Từ khi chưa có hướng đổi mới phương pháp dạy học, thì tất cả các môn học khác cũng như bộ môn thể dục thường dạy theo lối cũ, giờ học đơn điệu, tẻ nhạt, giáo viên thiếu nhiệt tình, chưa
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC THÀNH PHỐ KON TUM TRƯỜNG THCS NGUYỄN SINH SẮC
-
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT VÀI BIỆN PHÁP ĐƯA TRÒ CHƠI DÂN GIAN VÀO MÔN NHẢY XA
NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CHO HỌC SINH LỚP 9
Lĩnh vực: Giáo dục thể chất
Tác giả:: Trương Đăng Kiên
Giáo viên: Thể dục
Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Sinh sắc
Trang 3I PHẦN MỞ ĐẦU 1/ Lí do chọn đề tài.
Mục tiêu của hệ thống giáo dục nước ta hiện nay là hướng tới sự phát triển toàn diện về: Đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và lao động Hoạt động thê chất trong trường học là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới các hoạt động giáo dục khác Với mục tiêu là trang bị kiến thức về thể thao, phát triển thể chất, nền tảng thể lực cho hoc sinh Ngoài ra còn nhằm phát hiện và bồi dưỡng các tài năng về thể thao Chính vì thế Hồ Chủ Tịch ra lời kêu gọi tập thể dục Trong thư, lần đầu tiên Người
chỉ cho nhân dân ta thấy rằng “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống
mới việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công” Và Người cũng đã chỉ rõ muốn
có sức khỏe thì “Nên tập thể dục” và coi đó là “Bổn phận của mỗi người dân yêu
nước”.
Từ đó ta thấy rằng sức khỏe là vốn quý của mỗi con người Tuổi trẻ học đường lớn lên trong học tập và trưởng thành không thể thiếu sức khỏe Để tuổi trẻ học đường luôn được rèn luyện nhằm có một thể chất cường tráng, dẻo dai, tinh thần sảng khoái, lạc quan hài hòa toàn diện đáp ứng sự phát triển của xã hội hiện nay thì công tác giáo dục Thể chất học đường có ý nghĩa hết sức quan trọng
Từ khi chưa có hướng đổi mới phương pháp dạy học, thì tất cả các môn học khác cũng như bộ môn thể dục thường dạy theo lối cũ, giờ học đơn điệu, tẻ nhạt, giáo viên thiếu nhiệt tình, chưa năng động, dụng cụ tập luyện thiếu, học sinh vận động quá ít, chưa tích cực năng động, chơi nhiều nên chưa đạt yêu cầu lượng vận động cần thiết đối với lứa tuổi học sinh, thành tích thấp Điều này đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cơ thể học sinh, chưa thúc đẩy sự phát triển toàn diện ở các em, kết quả đạt được còn thấp, nó thể hiện rõ qua việc đánh giá kểt quả học tập
ở cuối học kì, cuối năm học Và đặc biệt là qua các kì hội khỏe phù đổng thành tích nhiều môn thể thao - điền kinh chưa cao
Đất nước ta đang trong thời kì phát triển để dần hội nhập với cộng đồng Quốc tế Bên cạnh đó sự phát triển nhanh, mạnh với tốc độ mang tính bùng nổ của khoa học công nghệ, đòi hỏi con người không ngừng học hỏi để kịp thời đáp ứng với sự phát triển của thời đại Từ thực tiễn đặt ra đòi hỏi công tác giáo dục thể chất trong trường học phải luôn đổi mới cách dạy và học theo hướng tích cực, chủ động sáng tạo nhằm tiết kiệm thời gian, giảm tải những nội dung không cần thiết, tạo sự chủ động tích cực học tập từ phía học sinh Trong đó mỗi một môn học nó có tác dụng tích cực riêng đến sự phát triển của con người
Ví dụ: Chạy ngắn phát triển tố chất sức nhanh tốc độ, chạy bền phát triển khả năng chịu đựng, khắc phục khó khăn trong khi chạy, đẩy tạ phát triển sức mạnh
Vì vậy để giảng dạy tốt tất cả các môn học thì đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức cần thiết để giảng dạy cho học sinh, nó không chỉ nâng cao chất lượng
Trang 4đại trà mà nó còn phải nâng cao thành tích của tất cả các môn nói chung Trong phạm vi kinh nghiệm có thể tôi chỉ đề cập đến một nội dung nhỏ đó là “Đưa trò chơi dân gian vào tiết học nhằm gây hứng thú và nâng cao thành tích môn nhảy xa cho học sinh trường THCS Nguyễn Sinh Sắc
2/ Đối tượng nghiên cứu: Phát huy thành tích của kĩ thuật nhảy cao học
sinh lớp 9 trường THCS
3/ Đối tượng khảo sát thực nghiệm: Học sinh khối 9 năm học 2017-2018 4/ Phương pháp nghiên cứu: So sánh quá trình thực hiện trước, sau, đối
chiếu thống kê
5/ Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
+ Phạm vi nghiên cứu: So sánh liên hệ trong quá trình tập luyện môn nhảy cao của học sinh lớp 9
+ Kế hoạch nghiên cứu: Từ tháng 01/2018; thời gian xây dựng đề cương tháng 12/2017, thời gian viết tháng 02 năm 2018, thời gian hoàn thành ngày 24 tháng 03 năm 2018
II NỘI DUNG 1/ Thực trạng của vấn đề
1.1/ Cơ sở lí luận:
- Sự phối hợp hoạt động trong các môn nhảy xa rất đa dạng, phức tạp, tính chất hoạt động của môn nhảy xa là dùng sức mạnh bột phát trong khoảng thời gian ngắn Hơn nữa, cơ sở để nâng cao thành tích và hoàn thiện kĩ thuật, thể lực của người tập nhảy xa phải dựa trên cơ sở tập luyện chạy và các môn thể thao khác Trong nhảy xa biến đổi sinh lý trên cơ thể cũng tương tự như môn chạy cự li ngắn Thông qua tập luyện nhảy xa tính linh hoạt của các quá trình thần kinh tăng lên rõ rệt, các cơ chủ yếu tham gia hoạt động có biểu hiện sức mạnh và tốc độ co duỗi lớn
- Để học sinh có thành tích tốt trong học tập thì người giáo viên giảng dạy trong một tiết học, một nội dung môn học phải thể hiện được ba mục đích cho người tập đó là thành thục về kĩ năng động tác, đảm bảo khối lượng vận động trong tiết học và nâng cao được thành tích vận động
- Muốn đạt được mục đích như đã nêu trên thì đòi hỏi người giáo viên phải biết tổ chức giảng dạy để học sinh nắm được kĩ thuật động tác, tổ chức tập luyện nghỉ ngơi tích cực, tăng cường khối lượng vận động hợp lí để thúc đẩy các em say
mê tập luyện Đối với học sinh phổ thông các em đang trong thời kì phát triển của
cơ thể, đòi hỏi phải vận động nhiều Vì vậy việc tập luyện thường xuyên, đều đặn hợp lí, tích cực, khoa học ở lứa tuổi này dễ đem lại thành tích cao
1.2/ Cơ sở thực tiễn:
a) Chuẩn bị tốt về sân bãi, dụng cụ
Trang 5- Ngoài những dụng cụ cần thiết cho nội dung bài học chính thì giáo viên cần chuẩn bị thêm một số dụng cụ học tập khác phong phú và đa dạng mới thu hút được học sinh học tập, giảm thiểu thời gian chơi của học sinh
Ví dụ: Khi tập luyện nhảy xa giáo viên cần chuẩn bị hố nhảy, ván giậm thì cần chuẩn bị thêm dụng cụ của môn học lồng ghép như bóng, cầu đá, cầu lông, dây nhảy
b) Chuẩn bị tốt về giáo án giảng dạy
- Để giảng một giờ dạy đạt hiệu quả thì người giáo viên cần phụ thuộc vào bài soạn, phải đầu tư suy nghĩ chuẩn bị tốt cho bài soạn theo hướng tích cực, chủ động phải thể hiện rõ nội dung bài học, lượng vận động, thời gian từng nội dung, lồng ghép những nội dung gì vào bài học cho hợp lí, đưa trò chơi nào, bài tập bổ trợ nào để tăng thể lực, nâng cao thành tích
c) Chuẩn bị tốt cho bài dạy
- Đảm bảo giảng dạy đủ nội dung của phân phối chương trình trong một tiết dạy
- Bố trí hợp lí từng nội dung trong bài học sao cho phù hợp với lượng vận động của học sinh theo nguyên tắc tăng tiến, tuần tự
Ví dụ: Khi học nội dung nhảy xa cần lồng ghép nội dung tự chọn như đá cầu, cầu lông nhảy dây, học nội dung chính rồi đến học bổ trợ thể lực sau…
- Tăng lượng vận động phù hợp, số lần lặp lại nhiều lần, giáo viên năng động tích cực chủ động hướng dẫn học sinh tập luyện, sửa sai, sử dụng các hình thức trò chơi thi đấu để giờ học không đơn điệu, tẻ nhạt, tạo được sự ganh đua trong học tập
d) Thực hiện đánh giá kiểm tra thường xuyên
- Việc kiểm tra đánh giá thường xuyên giúp học sinh phấn đấu tập luyện, cũng thông qua đó giáo viên nắm được và điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng học sinh, lựa chọn những học sinh có thành tích tốt để bồi dưỡng
Ví dụ: Trong quá trình giảng dạy nhảy xa giáo viên có thể kiểm tra những nội dung như sau:
+ Kiểm tra bật xa tại chỗ
+ Kiểm tra kỉ thuật từng giai đoạn
+ Kiểm tra kĩ thuật từng kiểu nhảy
e) Hướng dẫn học sinh tập luyện ngoài giờ, bài tập về nhà và các hoạt động thi đấu nhằm khích lệ động viên
- Mỗi tuần học sinh chỉ được học 90 phút Với thời gian đó cho dù giáo viên sử dụng phương pháp tích cực thì cũng chưa thúc đẩy thành tích của học sinh nâng lên rõ rệt nên người giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh tập luyện ngoại
Trang 6khóa, bài tập ngoại khóa có thể sử dụng những bài tập đã học ở trường hoặc những bài tập khác để tập luyện
- Đối với lứa tuổi học sinh việc thi đấu là hết sức cần thiết Thông qua thi đấu học sinh biết được kết quả học tập của mình để nỗ lực hơn trong học tập, tự tin trong cuộc sống, làm quen với tính thực dụng, thực tế Giáo viên có thể sử dụng hình thức thi đấu vào cuối giờ học, cuối một nội dung học để thông qua đó đánh giá kết quả học tập của học sinh, phải luôn đôn đốc học sinh tập luyện trong và ngoài giờ, luôn động viên khích lệ kịp thời để các em tự tin phấn đấu đạt thành tích cao
1.3/ Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
Thông qua cơ sở lí luận, những điều kiện cần thiết trong giảng dạy áp dụng vào thực tiễn để nâng cao thành tích môn nhảy xa
a) Mục đích – yêu cầu:
- Nhằm mục đích phát triển thể lực toàn diện cho học sinh, đặc biệt là phát triển sức mạnh của chân
- Phát hiện những học sinh có thành tích tốt để bồi dưỡng thi đấu
- Yêu cầu học sinh tích cực tập luyện, nắm vững kiến thức bài học, lắng nghe, quan sát giáo viên làm mẫu
b) Biện pháp giảng dạy
- Giáo viên phân tích, giảng giải kết hợp làm mẫu động tác, dùng tranh ảnh, hình
vẽ để minh họa, mô phỏng động tác
- Phân nhóm quay vòng, lặp lại, sử dụng trò chơi – thi đấu
- Lồng ghép các nội dung tự chọn
- Sử dụng cán sự lớp để đôn đốc, hướng dẫn luyện tập
c) Chuẩn bị của giáo viên
- Sân tập, hố nhảy đủ cát xốp, ván giậm nhảy, cờ hiệu, thước dây, cầu đá, dây nhảy, bóng đá, bóng chuyền…
Tuần 1: Nêu mục đích - yêu cầu - nội dung
phần học nhảy xa
- Xây dựng cho học sinh khái niệm về
kiểu nhảy xa ưỡn thân với các kiểu nhảy
khác, thành tích đạt được
- Tìm hiểu năng lực nhảy xa tự nhiên
của học sinh bằng cách cho nhảy tự do
Thông qua đó giúp học sinh xác định được
chân giậm nhảy
- Tập một số bài tập bổ trợ và trò chơi
phát triển thể lực chung
Trang 7- Luyện tập đi bước nhỏ, nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy lăng sau, chạy
tăng tốc độ trên đoạn đường thẳng 30- 40m, bật nhảy cóc 20m, bật nhảy với vật
chuẩn, trò chơi cướp cờ, lò cò tiếp sức
Tuần 2: Xây dựng khái niệm nhảy xa kiểu
"Ưỡn thân"
- Làm mẫu phân tích kĩ thuật, xem trang ảnh minh họa động tác, kĩ thuật
- Tập đo đà xác định điểm giậm nhảy, chân giậm bằng cách (Chạy nhanh từ
ván giậm nhảy về vạch xuất phát, đo bằng bước chân )
- Tại chỗ kết hợp đi thường, chạy 3 - 5 bước thực hiện mô phỏng động tác
trên không (Ngoài hố nhảy)
- Phối hợp chạy đà 3 - 5 bước - giậm
nhảy - bước bộ trên không
(Có ván và không có ván thể dục hỗ trợ)
Tuần 3: Hoàn chỉnh chạy đà, giậm nhảy và
thực hiện ôn như nội dung tuần 2
- Chạy tăng tốc độ 30 – 40m từ 3 - 5
lần trên đường thẳng
- Chạy đà hoàn chỉnh phối hợp giậm
nhảy - bước bộ trên không với những dụng
cụ hỗ trợ như ván tập thể dục, vòng tròn 7
sắc, bóng chuyền làm vật tiếp sức (Chú ý
nhịp điệu 4 bước cuối cùng)
- Tập một số bài tập bổ trợ nhảy xa:
Trò chơi:
“Bật cóc vào vòng tròn chuyển vật tiếp sức”
Tuần 4: Dạy kĩ thuật giai đoạn trên
không và tiếp đất
- Tại chỗ kết hợp với đi, chạy mô
phỏng phối hợp động tác nhảy xa ưỡn thân
- Đứng trên độ cao 40 – 50cm mô phỏng động
tác trên không và rơi xuống đất
- Phối hợp với chạy đà từ cự li ngắn đến hoàn
chỉnh thực hiện động tác ưỡn thân, có thể lúc đầu sử
dụng dụng cụ hỗ trợ cho động tác
Tuần 5: Củng cố và hoàn thiện kĩ thuật các giai đoạn,
nâng cao thành tích
- Tiếp tục chạy đà - giậm nhảy – trên không –
tiếp đất hoàn thiện kĩ thuật ở mức độ vừa phải
(Trò chơi: “Bật cóc chuyển vật tiếp sức”)
Trò chơi: “bịt mắt, cột chân cướp cờ”)
Trang 8- Học sinh thực hiện hoàn thiện các giai đoạn ở hình bên là giai đoạn tiếp đất
- Sửa chữa các sai sót mà học sinh mắc phải (nếu
sai sót ít thì sửa cá nhân, nếu sai nhiều thì sửa tập trung
và có thể làm mẫu lại kĩ thuật, hướng dẫn lại)
- Phối hợp chạy hoàn chỉnh 4 giai đoạn kĩ thuật, nâng cao thành tích
- Giới thiệu một số điều luật thi đấu
- Tiến hành kiểm tra thử bằng hình thức thi đấu giữa các tổ, nhóm Bồi dưỡng trạng thái kiểm tra thi đấu
Tuần 6: Kiểm tra và tổ chức thi đấu.
- Phổ biến mục đích, yêu cầu của kiểm tra, thi đấu
- Tiến hành tổ chức kiểm tra, thi đấu
- Tổng kết và đánh giá kết quả học tập
Trên đây tôi chỉ giới thiệu phương pháp giảng dạy đối với nội dung của môn nhảy xa ưỡn thân trong từng tuần Trong tuần có từng tiết cụ thể và kết hợp học lồng ghép với những nội dung đá cầu, chạy bền theo phân phối chương trình Do vậy trong từng tiết dạy giáo viên cần phải sắp xếp từng nội dung cho hợp lí theo những nguyên tắc chung, đảm bảo lượng vận động sao cho tiết dạy đạt hiệu quả cao nhất
1.4/ Kết quả đạt được sau khi vận dụng.
a) Thành tích tuần đầu tiên khi chưa giảng dạy kĩ thuật
Nhận xét: Khi chưa học kĩ thuật để
các em nhảy tự do thì thành tích thấp, chủ
yếu sai sót ở các em là:
- Chưa xác định được cách chạy đà
- Giậm nhảy không đúng vào ván
giậm nhả
- Không tận dụng được quỹ đạo bay
của cơ thể ở giai đoạn trên không
b) Từ tuần thứ 1-2: (Kết hợp giảng dạy theo
hướng tích cực, phân nhóm tập luyện, học
lồng ghép).
Tổ 1:
- Học bổ trở kĩ thuật nhảy cao (Chạy bước nhỏ, nâng cao đùi, chạy đá
Tổ 2:
(Xác định chân giậm) (Giai đoạn tiếp đất)
Trang 9- Tập xác định đà, xác định chân giậm (Nhảy vào hố nhảy)
- Tập tại chỗ kết hợp đi thường, chạy 3-5 bước thực hiện mô phỏng động tác bước bộ trên không
- Kết hợp chạy 3-5 bước giậm nhảy thực hiện bước bộ trên không
Tổ 3:
- Học bổ trợ thể lực, nội dung lồng ghép (Đá cầu, nhảy dây )
(Nhảy dây) (Đá cầu)
Nhận xét:
- Sau tuần học thứ 1-2 kết quả đã có sự thay đổi, về thể lực của học sinh được nâng cao, học sinh đã hình thành được kĩ thuật nhảy xa, nhưng thành tích chưa cao, thậm chí một số học sinh thành tích còn giảm vì đang trong giai đoạn chuyển giao giữa nhảy tự do với nhảy có kĩ thuật
- Sử dung phân nhóm tập luyện, học lồng ghép đã thu hút học sinh tập luyện, giảm thời gian nghỉ của học sinh nên lượng vận động được tăng lên rõ rệt
c) Từ tuần thứ 3- 4:
Tổ1:
- Học kĩ thuật chạy đà - giậm nhảy – trên không
Trang 10- Chạy đà hoàn chỉnh phối hợp giậm nhảy bước bộ trên không
Tổ 2:
- Học đứng trên độ cao 40 – 50cm mô phỏng động tác trên không và rơi xuống đất
- Học hoàn thiện 4 giai đoạn kĩ thuật ở mức độ thấp (kết hợp với dụng cụ
hỗ trợ)
Tổ 3:
- Tập một số bài tập bổ trợ thể lực, học nội dung lồng ghép
Nhận xét: Trong tuần học thứ 3- 4 đa số học sinh đã nắm được kĩ thuật và hình thành dần toàn bộ kĩ thuật động tác Một số học sinh đã hoàn thành tương đối tốt kĩ thuật Điều đó cho thấy rằng phương pháp giảng dạy và học tập tích cực đã tác động tích cực đến kết quả họa tập của học sinh
d) Tuần học thứ 5 - 6
Tổ 1:
- Tập hoàn thiện 4 giai đoạn kĩ thuật, nâng cao dần thành tích
- Sửa chữa sai sót còn mắc phải trong quá trình luyện tập
Tổ 2:
- Học một số bài tập phát triển thể lực,
nội dung lồng ghép, trò chơi thể lực, thư
giãn bằng trò chơi: “Mưa rơi”
Tổ 3:
- Giới thiệu một số điều luật thi đấu môn
nhảy xa
- Tổ chức kiểm tra, thi đấu giữa các tổ
nhóm
Nhận xét: Sau tuần học thứ 5 - 6 đa số học
sinh đã hoàn thiện được kĩ thuật, thành tích
đã đựơc nâng lên rõ rệt, một số học sinh đã
có thành tích cao
Kết quả kiểm tra sau 6 tuần học:
chiếm tỉ lệ 99%
+ Nữ từ 3m00 trở lên chiếm
tỉ lệ 99%
- Loại CĐ: Chiếm tỉ lệ 0,1%
1.5/ Kết quả của sáng kiến kinh nghiệm:
- Sáng kiến kinh nghiệm này áp dụng cho học sinh lớp 9a,b,c,d,e, khối 9,
trường THCS Nguyễn Sinh Sắc
(Trò chơi: “Mưa rơi”)
