- Việc ilàm icho ilao iđộng iở inông ithôn igắn iliền ivới iđặc itrưng icủa ikinh itế inông inghiệp inông ithôn, igồm icó iviệc ilàm ithuần inông, iviệc ilàm iphi inông inghiệp, ilà inhữ
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
PHÙNG THẾ VƯƠNG
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nó mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng không
ít thách thức, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế nhưng cũng tạo ra những áp lực về nạn thất nghiệp, thiếu việc làm cho người lao động Đây không chỉ là vấn đề của Việt Nam - một quốc gia đang phát triển, mà còn mang tính toàn cầu
Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề việc làm - một trong những chính sách quan trọng của mỗi quốc gia, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, dân số xếp thứ 14 trên thế giới, với hơn 96 triệu người, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều chủ trương, đường lối, chính sách thiết thực nhằm phát huy tối đa nội lực, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chuyển đổi cơ cấu lao động, đáp ứng yêu cầu của quá trình CNH, HĐH, tạo việc làm cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị, tăng tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở nông thôn, góp phần tăng thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân, xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Huyện Ba Vì - thành phố Hà Nội nằm ở khu vực ngoại thành Hà Nội, quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá ở đây dẫn đến quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng một bộ phận diện tích đất nông nghiệp sang phục vụ quá trình phát triển đô thị và các khu kinh tế, khu - cụm công nghiệp trên địa bàn Đó là một quy luật phát triển tất yếu, đem lại một cuộc sống văn minh, hiện đại hơn
và một nền kinh tế phát triển hơn Bên cạnh tác động tích cực, các tác động tiêu cực ảnh hưởng đến hộ gia đình ở khu vực nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn huyện Ba Vì như: tình trạng việc làm của thanh niên nông thôn thiếu
ổn định, thất nghiệp có chiều hướng gia tăng - là một trong những nguyên nhân nảy sinh tiêu cực, hệ lụy cho xã hội Vấn đề việc làm để ổn định đời sống cho người lao động, đặc biệt là cho thanh niên trong khu vực nông thôn nói chung, thanh niên nông thôn Hà Nội và trên địa bàn huyện Ba Vì nói
Trang 3riêng nổi lên như một hiện tượng vừa mang tính khách quan, vừa mang tính đặc thù Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để tổ chức thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội đạt hiệu quả cao nhất?
Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn đề tài “Thực hiện chính sách việc
làm cho thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chính sách công là có tính lý luận và
thực tiễn cấp thiết
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Liên quan đến lĩnh vực chính sách lao động - việc làm cho lao động nông thôn nói chung và thanh niên nông thôn nói riêng đã có khá nhiều học giả quan tâm nghiên cứu với một số công trình như:
Nguyễn Đức Hoàng (2009), “Nghiên cứu giải pháp chủ yếu nhằm tạo việc làm cho thanh niên nông thôn huyện Thái Thụy, Thành phố Thái Bình”, luận văn thạc sĩ Nội dung đề tài nghiên cứu thực trạng và giải pháp tạo việc làm cho thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện Thái Thụy, Thành phố Thái Bình
Lê Thị Thanh Hà (2009), “Hoàn thiện chính sách đào tạo nghề ở nước
ta trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ, tập trung nghiên cứu các chính sách liên quan đến lĩnh vực đào tạo nghề ở nước ta hiện nay và phương hướng hoàn thiện chính sách này trong giai đoạn mới
Đặng Thị Loan (2015), “Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Hưng Yên”, luận văn thạc sĩ Tập trung nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đưa ra định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở thành phố Hưng Yên
Bùi Hồng Đăng, Đinh Văn Đãn, Nguyễn Phúc Thọ, Lại Hà Nam (2015), “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn (TNNT) thành phố Nam Định” Bài đăng trên Tạp chí Khoa
học và Phát triển [Error! Reference source not found.] Nội dung đánh giá
Trang 4chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong thời gian 5 năm thực hiện đề án 1956, chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn của thành phố Nam Định Ngoài ra, còn có một số luận án, luận văn thạc sỹ viết về chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho nông dân bị thu hồi đất, giải quyết việc làmcho sinh viên mới tốt nghiệp đại học…
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào đã công bố liên quan đến vấn đề lý luận và thực tiễn có giá trị về đề tài đề cập và phân tích dưới góc độ thực hiện chính sách việc làm cho TNNT trên địa bàn huyện
Ba Vì, TP Hà Nội Trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc những vấn đề được nghiên cứu trong các công trình khoa học và xuất bản phẩm đã có, kết hợp với phân tích, đánh giá, khảo sát thực trạng ở địa bàn huyện Ba Vì - TP Hà Nội, đề xuất một số giải pháp thực hiện chính sách việc làm cho TNNT trên địa bàn huyện Ba Vì - TP Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Ba Vì, thành phố Hà Nội nói riêng
Trang 54 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện Ba Vì, TP Hà Nội dưới góc độ khoa học chính sách công
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về nội dung: thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên
nông thôn trên địa bàn huyện Ba Vì, TP Hà Nội
Phạm vi về không gian: địa bàn huyện Ba Vì, TP Hà Nội
Phạm vi về thời gian: nghiên cứu thực trạng từ năm 2015 - 2019; giải
xã hội học và luận văn triết để vận dụng phương pháp nghiên cứu chính sách công Đó là cách tiếp cận về chu trình chính sách từ hoạch định đến xây dựng, thực hiện và đánh giá chính sách công có sự tham gia của các chủ thể chính sách Lý thuyết chính sách công được làm sáng rõ qua thực tiễn của chính sách công giúp hình thành lý luận về chính sách chuyên ngành
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khác nhau, chủ yếu là các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, nghiên cứu các báo cáo, tạp chí khoa học, tác phẩm khoa học, giáo trình, văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến đề tài
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: sử dụng các phương pháp phân tích, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp, lôgic
- Phương pháp nghiên cứu của kinh tế chính trị học trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Kế thừa kết quả
Trang 6nghiên cứu của các nhà kinh tế trên các nguồn tài liệu và thông tin, các cuộc hội thảo khoa học, sách, báo, tạp chí có liên quan đến đối tượng nghiên cứu Đồng thời, sử dụng phương pháp đối chiếu và so sánh, phương pháp phân tích
và tổng hợp, kỹ thuật phân tích SWOT để giải quyết nội dung nghiên cứu
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
6.1.Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lí luận về thực hiện chính sách việc làm cho TNNT Kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ, minh chứng cho các lý thuyết liên quan đến chính sách công, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Phân tích, đánh giá thực trạng việc thực hiện chính sách việc làm cho TNNT, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách việc làm cho TNNT trên địa bàn huyện Ba Vì, TP Hà Nội
Kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo cho các cơ quan hữu quan trong quá trình hoàn thiện và thực thi chính sách việc làm cho TNNT cũng như ai có quan tâm đến lĩnh vực này, đặc biệt là Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Ba Vì, Trung tâm Đào tạo và giới thiệu nghề huyện Ba Vì, TP Hà Nội
7 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn cấu trúc thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học về thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn
Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện Ba Vì, TP Hà Nội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện việc thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện Ba Vì, TP Hà Nội
Trang 7Dưới góc độ lý luận, C.Mác cho rằng: “Việc làm là phạm trù để chỉ
trạng thái phù hợp giữa sức lao động và những điều kiện cần thiết (vốn, tư liệu sản xuất, công nghệ,.) để sử dụng sức lao động đó”
Dưới góc độ kinh tế - xã hội: Trong thực tế, việc làm thường được biểu
hiện dưới 3 hình thức sau đây:
Một là, làm công việc để nhận tiền lương, tiền công hoặc có thể là nhận hiện vật cho công việc đó Nói theo cách khác thì, NLĐ bỏ công sức ra lao động
Trang 8và được nhận lại thành quả lao động của chính mình sau một quá trình tham gia vào hoạt động lao động có thể bằng chân tay hoặc lao động bằng trí óc
Hai là, tạo ra thu nhập: Là khoản thu nhập trực tiếp và khả năng tạo ra thu nhập Tuy nhiên hoạt động này phải phù hợp với chuẩn mực của xã hội dưới góc độ pháp lý, sẽ không coi là việc làm nếu hoạt động lao động tạo ra thu nhập nhưng trái pháp luật và không được pháp luật thừa nhận
Ba là, yếu tố lao động trong việc làm phải có tính hệ thống, tính thường xuyên và tính nghề nghiệp
Quan niệm này tương đối bao trùm, tuy nhiên trên thực tế có nhiều hoạt động không bị pháp luật cấm nhưng tạo ra thu nhập chưa rõ ràng (tạo ra lợi ích phi vật chất hoặc lợi ích gián tiếp) vẫn chưa được coi là việc làm; đồng thời có những hoạt động tạo ra thu nhập rõ ràng nhưng luật pháp có quốc gia ngăn cấm thì vẫn chưa được thừa nhận là việc làm, trong đó luật pháp có quốc gia cho là hợp pháp thì lại được thừa nhận là việc làm Cho nên quan niệm trên còn bộc lộ rõ hai hạn chế cơ bản sau:
Thứ nhất, hoạt động nội trợ rõ ràng đảm bảo tính thường xuyên, không
bị pháp luật cấm, ít nhiều đã tạo ra chuỗi giá trị trực tiếp hoặc gián tiếp trong đời sống sinh hoạt của mỗi gia đình Tuy nhiên, hoạt động nội trợ trong thực
tế lại chưa được coi là việc làm và chưa được xác định có tính nghề nghiệp
Thứ hai, quan niệm về việc làm giữa các quốc gia nó còn phụ thuộc vào luật pháp, phong tục tập quán, đạo đức để xác lập tính hợp pháp của hoạt động lao động được coi là việc làm
Theo khái niệm việc làm được đưa ra trong từ điển Tiếng Việt: “Việc làm là công việc được giao cho làm và được trả công” Khái niệm này tương đối rộng, tuy nhiên nó chưa phản ánh được toàn diện hình thức việc làm trong hoạt động hàng ngày, bởi việc làm có thể tồn tại các trạng thái: Có người giao (Thể hiện mang tính quyền lực), làm một cách tự nguyện, thiện nguyện giúp đỡ người khác khi không có tác động sai khiến, hoặc người lao động hoàn toàn có thể tự
Trang 9tạo ira iviệc ilàm iđể icó ithu inhập imà ikhông icần iphải iai igiao iviệc icho
Trong iđó, iquan iđiểm ikhác ilại icho irằng: i“Việc ilàm i(tiếng iAnh ilà ijob,
icareer) ihay icông iviệc ilà imột ihoạt iđộng iđược ithường ixuyên ithực ihiện iđể iđổi
ilấy iviệc ithanh itoán ihoặc itiền icông, ithường ilà inghề inghiệp icủa imột ingười
iMột ingười ithường ibắt iđầu imột icông iviệc ibằng icách itrở ithành imột inhân iviên,
ingười itình inguyện, ihoặc ibắt iđầu iviệc ibuôn ibán. iThời ihạn icho imột icông iviệc icó
ithể inằm itrong ikhoảng itừ imột igiờ i(trong itrường ihợp icác icông iviệc ilặt ivặt) ihoặc
icả iđời i(trong itrường ihợp icủa icác ithẩm iphán). iNếu imột ingười iđược iđào itạo icho
imột iloại icông iviệc inhất iđịnh, ihọ icó ithể icó imột inghề inghiệp. iTập ihợp ihàng iloạt
icác icông iviệc icủa imột ingười itrong icả icuộc iđời ilà isự inghiệp icủa ihọ”
ithứ i13, itổ ichức inăm i1983, iTổ ichức iLao iđộng iquốc itế i(Viết itắt ilà iILO) iđã iđưa
ira iquan iniệm ivề ingười icó iviệc ilàm ivới icác ibiểu ihiện inhư isau: i“Người icó iviệc
ilàm ilà inhững ingười ilàm imột iviệc igì iđó, iđược itrả itiền icông, icó ilợi inhuận ihoặc
iđược ithanh itoán ibằng ihiện ivật, ihoặc inhững ingười itham igia ivào icác ihoạt
iđộng imang itính ichất itự itạo iviệc ilàm ivì ithu inhập ihay ivì ilợi iích igia iđình,
ikhông inhận iđược itiền icông ihay ihiện ivật” i
Như ivậy, ingười icó iviệc ilàm ibao igồm inhững iNLĐ iđang ilàm iviệc iở icả
itrong ivà ingoài ikhu ivực inhà inước icó ithu inhập iđem ilại ivật ichất iđể inuôi isống
icho ibản ithân, igia iđình ihoặc imang ilại ilợi iích icho ixã ihội. iĐây ilà ikhái iniệm ikhá
imềm idẻo, iphù ihợp ivới inền ikinh itế ithị itrường itheo ihướng ihiện iđại itrên icả ihai
iphương idiện ikết icấu ivà ithể ichế, ido iđó iđược iphần iđông icác iquốc igia iđang isử
dụng ilàm iquan iniệm icủa iviệc ilàm
iKhoản i1 iĐiều i9 iBộ iLuật iLao iđộng inăm i2012 ivà ikhoản i2 iĐiều i3 iLuật iViệc
ilàm inăm i2013 ithì: i“Việc ilàm ilà ihoạt iđộng ilao iđộng itạo ira ithu inhập imà ikhông
ibị ipháp iluật icấm”. iTừ icách itiếp icận inày icho ithấy, inội ihàm icủa ikhái iniệm
iviệc ilàm iđược icấu ithành ibởi i3 iyếu itố: iHoạt iđộng ilao iđộng i- iTạo ira ithu inhập i
Trang 10-iHoạt iđộng iđó iphải ihợp ipháp, icụ ithể:
Thứ inhất, ilà ihoạt iđộng ilao iđộng icủa icon ingười, ithể ihiện isự itác iđộng
icủa isức ilao iđộng ivào itư iliệu isản ixuất iđể itạo ira isản iphẩm ihoặc idịch ivụ
Thứ ihai, ilà ihoạt iđộng itạo ira ithu inhập. iThu inhập ichính ilà inhân itố iquan
itrọng, ivừa ilà imục itiêu, ivừa ilà iđộng ilực ithúc iđẩy iNLĐ ilàm iviệc iđể itạo ira icủa
icải, ivật ichất, itinh ithần icho ibản ithân, igia iđình ivà icho ixã ihội
Thứ iba, idưới ikhía icạnh ipháp ilý ithì ihoạt iđộng itạo ira ithu inhập ichỉ iđược
icoi ilà iviệc ilàm ikhi ihoạt iđộng iđó ikhông ibị ipháp iluật icấm
Đây ilà icách iquan iniệm ivề iviệc ilàm itương iđối irộng, ilinh ihoạt ivà imềm
idẻo. iViệc ichuẩn ihóa ikhái iniệm iviệc ilàm itạo icơ isở iđồng inhất ivề imặt inhận
ithức, ithống inhất icho ilĩnh ivực iđiều itra, inghiên icứu ivà ihoạch iđịnh ichính isách
ivề iviệc ilàm
1.1.2 i Thanh i niên, i thanh i niên i nông i thôn i
Theo iquy iđịnh itại iĐiều i1 iLuật iThanh iniên inăm i2005, ithanh iniên iquy
iđịnh ilà icông idân iViệt iNam itừ iđủ i16 i(Mười isáu) ituổi iđến i30 i(Ba imươi) ituổi
Thanh iniên ilà ikhái iniệm idùng iđể ichỉ inhững ingười inằm itrong iđộ ituổi
ichuyển itiếp igiữa ilớp, ilứa ithiếu iniên ivà itrưởng ithành. iĐây ilà ikhoảng ithời igian
icon ingười itrải iqua igiai iđoạn iquá iđộ ihoàn ithiện idần ibản ithân icả ivề ithể ichất,
itinh ithần, ivề isinh ilý, itâm ilý, itri ithức, iđạo iđức ivà inhân icách iđể itrở ithành imột
icông idân itrưởng ithành itrong ixã ihội. iTuy inhiên, itùy ithuộc ivào icơ icấu iđộ ituổi
idân isố icủa icác iquốc igia itrên ithế igiới imà icó inhững iquy iđịnh ikhác inhau ivề iđộ
ituổi icụ ithể iđược icoi ilà ithanh iniên, ithông ithường itừ i15 iđến i24, i25, i29 ihoặc i34
ituổi. iTheo iquan iniệm icủa iLiên iHợp iquốc, iđộ ituổi itừ i15 iđên i34 iđược icoi
ithuộc icơ icấu ilực ilượng ilao iđộng itrẻ; itrong ikhi iđó, ithanh iniên ithường ichỉ itính
itrong iđộ ituổi itừ i15 iđên i24 iđể ihàm iý ithanh iniên iở iđộ ituổi inày ibao igồm inhững
ingười iđã ikêt ithúc iviệc ihọc itập iở inhà itrường isớm inhất i(15 ituổi iđối ivới
ichương itrình iTrung ihọc icơ isở) ivà ikết ithúc iđào itạo inghề inghiệp iở icấp iĐại
ihọc i(Khoảng i22-24 ituổi)
Trang 11Luận ivăn inày, iđược inghiên icứu icụ ithể itrong iphạm ivi ithuộc ilãnh ithổ
iViệt iNam, iđể isử idụng icác isố iliệu, ithông itin iphù ihợp ivới icác inhóm ilứa ituổi
iquy iđịnh itrong icác ibáo icáo, iniên igiám ithống ikê ivề ilao iđộng, iviệc ilàm, ithì
ithanh iniên iđược ihiểu ibao igồm inhững ingười icó itừ iđủ i15 ituổi iđến i30 ituổi
Như ivậy, ithanh iniên iở inông ithôn icũng iđược ihiểu ilà inhững ingười itrong
iđộ ituổi itừ iđủ i15 ituổi iđến i30 ituổi isinh isống iở inhững ivùng, iđịa iphương icó icơ
icấu itỷ itrọng ingành inông inghiệp ilà ichủ iyếu, icác ihoạt iđộng ikinh itế ichủ iyếu
inhằm iphục ivụ icho inông inghiệp, icộng iđồng icư idân inông ithôn ivà icó ithu inhập
ichủ iyếu itừ inhững ihoạt iđộng ilao iđộng itrên. iĐây ilà iđặc itrưng irất icơ ibản icủa
ivùng inông ithôn
Cho iđến inay, ichưa icó iđịnh inghĩa inào ivề inông ithôn iđược ichấp inhận
irộng irãi. iNếu itham ichiếu iso isánh ivà inhận iđịnh irằng, inông ithôn ilà ikhu ivực icó
imật iđộ idân isố ithấp ihơn ikhu ivực ithành ithị ithì ichưa ithuyết iphục, ivì ichỉ itiêu
inày ikhác inhau igiữa icác iquốc igia ivà ingay iở iViệt iNam icó imột isố ikhu ivực
inông ithôn iso ivới inhiều ihuyện ithì imật iđộ idân isố ithực itế icòn icao ihơn. iTuy
inhiên, icó imột iý ikiến iđã ichỉ ira iđược inhững iđặc iđiểm iphản iánh inhững iđặc
itrưng icơ ibản icủa ikhu ivực inông ithôn, imang itính itoàn idiện ivà iđược inhiều
ingười ichấp inhận ivà iđược isử idụng inhiều itrong icác ibáo icáo, iđánh igiá, ithống
ikê ivề inông ithôn icủa icác icơ iquan iQLNN, icác itổ ichức ichính itrị, ixã ihội, icụ ithể:
Nông ithôn ilà ikhái iniệm idùng iđể ichỉ ivùng isinh isống, ilàm iviệc icủa imột
icộng iđồng ichủ iyếu ilà inông idân, ilà imột iđịa ibàn imà iở iđó isản ixuất inông inghiệp
ichiếm itỉ itrọng ilớn. iKinh itế inông ithôn ichứa iđựng inhững iđặc itrưng ichung ivừa
imang inhững iđặc iđiểm iriêng igắn iliền ivới inông inghiệp, inông ithôn:
Xét ivề imặt ikinh itế i- ikỹ ithuật, ikinh itế inông ithôn igồm inhững ingành ikinh
itế inhư: iNông inghiệp, ilâm inghiệp, ingư inghiệp, itiểu, ithủ icông inghiệp, idịch ivụ
ilà ikinh itế ichủ iyếu
Xét ivề imặt ikinh itế i- ixã ihội, ikinh itế inông ithôn icũng ibao igồm inhiều
ithành iphần ikinh itế itập ithể, ikinh itế icá ithể. iLà ivùng icó icơ isở ihạ itầng, ithu
Trang 12inhập, iđời isống, itrình iđộ ivăn ihoá, ikhoa ihọc, icông inghệ, ithấp ikém ihơn ikhu
ivực ithành ithị ivà imang iđặc itrưng itính icộng iđồng ilàng i- ixã i- ithôn i- ibản irất
ichặt ichẽ
Xét ivề ikhông igian ivà ilãnh ithổ, ikinh itế inông ithôn ibao igồm icác ivùng
inhư: ichuyên icanh ilúa, ivùng ichuyên icanh icây ihoa imàu, ivùng itrồng icây iăn
iquả
Việc ilàm icủa ithanh iniên iở inông ithôn ilà imột ibộ iphận iviệc ilàm icủa ilao
iđộng inông ithôn. iTất icả inhững ihoạt iđộng ilao iđộng icủa ithanh iniên iở inông
ithôn itạo ira ithu inhập imà ikhông ibị ipháp iluật icấm. iTrong iđó:
- Lao iđộng inông ithôn ilà inhững ingười ithuộc ilực ilượng ilao iđộng ihoặc
inói icách ikhác ilà inằm itrong icơ icấu ilao iđộng inông ithôn ivà ihoạt iđộng itrong ihệ
ithống ikinh itế inông ithôn
- Việc ilàm icho ilao iđộng iở inông ithôn igắn iliền ivới iđặc itrưng icủa ikinh itế
inông inghiệp inông ithôn, igồm icó iviệc ilàm ithuần inông, iviệc ilàm iphi inông
inghiệp, ilà inhững ihoạt iđộng ilao iđộng itrong itất icả icác ilĩnh ivực isản ixuất, ikinh
idoanh, ixây idựng, idịch ivụ ivà iquản ilý ikinh itế i- ixã ihội iở inông ithôn icủa imột ibộ
iphận ilực ilượng ilao iđộng isinh isống iở ikhu ivực inông ithôn iđể imang ilại ithu inhập
imà ikhông ibị ipháp iluật icấm
inguồn itừ ikinh itế ihộ igia iđình ilà ichủ iyếu. iVì ivậy, iviệc ilàm icủa ithanh iniên iở
inông ithôn iđồng inghĩa icũng igắn iliền ivới inăng isuất, ichất ilượng ihiệu iquả isản
ixuất icủa ihộ igia iđình. iTrong iđó, iviệc ichú itrọng ithúc iđẩy iphát itriển icác iloại
ihình ihoạt iđộng ikinh itế ikhác inhau icủa ikinh itế ihộ igia iđình ilà imột itrong inhững
ibiện ipháp itạo iviệc ilàm icó ihiệu iquả
Thứ i hai, iviệc ichuyển iđổi icơ icấu icây itrồng, ivật inuôi iđể iđạt igiá itrị ikinh
itế icao itrên imỗi iđơn ivị idiện itích itheo ihướng isử idụng inhiều ilao iđộng icũng ilà
ibiện ipháp itạo ithêm inhiều iviệc ilàm itại ichỗ ingay itrong isản ixuất inông inghiệp
Trang 13ilao iđộng inông ithôn inói ichung ivà ithanh iniên iở inông ithôn inói iriêng; ibởi, ihoạt
iđộng idịch ivụ inó itạo ira ithu inhập icao, ithu inhập iổn iđịnh icho ithanh iniên iở inông
ithôn, ihoạt iđộng inày icó itính ithương imại icao, itạo ira inguồn ithu inhập iđa idạng iở
inhiều ilĩnh ivực ivà iđược inhiều ingười ilựa ichọn iđể ithay ithế icông iviệc itruyền
ithống icó ithu inhập ithấp
Thứ i tư, itrên ibình idiện ikinh itế i- ixã ihội:
Về imặt ikinh itế, iviệc ilàm iluôn igắn iliền ivới ivấn iđề isản ixuất. iLà inhân itố
itạo inên ităng itrưởng ikinh itế ivà ithu inhập iquốc idân; inó ikhông ithể ithiếu iđối ivới
itoàn ibộ inền ikinh itế, ilà ivấn iđề icốt ilõi ivà ixuyên isuốt itrong icác ihoạt iđộng ikinh
itế, icó imối iquan ihệ imật ithiết ivới ikinh itế i- ixã ihội, inó ichi iphối itoàn ibộ imọi
ihoạt iđộng ixã ihội. iNgược ilại, inếu ikhông igiải iquyết itốt ivấn iđề iviệc ilàm ithì iđó
isẽ ilà inhững inguyên inhân ikìm ihãm isự ităng itrưởng ikinh itế icủa itừng iđịa
iphương, ivùng imiền, iphạm ivi irộng ilà icả iquốc igia. iVì ivậy, iviệc ilàm ivà ikinh itế
ilà ihai imặt icủa isự iphát itriển icó itác iđộng iqua ilại ilẫn inhau
Về imặt ixã ihội, iviệc ilàm ilà imột itrong inhững inhu icầu icơ ibản icủa icon
ingười iđể iđảm ibảo icuộc isống, isự iphát itriển itoàn idiện; ivề imặt iQLNN ithì ivai
itrò icủa iviệc ilàm igóp iphần iđảm ibảo ian isinh ixã ihội, ihướng ivào imục itiêu iphát
itriển icon ingười, ithúc iđẩy icông ibằng, inâng icao ichất ilượng icuộc isống icủa
inhân idân, iphù ihợp ivới iđiều ikiện ikinh itế i- ixã ihội icủa iđất inước. iNgược ilại, iđể
ixảy ira ithất inghiệp, ithiếu iviệc ilàm, icó iviệc ilàm ikhông iđầy iđủ, ithu inhập ithấp
ilà itác inhân ichủ iyếu icủa isự iđói inghèo, idốt inát, ibệnh itật, ithậm ichí ilà ixuất iphát
iđiểm icủa itệ inạn ixã ihội
Thứ i năm, itrên ibình idiện ichính itrị i- ipháp ilý:
Thất inghiệp, ithiếu iviệc ilàm iluôn ilà imối iđe idọa itiềm itàng iđối ivới itình
ihình ian ininh ichính itrị, itrật itự ian itoàn ixã ihội icủa imỗi iquốc igia. iMối iđe idọa
inày, inếu ikhông ikiểm isoát, igiải iquyết ikịp ithời icó ithể ibùng iphát itrở ithành ivấn
iđề ichính itrị. iChính ivì ivậy, iở ibất ikì iquốc igia inào ithì iviệc ilàm iđã, iđang, iluôn ilà
ivấn iđề iđược icoi itrọng iưu itiên ithực ihiện, iđược ithiết ilập itrên ihệ itư itưởng ivà
Trang 14iduy itrì ivai itrò ilãnh iđạo icủa iđảng, iphái ichính itrị icầm iquyền
Trên ibình idiện ipháp ilý, iviệc ilàm ilà iphạm itrù ithuộc iquyền icơ ibản icủa
icon ingười i(Được ithừa inhận itrong ihiến ipháp, iluật ivà icác icông iước iquốc itế)
iMột iđặc iđiểm idễ inhận ithấy, inếu iviệc ilàm ikhông icòn itồn itại, ithì iquan ihệ ilao
iđộng i(QHLĐ) ikhông icòn inội idung, ikhông icòn ichủ ithể. iKhi ixuất ihiện iviệc
ilàm ithì iQHLĐ iđược ihình ithành ivà ipháp iluật ivề iviệc ilàm isẽ iđóng ivai itrò iduy
itrì, iđiều ichỉnh, ixác ilập itính ihợp ipháp itrong imối iquan ihệ inày
Việc ilàm ilà inền itảng icăn ibản icho iphát itriển, iở imỗi iquốc igia ithì ichính isách
iviệc ilàm ilà ibộ iphận ikhẳng iđịnh ivị itrí iquan itrọng itrong ibức itranh itổng ithể ichính
isách iphát itriển ikinh itế i- ixã ihội. iVì ivậy, ichính isách iviệc ilàm itại imột inước icó itác
iđộng ilan itỏa itới icác inước ikhác, ikể icả itác iđộng itích icực ivà itiêu icực
Trong ithời iđại ingày inay, ichúng ita iđang ichứng ikiến imột ithế igiới iphẳng,
icác iquốc igia ikhông icòn ilà iốc iđảo iriêng ibiệt, imà inó igắn ibó ivới inhau ingày
icàng ichặt ichẽ ithông iqua ivô ivàn imối iquan ihệ isong iphương, iđa iphương itừ iđơn
igiản, iđến iphức itạp, iđa idạng ihóa ihợp itác itrên inhiều ilĩnh ivực itừ ivăn ihóa, ikinh
itế, ichính itrị, iquân isự, i ithì ivấn iđề iviệc ilàm icũng ikhông ilà ingoại ilệ: iNó
ikhông icòn idừng ilại iở iphạm ivi ibiên igiới iở imỗi iquốc igia imà inó icó itính itoàn
icầu ihóa, itính iquốc itế isâu isắc; itrong imạng ilưới iliên ikết icó itính iđa idạng iđa
ichiều inày, ithì ichỉ icần imột iquyết iđịnh imang itính inội ibộ ihoặc imột idòng itrạng
ithái icá inhân itrên iTwitter icủa imột ichính itrị igia iquyền ilực ibày itỏ ivề iquan
iđiểm, iđịnh ihướng ichính isách icủa imột iquốc igia ithành iviên icũng isẽ itạo ira
inhững itác iđộng, iảnh ihưởng, inhững ihậu iquả itrực itiếp ihoặc igián itiếp iđến icác
iquốc igia ikhác ivà icộng iđồng iquốc itế. iVề ihợp itác ilao iđộng itrên ibình idiện iquốc
igia i- iquốc itế, icác iquốc igia ithành iviên itrong ivấn iđề ihợp itác iđưa ilao iđộng iđi
ilàm iviệc iở inước ingoài, itiếp inhận ilao iđộng ilà ingười inước ikhác iđến ilàm iviệc
itại inước imình icũng ilà imột ixu ihướng itất iyếu imang itinh ithần ihội inhập itoàn
idiện, isâu irộng ivà itất icả iđều ichịu isự ichi iphối, iđiều ichỉnh ibởi icông iước iquốc itế
Trang 15ivề ilao iđộng, icác iquy itắc ixử isự ichung imang itính ikhu ivực, iquốc itế icàng ingày
icàng ichặt ichẽ ivà iquy imô ihơn
Các iyếu itố itrên ikết ihợp ithành imột ichỉnh ithể itác iđộng imạnh iđến iviệc
ilàm icủa ithanh iniên iở inông ithôn, itrong ibối icảnh ihiện inay inền ikinh itế itrí ithức
ingày icàng iphát itriển, ichiếm ivị itrí iquan itrọng ithì ivai itrò icủa iviệc ilàm iđối ivới
ithanh iniên iở inông ithôn icũng icó iý inghĩa ivô icùng ito ilớn iđóng igóp ichung ivào
isự iphát itriển icủa imột inền ikinh itế ivà ingăn ingừa inhững itiêu icực inảy isinh igây
ihệ ilụy icho ixã ihội
1.1.3 i i Chính i sách i việc i làm i cho i thanh i niên i nông i thôn
Ngày inay, ithuật ingữ i“chính isách” ivà i“chính isách icông” iđược isử idụng
ikhá irộng irãi itrên isách ibáo, iphương itiện ithông itin iđại ichúng ivà iđời isống ixã
ihội. iNghiên icứu ivề ilĩnh ivực inày, inhiều ihọc igiả itrên ithế igiới iđã iđưa ira iđịnh
inghĩa ivề ihai ithuật ingữ inày inhư isau:
Về i“chính isách”, icó imột isố iđịnh inghĩa isau:
- Chính isách ilà imột ichuỗi i(tập ihợp) inhững ihành iđộng icó imục iđích
inhằm igiải iquyết imột ivấn iđề i(Anderson i1984). i
- Chính isách ilà imột ihành iđộng imang itính iquyền ilực inhà inước inhằm
isử idụng inguồn ilực iđể ithúc iđẩy imột igiá itrị iưu itiên i(Considine i1994)
- Chính isách ilà iquá itrình imà imột ixã ihội itạo ira ivà iquyết iđịnh icó itính ibắt
ibuộc inhững ihành ivi inào iđược ichấp inhận ivà ihành ivi inào ikhông i(Wheelan i2011). i
Theo iVũ iCao iĐàm: i“Chính isách ilà imột itập ihợp ibiện ipháp iđược ithể ichế
ihóa, imà imột ichủ ithể iquyền ilực, ihoặc ichủ ithể iquản ilý iđưa ira, itrong iđó itạo isự
iưu iđãi imột ihoặc imột isố inhóm ixã ihội, ikích ithích ivào iđộng icơ ihoạt iđộng icủa
ihọ, iđịnh ihướng ihoạt iđộng icủa ihọ inhằm ithực ihiện imột imục itiêu iưu itiên inào
iđó itrong ichiến ilược iphát itriển icủa imột ihệ ithống ixã ihội” i(Chương iI, iGiáo
itrình ikhoa ihọc ichính isách, i2011)
Về i“chính isách icông”, imột isố ihọc igiả icho irằng:
Trang 16- Chính isách icông ilà inhững igì ichính iphủ ilựa ichọn ilàm ihoặc ikhông
ilàm i(Thomas iDye, i1972) i[Error! Reference source not found., itr.16]
- Chính isách icông ilà imột itập ihợp icác iquyết iđịnh icó iliên iquan iđến inhau
iđược iban ihành ibởi imột ihoặc imột inhóm icác inhà ihoạt iđộng ichính itrị iliên iquan
iđến ilựa ichọn icác imục itiêu ivà icác iphương itiện iđể iđạt imục itiêu itrong imột itình
ihuống ixác iđịnh ithuộc iphạm ivi ithẩm iquyền i(William iJenkins, i1978) i[Error! Reference source not found., itr.17]
- Chính isách icông ilà itoàn ibộ icác ihoạt iđộng icủa inhà inước icó iảnh
ihưởng imột icách itrực itiếp ihay igián itiếp iđến icuộc isống icủa imọi ingười idân i(B
iGuy iPeter, i1990) i[Error! Reference source not found., itr.19]
- Chính isách icông ilà inhững ihành iđộng, iứng ixử icủa inhà inước ivới icác
ivấn iđề iphát isinh itrong icộng iđồng, iđược ithể ihiện ibằng inhiều ihình ithức ikhác
inhau, inhằm ithúc iđẩy ixã ihội iphát itriển i(Nguyễn iHữu iHải, i2013) i[Error! Reference source not found., itr.20]
Ở inước ita icũng icó imột isố inghiên icứu ivề ichính isách icông, iPGS.TS iLê
iChi iMai iđưa ira ikhái iniệm ichính isách icông ivới icác inội ihàm isau: iChủ ithể iban
ihành ichính isách icông ilà iNhà inước, ichính isách ido iNhà inước iban ihành inên
ichính isách icông icó ithể icoi ilà ichính isách icủa iNhà inước. iChính isách icông ilà
inhững iquyết iđịnh ihành iđộng, ibao igồm icả inhững ihành ivi ithực itiễn, ichính
isách icông ikhông ichỉ ithể ihiện idự iđịnh icủa iNhà inước ihoạch iđịnh ichính isách
ivề imột ivấn iđề inào iđó imà icòn ibao igồm inhững ihành ivi ithực ihiện idự iđịnh iđó
iNếu ikhông icó iviệc ithực ithi ichính isách iđể iđạt iđược ikết iquả inhất iđịnh ithì
inhững ichủ itrương iđó ichỉ ilà inhững ikhẩu ihiệu. iChính isách icông itập itrung igiải
iquyết imột ivấn iđề itrong iđời isống ikinh itế- ixã ihội itheo inhững imục itiêu ixác
iđịnh
Do ivậy, icó ithể ihiểu ichính isách icông ilà imột itập ihợp icác iquyết iđịnh icó
iliên iquan ivới inhau ido inhà inước iban ihành, ibao igồm icác imục itiêu ivà igiải ipháp
iđể igiải iquyết imột ivấn iđề icông inhằm ithúc iđẩy ixã ihội iphát itriển itheo iđịnh
Trang 17ihướng inhất iđịnh
Việc ilàm ilà imột icông iviệc imang itầm ivĩ imô iđòi ihỏi iphải icó isự iquản ilý,
ithực ihiện icủa iNhà inước. i
Từ iphân itích itrên, itác igiả iđưa ira ichính isách iviệc ilàm ilà itổng ithể icác
iquan iđiểm, itư itưởng, icác imục itiêu, icác igiải ipháp ivà icông icụ inhằm isử idụng
ilực ilượng ilao iđộng ivà itạo iviệc ilàm icho ilực ilượng ilao iđộng iđó
Nói icách ikhác, ichính isách iviệc ilàm ilà isự ithể ichế ihóa ipháp iluật icủa iNhà
inước itrên ilĩnh ivực ilao iđộng ivà iviệc ilàm, ilà ihệ ithống icác iquan iđiểm, iphương
ihướng imục itiêu ivà igiải ipháp igiải iquyết iviệc ilàm icho ingười ilao iđộng
Từ inhững ikhái iniệm inêu iở itrên, icó ithể ihiểu inêu ira ikhái iniệm ichính
isách iviệc ilàm icho ithanh iniên inông ithôn ilà: iquan i điểm, i các i quyết i định i chính
1.1.4 i Thực i hiện i chính i sách i việc i làm i cho i thanh i niên i nông i thôn
Thực ihiện ichính isách ilà itoàn ibộ iquá itrình ichuyển ihóa iý ichí icủa ichủ ithể
ichính isách ithành ihiện ithực, ilà ibước iđặc ibiệt iquan itrọng itrong ichu itrình ichính
isách: ihiện ithực ihóa ichính isách, iđưa ichính isách ivào icuộc isống. iChất ilượng
ihiệu iquả ithực ihiện ichính isách inói ichung, ichính isách iviệc ilàm inói iriêng iphụ
ithuộc ivào inăng ilực icủa iđội ingũ icán ibộ, icông ichức itrong itriển ikhai ithực ihiện
ichính isách. i
Nhìn ichung, ithực itrạng inăng ilực ithực ihiện ichính isách iở inước ita icho
ithấy, ibên icạnh inhững iưu iđiểm icòn ibộc ilộ inhiều ihạn ichế, ibất icập. iDo iđó
inghiên icứu ivề ivấn iđề ilý iluận ivà ithực itiễn ithực ihiện ichính isách, icụ ithể itrong
iđề itài inày ilà ichính isách iviệc ilàm icho ithanh iniên inông ithôn iở imột iđịa iphương
icụ ithể icó iý inghĩa ikhoa ihọc, ithiết ithực ivà icấp ibách ihiện inay. iĐây ikhông ichỉ ilà
iluận igiải inhững ivấn iđề ilý ithuyết iđơn ithuần iđược itiếp icận itừ igóc iđộ ikhoa ihọc
Trang 18ichính isách icông imà inó icòn ixuất iphát itừ ithực itiễn itrong iquá itrình itriển ikhai
ithực ihiện ichính isách ivệc ilàm icho ithanh iniên inông ithôn iở icơ isở, inhất ilà iđối
ivới ikhu ivực inông ithôn
Từ inhững iluận igiải itrên iđây ikhái iniệm ivề ithực ihiện ichính isách iviệc
ilàm icho ithanh iniên inông ithôn iở inước ita icó ithể iđược ihiểu inhư isau: iThực i hiện
Có ichính isách iđúng inếu ikhông ithực ihiện isẽ itrở ithành ikhẩu ihiệu isuông,
ikhông inhững ikhông icó iý inghĩa, imà icòn iảnh ihưởng iđến iuy itín icủa ichủ ithể
ihoạch iđịnh ivà iban ihành ichính isách. iNếu ichính isách ikhông iđược ithực ihiện isẽ
idẫn iđến isự ithiếu itin itưởng ivà isự iphản iứng icủa inhân idân iđối ivới inhà inước
igây ibất ilợi ivề imặt ichính itrị ivà ixã ihội, igây inhững ikhó ikhăn, ibất iổn icho inhà
inước itrong iquản ilý
1.2 i Nội i dung i thực i hiện i chính i sách i việc i làm i cho i thanh i niên i nông i thôn i
1.2.1 i Xây i dựng i kế i hoạch i triển i khai i chính i sách i việc i làm i cho i thanh
i niên i nông i thôn i i i i
Quá itrình itổ ichức ithực ihiện ichính isách ilà iquá itrình iphức itạp, idiễn ira
itrong imột ithời igian idài, ivì ithế icần iđược ilập ikế ihoạch, ichương itrình iđể icác icơ
iquan iNhà inước itriển ikhai ithực ihiện ichính isách imột icách ichủ iđộng. iKế ihoạch
itriển ikhai ithực ithi ichính isách icông iđược ixây idựng itrước ikhi iđưa ichính isách
ivào icuộc isống. iCác icơ iquan itriển ikhai ithực ithi ichính isách itừ iTrung iương iđến
iđịa iphương iphải ixây idựng ikế ihoạch, ichương itrình ithực ihiện. iKế ihoạch itriển
ikhai ithực ithi ichính isách icông igồm inhững inội idung icơ ibản isau:
- Thứ inhất, ilập ikế ihoạch itổ ichức iđiều ihành icần iđảm ibảo inhững idự
ikiến ivề ihệ ithống icác icơ iquan ichủ itrì ivà iphối ihợp itriển ikhai ithực ihiện ichính
isách; isố ilượng ivà ichất ilượng inhân isự itham igia itổ ichức ithực ithi; inhững idự
Trang 19ikiến ivề icơ ichế itrách inhiệm icủa icán ibộ iquản ilý ivà icông ichức ithực ithi; icơ ichế
itác iđộng igiữa icác icấp ithực ithi ichính isách
- Thứ ihai, ixác iđịnh ikế ihoạch icung icấp icác inguồn ivật ilực inhư idự ikiến
ivề icác icơ isở ikiến itrúc, itrang ithiết ibị ikỹ ithuật iphục ivụ icho itổ ichức ithực ithi
ichính isách; icác inguồn ilực itài ichính, icác ivật itư ivăn iphòng iphẩm
- Thứ iba, ixác iđịnh ithời igian itriển ikhai ithực ihiện ithông iqua idự ikiến ivề
ithời igian iduy itrì ichính isách; idự ikiến icác ibước itổ ichức itriển ikhai ithực ihiện itừ
ituyên itruyền ichính isách iđến itổng ikết irút ikinh inghiệm. iMỗi ibước iđều icó imục
itiêu icần iđạt iđược ivà ithời igian idự ikiến icho iviệc ithực ihiện imục itiêu, icó ithể idự
ikiến imỗi ibước icho iphù ihợp ivới imột ichương itrình icụ ithể icủa ichính isách
- Thứ itư, ilên ikế ihoạch ikiểm itra ithực ithi ichính isách ilà inhững idự ikiến ivề itiến
iđộ, ihình ithức, iphương ipháp ikiểm itra, igiám isát itổ ichức ithực ithi ichính isách
- Thứ inăm, ixây idựng inội iquy, iquy ichế itrong ithực ithi ichính isách icông
ibao igồm inội iquy, iquy ichế ivề itổ ichức, iđiều ihành; ivề itrách inhiệm, inghĩa ivụ ivà
iquyền ihạn icủa icán ibộ, icông ichức ivà icác icơ iquan iNhà inước itham igia itổ ichức
iđiều ihành ichính isách; ivề icác ibiện ipháp ikhen ithưởng, ikỷ iluật icá inhân, itập ithể
itrong itổ ichức ithực ithi ichính isách
Dự ikiến ikế ihoạch ithực ithi iở icấp inào ido ilãnh iđạo icấp iđó ixem ixét ithông
iqua. iTheo iđó, ikế ihoạch ithực ithi ichính isách imang igiá itrị ipháp ilý, imọi ingười
ichấp ihành ithực ihiện. iViệc iđiều ichỉnh ikế ihoạch icũng ido icấp icó ithẩm iquyền
ithông iqua ikế ihoạch iquyết iđịnh
1.2.2 i Phổ i biến, i tuyên i truyền i chính i sách i việc i làm i cho i thanh i niên
i nông i thôn
Trên icơ isở ikế ihoạch ithực ithi ichính isách iviệc ilàm icho iTNNT itổ ichức
itriển ikhai ithực ihiện itheo ikế ihoạch. iViệc itrước itiên ilà itruyên itruyền ivận iđộng
inhân idân itham igia ithực ihiện ichính isách. iĐây ilà imột ihoạt iđộng iquan itrọng, icó
iý inghĩa ilớn ivới icơ iquan inhà inước ivà icác iđối itượng ithực ithi ichính isách
Phổ ibiến, ituyên itruyền ichính isách itốt igiúp icho icác iđối itượng ichính
Trang 20isách ivà imọi ingười idân itham igia ithực ithi ihiểu irõ ivề imục iđích, iyêu icầu icủa
ichính isách; ivề itính iđúng iđắn icủa ichính isách itrong iđiều ikiện ihoàn icảnh inhất
iđịnh ivà ivề itính ikhả ithi icủa ichính isách. iQua iđó iđể ihọ itự igiác ithực ihiện itheo
iyêu icầu iquản ilý icủa inhà inước. iĐồng ithời icòn igiúp icho imỗi icán ibộ, icông
ichức icó itrách inhiệm itổ ichức ithực ithi inhận ithức iđược iđầy iđủ itính ichất, itrình
iđộ, iquy imô icủa ichính isách ivới iđời isống ixã ihội iđể ichủ iđộng itích icực itìm
ikiếm icác igiải ipháp ithích ihợp icho iviệc ithực ihiện imục itiêu ichính isách ivà itriển
ikhai ithực ithi icó ihiệu iquả ikế ihoạch itổ ichức ithực ihiện ichính isách iđược igiao
Điều inày iđòi ihỏi ităng icường iđầu itư ivề itrình iđộ ichuyên imôn, iphẩm ichất
ichính itrị, ivề itrang ithiết ibị ikỹ ithuật inhằm inâng icao ichất ilượng ituyên itruyền
ivận iđộng. iTrong ithực itế icó ikhông iít icơ iquan, iđịa iphương ido ithiếu inăng ilực
ituyên itruyền, ivận iđộng iđã ilàm icho ichính isách ibị ibiến idạng, ilàm icho ilòng itin
icủa ingười idân ibị igiảm isút, ikết iquả ithực ihiện ichính isách ichưa icao
Để itham igia iquá itrình iphổ ibiến, ituyên itruyền ichính isách icông ilà isự
itham igia icủa icác inhân itố, iyếu itố icấu ithành igồm:
- Chủ ithể iphổ ibiến, ituyên itruyền ichính isách icông, ibao igồm: iđội ingũ icán
ibộ itrong ibộ imáy icơ iquan iNhà inước icó iliên iquan. iHọ iphải iđược iđào itạo iphải icó
iđủ itrình iđộ, ikinh inghiệm, ikỹ inăng itrong iviệc ituyên itruyền, iphổ ibiến ichính isách
iChính isách icông ikhi iđược iphổ ibiến, ituyên itruyền iphải iđảm ibảo itính itrung ithực
inhững inội idung iđã iđược ihoạch iđịnh. iChủ ithể iphổ ibiến, ituyên itruyền ichính isách
icông iphải icó ithái iđộ icông itâm, ikhách iquan ikhi ithực ihiện icông iviệc inày
- Đối itượng iphổ ibiến, ituyên itruyền ichính isách icông, ibao igồm: i
+ iThanh iniên inông ithôn i- iđối itượng ithụ ihưởng icủa ichính isách
+ iCông idân, iđơn ivị, itổ ichức ibị itác iđộng igián itiếp ibởi ichính isách icông
iđây ilà inhững inhân itố igóp iphần ilàm icho ichính isách icông iđạt ihiệu iquả
+ iNhững iđối itượng itham igia ithực ithi, itriển ikhai ichính isách
Tuyên itruyền, ivận iđộng ithực ithi ichính isách icông icần iđược ithực ihiện
ithường ixuyên, iliên itục, ikể icả ikhi ichính isách iđang iđược ithi ihành, iđể imọiđối
Trang 21itượng icần iđược ituyên itruyền iluôn icủng icố ilòng itin ivào ichính isách ivà itích
icực ithực ithi ichính isách. iViệc iphổ ibiến, ituyên itruyền ichính isách iđược ithực
ihiện ibằng inhiều ihình ithức inhư itrực itiếp itiếp ixúc, itrao iđổi ivới icác iđối itượng
itiếp inhận; igián itiếp iqua icác iphương itiện ithông itin iđại ichúng
1.2.3 i Phân i công, i phối i hợp i thực i hiện i chính i sách i việc i làm i cho i thanh
i niên i nông i thôn
i iChính isách iviệc ilàm icho iTNNT iđược ithực ithi itrên iphạm ivi irộng ilớn,
itối ithiểu icũng ilà imột iđịa iphương ivì ithế isố icá inhân ivà itổ ichức itham igia ithực
ithi ichính isách ilà irất ilớn. iSố ilượng itham igia igồm icác iđối itượng itác iđộng icủa
ichính isách, ingười idân ithực ihiện ivà ibộ imáy itổ ichức ithực ithi icủa iNhà inước
Không ichỉ icó ivậy, icác ihoạt iđộng ithực ihiện imục itiêu ichính isách idiễn ira
icũng ihết isức iphong iphú, iphức itạp itheo ikhông igian ivà ithời igian, ichúng iđan
ixen inhau, ithúc iđẩy ihay ikìm ihãm inhau itheo iquy iluật. iBởi ivậy, imuốn itổ ichức
ithực ithi ichính isách icó ihiệu iquả icần iphải itiến ihành iphân icông, iphối ihợp igiữa
icác icơ iquan iquản ilý ingành, icác icấp ichính iquyền iđịa iphương, icác iyếu itố itham
igia ithực ithi ichính isách ivà icác iquá itrình iảnh ihưởng iđến ithực ihiện imục itiêu
ichính isách ihợp ilý ivới ikhả inăng ithực ihiện icủa icác ibên
Sự iphân icông, iphối ihợp ithực ihiện ichính isách iviệc ilàm icho iTNNT ilà
iphân icông icơ iquan ichủ itrì ivà icác icơ iquan iphối ihợp ithực ihiện ichính isách
iHoạt iđộng iphân icông, iphối ihợp idiễn ira itheo itiến itrình ithực ihiện ichính isách
imột icách ichủ iđộng, isáng itạo iđể iluôn iduy itrì ichính isách iđược iổn iđịnh, igóp
iphần inâng icao ihiệu ilực, ihiệu iquả ichính isách
1.2.4 i Đôn i đốc, i kiểm i tra i việc i thực i hiện i chính i sách i việc i làm i cho
i thanh i niên i nông i thôn
Đây ilà ihoạt iđộng icủa icơ iquan, icán ibộ, icông ichức icó ithẩm iquyền ithực
ihiện ithông iqua icác icông icụ ihữu iích idựa itrên ikế ihoạch iđã iđược ixây idựng
itừng ibước imột, itriển ikhai ithực ihiện inhằm ilàm icho icác ichủ ithể ithực ithi ichính
isách inêu icao iý ithức itrách inhiệm itrong ithực ihiện icác ibiện ipháp itheo iđịnh
Trang 22ihướng ichính isách
Trên ithực itế, ikhi itriển ikhai ithực ihiện ichính isách, ikhông iphải ibộ iphận
inào icũng ilàm itốt, ivì ithế icần icó ihoạt iđộng iđôn iđốc, ikiểm itra iđể ivừa ithúc iđẩy
icác ichủ ithể inỗ ilực inhiều ihơn iđể ihoàn ithành inhiệm ivụ, ivừa iphòng, ichống
inhững ihành ivi ivi iphạm iquy iđịnh itrong ithực ihiện ichính isách icông
Ngoài ira, ithông iqua ihoạt iđộng iđôn iđốc, ikiểm itra iphát ihiện, iđánh igiá
ikhách iquan ivề inhững iđiểm imạnh, iđiểm iyếu icủa icông itác itổ ichức ithực ithi
ichính isách, igiúp iphát ihiện inhững ithiếu isót itrong icông itác ilập ikế ihoạch itổ
ichức ithực ithi iđể iđiều ichỉnh; itạo iđiều ikiện iphối ihợp inhịp inhàng icác ihoạt iđộng
iđộc ilập icủa icơ iquan, iđối itượng ithực ithi ichính isách; itạo ira isự itập itrung ithống
inhất itrong iviệc ithực ihiện imục itiêu ichính isách ivà ikịp ithời iđưa ira ibiện ipháp
ikhuyến ikhích inhân itố itích icực itrong ithực ithi ichính isách iđể itạo ira inhững
iphong itrào ithiết ithực icho iviệc ithực ihiện imục itiêu
1.2.5 i Tổng i kết, i đánh i giá, i rút i kinh i nghiệm i việc i thực i hiện i chính i sách
i việc i làm i cho i thanh i niên i nông i thôn
Việc inày iđược itiến ihành iliên itục itrong ithời igian idài. iTrong iđó ingười ita
icó ithể iđánh igiá itừng iphần ihay itoàn ibộ ikết iquả ithực ithi ichính isách, igồm iđánh
igiá itoàn ibộ iđược ithực ihiện isau ikhi ikết ithúc ichính isách. iĐánh igiá itổng ikết
itrong ibước itổ ichức ithực ithi ichính isách iđược ihiểu ilà iquá itrình ixem ixét, ikết
iluận ivề ichỉ iđạo iđiều ihành ivà ichấp ihành ichính isách icủa icác iđối itượng ithực ithi
ichính isách. iĐó ilà icơ iquan iNhà inước itừ iTrung iương iđến iđịa iphương itham igia
ithực ihiện ichính isách. iNgoài ira, icòn ixem ixét icả ivai itrò, ichức inăng, isự iphối
ihợp icủa icác itổ ichức ichính itrị, ichính itrị i- ixã ihội ivà ixã ihội itrong iviệc itham igia
ithực ihiện ichính isách iviệc ilàm icho iTNNT
Việc itổ ichức itổng ikết ithực ihiện ichính isách iviệc ilàm icho iTNNT idựa
itrên icác ikế ihoạch, inội iquy, iquy ichế iđã ixây idựng iở ihoạt iđộng ilập ikế ihoạch
itrong iquá itrình ithực ithi ichính isách. iĐồng ithời ikết ihợp isử idụng icác ivăn ibản
iliên itịch igiữa icơ iquan iNhà inước ivới icác itổ ichức ixã ihội ivà icác ivăn ibản iquy
Trang 23iphạm ikhác iđể ixem ixét itình ihình iphối ihợp ichỉ iđạo, iđiều ihành ithực ithi ichính
isách icông icủa icác itổ ichức ichính itrị ivà ixã ihội ivới iNhà inước
Bên icạnh iviệc itổng ikết, iđánh igiá ikết iquả ichỉ iđạo, iđiều ihành icủa icác icơ
iquan iNhà inước, icòn ixem ixét, iđánh igiá iviệc ithực ithi icủa icác iđối itượng itham
igia ithực ihiện ichính isách ibao igồm icác iđối itượng ithụ ihưởng ilợi iích itrực itiếp
ivà igián itiếp itừ ichính isách, inghĩa ilà itất icả icác ithành iviên ixã ihội ivới itư icách ilà
icông idân. iThước iđo iđánh igiá ikết iquả ithực ithi icủa icác iđối itượng inày ilà itinh
ithần ihưởng iứng ivới imục itiêu ichính isách ivà iý ithức ichấp ihành inhững iquy iđịnh
về cơ chế, biện pháp do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành để thực hiện mục tiêu chính sách
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách việc làm cho TNNT
Một là, bản chất vấn đề chính sách việc làm cho TNNT TNNT thất
nghiệp và thiếu việc làm do thiếu vốn để sản xuất kinh doanh, thiếu đất để sản xuất, chưa qua đào tạo, thiếu kinh nghiệm sản xuất, khả năng nắm bắt, tìm hiểu thông tin thị trường lao động thị trường thấp Tùy thuộc vào tính cấp thiết của từng nguyên nhân mà Nhà nước và xã hội quyết định ưu tiên các nguồn lực cho việc thực hiện
Trang 24Hai là, môi trường thực hiện chính sách việc làm cho TNNT, bao gồm
các thành phần vật chất và phi vật chất tham gia thực hiện chính sách như các nhóm lợi ích có được từ chính sách trong xã hội, các điều kiện vật chất kĩ thuật trong nền kinh tế, chính trị, trật tự xã hội, quan hệ quốc tế rộng mở Và môi trường là yếu tố liên quan đến các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, môi trường tự nhiên, quốc tế Các hoạt động này diễn ra theo quy luật trong những điều kiện cụ thể nên nó độc lập với quá trình thực thi chính sách Vì vậy, một xã hội ổn định sẽ đưa đến sự ổn định về hệ thống chính sách việc làm cũng như góp phần thuận lợi cho thực hiện chính sách Nếu các bộ phận cấu thành của môi trường vận động phù hợp với trình độ tổ chức điều hành của các cơ quan nhà nước, với cơ chế chính sách đang tồn tại sẽ có tác dụng đẩy các hoạt động tổ chức thực hiện chính sách Ngược lại, nó sẽ kìm hàm, ngăn trở các hoạt động này, dẫn đến việc thực hiện chính sách kém hiệu quả
Ba là, mối quan hệ giữa các đối tượng thực hiện chính sách việc làm
cho TNNT, thể hiện sự thống nhất về mặt lợi ích trong việc thực hiện mục tiêu giải quyết việc làm cho TNNT Ngoài những mâu thuẫn lợi ích giữa các đối tượng chính sách làm ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách việc làm cho TNNT, mà còn do sự không đồng nhất về những tiện ích giữa các cơ quan chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách
Bốn là, tiềm lực của các nhóm lợi ích trong việc thực hiện chính sách
việc làm cho TNNT, như: Quy mô và trình độ của TNNT; tiềm lực của các doanh nghiệp trên các phương diện kinh tế, xã hội, tổ chức ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách
Năm là, đặc tính của TNNT là sáng tạo, cần cù, nhanh nhạy với cái
mới, có niềm tin và lòng quyết tâm, dễ phục thiện và noi gương những hình mẫu nhân cách mà họ ngưỡng mộ Ngược lại, TNNT tính kỷ luật chưa cao, còn ỷ lại và lập trường chưa rõ ràng Tùy thuộc vào các đặc tính trên mà các nhà thực thi chính sách cần biết khơi gợi hay kiềm chế những đức tính đó để đạt được kết quả tốt nhất
Trang 251.3.2 Yếu tố chủ quan
Thứ nhất, việc tuân thủ quy trình thực hiện chính sách là một trong những
nguyên tắc của các nhà quản lý Kết hợp với các hoạt động tuyên truyền với vận động thực thi sẽ giúp TNNT nêu cao tinh thần, tự giác trong thực hiện chính sách Đồng thời vận động lẫn nhau trong quá trình thực hiện chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chính sách việc làm cho TNNT
Thứ hai, năng lực thực thi chính sách của cán bộ, công chức Điều này
phản ánh đạo đức công vụ, năng lực thiết kế tổ chức, năng lực thực tế, phân tích, dự báo để có thể chủ động ứng phó với những tình huống phát sinh trong tương lai Đây là yếu tố có vai trò quyết định đến kết quả thực hiện chính sách việc làm cho TNNT Tinh thần trách nhiệm và ý thức kỷ luật của cán bộ công chức trong thực tế, phản ánh thành năng lực thực tế Nhìn chung, cán bộ, công chức có năng lực thực thi chính sách tốt, không những điều phối các yếu tố chủ quan tác động theo định hướng mà còn khắc phục những yếu tố khách quan để hoạt động thực hiện chính sách mang lại những kết quả
Thứ ba, điều kiện vật chất cho quá trình thực hiện chính sách việc làm
cho TNNT Việc đầu tư trang thiết bị kĩ thuật và phương tiện hiện đại để hỗ trợ các quá trình quản lý của nhà nước về lao động việc làmlà một vấn đề cơ bản cho việc thực hiện chính sách Như muốn phổ biến, tuyên truyền chính sách, các nhà thực thi cần sự hỗ trợ của phương tiện truyền thông; muốn tổ chức đào tạo nghề cho TNNT phải đảm bảo cơ sở, trang thiết bị trường nghề
Do vậy, yếu tố về nguồn vật lực là một yết tố không thể thiếu trong việc thực hiện chính sách việc làm cho TNNT
Thứ tư, sự đồng tình, ủng hộ của người dân Đây là yếu tố có vai trò đặc
biệt trọng, quyết định sự thành bại của chính sách TNNT thiếu việc làm là một vấn đề bức thiết cần giải quyết và xã hội, cộng đồng rất quan tâm, ủng hộ việc thực hiện chính sách này Việc thực hiện chính sách không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan QLNN mà còn cần sự tham gia của các tầng lớp nhân dân Huy động sức người, sức của, phát huy tối đa sức mạnh tổng thể, người dân vừa tham gia thực hiện chính sách, vừa là đối tượng thụ hưởng chính sách
Trang 261.4 Kinh nghiệm thực hiện chính sách việc làm cho TNNT của một
số địa phương và bài học tham khảo cho huyện Ba Vì – TP Hà Nội
1.4.1 Kinh nghiệm thực hiện chính sách việc làm cho TNNT của một
Quan điểm và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội: Huyện ủy, UBND huyện Lập Thạch xác định là phải đặt trong tổng thể phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc, phát huy tiềm năng, thế mạnh của huyện, tranh thủ tối đa nguồn lực từ bên ngoài kết hợp với huy động và sử dụng nội lực có hiệu quả tạo ra bước đột phá về tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế; tăng cường hợp tác với các huyện trong tỉnh, với các địa phương lân cận Nhờ đó giai đoạn 2011-2015, toàn huyện có trên 14.300 lao động được giải quyết việc làm, trong
đó giải quyết việc làm trong nước cho 13.930 lao động, XKLĐ 465 người
Theo số liệu thống kê (2016), số lao động ở khu vực nông thôn trên địa bàn huyện là trên 36.000 người (chiếm 47,8%); làm việc trong ngành dịch vụ, thương mại là trên 12.000 người (chiếm 17%), làm việc trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng là trên 19.000 người (chiếm 26%) Ngoài
ra, khoảng hơn 5.000 lao động làm trong các lĩnh vực khác và lao động tự do
Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, UBND huyện đã chủ động khảo sát nhu cầu học nghề, nhu cầu bồi dưỡng kiến thức của NLĐ, phối hợp với Trung tâm Giáo dục thường xuyên của huyện, Trung tâm Bồi dưỡng kiến thức
và Đào tạo nghề cho lao động nông thôn (Sở NN&PTNT) tổ chức các lớp dạy
Trang 27nghề ngắn hạn, như: Trồng trọt, chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thủy sản, trồng rừng Kết quả NLĐ sau khi tham gia các khóa học đã tích lũy được kiến thức cơ bản, xây dựng được nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp như: Mô hình trồng Thanh Long ruột đỏ ở xã Vân Trục, mô hình nuôi lợn theo hình thức trang trại ở xã Quang Sơn, mô hình nuôi cá Rô phi đơn tính đường nghiệp tại các xã như: Văn Quán, Xuân Lôi, Liên Hòa, Hợp Lý, Đồng Ích, Đình Chu, Thái Hòa có tổng diện tích 10ha Tiêu biểu trong chuyển đổi cây trồng có nhiều mô hình chuyển đổi trong chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao như chăn nuôi bò sữa, lợn, gia cầm Đến nay, toàn huyện có 52 trang trại, gia trại chăn nuôi và 7 trang trại tổng hợp, giá trị thu nhập từ 200 - 250 triệu/ha, nhiều trang trại, mô hình đạt
từ 300 - 350 triệu/ha/năm Tổng đàn bò sữa trên địa bàn huyện đã có 241 con, giá trị thu hoạch từ bán sữa đạt hơn 20 tỷ đồng/năm, trừ chi phí đạt khoảng 12 tỷ đồng, hiệu quả mang lại khoảng 8 tỷ đồng/năm, tạo việc làm tại chỗ cho 500-600 lao động
Trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng, Huyện ủy, UBND huyện chỉ đạo tốt công tác quy hoạch, coi đây là tiền đề để thu hút đầu
tư Hiện huyện Lập Thạch đã quy hoạch chi tiết 3 khu công nghiệp, với tổng diện tích 839,3 ha, gồm Khu công nghiệp Lập Thạch I, II và khu công nghiệp Thái Hòa, Liễn Sơn, Liên Hòa Ngoài ra, còn có 2 cụm công nghiệp (Thái Hòa - Bắc Bình và Triệu Đề), hiện nay toàn huyện có hơn 230 doanh nghiệp, đơn vị sản xuất kinh doanh, hàng năm tạo công ăn, việc làm cho hàng nghìn lao động của địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân Điển hình như: Nhà máy Giày da Lập Thạch tại Xuân Lôi, giải quyết việc làm cho 3.500 công nhân, thu nhập bình quân đạt trên 4 triệu đồng/người/tháng; Nhà máy Giày da Lợi Tín tại thị trấn Lập Thạch, giải quyết việc làm cho 1.050 lao động, Nhà máy sản xuất tai nghe điện thoại tại Xuân Lôi, giải quyết việc làm cho 630 lao động, với thu nhập bình quân 3,5 triệu đồng/người/tháng Trong đó, Nhà máy Giày da Lợi Tín hiện đang có nhu cầu tuyển thêm khoảng 3.000 công nhân và hiện nay, có nhiều nhà đầu tư, doanh nghiệp đang xúc tiến các dự án đầu tư trên địa bàn như: Dự án nhà
Trang 28máy sản xuất đồ điện dân dụng của Công ty TNHH cơ điện Minh Khoa, Dự án Nhà máy sản xuất, lắp ráp các sản phẩm điện tử điện lạnh của Công ty Cổ phần Nagakawa (Việt Nam); Dự án Nhà máy may thời trang Hoplun của Công ty TNHH Chang An International Fashion Limited (Hồng Kong); Dự án Nhà máy may quần áo bơi lội FWKK Vina của Công ty TNHH United Tech Holding (Hồng Kong) hứa hẹn sẽ giải quyết tăng thêm cho khoảng 6.000 lao động của địa phương với mức thu nhập trung bình từ 4 - 5 triệu đồng/người/tháng
Trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, vấn đề phát triển làng nghề được huyện Lập Thạch quan tâm Để giúp lao động có vốn phát triển kinh tế, huyện phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội cho người dân vay vốn thông qua các
tổ chức: Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội cựu chiến binh Từ năm 2011-2015, toàn huyện có 487 hộ được vay vốn học nghề, giải quyết việc làm với tổng số tiền trên 9,8 tỷ đồng
Đến nay, huyện Lập Thạch vẫn duy trì, phát huy hiệu quả ở một số làng nghề truyền thống, gồm: Làng nghề đan lát thôn Triệu Xá, xã Triệu Đề; thôn Xuân Lan và thôn Nhật Tân, xã Văn Quán Mỗi làng nghề có hàng trăm hộ gia đình tham gia, không những đã thu hút và giải quyết việc làm cho trên 5.000 lao động tại địa phương, thu nhập bình quân từ 1-1,2 triệu đồng/người/tháng, góp phần cải thiện đời sống cho nhân dân, tạo ra khối lượng lớn sản phẩm hàng hóa, đóng góp tích cực vào việc nâng giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp hàng năm của huyện
Huyện Lập Thạch vốn được biết đến với thế mạnh trong phát trong phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, trong khi hoạt động thương mại dịch vụ còn gặp nhiều khó khăn; trong những năm gần đây, huyện Lập Thạch đã xác định thương mại - dịch vụ là ngành mũi nhọn góp phần tăng trưởng kinh tế Năm 2014, tổng doanh thu ở lĩnh vực này đạt 1.079 tỷ đồng, tăng 75,19% so với cùng kỳ năm 2010; khuyến khích người dân chuyển đổi sang nghề buôn bán, kinh doanh dịch
vụ, kinh doanh dịch vụ vận tải, sửa chữa, thiết bị máy móc, vật tư nông nghiệp, vật liệu xây dựng Hệ thống chợ trên địa bàn huyện có 13 chợ, trong đó 9 chợ
Trang 29đang hoạt động và 4 chợ đang xây dựng góp phần tăng khả năng luân chuyển hàng hóa, đã tạo rất nhiều việc làm mới Tiêu biểu có thị trấn Lập Thạch trong những năm qua, thương mại dịch vụ của thị trấn có chuyển biến tích cực, với hơn 1.200 hộ tham gia sản xuất kinh doanh, tăng hơn 500 hộ so với năm 2010, với doanh thu năm 2014 đạt trên 80 tỷ đồng
Bên cạnh giải quyết việc làm tại chỗ, huyện phối hợp với các đơn vị có chức năng như Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, Trung tâm Dịch vụ việc làm thanh niên và các doanh nghiệp XKLĐ có
uy tín tổ chức mở các đợt tuyên truyền, tư vấn thường xuyên Tạo điều kiện về thủ tục vay vốn xuất cảnh dành cho người đi XKLĐ; toàn huyện hiện có gần 20 nghìn lao động đang làm việc có thời hạn ở nước ngoài như Malaysia, Đài Loan
và Hàn Quốc Nguồn thu nhập có được của người đi XKLĐ gửi về góp phần không nhỏ việc thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển, mang lại những tín hiệu tích cực cho công tác giải quyết việc làm
Đoàn Thanh niên làm tốt công tác tuyên truyền cho đoàn viên thanh niên (ĐVTN) thực hiện các chủ trương, chương trình, dự án phát triển kinh tế; phối hợp mở 40 lớp chuyển giao ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh cho hơn 3.200 lượt ĐVTN tham gia Hiện nay, toàn huyện có trên 500 mô hình phát triển kinh tế do ĐVTN làm chủ, nhiều mô hình đã mang lại hiệu quả cao, đến nay, đã có 17/20 cơ sở đoàn các xã, thị trấn có tổ tiết kiệm vay vốn qua Ngân hàng Chính sách xã hội huyện với tổng dư nợ trên 28 tỷ đồng, vay vốn từ
“Quỹ tài năng trẻ” với tổng dư nợ hơn 150 triệu đồng
Với những chính sách thiết thực, đồng bộ, thực hiện quyết liệt các giải pháp, phần lớn lao động nông thôn trên địa bàn huyện Lập Thạch đã có việc làm
ổn định Để giải quyết việc làm cho NLĐ một cách bền vững, huyện tiếp tục đẩy mạnh công tác bồi dưỡng kiến thức, truyền nghề cho lao động trên địa bàn; làm tốt công tác giới thiệu việc làm, tuyên truyền về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; hỗ trợ về vốn, khoa học kỹ thuật, tạo lập các mô hình sản xuât nông nghiệp theo hướng công nghiệp và nhân rộng; chú trọng duy trì và phát
Trang 30triển làng nghề truyền thống, mở rộng các mô hình doanh nghiệp vừa và nhỏ
1.4.1.2 Kinh nghiệm thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn tại huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Quỳnh Lưu là huyện đồng bằng ven biển, với diện tích tự nhiên 43.762,87ha, dân số 279.977; có 33 đơn vị hành chính (gồm 32 xã và 1 thị trần)
Từ năm 2010 đên 2015, chính quyền huyện Quỳnh Lưu đã ban hành nhiều chính sách dạy nghề và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn Đến năm 2015, dân số toàn huyện có 263.858 người, dân số nằm trong độ tuổi lao động có khả năng lao động 157.952 người, chiếm tới 61,51% Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo đạt 62,06% (Đào tạo nghề đạt 49,01%, tăng 25,36%, so với năm 2010)
Đến nay, số NLĐ được đào tạo nghề bình quân mỗi năm là 5.445 người, lao động đã được đào tạo nghề trong 5 năm (từ năm 2010 - 2015) là 27.216 người Để có được kết quả trên, năm 2011 huyện đã ban hành Đề án số 745/ĐA-UBND về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyêt định số 1956/QĐ-TTg của Chính phủ về phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”, trong giai đoạn này, huyện đã tổ chức 10 lớp tập huấn cho trên 1.400 lượt người là những cán bộ chủ chốt thuộc Ban Chỉ đạo xã, BCH Đoàn Thanh niên, hội; phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn, các Trường Trung cấp dạy nghề trong và ngoài huyện tổ chức 09 cuộc tư vấn về học nghề tại các cụm xã, thị trấn; 97 buổi tư vấn học nghề cho trên 14.500 học sinh; 29 cuộc
tư vấn học nghề cho trên 5.350 NLĐ; tổ chức tư vấn phân luồng cho 2.574 lượt học sinh tốt nghiệp THCS và THPT, dạy nghề cho 368 học sinh sau khi chỉ học đến hết THCS Đặc biệt, để nâng cao năng lực QLNN về việc làm cho thanh niên, UBND huyện Quỳnh Lưu tổ chức lớp tập huấn công tác cải cách hành chính và QLNN về thanh niên cho các đối tượng là chủ tịch, phó chủ tịch, công chức văn phòng, công chức tư pháp hộ tịch 33 xã, thị trấn thông qua các khái niệm về nhà nước, quyền lực nhà nước, QLNN, quản lý hành chính nhà nước; thể chế nhà nước
Cùng với đào tạo nghề, huyện đã lãnh đạo phát triển về lĩnh vực tiểu thủ
Trang 31công nghiệp, xây dựng và dịch vụ thương mại nổi lên các mô hình tiêu biểu như
mô hình chế biến nước mắm tại An Hòa, Quỳnh Thọ; mô hình kinh doanh rau sạch của Hợp tác xã rau Phú Lương, mô hình Hợp tác xã vận tải Sự Chuyên; mô hình kinh doanh thương mại dịch vụ tổng hợp Đức Tài Đến nay, một số làng nghề như: nghề mộc cao cấp, chế biến hải sản, nghề bún được phát huy, đồng thời du nhập thêm nghề mới như nghề làm miến, hoa cây cảnh, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho NLĐ, bộ mặt kinh tế nông thôn có nhiều khởi sắc Điển hình như nghề mộc mỹ nghệ và dân dụng ở Quỳnh Hưng, Quỳnh Nghĩa, Quỳnh Minh, Quỳnh Bá, Quỳnh Hồng, nghề chế biến hải sản ở Quỳnh Long, An Hòa, hương trầm Quỳnh Đôi, miến Quỳnh Hậu Toàn huyện hiện có
828 mô hình sản xuất kinh doanh, trong đó lĩnh vực nông nghiệp có 578 mô hình, công nghiệp xây dựng có 64 mô hình, dịch vụ thương mại có 186 mô hình Điều khá đặc biệt, trong số những mô hình đem lại hiệu quả cao kinh tế cao thì
có sự hiện diện của nhiều mô hình thanh niên lập thân, lập nghiệp làm giàu trên chính mảnh đất quê hương đã được phát triển nhân rộng trên địa bàn và tạo việc làm ổn định cho 66.800 lao động Tổng số lao động được tạo việc làm mới giai đoạn 2011 - 2015 là 13.410 người (Trung bình mỗi năm có 2.682 lao động); thu nhập bình quân của lao động đạt từ 4,5 - 5,5 triệu đồng/người/tháng Đây là chủ trương đúng đắn tạo ra được sự chuyển biến tích cực đó chính là nhờ quy hoạch, đầu tư hợp lý, ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới cơ cấu giống, dịch chuyển sản xuất theo đúng định hướng
Để chuyển biến rõ nét trên từng lĩnh vực, huyện Quỳnh Lưu đã triển khai nhiều phong trào thi đua đa dạng nội dung, hình thức và vận dụng sáng tạo vào tình hình thực tế của địa phương nhằm tạo ra một phong trào phát triển kinh tế, điển hình: Phong trào thi đua ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp; Phong trào trồng rừng, trồng cây ăn quả, cây nguyên liệu phục
vụ và chế biến, xuất khẩu; Phong trào chăn nuôi theo hình thức trang trại tập trung như nuôi trâu, bò hàng hóa, nuôi gia súc, gia cầm; Phong trào đẩy mạnh khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy hải sản; Phong trào xây dựng kết cấu hạ
Trang 32tầng nông thôn; Phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa đói giảm nghèo và làm giàu chính đáng; Phong trào Thanh niên sản xuất kinh doanh giỏi; phụ nữ giúp nhau xóa đói giảm nghèo,
Xác định xuất khẩu đi lao động nước ngoài là một trong những hướng đi giúp xóa đói giảm nghèo bền vững cho người dân ở địa phương, chính vì vậy, UBND huyện ban hành nhiều văn bản, kế hoạch, chính sách ưu đãi đối với từng đối tượng; ưu tiên chính sách hỗ trợ về vốn cho các hộ nghèo, hộ có công với cách mạng, người bị thu hồi đất nông nghiệp, đồng bào dân tộc thiểu số, đối tượng là thanh niên đi XKLĐ Nhờ đó hàng năm, toàn huyện có trên 900 người tham gia xuất khẩu ở nhiều nước Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Malaixia , bình quân mỗi lao động có thu nhập từ 14 - 18 triệu đồng/tháng, một năm các lao động gửi về địa phương gần 130 tỷ đồng, số tiền ấy đã góp phần nâng cao thu nhập hộ gia đình và là đòn bẩy cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương
Từ thực tế tạo việc làm ở huyện Quỳnh Lưu cho thấy, để quản lý tốt được vấn đề việc làm nói chung và việc làm của thanh niên, thanh niên ở nông thôn nói riêng, thì công tác dạy nghề, hướng nghiệp cần được coi trọng và triển khai quyết liệt, bài bản, hiệu quả Đây là một việc làm hết sức cần thiết, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, là một trong những biện pháp xóa đói, giảm nghèo do giải quyết được việc làm cho số lao động dôi dư trong nông thôn, hơn nữa còn tạo ra nhiều sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong xã hội Tuy nhiên, bên cạnh đó còn một số hạn chế trong quản lý việc làm ở huyện Quỳnh Lưu cần được rút kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả quản lý việc làm của nhà nước, như: Số lao động chưa được đào tạo nghề vẫn còn khá cao; số lao động chưa có việc làm ổn định tỉ lệ còn nhiều, thiếu bền vững; công tác phối hợp giữa các cơ sở dạy nghề với các trường THCS, THPT trong định hướng, phân luồng, tư vấn nghề cho học sinh chậm đổi mới về hình thức, phương pháp; một
số cấp ủy, chính quyền xã, thị trấn chưa thực sự chú trọng đến công tác dạy nghề, tuyên truyền, vận động, bố trí việc làm sau đào tạo
Trang 331.4.2 Một số bài học kinh nghiệm cho huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Thực hiện chính sách việc làm của thanh niên, thanh niên ở nông thôn nói riêng tại các địa phương được phân cấp quản lý trên cơ sở các chức năng, nhiệm
vụ của chính quyền địa phương theo quy định của pháp luật hiện hành, đồng thời phù hợp với các điều kiện đặc thù về kinh tế, xã hội địa phương Do vậy, thực hiện chính sách việc làm cho lao động nông thôn, trong đó có cả lao động là thanh niên ở nông thôn trên các địa bàn trong cả nước vừa có những nét chung, vừa có những nét đặc trưng riêng của từng nơi; có thể khẳng định, quản lý tốt việc làm cho thanh niên nông thôn là phương pháp tối ưu tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, giữ vững bình ổn an ninh, chính trị, xã hội, tuy nhiên là một quá trình phải trải qua nhiều nấc thang của sự phát triển
Từ kinh nghiệm thực hiện chính sách việc làm ở các địa phương, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm có thể vận dụng vào thực tiễn thực hiện chính sách việc làm cho TNNT trên địa bàn huyện Ba Vì , TP Hà Nội như sau:
Thứ nhất, tiếp tục duy trì sản xuất nông nghiệp vốn được coi là thế mạnh
của địa phương theo hướng tập trung về mặt quy mô sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản xuất; liên kết hoặc tạo điều kiện khuyến khích xây dựng công nghiệp chế biến sản phẩm nông nghiệp
Thứ hai, tập trung đẩy mạnh công tác đào tạo nghề cho lao động nông
thôn, đặc biệt là thanh niên ở nông thôn một cách bền vững Trong đó, đa dạng
và nâng cao chất lượng đào tạo nghề gắn với lộ trình, kế hoạch chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn được xem là giải pháp bao trùm nhất
Thứ ba, tạo nguồn vốn và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn, phân cấp quản
lý nguồn vốn rành mạch, rõ ràng, tránh trùng lặp ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế; đẩy mạnh việc thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước mạnh dạn chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hoá, phát triển kinh tế, tạo ra nhiều việc làm cho lao động nông thôn nói chung và lao động là thanh niên ở nông thôn nói riêng; xây dựng cơ chế phối hợp giữa Ngân hàng Chính sách xã hội với tổ chức
Trang 34Đoàn thanh niên để hỗ trợ vốn cho thanh niên ở nông thôn lập thân, lập nghiệp
Bốn là, mở rộng phát triển thị trường, đẩy nhanh việc tiêu thụ hàng hóa,
tìm thị trường "đầu ra" cho nông phẩm hàng hóa từ địa phương sản xuất ra
Năm là, tổng kết mô hình trang trại, mạnh dạn khuyến khích phát triển kinh
tế trang trại, tiến tới hình thành các DN tư nhân sản xuất hàng hóa nông phẩm chuyên canh, đưa nhanh tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào lĩnh vực nông nghiệp
Tiểu kết chương 1
Vấn đề lao động và việc làm nói chung, việc làm của thanh niên nói riêng, nhất là thanh niên nông thôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Xây dựng và thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn là nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước ta hết sức quan tâm Thông qua các chương trình, dự án chính sách được hiện thực hóa
và ngày càng đi sâu vào đời sống xã hội, thúc đẩy việc phát huy tối đa nội lực, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ, việc làm cho người lao động
Để hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra, chương 1 đã làm rõ cơ sở lý luận về thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn như: khái niệm việc làm, thanh niên và thanh niên nông thôn, nội dung chính sách việc làm, nội dung thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn, các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách việc làm cho TNNT Đồng thời đã khái quát hoá kinh nghiệm thực hiện chính sách việc làm cho TNNT của một số địa phương có điểm tương đồng có thể tham khảo cho TNNT ở huyện Ba Vì – TP
Hà Nội
Chương 1 là cơ sở lý luận để chương 2 phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên nông thôn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội giai đoạn vừa qua
Trang 35Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH VIỆC LÀM
CHO THANH NIÊN NÔNG THÔN Ở HUYỆN BA VÌ,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2.1 Khái quát điều kiện phát triển và việc làm của thanh niên nông thôn huyện Ba Vì, TP Hà Nội
2.1.1 Điều kiện phát triển của huyện Ba Vì
Huyện Ba Vì - thành phố Hà Nội nằm ở khu vực ngoại thành Hà Nội,là huyện tận cùng phía Tây Bắc của Hà Nội, một huyện bán sơn địa, diện tích tự nhiên là 424,0 km², lớn nhất Thủ đô Hà Nội , dân số khoảng 300 nghìn khẩu,
có 3 dân tộc sinh sống: Kinh, Mường, Dao Phía Đông giáp huyện Ba Vì, phía Đông Nam giáp huyện Thạch Thất Phía Nam giáp các huyện Lương Sơn,Kỳ Sơn của Hòa Bình Phía Bắc giáp thành phố Việt Trì, Phú Thọ, với ranh giới
là sông Hồng Phía Tây giáp các huyện Lâm Thao, Tam Nông, Thanh Thủy của Phú Thọ Phía Đông Bắc giáp huyện Vĩnh Tường thành Phố Vĩnh Phúc, ranh giới là sông Hồng Địa hình của huyện thấp dần từ phía Tây Nam sang phía Đông Bắc, chia thành 3 tiểu vùng khác nhau: Vùng núi, vùng đồi, vùng đồng bằng ven sông Hồng
Về khí hậu, huyện Ba Vì nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới gió mùa Các yếu tố khí tượng trung bình nhiều năm ở trạm khí tượng huyện Ba Vì cho thấy: Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 và kết thúc vào tháng 10 với nhiệt độ trung bình 23 độ C, tháng 6 và tháng 7 có nhiệt độ trung bình cao nhất là 28,6 độ C Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 và kết thúc vào tháng 3 với nhiệt độ xấp xỉ 20 độ C, tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất 15,8 độ C; Lượng mưa các tháng biến động từ 15,0 đến 64,4mm và tháng mưa ít nhất là tháng 12 chỉ đạt 15mm
Đất đai trên địa bàn huyện Ba Vì được chia làm 2 nhóm, nhóm vùng đồng bằng và nhóm đất vùng đồi núi Nhóm đất vùng đồng bằng có 12.892 ha
Trang 36bằng 41,1% diện tích đất đai toàn huyện Nhóm đất vùng đồi núi: 18.478 ha bằng 58,9% đất đai của huyện
Huyện Ba Vì là nơi có mạng lưới thủy văn hết sức độc đáo, gần như được bao bọc bởi hai dòng sông lớn là sông Hồng và sông Đà Ngoài ra trong khu vực còn có nhiều các dòng suối nhỏ bắt nguồn từ trên đỉnh núi xuống, mùa mưa lượng nước lớn tạo ra các thác nước đẹp như thác Ao Vua, thác Ngà, thác Khoang Xanh Phía Tây là dòng sông Đà chảy sát chân núi Phía Đông là hồ Đồng Mô, phía Bắc là Hồ Suối Hai, xa hơn là dòng sông Hồng
Diện tích rừng toàn huyện có 10.724,9 ha, trong đó rừng sản xuất 4.400,4 ha, rừng phòng hộ 78,4 ha và 6.246 ha rừng đặc dụng Diện tích rừng
tự nhiên tập trung chủ yếu ở vùng núi huyện Ba Vì từ độ cao 400m trở lên Rừng tự nhiên được phủ xanh bằng các loại thảm thực vật phong phú, đa dạng, trong đó có nhiều loại cây đặc trưng của rừng nhiệt đới thuộc phạm vi Vườn quốc gia Ba Vì Động thực vật trên địa bàn huyện Ba Vì rất đa dạng, phong phú Đây là nguồn tài nguyên rừng quý hiếm được bảo vệ nghiêm ngặt
Huyện Ba Vì có hệ thống đường giao thông thuỷ bộ rất thuận lợi nối liền các tỉnh Tây Bắc, Việt Bắc với toàn bộ đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có thủ đô Hà Nội - Trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá của cả nước Từ Trung tâm huyện lỵ theo quốc lộ 32 đi Sơn Tây về Hà Nội và các thành phố đồng bằng Bắc bộ hoặc ngược Trung Hà đi Tây Bắc, Việt Bắc Đồng thời cũng từ trung tâm huyện lỵ theo sông Hồng ngược Trung Hà theo sông Lô, sông Thao lên Tây Bắc, hoặc theo sông Đà đi Hoà Bình - cửa ngõ Tây Bắc của Tổ quốc Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn có một số tuyến đường quốc lộ như 411A, B,C; 412, 413, 414, 415 và các đường liên huyện, đê sông Hồng, sông Đà thông thương giữa các vùng, miền, các thành phố, huyện bạn Với những lợi thế về giao thông đường thủy, đường bộ, Ba Vì có điều kiện khá thuận lợi trong giao lưu kinh tế, văn hóa với bên ngoài, tiếp thu những tiến bộ khoa học
- kỹ thuật để phát triển kinh tế với cơ cấu đa dạng: nông nghiệp, dịch vụ, du lịch, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp
Trang 37Huyện iBa iVì icó i63 idi itích ilịch isử ivăn ihoá iđược ixếp ihạng. iHuyện iBa
iVì ivới ihệ isinh ithái iphong iphú, ithảm ithực ivật iđa idạng, iđược icoi ilà i"lá iphổi
ixanh" iphía iTây ithủ iđô iHà iNội, ilà iđiểm iđến icủa ikhách idu ilịch itrong ivà ingoài
inước. iNơi icó inhiều itrang itrại iđồng iquê, inhiều isản iphẩm inông inghiệp iphong
iphú. iCó inguồn inước ikhoáng inóng ithiên inhiên itại iThuần iMỹ irất ithuận ilợi icho
iphát itriển idu ilịch inghỉ idưỡng
Về ikinh itế i- ixã ihội isố iliệu ihết inăm i2016: iTổng igiá itrị isản ixuất iđạt
i11.116 itỷ iđồng, igiá itrị ităng ithêm iđạt i2.311 itỷ iđồng ităng itrưởng ikinh itế iđạt
i11%. iSản ixuất inông ilâm inghiệp ithủy isản itheo igiá itrị ităng ithêm iđạt i2.162 itỷ
iđồng, ităng i16,2% iso ivới icùng ikỳ. iNông inghiệp ivới ihai isản iphẩm iđặc itrưng
iBa iVì iđó ilà ichè isản ilượng iđạt i13.800 itấn/năm ivà isữa itươi iđạt i11.750
itấn/năm
Sản ixuất icông inghiệp, itiểu ithủ icông inghiệp: iGiá itrị ităng ithêm iđạt i430
itỷ iđồng, ităng i24% iso ivới icùng ikỳ. iHuyện icó ihai icụm icông inghiệp i(Cam
iThượng ivà iĐồng iGiai ixã iVật iLại) ivà i12 ilàng inghề iđang ihoạt iđộng ihiệu iquả
Dịch ivụ idu ilịch: iGiá itrị iđạt i2.108 itỷ iđồng, ităng i18,4% iso ivới icùng ikỳ
iDoanh ithu idu ilịch iđạt i89 itỷ iđồng, ithu ihút i2 itriệu ilượt ikhách iđến ivới iBa iVì
iHuyện icó i15 iđơn ivị ihoạt iđộng ikinh idoanh idu ilịch
Chính isách ixã ihội, ilao iđộng iviệc ilàm, inông inghiệp, inông ithôn, inông
idân iđược iquan itâm igiải iquyết iviệc ilàmmới icho i13.750 ilao iđộng; isự inghiệp
igiáo idục iđược iquan itâm iđã icó i21 itrường itrên iđịa ibàn iđạt ichuẩn iquốc igia;
iCông itác iy itế iđã icó i31/31 itrạm icó iBác isỹ, i30/31 ixã iđạt ichuẩn iquốc igia ivề iy
itế; iVề ivăn ihóa iđã icó i106 ilàng ivà i54 icơ iquan iđạt idanh ihiệu ivăn ihóa
Cải icách ihành ichính icó isự itiến ibộ, ian ininh ichính itrị itrật itự ian itoàn ixã ihội
iđược igiữ ivững. iCông itác ixây idựng iĐảng, ichính iquyền, iMặt itrận iTổ iquốc ivà icác
iđoàn ithể iluôn icó isự ichỉ iđạo itập itrung; ihệ ithống ichính itrị itừ ihuyện iđến icơ isở
iđược icủng icố, iđảm ibảo isự ilãnh iđạo, ichỉ iđạo icủa iHuyện iuỷ ivà iUBND. i
Trang 382.1.2 i Thực i trạng i việc i làm i của i thanh i niên i nông i thôn i huyện i Ba i Vì
ităng idần iqua itừng inăm, ichiếm itỷ ilệ icao itrong ilực ilượng ilao iđộng itoàn ihuyện,
ikhoảng i70.000 ingười. iTrung ibình ihàng inăm, ihuyện icó ikhoảng i11.000 ingười
itham igia ivào ilực ilượng ilao iđộng, itính iđến inăm i2019, iTNNT ichiếm i23,30%
idân isố ihuyện. iTỷ ilệ iTNNT itrong icơ icấu ilao iđộng ihuyện icao, ilà ilực ilượng ilao
iđộng itrẻ itiềm inăng itrong itương ilai
Tính iđến inăm i2019, itổng isố iTNNT icó imặt itại iđịa iphương ilà i23.213
ingười, ikhoảng i33,16 i%, igiảm idần itheo ithời igian. iKhông itính itrường ihợp
iTNNT iđi ihọc ikhông iở iđịa iphương ithì isố iTNNT iđi ilàm iăn ixa ilà ikhoảng i35%
iNhư ivậy, inhu icầu ivề iviệc ilàmcủa iTNNT ilà icao, ituy inhiên icác icơ ihội iviệc
ilàm icũng inhư isự ihấp idẫn iđể ikhởi inghiệp iở iđịa iphương ichưa icao inên imột ibộ
iphận ithanh iniên iquyết itâm ibám itrụ ilại icác ithành iphố isau ikhi ihọc ixong, imột
ibộ iphận idi ichuyển ilên icác ithành iphố, iđịa iphương ikhác itìm ikiếm iviệc ilàm
itập itrung iđẩy imạnh iphát itriển igiáo idục, itỷ ilệ ihuy iđộng itrẻ itrong iđộ ituổi ivào
icác ibậc ihọc, icấp ihọc iđều ităng. iTrình iđộ ilao iđộng inông ithôn ihuyện iBa iVì
ingày icàng iđược inâng ilên. iTheo ithống ikê inăm i2018 icủa iPhòng iGiáo idục ivà
iĐào itạo ihuyện, itỷ ilệ iTNNT ihọc ihết itrung ihọc icơ isở ilà i91%. iHàng inăm, itỷ ilệ
iđỗ ivào icác itrường icao iđẳng, iđại ihọc icủa icác itrường iphổ ithông itrung ihọc
ihuyện iBa iVì ilà i65%. iKhoảng i10% iTNNT isau ikhi itốt inghiệp iTHCS itham igia
ihọc inghề
Tỷ ilệ iTNNT iđược iđào itạo ităng inhanh iqua icác inăm. iNhìn ichung, itrong
i4 inăm i2016 i- i2019, iTNNT ichưa iqua iđào itạo ichiếm itỷ ilệ icao ivà icó ixu ihướng
igiảm inhanh, inăm i2016 ichiếm i30,02% iđến inăm i2019 igiảm ixuống i10,5%,
iTNNT itheo ihọc icác itrường iđại ihọc, icao iđẳng ingày icàng ităng, itừ i22,26% ivào
inăm i2016 iđến inăm i2019 ilà i32,41% ivà ixu ihướng ităng inhanh iqua itừng inăm
iTỷ ilệ iTNNT itham igia ihọc inghề icòn ithấp ihơn iso ivới itỷ ilệ iTNNT ihọc iđại ihọc,
Trang 39icao iđẳng, ităng iqua itừng inăm ivà iđang icó ixu ihướng ităng ichậm ilại
Với itâm ilý ithích itheo ihọc iđại ihọc, icao iđẳng ihơn ihọc inghề ihoặc ihọc icác
ingành inghề iđang ithịnh ihành inên isố ithanh iniên iđi ihọc icác itrường iđại ihọc, icao
iđẳng ilà ikhá icao, ituy inhiên ikhông iphù ihợp ivới icơ icấu ingành inghề ivà iyêu icầu
isản ixuất icủa ihuyện. iDo ivậy, imột ibộ iphận ikhông inhỏ ilao iđộng iđã iqua iđào itạo
ikhông itìm iđược icơ ihội iviệc ilàm iở iquê ihương ihoặc ichuyển isang ilàm itrái
ingành, itrái inghề. iĐiều inày ihạn ichế itốc iđộ iCNH, iHĐH icủa ihuyện, iđồng ithời
ihạn ichế icơ ihội itìm ikiếm ivà inâng icao ichất ilượng iviệc ilàmcủa iTNNT
Tỷ ilệ iTNNT itham igia ihọc inghề isơ icấp ingày icàng inhiều, icao ihơn igần
igấp iđôi iso ivới itỷ ilệ iTNNT itheo ihọc icác ilớp icao iđẳng, itrung icấp inghề ido itừ
inăm i2009 iThủ itướng iChính iphủ iphê iduyệt iĐề ián i1956 i“ iĐào itạo inghề icho
ilao iđộng inông ithôn”, ithời igian itheo ihọc itừ i2 i- i3 itháng, iphù ihợp ivới ithời igian
inông inhàn, isau iđào itạo icơ ihội itìm ikiếm iviệc ilàm ităng icao inên inhiều iTNNT
iđã itích icực itham igia ihọc inghề
Ngoài ira, imột ibộ iphận iTNNT iđược iđào itạo inghề itại icác icơ isở idoanh
inghiệp, iước itính i1.000 iTNNT imỗi inăm. iNhưng inhìn ichung iTNNT ihuyện iBa
iVì ivẫn ilà ilao iđộng iphổ ithông, itính iđến inăm i2018 icó i60,52% iTNNT ichưa
iđược iđào itạo ichuyên imôn ikỹ ithuật. iDo ichủ iyếu ilao iđộng ithuộc ilĩnh ivực inông
inghiệp inên ihọ ilàm iviệc itheo isự ichỉ idạy, ikinh inghiệm icủa ingười iđi itrước ihoặc
ilàm inhững icông iviệc ikhông iđòi ihỏi inhiều ikĩ inăng ichuyên imôn inhư: ithợ ixây,
iphụ ihồ, igiúp iviệc, idịch ivụ irửa ixe, ilàm iviệc itrả icông itheo ingày…
ikê inăm i2018 itỷ ilệ ithất inghiệp icủa iTNNT icó ixu ihướng igiảm, itừ inăm i2016
iđến inăm i2018 igiảm itừ i29,14% ixuống i22,6%. iTrung ibình ihàng inăm iBa iVì icó
ikhoảng i77% iTNNT icó iviệc ilàm, itrong iđó i50% ilà icó iviệc ilàm iổn iđịnh. iXuất
ihiện itình itrạng itrên ilà ido iTNNT ihuyện iBa iVì ichủ iyếu ivẫn itham igia isản ixuất
inông inghiệp. iHết imùa ivụ, iTNNT ithiếu iviệc ilàm, imột ibộ iphận iđi ilàm ithuê,
imột ibộ iphận iđến ithành iphố itìm iviệc. iLực ilượng inày iđang ităng ilên ihàng inăm