (kinh tuyén 108"03") o phia

Nam là vT tuyén 19*^50' con phia Tày tiép giàp vói vùng chuyén tiép hién tai cua chàu thò Song Hong (hinh 1.1) Nhu vày xét ve mat dia ly va càu trùc dia chat thi khu vuc nghién cùu nàm o vùng bién phia Bàc vinh Bàc Bò bao gòni phàn ria ngoài phia Nam cùa thèm Nam Hai Nam va mot phàn phia Bàc bé tram tich Song Hong

1.2 Tom tàt qua trình tìm kiém thàm dò dàu khi

Còng tàc tim kiém thàm dò dàu khi trén khu \ uc do Iòne cuc Dàu khi cliu tri

vói su giùp dò cùa càc chuyén già Lién Xò dà i\uac bài dàu tu' nhùng nàm cuòi thàp ky

70 bang càc boat dóng khao sàt dja chàn trong lue bién nòng \en ber nàm 1977 giéng

khoan 1 10 trén Con Den cùng dà duoe khoi còne \ à két thùc \ào nàm 1981 a dò sàu

4253m \'ói két qua khó

Trén co so hiép dinh hgp tàc toàn dien Viét - Xò song song \ ói \ ice chuàn bi khai tbàc mo dàu Bach Ho \ à o nàm 1983 hai làu dia chàn Iskachel \ à Poisk cua Lién doàn Dia \ ài ly Vién Dóng dà tién hành thi còng luò'i luycn dia chàn khu \ ire ircn thcm lue dia \ inh Bàc Bò Khoang 2600 km tu>én dia chàn ghi so mang luoi 1 6 x 1 6 km

bòi 48 dà <\v\oc phu Icn \iing nghién cùu Nàm 1984 sau khi co kct qua cua còng tàc

minh giai tài liéii dia chàn khu \ u c làu Poisk lai licp tue thu nò 2000 km lu\én dia

chàn bòi 48 mang luoi dan dà> 2 x 2 km ircn \ùng bién dugc coi là co trién \ong nhài

nàm giùa hai dùt gà\ Song Lo \ à Song Cha\ Trong nhùng nàm ur 1984 dén 198^ làu

Binh iMinh cua còng \\ dia \ ài !> ihuóc long cuc dàu khi \'iél Nam dà thu nò dugc

khoang 2000 km Ui>én dia chàn ghi so mang luói 2 x 2 km \à 4 x 4 km trén nhùng

khu \ u c phia I à\ - Nam \ a Dóng - Bàc \ ung nghicn cuu nhung do chat lugng co nhiéu ban che ncn so tài licu nà\ il ^\\\oc MI duiiL!

Nguyén ™ Thanh ^ Lóp GH 2009 - 2011

Qué ùinh sinh dau khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 va 107Bàc béùm Uch Song Hong

Buóc vào giai doan dòi mói nàm 1988 Total ky hgp dòng PSC trén khu vuc lo

106 va mot phàn lo 107 103, 102 Nàm 1989 va 1990 Total dà thu nò 10087 km tuyén dja chàn vói màt dò trung binh 1 x 2 km Trong thòi gìan tu 1 1990 dén 2 1991 còne tx* Total dà hoàn thành 3 giéng khoan (GK) cam két trong dò 2 giéng khoan tói tram tich Mioxen dén dò sàu 3413 m (GK F) va 3505m (GK E) \ à 1 giéng kJioan tói tram tich Paleogen dén dò sàu 3530m (GK G) Nàm 1991 nhà tbàu Idemitsu ky hgp dòng PSC lo

102 va dà thu nò 2270 km tuyén dia chàn vào dàu nàm 1993 Trong ihói gian lù cuoi 12/1993 dén tbàng 3/1994 Idemitsu dà khoan 2 giéng khoan cam két tói dò sàu 3095m ( G K C ) v à 3 0 2 1 m ( G K A)

Ben canh dò \'iéc nghién cùu dia chat là\ màu dà càc diém lo trén dàt lién \ à trén càc dao cùng dà dugc chù y dàu tu tbich dàng

Càc boat dòng lìm kiém thàm dò dà cho tbà> càc biéu hìcn dàu khi o khu Mrc

nghién cùu \ à càc \'ùng làn càn Càch trung làm khu \ u c nghién cùu khoang 50 km trén dal lién tai \ ùng Tbài Bình dà phàt hicn mo khi 1 icn Hai C \ à trong mot so giéng khoan nhu 63, 67, 80 cùng dà phàt hién dugc mot \ài tàp cai két Mioxen cima ilau parafm Dac bici là o giéng khoan BIO-STB-IX dà phal hicn dugc dàu t> trong 3 2 " A P I trong móng dà \ói tuoi Cacbon - Peemi \ ó i luu lugng khóng òn dinh >au khi xir ly axil dòng dal trung bình 164 ihùng ngà\' Trén khu \ire nghién cùu giéng khoan F dà phàt hién khi \'à condensate \ ói luu lugng 5.6 irieu bò khòi nga> \ a 17.4 m*^

condensate/ngà} Trong qua trinh khoan càc GK A GK C \ à GK E déu eó bicu hién

dàu khi nhune chua du tiéu chuàn de thù ^ ia

Sau khi 'Total \ à Idemitsu tra lai càc lo PSC trén phàn Bàc bé Song Hong, tàp

doàn dàu khi ciuóc già Viét Nam dà tu lire tién hành minh giai lai loàn bò lai lieu dia chàn 21) thu nò dia chàn 3D \ a khoan 02 giéng khoan P\-103-HOL-1X (2000) trén càu tao Iloàng Long (theo tài licu dia chàn 2D) trong lo 103 \ à GK H (2006) trén càu tao Bach Long (ibeo lai licu dia chàn 3D) Ircn co so kct qua nghién cùu càu truc dia chat cùa dia chàn 3D Gòng l\ PCOSB dà ticn hanh khoan 05 giéng khoan trong pham

\ i lo 102-106 trén cac càu tao Tbài Binh (ìhco tai licu dia chàn 31) dòi tirgng Mioxen

Nguycn Thi Thanh ^ Lóp GH 2009 - 2011

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 va 107Bàc béùm Uch Song Hong

Oligoxen trong lo 102) Yèn Tu Ha Long va Hàm Ròng (càc càu tao này déu dugc phàt hién theo tài lieu dja chàn 3D dòi tugng kénb rach Mioxen giùa va cacbonat dà vói bang hòc elastic vò vun trong mòng truóc Kainozoi trone 16 106) Neoài ra trone

lo 103 Còng ty Diéu hành Bach Dàng POC dà khoan giéng D (2008) trén càu tao Hàc Long tói chiéu sàu TD=3509m va dà phàt hién dugc càc via khi condensate, khi khó cho luu lugng lón trong tram tich Mioxen giùa o dò sàu tu 2100-2650m Mot so phàt hién dàu khi o khu vue nghién cùu co thè tòm tàt nhu sau:

Bang 1.1 Càc phàt hién dàu khi trong khu \u-c nghién cùu (theo PVEP)

3523 m-MD

Dói tuong Càt két Mio-Oli

Chi chù

PCOSB 2006 phàt hicn khi

Càt két ,, , , , ,,, lolal 1990 phal hicn khi Mio-Oli ' Càt két ^

^ ' ^_^, Bach Dàne 2009 phàt hicn khi Mio-Oli ^ 1

^^^ 1^^*''^? : PCOSB/2004 phal hicn dau cacbonat

^' y^'^^^^ PCOSB 2008 phat hicn dau cacbonat

Da mong p^-.Q^^ ^^^^^^^ ,^^ j^^^.^^ ^j.^^^

cacbonat Càt két Mio-Oli P\'N 2006 phat hicn khi

1.3 Lidi su phàt trién dia chat

Bé Song Hong là mot bé tram tich De Tarn hình thành do càng giàn kco

tàch Eoxen - Oligoxen co huóng Tà\' Bàc - Dòng Nam ma hai ria cua bé dugc

khóng elle bang he thòng dùt gà\ thuàn trugt bang Lich su phàt trién dia chat cùa bc lù Paleogen den na\ \ ò cùng phuc tap: tach giàn trong thòi ky Eoxcn -

Olieoxen sau dò là ncn cp iiiibich dao kicn tao nani: Icn km chim nhict bao

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile io 102,106,103 ve 107 Bàc béùàm Uch Song Hong

mòn càt cut kèm theo càc ehu ky nàng - ha muc nuóc bién Co thè ehia lich su phàt trién dja chat bé Song Hong thành càc giai doan:

1.3.1 Giai doan triróc tàch giàn (tir giua Eoxen ? ve truóc)

Tu giùa Eoxen tro ve truóc là giai doan truóc khi hinh thành bé toàn vùng chju

bj xàm thuc bào mòn Trong giai doan này nhiéu dien tich thuòe phàn Tà\ Bàc bé nhu: Mién Vòng Ha Nói thèm Ha Long, thèm Dà Nàng là càc vùng nàng cao va bi bào mòn manh

1.3.2 Giai doan tàch gian (tu giùa Eoxen ? - dàu Mioxen)

Su kién dia chat này mang tinh khu \ uc hinh thanh càc dia bào \à bàn dia bao

chù yéu bi khóng che boi càc bé tbòne dùl eàv thuàn co bién dò lón buòne Tàv-Bàc lói Dòng-Nam Trong khu vuc nghién cùu, càc dia bào bi khóng che \ é chiéu ròng boi càc dai boàc khòi nàng cùa càc thành tao truóc tàch giàn (pre-rifi) Theo mot so nhà nghién cùu, co kha nàng càc dia bào nà\ eó thè dà dugc hinh llianh lù truóc Oligoxen (\ao Eoxen?) \'à sau dò dugc làp dà\ bang càc tram tich \ un

1.3.3 Giai doan phàt trién va mò ròng bé/Giai doan sau tàch giàn

Sau tàch giàn là mot loat boat dòng kién tao \ à co \ai irò khàc nhau: Càc dia bào dà dugc binh thành \ à phàn bò giùa dùl gà>' Song Lo \ à Song Cha\ ticp tue dugc làp dà>' do chùng \àn tiép lue lùn chim trong thòi gian Oligoxen ircn

Su' phàl trién cua tram lich Irong càc dia bào co thè dà thuc sir dùng lai khi co

pha nghich dao kién tao xa> ra \ à o cuòi Oligoxen - dàu Mioxen hàu qua cua pha kién tao này là mot khòi hrgng kVn tram tich s\ nrift nàm trong càc dia bào thuòe dói nghich dào Oligoxen (khu \irc ria Dòng Bàc) dà bi bào mon Khu \ uc lo 107 thè hién rat rò nghich dao Oligoxen trén - Mioxen duói Sau pha kién tao nén ép khóng gian tram tich thay dòi co ban cac \ ung ria bi nàng leu \ à tiép tue bi bao mon trong ihói gian dai vài

liéu cùa qua trinh bào nìòn nà\ dugc dira lói irung tàm làng dong o khu \uc trung làm

bé Trong thòi ky Mioxen, su sul lun chi xa\ ra rat nhe két hgp vói qua trinh nàng Ién cùa mire nuóc bién tao nén sir mo ròng cùa bé tram tich \ c hai phia rà\ Bàc \ à Dòng Nam

Nguycn Thi Thanh • Ix3p GH 2009 - 2011

Qué trình sinh dau khi cùa de me khu vile lo 102,106 103 va 107 Dac bc tram Uch Sótìg ffoq^

Khoàng cuòi Mioxen trén pha nén ép cuc bò xày ra ò phàn Tà\ Bàc bé làm cho

càc thành tao dirgrc hinh thanh tir triróc bi uòn nép, nàng tròi, bào mon càt cut Qua trinh nghjch dào này dan dén su hinh thành càc dai càu tao dia phuomg là càc nép lòi

dpc theo dut gay VTnh Ninh va xen giCra càc trùng nhu trùng Dòng Quan Mire nuóc

trong bé xuòng tuomg dói thàp, qua trinh bào món dién ra rat manh càc vàt liéu bóc

mòn này thuóng khóng dugc vàn chuyén di xa ma làp day ngay nhùng trùng nhò ké

càn

Thói ky tao thèm hién dai dien ra tir Plioxen dén nay Vào Plioxen bién tién bàt

dàu ành huóng va phàt trién ròng khàp toàn thém lue dia Viét Nam nói chung va bé

Song Hong nói riéng Ò bé Song Hong, tram tich Plioxen phu bàt chinh hgp Ién màt

bào mòn nòe Mioxen va tao thành mot màt bàt chinh hap dàc trung giùa Mioxen va

Plioxen-Dé Tir Toàn bò bé Song Hong co cùng mot binh dò càu truc binh òn, hinh

thành dòng bang tiéu biéu cho ehu ky nàng cao cùa muc nuac bién toan càu cuc dai

vào cuòi Plioxen

1 linh 1 4 Mài càt tuyén ZZ" - cho thày bàt chinh hap cuòi Oligoxen phàn tàch càc tàp tram tich dòng va sau tach giàn; càc yéu tò càu truc chmh cùa bé Song Hong

(theo IT! 2010)

N^u^ci ri.i Tluiiili i: Lòp Ctl 2009 - 2011

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 ve 107Bàc béùm Uch Song lìóng

1.4 Dàc diém kién tao

1.4.1 Càc he thòng dùt gay

Khu vue nghién cùu tòn tai bòn he thòng dùt gay chinh:

He thòng dui gay Tày Bàc - Dòng Nam

Day là he thòng dui gay phàt trién manh nbàt cà ve chiéu dai cùng nhu bién dò dicb chuyén mang tinh cbù dao chùng gòm ca dùt gay nghich va dùt gay thuàn, chù yéu là nhùng dùt gay co tuoi co dugc tài boat dòng trong thòi ky tàch gian ngoai trù nhùng dùt gay nghich mai dugc sinh thành sau pha nén ép cuòi Miocen He thòng dùt gay Tày Bàc - Dòng Nam tàp trung ehu yéu a vùng Tày Bàc bé gòm càc dùt gay: Song Lo, VTnh Ninh Song Chày Song Hong, Song

Ma, Song Ca, Rao Nay

He thòng dùt gay Dòng Bàc - Tày Nam

Tap trung cbù yéu a khu vuc ria Dòng Bàc bé phàn Dòng Bàc dot gà\'

song Lo - cùng phu'o*ng vói he uòn nép Kaledoni Katazia va co thè phàt trién kéo dai ve phia tày cùa bé Beibu Wan He thòng dùt gay nà\' eó le chi dugc phàt sinh trong Oligoxen va hàu hét ngung nghi vào Mioxen duói

He thòng dui gay a kinh tuyén

He tbòng dùt gà>' à kinh tu\èn tbirò'ng là càc dùt gà\' dà dugc sinh thành vào thò'i kv tàch eiàn

Chùne phàt trién manh ca ve chiéu dai cune nhu bién dò dieh cbu\ én tu 300 dén

1 OOOin va tap trung chù yéu a khu vuc phia nam bé

He thòng dùt gay à vi tuyen

He thòng diri gay a \ ì tu\én là nhùng dùt gà\- thuàn \'à phàt trién don le nàm khòne tàp triine a mot khu vuc nhàt dinh chùne thuò'ne là nbùne dùt eà\ nhò ca ve chicli dai \ à hicn dò kbòng dong \'ai trò quan trong trong hinh thanh

càu trùc cua bé Chùne co màt a ria Dòne Bàc \ à ria Dòng bé

Nguycn Tlii Thanh - Lòp GH 2009 - 2011

Qué ùinh sinh dàu khi cùa dà me khu vile lo 102,106,103 ve 107Bàc béùàm Uch Song Hong

\A2 Nhùng dan vj càu trùc chinh trong vùng nghién cù^u

Vùng nghién cùu gòm hai phàn eó dac trung dia chat khàc nhau dugc phàn dinh bòi dùt gay Song Lo Phàn Tày Nam dùt gay Song Lo dac trung boi boat dòng nghich dao kién tao trong Mioxen, phàn Dòng Bàc dùt gay Song Lo dac trung boi boat

dóng nghjch dào kién tao trong Oligoxen Càc nhà dia chat dàu khi cua ?Vì\ dà ehia

vùng nghién cùu thành nhùng don vi càu trùc nho: Dói nehich dao Mioxen trùne Dòng Quan, thém Lia Long, Dói phàn dj Dòng Bàc dùt gay Song Lo va dói nghich dao Oligoxen (hình 1.1)

Trung Dòng Quan

Trùne Dòne (^uan là trùne sàu mane tinh dia phuone chù véu nàm trone dàt lién

- Mién Vòng I là Nói bi gioì ban boi hai dùt gà\ lón là dùt gay Song Lo - phia Dòng Bàc va dùt gà>' VTnh Ninh - phia Tà>' Nam phàt trién kéo dai ra lo 102 Dàc diém nói bàt cua trùng là thành tao Mioxen dà\ trén 4{)()()m phu bàt chinh hgp lèn tram tich Oligoxen \ à it bi ehia càt boi càc dùt gà\ Dà phàl hicn khi \à condensate trong dòi tugng Oligoxen o khu \ ire \ cn bién (càu tao Song Tra Ly)-

Dói nghich dào Mioxen

Dói nehich dao Mioxen duoe eiói ban bòi dùt eà\ Sòne Chà\ o phia Tà\ Nam

và dùt gà\ Vinh Ninh o phia Dòng Bàc Chiéu da\ tram tich o dà\ lón hon ^o \ói o

Trùng Dòne Quan (eó thè dal lói trén 5.000 m) kéo dai tu dal lién ra bién Theo mot so

tàc già lói làn dàu ky Plioxen mot \ài no'i \ à n con xa>' ra nghich dao kién tao ('?) Qua trình nghich dao kién tao cuòi Mioxen muòn dà làm càc thành tao dugc hinh thành truóc dò bi uòn nép nàng lèn, bào mòn, nhiéu noi bi càt cut Cùng do ncn cp ma trong khu \\\c nà\' dà hình thành bang loat càu tao dang hinh boa (tlower slructurcs) nhir:

Càu tao Gay Quàt Iloa Dào Iloàng Long Bach Long Hong Long Trén pham \i dói

nehich dao Mioxen dà co nhiéu phat hicn dàu khi nhu- phal hicn khi Hóne Long Hàc

Long Iloàng Long Dia Long Tbài Binh Bach 1 ong

Vùng Dòng Bàc dùt gay Song Lo

Nguyén Thi Thanh L<^ CH 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 ve 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Khu vuc Dòng Bàc dùt gay Song Lo bao gòm: Thèm Ha Long, Dói phàn dj Dòng Bàc

dùt gay Song Lo, dói nghich dao Oligoxen

Thém Ha Long

'Lhém Ha Long nàm ó phia Dòng Bàc dùt gay Song Lo phàt trién tu dat lièn ra bién dén

càc lo 101 và bàc lo 106 Tai day, lóp phu tram tich Kainozoi rat mong \ à phu bàt chmh hgp Ién móng Paleozoi Trong khu vuc này chua phàt hién dugc càu tao trién vgng nào

Dai phàn di Dóng bàc dùt gay Song Lo

Dói co chiéu day tram tich thay dòi dàng ké day o càc ho sut nho và dugc làp day boi

càc vun lue nguyén eó noi sàu dén 5.000m (dia bào Kién An trùng Thuy Nguyén) dai

bò phàn dién tich con lai là khu \ uc co mòne nane cao Càc tram tich hi ehia càt thành

khòi ha'] càc dùt gay eó phirong khàc nhau nhung ehu >éu theo huóng Dòng bàc - TàN

Nam Trong dói nà>' dà phàt hién mot so càu tao la càc khòi nhò mong hi \ui làp eó

kha nàng tich tu dàu khi nhung dò mi ro cao \ é kha nàng chàn Tai càu UÌO Yen Iir \à Hàm Ròng dà eó phàt hién dàu dà\ là phàl hién dàu dàu tién a ngoài khoi he Song

I long

Dói ngliich dào Oligoxen

Mot dia hào nho hcp lù' giùa lo 107 theo huoiìg Dóng Bàc Tà> Nam \ìcn goc Dóng

-Nam cua lo 106 lo 100-101 04 \ à \en theo ria phia Tà>-Bàc cua dao Bach Long Vi chili anh huong cua boat dòng kién tao nghich dao \ ào thòi k} Oligoxen trcn - Mioxen dir(Vi Dà> là \ ùng giao nhau cua hai he thòng dùt gà> khàc huong ( fa) Bàc - Dòng

Nam và Dòng Bàc - Tà> Nam) Dói này là phàn duói cua bé Tà> Lòi Chàu nói \ói bc

Sòne Hòne ma ó bé Tà\ Lói Chàu Trune Quóc dà phat hicn dàu trone càt kct Eoxen

1.5 Dàc diém dia tàn" tram tich

1.5.L Tram tich truóc De Tam

Tranì lich truoc De Tam la cac dólómit da \oi daiìg khòi phàn lop da> mau

xàm sàng tuoi C\icbon duói - Pccmi (C, - P) gap o' KS [lai Duong K14 Tién Làng

K8I IhuN Anh Càc dà phun trao r\olit tuoi 1 ria^ o K I 04 Phu Cu

Nguycn Thi Thanh Lóp GH 2009 - 20U

ZSJ

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Ò via lo Dòng Ho co tram tich bót két, set két rat giàu vàt chat hùu co phù bàt

chinh hgp trén diép Hòn Gai là càt két, set két, hot két chua than dà

L5.2 T r a m tich De Tam

Càc thành tao tram tich De Tam phia Dòng Bàc bé Song Hong gap tai càc vét

lo trong càc giéng khoan nòne và giéng khoan sàu o trén dal lién cune nhu ngoài \ inh

Bàc Bò Chùng phu bài chmh hgp lèn càc dà móng eó tuoi Paleozoi và Mesozoi

Nhin chung kliu vuc lay Nam dùt gay Song Lo thoi Eoxen'?-OIigoxcn tram tich làng dong trong diéu kién aluvi dàm bò khóng gap cacbonat Tu cuòi Mioxen som và trong Mioxen dòi noi gap cacbonat (hình 1.2j Trong khi do o khu \ u c Dòng Bàc dùt gay Song Lo tram tich cacbonat xuàl bién som hon - tu cuòi Oligoxen và phò bién hon trong Mioxen (hinh 1.3)

1.5.2.L He Paleogen - thòng Eoxen

Diép Phù lién (\ -jy/)

Tram tich diép Phù Tién gap a K104 Phu Cu (3408 - 940m) phu bài chmh hop

trén dà ryolit tuoi Trias I3iép bao gòm ehu >cu la bòi kct da phicn sci mau xam den

lim do xen ké co cài két \ à cuòi kél ràn chàc man nàu do phot, lini gu Thanh phàn cuòi

ehu yéu là dà ryolit cài két \ à dà phién set \ ó i kich ihuoc tu \ai cm den hang chuc cm Trén màu eó thè nhin thà>' càc \ i uòn nép \ à mal trugt lang bong

Hóa thaclì tim thà) là bào tu phàn boa bao gòm: l'errucatospontes usnienis Aqiiilupolìcnites, Cicatricosìsporites ciorogenis, Florscliuctzia [filobaia, Apizonocolpites, Umipoìlenites Tnuiopollis, Plicapolìis TriatriopoUenies,

\ 'erruculosporìtcs

Tuoi Loxen cùa diép dirgc xàc dinh bang bào tu phàn boa Tram tich Eoxen con

gap o khoan IS, 22, giéMig Ci (2757 - 3530m RT) Càc bào tu phàn boa hi ox> boa \ ò

\ à bién dòi rat cao phan ành mói trirò'ng song dién hinh Càc \ àt licu hùu ca tìm lhà> a

dang lìumic Mói truong ihanh tao la song ho

1.5.2.2 He Paleogen - thònji Olifjoxen

Diép Dinh Cao (E;,c7c)

DAI HOC QUÓC GIÀ HA NOl^

TRUNG TÀM THC'NG TIN THU ,-|ÉN

CACs-C J0007J

Qua ùinh sinh dàu khi cùa dà me khu vile lo 102,106 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Tram tich diép Dinh Cao gap o K104 (2396 - 3408m) K81 (1590 - 2480m),

K203 ( 1 8 1 0 - 4 1 3 5 m ) , K 2 0 4 ( 3 1 8 0 - 3 8 5 0 m j , K 1 0 6 ( 2 8 4 0 m dén day), o diém lo Dòng

Ho, dào Bach Long VT Tram tich diép Dinh Cao phù bàt chinh hgp trén diép Phù Tién

o K104, bàt chinh hgp trén dà vói C - P o K81 bat chmh hgp lèn diép Hòn Gai (T3n-r)

ó Dòng Ho

Thành phàn tram tich diép Dinh Cao bao gòm set két màu xàm den bòi ket màu xàm phàn lóp day dang khòi xen vói càt két bat min - trung binh co xen il lóp san két cuòi két hat nhò và thuóng gap cuòi eó thành phàn là dà \ ói

Càc bòa dà bào lu phàn boa bao gòm: Florschuetzia trilobata Vernicatosporites nsmcnis, Corsinipollenites, Cicatricosìsporites ciorogenis, rat phong phù phàn Pinuspollenites Dàc bici trong tram lich gap o K104 81 giéng khoan C lim

lhà>' nhiéu tao silic niróc nggt Ò K8I 203 giéng khoan Ci 204 200 co rat nhicu dóng

vàt song bò nuóc nggt nhu: Viviparus, Ihiio, Pcdiastruni Trong diép Dinh Cao con gap mot so khoang chùa phàn cua thuc \ àt nuò'c !g lìhu: Magnastriihcs liowanli Floschuetzia trilobata

Tuoi cua diép dirgc xàc dinh là Oligoxen trén ca so càc bào tu phàn ncu trén Dira \ào càc bòa dà nvxac ngot nhu: llviranis Unio tao: Pediastrunì Boscdinia ibi mói truo'nng thành tat> ehu > cu là dàm ho niroc ngot co xeiì nhùng pha bicn nuac \a

do ca chua boa da thuc \àt ngàp man nhir: Magnastriatites hoMardi Floschuetzia trilobata, Rlìizophora

Trong Iràm tich Oligoxen eó chùa nhiéu sapropel nhir a Dòng Ho Bach Long

Vi, Tu}én G)uang, giéng khoan 81, giéng CT Co thè tram neh Oligoxen a Bach Long \'T

\ à giéng CI lién c|uan tói dai Eoxen - (oligoxen phia Bàc \ inh Bàc Bó (ihuòc lành hai Trung G^i-*òe), noi ma còng t\ Total \ à Tiiing Quóc dà lim thày dàu

1.5.2.3 He Neogen - Thòng Mioxen - Phu thòng duói(N| )

Diép Phong Chàu (Ni pc)

Nguyén m Thanh •: Lop GH 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107 Bàc bé ùàm Uch Song Hong

Dàc diém thach hgc dàc trung cùa diép Phong Chàu là càt két hat min dén trune bình phàn lóp day, màu xàm sàng xen kep nhùng lóp set két, bòt két phàn lóp mong trong càt két chùa glauconit, xì màng cacbonat

'Tram tich này thày ó càc C3K 104 CiKlOO GK102 GK F (2190m dén dàv 3240m) KlIO Duóng nhu diép Phong Chàu phàn bó trong mot dai hcp tu Phu Cu theo huóng Dòng Nam qua Tién Tlung - Kién Xuong ra bién

Càc hóa dà bào tu phàn boa bao gòm: Alnus Pinits, Floschuetzia trilobata FAevipoli, F.setnilohata, Acrosticlmm

Càn cu vào bao tu phàn boa tuoi cua diép Phong Chàu dugc xép \ ào Mioxen

som Sir eó mat cùa thuc vàt ngàp man Floschuetzia trilobata, Acrosticlmm, sir phong

phù khoàng vàt glauconit trong tram tich dac trung cho mói iruóng bién nòng xen bó 1.5.2.4 He Neogen - Thòng Mioxen - Phii thòng giùa (Ni*^)

Diép Phu Cu (NiV*^)

7'ràm tich diép Phu Ci'r phàn bò ròng rài trong khu Mie càc giéng khoan

Diép Phu Cu eó thành phàn ehu > éii la càt két hai trung dén ihó mau xàm tràng xen kè \cVi set kél bòi két màu xàm gàn kél trung binh Phàn trcn cua dicp nà> dà phàt hién dugc nhiéu lop than nàu khoàng \ àt phu thuóng gap la gronal sidcrit l'han duói

chùa ehu >éu là cà> mói là màm nuàc \a - nuó'C ngot Graminophyluììì Phragmites Arundo /'giéng khoan 104 100 102 110) Phàn trén chùa phong phu boa thach dà

dòng \àl ihirc \àt 0 càc CìK A, CJK E GK E gap nhiéu Forammilcra nhu:

Globorotalia ìììayeri Globigerinoides subquadratus Or bui ina universa Eponides, Amiìioììia, Textularia , Nannoplankton; Helicoshaera iìitoììedia Discoaster haììiatus D.e.xilis Hóa dà dóng \àl IÌUÓC Ig nuóc man eó Corbula Balanus Mactia Bào tu phàn gòm: Floschuetzia semilobata, F.iììeridionalis, Camiostenion

Dira \ à o bòa ihach dòng thuc \at, bào tir phàn diép Phu Cu dugc xép \ à o Mioxen eiùii Mói truòne ihành tao la dòne bàne xen bicn bicn nòne xen bò \"àl licu

hùu co chùa Irong tram tich cua diép Phu Ci\ ehu xcu là xàt chat hùu ca loai 111

L5.2.5 He Neoiien - I h ò n e Mioxen - Phu thòng trén (Ni )

Nguycn Thi Thanh ^ Lop GH 2009 - 20U

Qué ùinh sinh dàu khi cùa dà me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Diép Tién Hung (N^^th)

Diép Tién Hung gòm càt két hat thò màu xàm tràng dòi khi co san két, xen ké

co set két bòt két xàm den eó chùa nhùng lóp mong than nàu Dàt dà thuóng bó rói gàn két yéu

Ó giéng khoan 8 và 14 Ihuong gap thuc xàt dàm bò nuóc ngot: Graminophyllum, Lenguminosae, Mollusca Càc giéng khoan o Kién Xuong Tién Hai

ra phia bién thày phàn ngàp man Floschuetzia trilobata, F.meridionalis Dacnrlium, Rhizophora, Acroslichum, xen kè Foraminifera hàm dà\

Ò giéng khoan A, F, E Ci gap nhiéu Foraminilera Iròi nói hon: Globorotalia acostaenis, Globii^erinoides obliquus, Gds, ruber, Gds immarturus: nannoplankton: Discoaste quinqueramus D.calcaris Cùng xói nhiéu phàn boa Liquidambar, Dacrydium, Pinus, Polrgonuuì, Corvo

Dira vào càc hóa thach dòng xàt xà bào lu phàn boa ké trén dicp Ticn Hung

dvxac xép xào Mioxen trén

Mói tru'óng thành tao la thàx tu mói truong song dàm bò nuóc ngot a phia

giéng khoan 8 14 Tir Tiéiì Hai ra càc giéng khoan ngoài thém lue dia thà> nhicu ihirc vàt neàp man cune bòa dà Foraminifera Nannoplankton chùne dàc trune cho mói Iriróng lam giàc chàu xen bicn bién nóiìg xen bò'

D brouweri \\i\o tu phàn: Dacrydium, Lujuidambar Cac boa dà ncu trcn la ca so de xép diép Vinh Bacì xào Plioxen xà chùng dàc trung cho mói truong bicn nóng bicn

nòne \ en bó

Nguycn Thi ^Thanh -^ Lop GH 2009 - 20U

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

ChuoTig 2 P H i r O N G PHÀP NGHIÉN CL U

2.1 Càc khài niém ca bàn

Dà me sinh dàu khi: là mot tap tram tich hat min dù dò giàu vat chat hùu co (TOC > 0.5% dòi vói tram tich lue nguyén; TOC > 0.25% dòi vói dà cacbonatj dà sinh

và tàch dugc lugng dàu/khi dù de hình thành nhùng tich tu dàu khi

Kerogen: là phàn cùa vàt chat hùu co eó mat trong dà tram tich khóng tan trong dung mòi hùu co

Kerogen dugc tao thành bòi su pohmcr hóa phàn tu hùu co dugc tàch ra tu xàc sinh vàt Dàu và khi dugc tao thành lù kerogen trong qua trinh calagenes và giai doan dàu cùa metagenes Theo nghién cùu cua Douglas W Waples 1980 xà nhiéu tàc già khàc, kerogen dugc ehia ra bòn loai lìhu sau:

Kerogen loai I: gòm càc sinh vàt dan bào chù >éu là rong tao song trong mòi

truong dàm bó rat giàu lipit, co kha nàng sinh dàu cuc tòt Thanh phàn macerai ehu yéu là lipit, vitrinite xà rat it inertinit Hàm lugng lini huxnh rat thàp (< 1%) Tx so phàn tu H/C > 1.5: tv so O/C < 1 Kerogen loai I thuàn lux rat hiém gap trong tu nhicn

Kerogen loai IL dirgc tàch ra tu' mot so nguòn khàc nhau nhir Algae bicn phàn

boa xà bào Ur (pollcn & spore), là cà\ eó sàp nhira cua thirc xàt bàc cao xa qua trinh phàn hii> lipit a càx Kerogen loai nàx cùng eó thè là hòn hgp cua kerogen loai I x à loai UT Hàm lugng luu huxnh trong chùng cao ho*n o" nhùng kerogen \a:\\ khac (thirong

> 1%) l\ so ngiixén tu H C cao (1.2 - 1.5) t>' so O C thàp hon a kerogen loai 111 xà

IV Kerogen loai US eó trong dà me chùa hoàn toàn x ài chat hùu ca bién thuóng licn quan toi da cacbonat ca ham lugng luu huxnh rat cao (> 2^o) xa thuóng sinh dàu a dò

irirone thành ihàp hcrn nhùng kerogen loai khàc Kerogen loai lì xà US eó kha nàng sinh dàu rat lòt

- Kercìgen loai III: co nguòn góc tu càc loai thirc xàt thugng dàng giàu celluois xà

lignin, hàm lugng liplinit xà luu huynh thàp t> so ngu>cn tu II C - L O G gàn bang 3 Keroeen loai III eó kha nane sinh khi xà cc)iulcn>ate (substantial oil) la ehu xcu sinh

^guycn Thi Thanh - Lóp GH 2009 - 20U

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Diép Tién Flung (N^^th)

Diép Tién Hung gòm càt két hat thò màu xàm tràng dòi khi co san két xen kè

eó set két, bót két xàm den eó chùa nhùng lóp mong than nàu Dàt dà thuóng bo rói gàn két yéu

Ò giéng khoan 8 va 14 thuóng gap thuc x àt dàm bò nuóc ngot: Graminophyllum, Lenguminosae Mollusca Càc giéng khoan o Kién Xuong Tién Hai

ra phia bién thày phàn ngàp man Floschuetzia trilobata, F.meridionalis, Daciydium, Rhizophora, Acroslichum, xen kè Foraminifera barn day

0 giéng khoan A F, E, G g;ìp nhiéu Foraminifera tròi nói hon: Globorotalia acostaenis, Globigerinoides obliquus Gds ruber, Gds immarturus: nannoplankton: Discoaste quinqueramus, D.calcaris Cùng xói nhiéu phàn boa Liquidambar, Dacrydium Piinis, Polygofuuu Carva

Dira vào càc hóa thach dóng vàt và bào tu phàn boa ké iréiì dicp Ticn Ilimg dugc xép vào Mioxen Irén

Mòi truong thành tao la thày tu mòi truong song dàm bó ninVc ngot cr phia giéng khoan 8, 14 Tu Tién Hai ra càc giéng khoan ngoài thém lue dia thàx nhicu thirc vàt ngàp man cùng bòa dà Toraminifera Nannoplankton chùng dac trung cho mói truòne tam eiàc chàu x en bién bién nòne xen bò"

1.5.2.6 He Neogen - Thòng Plioxen và he De Tu (N2-Q)

Diép Vinh Bao (N:\'/))

Tram tich thành tao thói ky Plioxen phàt trién ròng khàp Mién Vòng Ha Nói Thành phàn ehu xéu là càt bai injn màu xàni xàng phot lue cai - bòi phàn lóp mong phàn

dirói cùa diép nhiéu cài làn san Foraminifera phong phù bao gòm: Globigerinoides extremus, Gds ruber, Sphaeroidinellopsis dehiscens, Spha seminullina Pseudorotalia Ammonia Textularia, Asterotalia: Naiìnoplankton: Discoaster suculus

D brouweri Bào lu phàn: Dacrydium Liquidambar Càc hoa dà néu trcn la ca so de xép diép Vìnlì Bacì xào Plioxen xà chung dàc trung cho nìòi truong bicn nóng hicn

nòne \'en bò"

Nguycn ™ Thanh ^^ Lóp GH 2009 - 20U

Qua trinh sinh dàu khì cùa da me khu v\ic lo 102.106,103 và 107 Bac betim Uch Song Hong

ChiroTig 2 P H i r O N G PHÀP NGHIÉN ClTU

2.1 Càc khài niém co* bàn

Dà me sinh dàu khi: là mot tap tram tich hat min dù dò giàu vat chat hùu co (TCJC > 0.5% dòi vói tram tich lue nguyén; TOC > 0.25% dói vói dà cacbonat), dà sinh

và tàch dugc lugng dàu/khi du de hinh thành nhùng tich tu dàu khi

Kerogen: là phàn cùa vat chat hùu co co màt trone dà tram tich, khòne tan trone dung mòi hùu co

Kerogen dugc tao thành boi su polymer hóa phàn tu hùu co dugc tàch ra tu xàc sinh vàt Dàu và khi dugc tao thanh tu kerogen Irong qua trinh calagenes xà giai doan dàu cùa metagenes Theo nghién cùu cua Douglas W Waples 1980 và nhiéu tàc già khàc, kerogen dugc ehia ra bòn loai nhu sau:

Kerogen loai I: gòm càc sinh xàt don bào ehu xéu là rong tao song trong mòi triróng dàm bò, rat giàu lipit eó kha nàng sinh dàu cuc tòt Thành phàn macerai ehu yéu là lipit, vitrinite xà rat it inertinit Flàm lugng luu huxnh ràl thàp (• l'^o) Tx so phàn tu H/C > 1.5; tv so O/C < 1 Kerogen loai I thuàn lux rat hiém gap trong tu nhicn

Kerogen loai IL dirgc tàch ra tu mot so nguòn khàc nhau nhu Algae bién phàn hoa và bào tu (pollcn & spore), là cà\ eó sàp nhua cua thirc xàt bàc cao xa qua innh

phàn biix lipit a cà>' Kerogen loai nàx cùng co thè là hón hgp cua kerogen loai I xà loai UFI làm lugng luu hu> nh trong chùng cao bo'n a nhùng kerogen loai khac (ihiróng

> 1%) t\' so nguxén tu TI C cao (1.2 - 1.5) i\' so C^ C thàp hon o kerogen loai III xà

IV Kerogen loai US eó trong da me chùa hoàn toàn xàt chat hùu co" bién thuo'ng licn

tliian tói da cacbonal co hàm lugng lini huxnh ràl cao (> 2*^0) xà thuóng sinh dàu a dò

truòne thành thàp hon nbùne keroeen loai khac Keroeen loai 11 xa US co kha nane sinh dàu rat lòt

- Kerogen loai III: co nguòn góc lù càc loai thuc xài ilurgng dàng giàu celluois xà lignin lìàin lugng liplinit xa luu huxnh ihàp tx so ngii\cn tu H C < 1 O C gàn bang 3

Keroeen loai III co kha nane sinh khi xà condensate (substantial oW) \ì\ ehu xcu sinh

Nguycn Thi Thanh - Lóp GH 2009 - 20U

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

dàu rat it Tuy nhién, néu tàng dà me dugc làng dong trong mòi truong delta vói thè tich lón cùng eó thè cho nhùng tich tu dàu

- Kerogen loai IV: gòm inertinite và kerogen loai I IL III bi ox\ bòa khòne co khà nàng sinh dàu khi

Nàm 1977, Cornford dà dua ra bang phàn loai kerogen theo nguòn gòc xàt chat hùu co, bang phàn loai này cùng phù hgp vói càch phàn loai cùa càc tàc già trén (xem bang 2.1)

Bang 2.1 Phàn loai kerogen fTheo Cornford, 1977)

Nguòn góc

Ngàp nuóc

(Aqualic)

Lue dia ( Terrestrial)

Phàn ioai xa tcn ijoi kerogen

Algal

Vò dinh hình (Amorphous)

Dang sgi (Herhaceous)

TV co càu truc (W'oody)

2.2 Phuong phàp phàn tich dia hóa dà me

2.2.1 Phuong phàp phàn tich tòng hàm luong cacbon hùu co

Nhu chùng la dà bièt diéu kién dàu lién de mot tàp tram lich hat min dat liéu

chuàn dà me dò là hàm lugng xàt chat hùu co phai du giau Ilam lirong xàt chat hùu ca trong tram lich dugc xac dinh ihóng qua thòng so long ham hrgng cacbon hùu ca

(TOC) Dàx là thóng so thiróng dirgc phàn neh lruo"c ticn irong hang loai cac phep

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu ntc lo 102,106, 103 và 107 Bàc bé ùàm Uch Song Hong

phàn tich dia hóa dà me, két qua cùa nò là co so de quyét dinh thuc hién càc phép phàn tich tiép theo nhàm giam dàng ké ehi phi phàn tich khóng thàt su càn thiét Tbòne thuóng, khi màu eó già tn TOC tu 0.5% v.t tro lèn mói tién hành càc phép phàn tich tiép theo

Dói tugng: phàn tich TOC thuóng thuc hién cho màu ràn \ à màu bun nhu lòi khoan, suón khoan, mùn khoan màu dà diém lo

Chuàn bj màu: Màu dugc rua sach de khó tu nhién boàc sày o nhiét dò khóng qua 4 0 T de dam bào kbòng làm bién dòi màu, lam sach tap chat, nghién nhò dén kich thuóc 0.025mm Lày khoang 2-3g màu (Mo) loai trù cacbon vò co trong thành phàn cacbonat bang dung dieh IICl 10"o Phàn khóng tan ( M j dugc sày khó o nhiét dò kbòng qua 40'*C tói khi trgng lugng kbòng dòi Lrong truong hgp màu la dà cacbonat thi hrgng màu ban dàu (M,,) càn lón hcrn de dam bacì co du lugng phàn khóng tan ch(ì còne doan dot màu

Dot màu: nìòi màu gòm khoang 5-l()mg phàn khóng tan lux ihuóc dò giau \àt chat bull CO" lrong dà xà theo kinh nghiém cua nguòi phàn tich (Mi) Màu dugc dòi trong oxx o nhiét dò 800 - 1200"C trong 20 pbùt toan bó cacbon hùu co Hong màu sé

bi oxy bòa thành CO^ xà bo'i nuóc Hòn hgp khi này dugc dàn qua bàx hàp phu CO^ co

nhòì silicagen Lugng san phàm nà> dugc dàn qua bàx hàp thu CO: ^è lam làng trong lugng cùa bà> càn lai bàx de xàc dinh khòi lugng Trong qua trình dot màu phan ùng ox> bòa xa\ ra theo so dò:

CiK + O: - - CO: "^ H : 0 Tòng hàm lugng cacbon hùu co' trong màu sé dugc tinh bang °o trong lugng

cacbon hùu ca trong màu dà theo còng thùc:

Trong dò:

M,): khòi lugng màu ban dàu (chua loai cacbonat)

M,: khòi luwne màu khòne tan irone dune dich I ICl 10% (dà loai cacbon xò ca)

Nguycn Thi Thanh - Lóp GH 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Mi: khòi lugng màu (dà loai cacbonat) dua vào buòng dot

M:: khòi lugng CO: ^hu dugc sau phàn tich

F: he so chuyén dói [F= 12/(12+32) = 0.273]

Thòng thuóng nhùng màu eó hàm lugng vàt chat hùu co dat tiéu chuàn dà me tu mùc trung binh tro lèn (TOC >0.5%) sé dugc phàn lich tiép càc chi tiéu chi lièi hon

2.2.2 Nhiét phàn tiéu chuàn Rock-Eval

Nhiét phàn liéu chuàn Rock-Eval là phuong phàp phàn tich dia bòa dà me dugc

su dung ròng rài nhàt bién nay Phuong phàp nàx dugc nhà dia bòa nguòi Phàp Espitalié phàt minh và thiét ké thành còng nàm 1976 cho phép phàn lich nhanh mot

lugng màu ràl nhò vói két qua khà chinh xàc do dò rùt ngàn duac thói gian x à chi phi

phàn tich (hinh 2.1 )

r=^^^^^=^

P E T R O L E U M G E N E R A T I O N _ _ M A T U R A T I O N

Oui trinh />/;J;; tich

Mot hrgng khoang 5-1 Omg màu dà dà du'oc lam sach ìoiù bo tap chat, nghicn nho toi eó hai 0.1-().25inm dot xoi nhiét dò tàng dan theo chuong trinh dà dinh -^àn tu

\OifC dòn 5 5 0 T trone mòi truòne khi iva (khi 1 le hoàc N: linh khiét) Trong qua trmh

Qué ùinh sinh dàu khì cua dà me khu vile là 102.106.103 và 107 Dac be'tram Uch &ÓDg Eóo^

dot nóng, càc san phàm thoàt ra dugc ghi nhàn bang detecter \'à mày tir ghi (hinh 2.2)

Càc chi tiéu thu dugc tir phép phàn tich này cho phép dành già dò giàu vàt chat hùu ca

trong dà me và xàc dinh sa bó loai vàt chat hùu ca khà nàng sinh hydrocacbon

(dàu/khi) cùa vàt chat hùu ca trong chùng

- Si(mg/g): lugng hydrocacbon tu do trong dà dugc giai phóng a nhiòt dò duói

300"C Don vi tinh mgHC/g dà hoac kg/tàn dà

- S2 (mg/g): lugng hydrocacbon tiép tue dugc giai phóng trong qua trinh cracking

kerogen khi ticp tue tàng nhiét dò tu 300"C-550T tinh bang mg HCg dà hoàc kg tàn

dà

- S3 (mg/g): lugng khi CO: dirgc giài phóng trong qua trinh nhiét phàn Dan \i

tinh mg/g hoac kg/tàn dà

- Tmax: nhiet dò une vói dinh cuc dai S^

1 linh 2.2 Sa dò két qua nhiét phàn Rock - E\ al Trén ca so càc tham so thu dugc ta linh càc chi so sau:

- Chi so h\drogcn (HI): 111 = SVTOC (mglIC'gTOC)

- Chi so ox> gcn (( )1 ): C)l = S.-,/TOC

- Chi so san phàm ( PI ): PI = S,/(S, + S:)

2.2.3 Pliuoiig phap chièt hituiii tronji dà

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Phuong phàp này khai tbàc tinh chat bòa tan cùa bitum trong dung mòi hùu co

và tinh chat sòi ó nhiét dò thàp cua dung mòi hùu co Tinh chat sòi o nhiét dò thàp cua dung mòi hùu co se dam bao màu kbòng bi bién dòi trong qua trinh chiét và tàch thành phàn bitum Qua trinh bòa tan bitum xay ra triét de hon khi co xùc tàc nhiét

Qui trình: màu de chiét bitum dugc rùa sach sày khó o nhiét dò duói 4 0 T và

nghién tói co 0.25mm Mòi màu chiét bitum eó trgng lugng khoang 3 dén 15 eam Dùng dung mói hùu co (cloroform boàc dichloromethane) Iròn lan metanol t> le 93 7 thè tich de chiét bitum Màu dugc ngàm trong hon hgp dung mòi sòi nhe khoang 4 tièng lién tue de tàch dugc toàn bò bitum khoi mau Dung mòi dugc tàch khoi bitum bang he thòng chung càt xoay và bay boi tu nhién

2.2.4 Tàch thành phàn nhóm cùa bitum

Tàch thành phàn nhóm cùa bitum thuc chat là phép sàc ky long (LG) Dàx là mot ky Ihuàt tàch thành phàn cua hón hgp bòa hgc dira xào tinh chat xàt Ix xà bòa hgc

cùa chùng Gàe thành phàn cua bilum eó kha nàng hi hàp |ihu hax hoa tan a muc dò

khàc nhau trong càc dung mòi hùu co khàc nhau Dira xào linh chat do bitum dugc tàch thành ba thành phàn là hx drocacbon no h> drocacbon thoni xa hgp phàn nàng nhcr phirong phàp sàc ky long

Ghàt chiét (bitum) sau khi cho bay boi tu nhién hét dung mòi càn lOOmg chat

chiét cho hóa tan déu trong 4ml n-penlan Hòn hgp de làng sau 8 gio" \\ tàm 3000

\'òng/phul lrong 10 phut Phàn càn (asphalien) tiép tue cho ihém n-penian kJìuàx déu xa

Ix làm thém xài làn tói khi dung dieh lrong nhàm tàch hét h> drocacbon khoi asphalten

Dung djch thu dvxac cho bax boi hét n-penian bang he thòng chung cài xoax Phàn càn

thu dugc (ggi là bitum) sé bòa tan bang hexan x à tàch thaiìh phàn bilum trén mà> sàc

ky long àp suàt trung binh (655A-12 MPLG - Medium pressure liquide chromatograpin )

Qyd ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

truóc hét bé màt tiép xùc giùa bai pha phài lón và bé day tiép xùc giùa hai pha pbài dù nhò Ghinh vi thè còt hàp phu thuc chat là òng nho bang dòng dai chùng 25m dén 60m tìèt dién 0.25mm dugc nhòì day chat hàp phu Mau dugc vàn chuyén qua còt sàc ky trong mòi truong khi tro (khi He hoac N2 tinh khiét) de dam bào kbòng xay ra phan ùng hóa hgc trong cgt hàp phu Ban chat cua phép phàn tich này là dira vào kha nàng tirong tàc vat ly giùa càc càu tu cua hòn hgp càn phàn tich (màu) x ói pha tinh (chat hàp phu trong còt sàc ky) và pha dòng (khi mang)

Mòi càu tu trong màu co ài lue vói pha tìnb khàc nhau De chuyén djch hon hgp chat (màu) qua tàt ca càc dia ly thuyét mói càu tu càn mot khoang thói gian nhàt djnb (ggi là thòi gian luu cua chùng o pha tìnb) do mùc dò hàp phu x ào pha tìnb khàc nhau Qua trình dich chuyén chat trén càc dia ly thuyét dién ra lién tue giùa pha tìnb x à pha dòng tu dàu còl dén cuòi còt sàc ky Két qua là càc càu lu dugc phàn x ùng riéng bici trong còt hàp pbiu càc càu tu cua màu sé dugc giai hàp theo thcri gian Dclcchtcr xa

mày tir ghi sé dugc gàn o cuòi còl sàc ky de ghi nhàn ham hrgng càc càu tu' dua\ dang

àXJ^ Àéi j)jÌ\UJy'iÀjL^lUL.^U ' Ì ' A J J ^ „ K-y.^

Hinh 2.3 Giai phàn bò n-ankan thu dirov sau phep phàn tich sàc kx khi

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

2.2.6, Sàc ky khoi phò (GC-MS)

Khòi phò ky hién nay dugc coi là phuong phàp phàn tich chi tiét nhàt hùu biéu nhàt trong viee lién két dàu - dàu và dàu - dà me Vi du su co màt phò bién cùa oleanane trong dai m/z 191 hydrocacbon no thi vat chat hùu co ban dàu khòne thè co tuoi co hon Greta C27 sterane tròi tuyet dòi trong dai m/z 217 sterane chi ra vàt chat hùu co ban dàu eó nguòn gòc bién, G29 sterane tròi tuyét dòi trong dai m/z 217 sterane lai lién quan tói vat chat hùu co ban dàu eó nguòn gòc lue dia

Phuong phàp phàn lich GG-MS (Gas Gbromatograpbx - Mass Spectrometrx) dira trén nguyén tàc càc càu tu sau khi dugc tàch bang sàc ky khi sé dugc ion bòa xà '"bé gay'" thành nhùng phàn manh eó khòi lugng dién lu nhàt dinh nbùne phàn mành

dò thuóng dugc ky biéu là m/z dàu và tiép sau là khòi lugng dien tu cua manh (x i du m/z 191 m/z 259 ) Hón hgp càc càu tu dà dirge ion hóa se luàn chuxén qua cól hàp phu Gàe ehu trình dién ra o" giai doan này tuong tu trong mà_\ sàc ky khi dò phò bién cùa càc càu tu sé dugc khuxéch dai xà ghi lai duói dang sàc dò {hmh 2.4)

'Tu két qua phàn tich (ìG-MS càc màu chat chiét xa dàu ca the khai thàe dugc

bàne neàn chi liéu xé dàu biéu sinh xàt Theo nehién cùu cua càc chuxén liia dia hóa

dàu dàu lììéu sinh vài thiròng phong phù a phàn doan G|u - G4,, dac bici klìoang C^A ~

C36 là dòi tugng chinh de nghién cùu dai hopane x à sterane

C o ^ p ^ w w J V * # « « « « * M t ' f t A * » * t^^ié»-<'^ U * » » A.A**f !.<« i.^^ [>*t4<iMWi 0 * U P^>o<«»*<Af

-vi*- ^ L —^J

i-*^ « • • - ^ I F i ^ f c l Tw*«t p T > ^ r * « ^ » » # « ^

Hinh 2.4 So dò ngux cn Ix phàn neh khòi pho kx - CìCMS

(Theo Kennerfh E Peìersj

Nguyén ^Hii ^Fhdnh lx>p GH 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

2.2.7 Do phàn xa ành sàng cùa vitrinite

Vitrinite là mot thành phàn trong nhóm macerai cùa than hoàc kerogen dugc tàch ra tu cellulosis và tu tè bào lignitic cua thuc vàt can Vitrinite eó màu xàne cam nhat dén nàu sàm duói ành sàng tràng truyèn qua: màu xàm dén vàng sàng khi phan xa ành sàng tràng: kbòng phàt quang duói ành sàng lim Kha nàng phan xa ành sàng cua vitrinite tàng theo mùc dò bién dòi nhiét cua vàt chat hùu co nò phan ành nhiét dò cao nhàt ma vat chat hùu co dà tùng trai qua Hay nói càch khàc, dò phan xa cua x itrinile phàn ành dò truong thành nhiét cao nhàt ma vàt chat hùu co dà tùng trai qua

Qui trinh phàn tich:

Lày khoàng 10 - 20g màu loai bo thành phàn cacbonat bang TIGI trong 15 gió sau dò xù ly trong axil UT de loai bo khoàng vàt silical Sau khi rua lai xa xu Ix bang HCl làn ihù hai de dam bao loai bo hoàn toàn cacbonat trong màu phàn con lai là kerogen và càc khoàng vài kbòng tan trong I IGl xà TIF (tam ggi là càn) Phàn càn dugc

rua sach bao gòm càc khoàng x ài x à kerogen lrong dò kerogen co \\ lrong • 2.0 càc

khoàng vàt con lai thuóng eó t>' trgng > 2.0 Kerogen dugc tach khoi cac khoàng xàt do

bang dung dich nàng eó l\ trgng 2.0 Rua phàn kerogen tàch duge bang nuac là càn

dam bao dung dieh nàng trong màu dà duge loai bo hoan loàn,

Phàn kerogen sach dugc de khó trón xoi loai nhua chuxén diing de \i\m dianh càc khòi nho hình x uòng hoac hình ini Màu dwac mài qua nhiéu còng doan tir thò dén

min de dam bao eó mal mài lang bong x à pbàng Dò phan xa anh sang tràng qua mói triró'iing dàu nhùng cua x itrinile lrong màu dugc xàc dinh bang kinh hicn xi chuxén dung Màu eó dò truong thành càng cao dò phan xa do duge sé càng lón Don x i do dò phan xa cùa x itrinile là t> le cuòng dò ành sàng phan xa trén bé mat cua xiiriniie so xói ành sàng tói lrong mòi truong dàu nhùng tinh theo phàn tram (Ro.'^o)

2.3 Tiéu chi dành già dà nic

Tram tich bai min thiróng eó kha nàng bao lón x àt chat hùu ca tòt x à mói truong hinh thanh chung thirong ihuàn Igi cho qua irình chiixèn hoa x ài chat hùu ca thanh dàu

khi Ghinh x ì \à\', dòi tuone eua nehién cuu da me la tram tich hai mjn

Nguycn Thi Thanh - l^ CH 2009 - 20U

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Gàe phép phàn tich de nghién cùu chat lugng dà me nhu nhiét phàn tiéu chuàn Rock-Hvah tòng hàm lugng cacbon hùu co (TOG) tòng hàm lugng chat chiét (Extract), sàc ky long (LG), sàc ky khi (GG) khoi phò ky (GG-MS) dò phàn xa cùa vitrinite (Ro), màu bào tu (SGI), thành phàn kerogen hàm lugng dòng vi cacbon Tò hgp phép phàn tich trén nhàm xàc dinh su co mal hax kbòng cua dà me sinh dàu khi vói càc tiéu chi sau:

Dò giàu vàt chat hùu co

- Ghàt lugng cùa vat chat hùu co (loai kerogen mòi truong làng dgng và phàn hùy vài chat hùu nhàm dir doàn loai san phàm (dàu/khi) cua dà me

Mùc dò triróng thành cùa x al chat hùu co

2.3.1 Do giàu vat chat hùu co*

Tiéu chi dàu tién de dành già dà me là hàm hrgng xàt chàl hùu ca hax dò giàu

vat chat hùu C(y lrong tram tich la eó thè su dung bang phàn loai da me ihco còng l> (ieochem Ciroui") (bang 2.2)

Bang 2.2 Phàn loai dà me theo tòng hàm hrgng cacbon hùu co (''o trgng lugng)

(theo Geochem Groupj

Bàc hàm luong Nghèo

Bang 2.3 Phàn loai dà me theo chi tiéu Rock-Fx al x a chài chièt

(A BarrvKatz ìQ94i

Hàc hàm

hnni"

Nghco Trung bìnli

Tòt Rat tòt Dflc bi?t tòt

SI (niS/g)

< 0 4 0.4-0.8 0.8-1.6 1.6-3.2

> 3.2

S2 (mg/g)

- 2 0 2.0-3.0 3.0-5.0 5.0-! 0.0

> 10.0

Bitum (ppni)

- 500 500-1000 1000-2()()() 2000-4000 -• 4000

Tòiig H C (ppm)

- 300 300-600 600-1200 1200-2400

• 2400

HC no (p[mi»

- 2iin 200-400 400-800 800-1600

> 1600

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàe béùàm Uch Song Hong

Ngoài ra, càc chi tiéu Rock-Eval cùng dugc su dung de dành già phàn loai dà

me và dành già mùc dò chuyén hóa cùa vat chat hùu co chùa trong màu kha nàng sinh dàu hay khi cùa dà me (bang 2.3)

2.3.2 Chat luong cùa vat chat hùu ca

Ghàt lugng cùa vàt chat hùu co co xai trò rat quan trong trong dành già dà me Mot tap tram tich dù rat giàu vàt chat hùu co nhung néu vàt chat hùu co trong chùne gòm chù yéu là ineilinile se khóng eó kha nàng sinh dàu khi và kbòng thè coi là dà me sinh dàu khi

Ghi so san phàm (PI) = S|/(Si + S^): ehu \éu dugc su dung de dành già hxdrocacbon trong màu là tai sinh hax di cir (PF' 0.3- hxdroeacbon tai sinh PI > 0.3-hydroeacbon di cu) Ngoài ra PI con dùng de dành già mùc dò truong thành nhiét cua vài chat hùu cof néu là xàt chat hùu C(Y sinh dàu thi PI lha>' dòi tir 0.1 khi bàt dàu tao dàu tói 0.4 tai peak tao dàu Ghi so hxdrogen (TU): HI = S^/TOG x 100 ( m g g hoàc

kg/tàn) là chi so biéu hién kha nàng sinh dàu khi cua mot dan xi khòi lugng cacbon

hùu co chùa trong màu tuong ùng x ói chi so 11 G cua keroeen dùng de dành già da me (bang 2.4)

Bane 2.4 Tiém nane sinh hxdrocacbon cua xàt chat hùii co" theo chi licu I II

Già tri HI (mgHC/gTOC) Kha nàng sinh

50-200 200-300

>300

Sinh khi Sinh khi - dàu Sinh dàu

Tv so G21-fG22/G28+G29 dugc linh tu so licu phàn neh GC thuóng thax dói theo mói triróng tòn lai cua xàt chàl hùu co T\ so G21-C22 C28-C29 >1.5 xói xàllièu

hùu ca a mói lrirò"ng ngàp nuóc 1.2 xoi xàt licu hùu co o mói truong lue dia Tiix

nhién tv so nà>- cùng tàng thci> sir làng mùc dò truo'ng thanh cua xàt chat hùu co

'Ty so Prislan Phxian ( Pr Plix ) duac tinh lù so hcu phàn neh GG co thè chi ra

mire dò khu cua mòi truong làng dong xàt chàl hùu co Theo John I Inni tx so nax giam dàn theo mùc lane dò khu cua mói truòne tx so Tr IMix 1.5 tuong ung xoi mói truong

Ciué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

bién; 1.5 dén 3.0 chi ra mòi truong khu: 3.0 dén 4.5 phan ành mòi truong hon hgp (khù/oxy hóa); >4.5 là dàu biéu cùa mòi truong oxy hóa Tuy nhién t\' so nàv it nhiéu vàn chiù anh huong bòi mùc dò phàn hu> sinh vàt \ à dò truong thành cua vàt chat hùu

co ban dàu, khi mùc dò phàn buy sinh vàt và dò truong thành tàng cao ty so nàv cune tàng So liéu tu phép phàn tich GG-MS cho phép dành già mòi truong lane dong \ à bao tòn vat chat hùu co nhu 18(H)-oleanane/G3ohopane mói tuong quan cua G27 - G^s -C29 steranes; dành già nguòn gòc vàt chat hùu co ban dàu nhu G27/G29 diasterane và sterane; G29 diasteranes/G29 steranes + G29 diasteranes Nhin chung so liéu GG-MS dugc dùng de dành già nguòn eòe vài chat hùu co và dò truong thành cùa chùng

2.3.3 Do t r u o n g thành cùa vat chat hùu co

(ìià tri nhiét dò cuc dai tai dmh S2 là Tmax CC) xà dò phan xa cua x itrinile (Ro)

là nhùng chi tiéu phò bién de dành già dò trircmg thành nhiét cua x àt chàl hùu ca trong

màu (bang 2.5) Gàe chi tiéu tu phep phàn lich CìG-MS dugc dune de dành già dò trucrng ihành cua xàt chàl hùu co ban dàu gòm Ts/'Tm* I s G.,Jiopane G-.iinorctane

C2920S/G29(20R+S) sterane Ghi so Ts/Tm+Ts tàng dàn tir càc nguòng bàt dàu tao dàu

diém tao dàu manh nhàt xà két ihuc pha tao dàu luxrng ung la 0.17: 0.5 xa 1.0 Chi so C2920S/G29(20R+S) sterane co già tri là 0.17: 0.43 xà 0.55 tuong ùng xò'i nguòng bàt dàu tao dàu, diém tao dàu manh nhàt x à kcl ihuc pha tao dàu Chi so

G;nbopane/G;,omoretane a màu bàt dàu tao dàu la 2.5 xà làng ló'i 10 lai dicnì tao dàu

manh nhàl

Bang 2.5 Dành già dò truong thành cua x ài chàl hùu co theo chi tiéu Tmax x à Ro

Nguòng t r u o n g thành Chua truong ihành

Tru'tvng llìành

Cùa so tao dàu

Dói tao khi àm và condensate

Dói tao khi khó

Già trj Tmax (

<435 435-440 440-460 460-500

>2.0

2.4 Xà> d u n g luò hinh dja hóa dà me

2.4.1 Co so ly thuyét cùa p h u o n g phàp nu") iiinh dia hoa dà me

Qué ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

Tu dàu thè ky XX, càc nhà nghién cùu dàu mo và khi thién nhién theo truong pbài hùu co dà chùng minh qua trình chuyén hóa cua vat chat hùu co thành dàu mo Co

nhiéu già thiét dugc dua ra nhung thuyét phuc hon ca là thuyét \è su tién bòa nhiét eua

vat chat hùu co Theo Engler (1913) qua trình chuyén hóa vàt chat hùu co thành hydrocacbon duói tàc dung cùa nhiét dò dien ra theo hai giai doan: lù kerogen chuvén hóa thành bitum và bitum tiép tue dugc chuyén hóa thành dàu mo (hình 2.5) Trong tu nhién, dòi khi dàu mò vàn bj bién dòi tiép thành loai dàu mo mói do tàc dòng cua dièu kién nhiet dòng xung quanh nò Ò day kerogen là phàn cùa vài chat hùu co eó mal trong dà tram tich kbòng tan trong dung mòi hùu co Kerogen duge thành tao do su polymer hóa càc hgp chàl hùu co dugc tàch ra lù xàc sinh xàt Dàu xà khi dugc tao thành tu' keroeen trone qua trình cataeenes xà metaecnes Bitum la san phàm trune gian khi càc phàn tu cua kerogen co càu trùc hét sue da dang xà phùc tap hi bc gàx' nhung dura thàt su tao thành dàu khi, chùng eó kha nàng bòa tan lrong dung mói hùu

co Càc nhà nghién cùu nhir Franks xà Cìoodier (1922) Mackee xa 1 xdcr (1921) Maier và Zimmerly (1924) cùng dòng tinh xói quan diém cua Lngler

Dal Khi

Hinh 2.5 Qua trình chuxén bòa cùa xàt chàl hùu co thành dàu mo trong tir nhién

Nhiéu dang mò hinh dia bòa dà me tu" do-n gian dén phùc tap dà dugc xàx dimg

và ùng dung lrong qua trinh lim kiém thàm dò dàu khi Nhm chung co thè ehia ra ba

loai mò hinh do là:

* Mó hình thòng ké

Mò hinh thóng ké duac xàx dimg trcn ca so thóng kè xac sual cac tai lieu hicn

co xà dir bào cac kcl qua (nhiét dò dò sàu cac nguòng irucmg thành)

* Mò hình dà hga

Mò hình dò hoa dua trén su tiro-ne tir nhau xc che dò dia chàl de du doàn càc

Qué ùinh sinh dàu khi cùa dà me khu vile lo 102,106, 103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

nguòng truong thành cho mot vùng nghién cùu trén co so tài liéu dà eó o vùng lién kè

* Mò hình toàn hgc

Mò hình toàn hgc dua trén mò hình vàt ly (nhiét dò dò nén ép ) và mò hinh dja chat (lùn chim - chòn vùì nàng lèn - hòc mòn thành phàn thach hoc ) dugc xu

ly bang càc phuong trinh loàn hoc ma nén tang là phuong trình ly hóa (Arrbenius) và

mò hinh thòi nhiét cùa Lopatin Dàu vào cùa mò hình toàn hgc là càc thòng so ve chieu day tram tieh, dac diém thach hgc tuoi tram tich dò eiàu x à mòi truòne lane done vàt chat hùu co lich su chòn vùi tram tich lich su dja nhiét Dàu ra thòng thuóng là càc thòng so ve nguòng truong thành cùa vàt chat hùu co (dò sàu thòi gian nhiét dò )

và mùc dò chuyén bòa vàt chàl hùu ca Hién na>' mó hinh loàn hoc dà tién tói mò

phong dugc qua trình di thoàt, tich tu san phàm x à khòi lugng san phàm dà di thoàt hoàc tich tu

* Mò hình thòi nhiet cùa Lopatin

Mò hình lh(ri nhiét cua Lopatin la niól mo hmh mang tinh chàl do ihi nhicu nhirng ihirc su là nìòi biróc ngoat de so hoa (toan hoc hoa) mó hinh dia hoa da me \a hi nèn tang cho càc mó hinh hicn nax 1 ù nani 1970 Lopatin dà bàt dàu nghicn cuu qua trinh bién chàl than xà sau dò (nàm 1976) Lopatin àp dung két qua nghicn cuu qua

trinh bién chat than xói xàt chat hùu ca phàn tàn Sau nhiéu nàm nghién cuu xàt chàl

hùu co ó nhiéu x ùng khàc nhau trén thè giói òng dua ra mò hình thòi - nhiet:

TTI = lAl.y;'

I opatin ggi At,y," là sung hrgng nhici trong dò:

Al, là khoang thòi gian (10" nàm) xàt chat hùu co nàm trong khoang nhici dò thù i

y, là xéu tó nhiet dò cho khoang nhiet dò thù i

r là so mù tàng 1 do"n x i khi nhicl dò tàng 1()"G (nhiét dò sang bàc tiép thcoi

-At.y/' là tòng sung lugng nhiet

G>ua nhicu làn khao sai thirc nghiém xà nghicn cuu o nhiéu bé tram tich khac nhau Lopatin dà rul ra két luàn: y - 2 khóng doi xa r - 0 lai khoang 100 - 1 10 G Khi

nhiét dò tane hoàc eiam \{fC thi r tane hoàc eiain mot dan \ i Mó hinh thiri nhict ràl

Ngu/cn Thi Thanh Lóp CH 2009 - 2011

Qua ùinh sinh dàu khi cùa de me khu vile lo 102,106,103 và 107Bàc béùàm Uch Song Hong

don giàn nhung eó y nghìa vò cùng lón trong cuòe càch mang còng nghé nhàm mò hinh hóa qua trình chuyén hóa vat chat hùu co trong tram tich thành dàu khi và su di cu/ticb tu cua chùng trong tu nhién

2.4.2 Nguyén tàc xày dung mò hình dja hóa

Nguyén tàc co bàn cùa xày dung mò hình dia boa dà me là dira trén co so so lieu ve Ijch su chòn vùi tram tich dàc diém thach hgc dò eiàu và chat luone vàt chat hùu co che dò dia nhiét lai vi tri giéng khoan de mò phong qua trình sinh hydrocacbon (HC) cua dà me Két qua mò phong se dugc kiém tra bang két qua phàn lich màu lai chinh giéng khoan dò Diéu kién bién trong so lièu dàu xao nhu dòng nhiét nhiét dò bé mal tram tich dò sàu mire nuóc eó sé dugc dièu chinh tói khi két qua dàu ra cua mò hinh phu hgp xói so liéu kiém tra lai giéng khoan I haiiì so

diéu kién bién cua mò hinh li) lai càc giéng khoan se duac su dung cho mó hmh li)

cua nhùng diém làn càn x à mò hình 2D/3D

Frong mò hinh dja boa dà me di cu nguxèn sinh la sir dich chu\cn cua

h}'droeacbon khòi xi tri ma nò dugc sinh ra (hinh 2.6) Vi thè di cu ngiixcn sinh xax

ra lrong long mot làp dà me xà lù da me sang mot làp chua I issol xa Pciicr (1971 )

Meissner (1978) kbàng djnb ràng càc xi khe nùl dòng xai trò quan iiong dói \a\ di

CU" ngu>'én sinh Nàm 1987 Mandi xà Harkness ung bó quan diém na) xa xà\ dung

IN lhu\ét co so xé sir dich chuxén cua hxdrocacbon goi là ly thiixél khe nui ihiix lire

Ly thuyét nàx' cho ràng hrgng h>droeacbon sinh ra lù keroeen eó thè lich lón hon thè lich kerogen nhiéu làn xà tao ra iiìót biéu ùng àp suàt Hicu ung nàx se gàx ncn su ni'rt

xò lrong càc tàp da me tao ra cac duóng dàn de hxdrocacbon thoat ra khoi xi tri cua

nò Ly ihuxèl ni\\ hién nax xàn duac coi là ca so cua mó hmh di thoàt cua dàu khi

khoi dà iiìc do sir chènh léch ap suàl x à sir thax dói the nàng

Vasoexich xà Nebruchcx cho ràng qua trình di cu nguxèn sinh chiù anh

huong Ion cua àp suàt bào bòa xa dua ra khai mcm xc nóng dò toi han 1 hco do qua Irinh chuxcn hoa tir Kerogen thanh h> drocacbon la mot qua innh licn tue luone hxdrocacbon duoe tao ra duoi dane cac xi dàu xa cac xi dau na> neh lù>

Nguycn iTii llianh "^ Lóp GH 2009 - 20U

Qué trinh sinh dàu khì cùa de me khu vile lo 102.106.103 và 107 Dac betiàm Uch Sòn^ /fc%

trong càc khòng gian rong rat nino cua dà me Lugng \ i dàu này tàng lèn tói mot sia tri goi là già tri tói han, lue dò xay ra su giài tèa nòng dò (thuc chat là giai toa àp lire) và bàt dàu qua trinh di cu nguyén sinh Sau dò nòng dò giam rat nhanh àp lue giàm và qua trinh dich chuyén ngùng lai, su tieh lùy lai tiép tue và ehu trinh lap lai tir dàu NhCrng nghién cùu này là mot lrong nhiìng ca sa eua mò hinh di thoat nguyén sinh cùa dàu khi Nói tóm lai nóng dò (hàm lugng) eua hydrocacbon duge sinh ra giiì vai trò quan trgng nhat và là dòng lue thùc dà\ di cu ngu\èn sinh No chinh là nhàn tò tao vi khe nul \ à gay ra hièu ùng mao dàn Vi the ihói diC-ni bài dàu

di cu nguyén sinh rat quan trong trong xà>' dune mò hinh dia hoà dà me nò duge nhiéu nhà nghicn cùu xàc dinh beri thói dièm bàt dàu cua so tao dàu cua dà me (eó

dò Iruanu thành cua vàt chat hùu ecy tucrne duaim Ro = 0.72"o)

Di CXI iJur sinh

K r t o i i d a r v niii;r:i t i(jn

Qua trình di cu thu sinh xà nap bay dién ra sau khi hxdrocacbon rói khoi da

me, di cbuxéiì xào càc tap tram tich eó dò ròng x à dò thàm cao hoàc lòi noi co su chénh Icch àp suàt O do chùng dì chuxén tuong dòi tir do theo càc qux luàt ca - ly

tbòne Ibiròng lù x ùng àp suàt cao tói xùng ap suàt thàp lù doi thàp toi doi cao

dich chuyén do tac dóng cua dóng chax Ghinli xi xàx nghicn cuu di cu thu sinli xa

nap bàx- càn kct hgp nghicn cuu dia chàl càu kicn tao tmh chat thàm chua cua da

dia lane, càc nehién cuu di thirò'ng ap suàt xoi kcl qua cua mó hmh truc^ig thanh