SKKN Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo lớn dân tộc thiểu số qua việc làm quen với tác phẩm văn học

1.6 Giới hạn về không gian của phạm vi nghiên cứu 62.2.3 Thực trạng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mấu giáo lớn dân tộc thiểu số làm quen với tác phẩm văn học 8 -10 2.2.3 Một số biện pháp p

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO SÔNG LÔ TRƯỜNG MẦM NON QUANG YÊN

Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Mẫu giáo lớn dân tộc thiểu số qua việc

làm quen với tác phẩm văn học

Môn: Phát triển ngôn ngữ

Tổ: 5 – 6 tuổi

Mã: 04

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Thuận

Điện thoại: 0963003635; Email: quanganh16051986@gmail.com

Quang Yên, ngày 25 tháng 05 năm 2013

1.6 Giới hạn về không gian của phạm vi nghiên cứu 6

2.2.3 Thực trạng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mấu giáo lớn dân tộc

thiểu số làm quen với tác phẩm văn học

8 -10

2.2.3 Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo lớn

dân tộc thiểu số làm quen với tác phẩm văn học

11 - 23

2.3.1 Biện pháp1: Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao trình độ nhận

thức cho bản thân.

11-12

2.3.2 Biện pháp 2: Linh hoạt, sáng tạo trong hoạt động có chủ đích 12 - 14

2.3.3 Biện pháp 3: Khảo sát kỹ năng quan sát, nghe, nói, đọc của

trẻ.

14 - 16

2.3.4 Biện pháp 4: Tạo môi trường ngôn ngữ phong phú, đa dạng 16 - 18

2.3.5 Biện pháp 5: Tích hợp qua các hoạt động khác 18 - 21

2.3.6 Biện pháp 6: Giáo dục cá nhân trẻ dân tộc tạo niềm tin cho

trẻ khi học Tiếng Việt.

21 - 22

2.3.7 Biện pháp7: Ứng dụng công nghệ thông tin 22

2.3.8 Biện pháp 8: Công tác phối hợp, tuyên truyền với phụ huynh 22 - 23

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Lý do chọn đề tài

Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp hữu hiệu nhất giúp con người biểu đạtđược những mong muốn, sở thích, tình cảm, cảm xúc… của mình Một đứa trẻbắt đầu phát triển ngôn ngữ thậm chí trước khi có trẻ dùng từ ngữ như khóc haykhi muốn đòi một gì đó khi còn nhỏ Việc chậm phát triển kỹ năng ngôn ngữ cóthể ảnh hưởng không tốt đến trẻ cũng như thiếu hụt khả năng truyền tải thông tinsau này Vì vậy phát triển ngôn ngữ rất quan trọng đối với trẻ nhỏ trong việc traođổi thông tin chính xác với bạn bè, với người khác theo cách có ý nghĩa nhất đặcbiệt là đối với trẻ dân tộc thiểu số việc phát triển ngôn ngữ sẽ giúp trẻ dễ hòanhập trong giao tiếp và thu nhận thông tin kiến thức Có nhiều cách biểu đạtngôn ngữ nhưng thông qua tác phẩm văn học thì việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ

sẽ là con đường ngắn nhất và nhanh nhất bởi lẽ:

“Tác phẩm văn học - nhựa sống tâm hồn trẻ thơ’’ Văn học là nghệ thuậtngôn từ, là hình thức nghệ thuật sử dụng ngôn từ làm chất liệu để chiếm lĩnh táihiện thế giới Qua những tác phẩm văn học thế giới tràn đầy âm thanh màu sắc,hình khối ngôn ngữ đã dần được hiện lên trong trí tưởng tượng về cuộc sống gầngũi quen thuộc của trẻ Ngôn ngữ chính là phương tiện quan trọng để phát triểntrí tuệ giúp cho việc tiếp thu kiến thức học tập tốt ở tiểu học và các cấp học saunày Đó là nền tảng để hiểu về thế giới văn học và tiếp nhận nhiều tri thức mới.

Vì vậy cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là một trong những nội dung quantrọng cho trẻ Mẫu giáo Đối với trẻ Mẫu giáo khi làm quen với tác phẩm văn học(qua sự truyền thụ của giáo viên) giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, ngôn ngữ,phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội, rèn luyện được khả năng chú ý, tái tạo vàđặc biệt phát triển khả năng tưởng tượng sáng tạo Ngoài ra việc cho trẻ làmquen với tác phẩm văn học còn phát triển tư duy trực quan hành động và đặc biệtphát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ Khi trẻ làm quen với tác phẩm văn học tạonền tảng để giúp trẻ thể hiện sự tự tin thể hiện tình cảm, cảm xúc của mình trước

sự vật, hiện tượng xung quanh và diễn đạt rõ ràng, giao tiếp có văn hóa trongcuộc sống hằng ngày Qua đó trẻ phát triển một cách toàn diện hơn cả về tâm lý

và sinh lý

Tiếng Việt với tư cách là ngôn ngữ quốc gia, là ngôn ngữ chính thức dùngtrong nhà trường, việc chuẩn bị cho trẻ vào học lớp Một ở trường phổ thông làmột trong những mục tiêu giáo dục toàn diện của giáo dục mầm non Trong đóviệc chuẩn bị ngôn ngữ tiếng Việt là vấn đề vô cùng quan trọng, bởi vì ngôn ngữ

có chức năng làm công cụ tư duy, công cụ biểu đạt tư tưởng, tình cảm và làphương tiện giao tiếp của các thành viên trong xã hội

Trong thực tế cho thấy phần lớn trẻ em dân tộc thiểu số trước khi tớitrường lớp mầm non đều sống trong môi trường tiếng mẹ đẻ, ít có môi trườnggiao tiếp tiếng Việt, đến trường trẻ vẫn thích giao tiếp với nhau bằng tiếng mẹ

đẻ, thậm trí trong hoạt động vui chơi, học tập hàng ngày, do đó trẻ dân tộc thiểu

số vẫn còn nhút nhát chưa mạnh dạn tự tin trong khi giao tiếp với bạn bè ngườikinh Vì vậy tôi gặp rất nhiều khó khăn trong khi tổ chức cho trẻ làm quen vớitác phẩm văn học

Hướng dẫn giáo viên chuẩn bị tiếng việt cho trẻ mẫu giáo vùng dân tộcthiểu số đã được sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo thực hiện trong nhiều năm qua

đã chỉ rõ tầm quan trọng của ngôn ngữ tiếng việt cho trẻ Với đặc điểm ở lớpmẫu giáo 5 tuổi việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất là cho trẻ làm quen vớitác phẩm văn học Trên cơ sở chỉ đạo, triển khai, quan tâm giúp đỡ của PhòngGiáo dục huyện Sông Lô và sự hướng dẫn trực tiếp của Ban giám hiệu nhàtrường Qua thực tiễn đặc điểm tình hình lớp 5 tuổi A4 do tôi phụ trách, có51,4% là trẻ dân tộc thiểu số khả năng giao tiếp, của trẻ dân tộc còn nhiều bấtcập.Cùng với sự tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp, tôi đã tích lũy đúc

rút được một số kiến thức và đã bắt tay vào nghiên cứu đề tài: “Một số biện

pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo lớn dân tộc thiểu số qua việc làm

quen với tác phẩm văn học” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình với mục đích

đem đến cho trẻ dân tộc những giờ làm quen với tác phẩm văn học thật hấp dẫn

và thú vị, nhằm nâng cao khả năng giao tiếp tốt nhất, có vốn từ, kỹ năng nói, khảnăng hiểu và diễn đạt, đặc biệt sẽ gây được ấn tượng mạnh, ghi nhớ có chủ đíchcủa trẻ để trẻ phát huy được tính tái tạo, tính tưởng tưởng sáng tạo theo logickhoa học Và đây cũng là tiêu chí mà tôi đưa ra cho bản thân để tự khắc phục vàhướng tới thực hiện có hiệu quả

1.2 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo lớn dântộc thiểu số qua việc làm quen với tác phẩm văn học nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục Mầm non, hòa nhập trẻ dân tộc

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Một số vấn đề khi cho trẻ dân tộc làm quen với tác phẩm văn học trongtrường Mầm non

Thực trạng phát triển ngôn ngữ khi cho trẻ Mẫu giáo lớn, trẻ dân tộc làmquen với tác phẩm văn học trong trường Mầm non Quang Yên

Nghiên cứu để tìm ra nhiều biện pháp khác nhau phù hợp với từng chủ đề

để dạy trẻ, giúp trẻ hứng thú trong tiết học nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻMẫu giáo lớn và trẻ dân tộc khi làm quen với tác phẩm văn học

Đề xuất những biện pháp chỉ đạo và dạy học môn làm quen với tác phẩmvăn học cho trẻ Mẫu giáo, trẻ dân tộc thiểu số học tiếng Việt ở trường Mầm nonQuang Yên

1.4 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu 37 trẻ Mẫu giáo lớn lớp 5 tuổi A4 (trong đó có 19 trẻ em làdân tộc tiểu số) Trường mầm non Quang Yên- Sông Lô- Vĩnh phúc

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo dân tộc thiểu số qua việc làm quenvới tác phẩm văn học

1.5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

Phương pháp nghiên cứu (phân tích, tổng hợp tài liệu Internet, tập san, sáchbáo có liên quan đến đề tài)

Phương pháp điều tra giáo dục

Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp so sánh, phân tích tổng hợp

Phương pháp thực hành, thực nghiệm sư phạm

Phương pháp sử dụng công nghệ thông tin

Phương pháp kiểm tra đánh giá

Phương pháp thực hành nghệ thuật.

1.6 Giới hạn về không gian của phạm vi nghiên cứu

Đề tài này chỉ tập trung tìm ra một số biện pháp nhằm nâng cao chấtlượng cho trẻ mẫu giáo dân tộc thiểu số tại lớp 5 tuổi A4 trường Mầm nonQuang Yên - huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc.

1.7 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

Từ tháng 8/2012, tôi đã quan sát, trao đổi, theo dõi đánh giá và nắm bắtđược đặc điểm tình hình tâm, sinh lý của trẻ đặc biệt là về quá trình phát triểnngôn ngữ của trẻ dân tộc, tôi đã bắt tay vào công việc nghiên cứu tài liệu, họchỏi kiến thức qua đồng nghiệp và các phương tiện thông tin đại chúng, tiếp tụctheo dõi trẻ và tìm ra một số biện pháp mới để nâng cao chất lượng phát triểnngôn ngữ cho trẻ dân tộc thiểu số làm quen với tác phẩm văn học

Tháng 9/2013 áp dụng, triển khai các biện pháp nghiên cứu và thực hiệntại lớp 5 tuổi A4 trường Mầm non Quang Yên

Đến hết tháng 5/2013 ghi chép tổng hợp các số liệu, báo cáo kết quả sángkiến kinh nghiệm

PHẦN 2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận

Trong cuộc sống, chúng ta đều phải sử dụng ngôn ngữ để nhận thức thếgiới, giao tiếp với mọi người và tư duy Phát triển ngôn ngữ là phát triển các kỹnăng nghe, nói, đọc và viết Trẻ Mầm non bắt đầu học ngôn ngữ, mà chủ yếu làhình thành và phát triển kỹ năng nghe, nói, hiểu

Đối với trẻ Mầm non, ngôn ngữ không phải là một bộ “quy tắc và ngữ

pháp” mà ngôn ngữ là công cụ để trẻ biểu đạt ý nghĩa tình cảm, cảm xúc vàmong muốn của mình với người khác và qua đó người khác hiểu được trẻ Ngônngữ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát triển tư duy, hình thành vàphát triển nhân cách, là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập, vui chơi Ngôn ngữ có

vai trò rất quan trọng trong việc phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dụcthẩm mĩ và phát triển thể lực cho trẻ.

Song vị trí của phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mầm non tương đối đặc biệt vì

từ sự phát triển ngôn ngữ sẽ tham gia trực tiếp vào phát triển các lĩnh vực khác.Bởi ngôn ngữ là phương tiện giao lưu tình cảm, phương tiện để trẻ nhận thức,khám phá tự nhiên và xã hội

Trên những nét cơ bản đối với trẻ Mẫu giáo dân tộc thiểu số tiếng việt làngôn ngữ thứ hai Quá trình trẻ mẫu giáo dân tộc thiểu số được phát triển ngônngữ tiếng việt khác với quá trình học ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ ở một số đặc điểmnhư sau: Môi trường ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo dân tộc thiểu số chủ yếu là môitrường nhân tạo, bị thu hẹp cả về không gian lẫn thời gian Là ngôn ngứ thứ hainên chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ thứ nhất ở mức độ nhất định Sự khác biệt vềđiều kiện sống và chất lượng cuộc sống của dân tộc thiểu số có tác động nhấtđịnh đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo dân tộc thiểu số Sự khácbiệt về văn hóa giữa các dân tộc, trong đó có ngôn ngữ, ngôn ngữ dân tộc cócách phát âm, ngữ điệu, một số từ vựng làm cho trẻ khó khăn nhất định khitiếp thu ngôn ngữ tiếng việt

Trong quá trình cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học ở trường Mầmnon, tôi nhận thấy trẻ dân tộc thiểu số vẫn còn hạn chế trong khi giao tiếp, trẻvẫn còn nhút nhát chưa mạnh dạn, tự tin khi muốn trình bày ý kiến, mong muốncủa mình Một số trẻ còn nói ngọng, nói lắp, diễn đạt chưa mạch lạc rõ ràng, nóikhông đủ câu

Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo lớn dân tộc thiểu số là vô cùngcần thiết, để chuẩn bị chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào lớp 1 Từ những hạn chếtrên của trẻ tôi luôn suy nghĩ và trăn trở xem mình phải làm gì và làm như thếnào để nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ dân tộc trong trườngMầm non

2.2 Thực trạng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo lớn dân tộc thiểu số

qua việc làm quen với tác phẩm văn học

2.2.1 Đối với giáo viên

Chưa phát huy hết khả năng sáng tạo, linh hoạt trong tổ chức hoạt độngphát triển ngôn ngữ cho trẻ dân tộc, đôi khi còn dập khuôn, máy móc, chưa cókinh nghiệm khi xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Chưa khái thác hết khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ dân tộc, chưa chú

ý đến việc thể hiện tình cảm, cảm xúc của trẻ dân tộc trong các hoạt động hàngngày

Giáo viên có ít thời gian làm đồ chơi sáng tạo để phục vụ cho các hoạtđộng phát triển ngôn ngữ của trẻ dân tộc

Khả năng truyền thụ tác phẩm văn học của giáo viên không đồng đều, một

số giáo viên còn hạn chế khi trò chuyện, đàm thoại kích thích được sự phát triển

kỹ năng nghe, hiểu, nói của trẻ

2.2.2 Đối với trẻ

Nhận thức của trẻ không đồng đều.Khả năng sáng tạo của trẻ còn hạn chế

Số trẻ đông, một số trẻ còn quá hiếu động, một số trẻ nhút nhát nên việcrèn kỹ năng cá nhân ảnh hưởng đến việc tiếp thu kiến thức Số trẻ dân tộc thiểu

số chiếm tỷ lệ cao 19 trẻ chiếm 51,3% tổng số trẻ

Khả năng giao tiếp của trẻ còn nhiều hạn chế, vốn từ của trẻ chưa phongphú do bất đồng ngôn ngữ , quá trình trải nghiệm, tiếp xúc với môi trường bênngoài còn có những hạn chế nhất định

Sự khác biệt về văn hóa dân tộc, trong đó khía cạnh ngôn ngữ cũng ảnhhưởng tới việc học tiếng Việt của trẻ Mẫu giáo dân tộc thiểu số

Một số trẻ còn nói ngọng, phát âm không chuẩn nên ảnh hưởng tới sự tiếpthu kiến thức của trẻ

Tiếng Việt là ngôn ngữ thứ hai của trẻ dân tộc thiểu số nên chịu ảnhhưởng bởi ngôn ngữ thứ nhất ở mức độ nhất định, bởi ảnh hưởng sự giao thoangôn ngữ của tiếng mẹ đẻ và những điều kiện xã hội tác động vào việc học ngônngữ thứ hai Để phát triển ngôn ngữ khi cho trẻ Mẫu giáo dân tộc thiểu số quaviệc làm quen với tác phẩm văn học đòi hỏi giáo viên cần phải linh hoạt, năngđộng và sáng tạo trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ chức các hình thức,

sử dụng phương pháp linh hoạt, chủ động, sáng tạo phù hợp với đặc điểm củatrẻ, giúp trẻ hoạt động tích cực, hứng thú

2.2.3 Thực trạng phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo lớn dân tộc thiểu số làm quen với tác phẩm văn học.

Đầu năm học tôi nghiên cứu và tìm hiểu thấy được các cháu dân tộc thiểu

số ít được sự quan tâm, chăm sóc, khả năng phát triển ngôn ngữ, kỹ năng giaotiếp cho trẻ dân tộc (vốn từ, kỹ năng nói, khả năng hiểu và diễn đạt) còn nhiều hạnchế Tôi nhận thấy một số giáo viên trong trường chưa tư duy sáng tạo trong việclập kế hoạch giảng dạy lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên vẫn còn dạy trẻ theohướng thụ động đa phần vẫn là sự truyền đạt ở cô nên chưa phát huy được tínhtích cực ở trẻ trong quá trình tổ chức, hướng dẫn trẻ giáo viên thường hay mắcphải một số nhược điểm sau: Giáo viên còn nói nhiều không phát huy được tínhtích cực của trẻ khi tham gia các hoạt động, sử dụng các phương pháp phát triểnngôn ngữ cho trẻ dân tộc, nhất là khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học cònhạn chế, cô chưa tạo ra được tình huống, chưa thường xuyên đặt ra được câu hỏimang tính gợi mở, khuyến khích tư duy của trẻ, tạo cho trẻ có cơ hội được diễnđạt nhiều Hình thức tổ chức các hoạt động chưa linh hoạt, sáng tạo và cứngnhắc, dập khuôn, sử dụng nhiều từ địa phương Sử dụng đồ dùng trực quan cònlúng túng, chưa khoa học

Do đặc điểm tâm lý của trẻ dân tộc rất nhút nhát, thiếu tự tin trong giaotiếp, do môi trường giao tiếp của trẻ còn bó hẹp trong phạm vi gia đình, ngườithân, mà người thân của trẻ cũng là dân tộc thiểu số nên khi giao tiếp với nhauchủ yếu bằng tiếng dân tộc, do đó trẻ không có cơ hội được giao tiếp tiếng việt

thường xuyên, chủ yếu trẻ chỉ được giao tiếp với ngôn ngữ tiếng việt khi ởtrường Trẻ thường mắc một số lỗi như nói không hết câu, nói không gãy góc,nói chống không, diễn đạt không rõ ràng mạch lạc Bên cạnh đó khi cho trẻ làmquen với tác phẩm văn học trẻ rất ít giơ tay phát biểu, mà chủ yếu do cô dùngbiện pháp khuyến khích và gọi đích danh tên trẻ, lúc đó trẻ mới có phản ứng,nhưng câu trả lời của trẻ thường diễn ra không theo ý nghĩa của câu hỏi Từnhững thực trạng nêu trên để có phương pháp giáo dục phù hợp cho trẻ dân tộc làviệc làm thiết thực để giảm sự chênh lệch về ngôn ngữ giữa trẻ kinh với trẻ dântộc.

Văn học dành cho trẻ từ lâu đã trở thành dụng cụ hữu hiệu nhất giúp trẻphát triển ngôn ngữ đồng thời qua đó giúp trẻ phát triển về cả mặt nhận thức vàtình cảm xã hội cùng với kỹ năng giao tiếp Chính vì vậy trẻ nghe đọc tác phẩmvăn học (truyện, thơ, ca dao, tục ngữ…) sẽ giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ vànhiều vốn từ vựng, ngữ pháp phong phú và đặc biệt trẻ cần được cung cấp kiếnthức, kinh nghiệm giao tiếp hằng ngày với bạn bè, và hàng xóm xung quanh nơitrẻ sinh sống, từ những hoạt động mang ý nghĩa thông qua giao tiếp sẽ giúp trẻphát triển toàn diện hơn

Giáo án điện tử sẽ làm cho tiết học sinh động hơn, giúp trẻ hứng thú hơnkhi hoạt động nhưng xin các thầy cô (nhà giáo dục) lưu ý một điều đó là khôngnên lạm dụng công nghệ thông tin quá mức khi cho trẻ làm quen với tác phẩmvăn học vì khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua sự truyền thụcủa người kể (cô giáo) trẻ sẽ phát huy khả năng tư duy tưởng tưởng ra các hìnhảnh - nhân vật và mỗi trẻ sẽ có một hình ảnh khác nhau như vậy khi cho trẻ kểhoặc hình dung rồi miêu tả, vẽ lại hình ảnh… sẽ đa dạng, phong phú và sinhđộng Nhưng nếu khi cô miêu tả một nhân vật nào đó trong tác phẩm văn học mà

cô đưa hình ảnh qua máy tính lên thì tất cả các trẻ sẽ chỉ tập chung vào một hìnhảnh mẫu của cô và lúc này những hình ảnh trong đầu trẻ sẽ bị tan biến hết Nhưvậy sẽ làm cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách thụ động

Dựa vào đặc điểm tình hình lớp, đặc điểm tâm lý, nhận thức của trẻ kinhvới trẻ dân tộc thiểu số tôi đưa ra bảng khảo sát đánh giá so sánh giữa trẻ kinhvới trẻ dân tộc kết quả như sau

Đối với trẻ dân tộc Kinh: 18 trẻ

- Nghe hiểu nội dung tác phẩm

văn học

6/18=33,3% 8/18=44,5% 4/18=22,2%

- Nghe và làm theo từ 3 lời chỉ

dẫn liên tiếp trở lên

6/18=33,3% 7/18=38,9% 5/18=27,8%

- Mạch lạc, rõ ràng, nói đủ

câu, không nói lắp, nói ngọng

4/18=22,2% 9/18=50% 5/18=27,8%

- Tự tin khi giao tiếp, biết kể

Đối với trẻ dân tộc thiểu số: 19 trẻ

- Nghe hiểu nội dung tác

phẩm văn học

2/19=10,5% 4/19=21% 13/19=68,5%

- Nghe và làm theo từ 3 lời

chỉ dẫn liên tiếp trở lên

2.3 Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo dân tộc thiểu số qua làm quen với tác phẩm văn học.

2.3.1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao trình độ nhận thức cho bản thân.

Giúp cho bản thân có kiến thức, kỹ năng, tổ chức hoạt động giáo dục pháttriển ngôn ngữ cho trẻ, nhất là bồi dưỡng lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻdân tộc thiểu số

Tìm hiểu đặc điểm tâm - sinh lý của trẻ dân tộc thiểu số theo lứa tuổi Họctập ngôn ngữ của dân tộc thiểu số (Cao Lan) để hiểu được nhu cầu, mong muốncủa trẻ khi trẻ chưa biết thể hiện qua ngôn ngữ Tiếng Việt nhằm giúp đỡ trẻ

Nắm chắc mục tiêu, nội dung, kết quả mong đợi trong chương trình giáodục Mẫu giáo nói chung và mục tiêu, nội dung, kết quả mong đợi của từng độtuổi nói riêng, trong lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo lớn dân tộcthiểu số.

Căn cứ mục tiêu, nội dung, kết quả mong đợi của từng độ tuổi trong lĩnhvực phát triển ngôn ngữ và cho trẻ dân tộc thiểu số tôi chủ động xây dựng kếhoạch hoạt động, hình thức thức tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ chotrẻ, lựa chọn phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm sao cho phù hợp hiệuquả, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ Tổ chức tốt môitrường vật chất và môi trường xã hội, tạo cơ hội cho trẻ được thực hành trảinghiệm, ứng dụng vào đời sống thực tiễn của trẻ Ngoài ra tôi còn thường xuyêntheo dõi sự phát triển của trẻ dân tộc thiểu số qua phiếu theo dõi sau mỗi chủ đềkết thúc, từ đó để điều chỉnh kế hoạch giáo dục cho phù hơp với từng đối tượngtrẻ

Thường xuyên nghiên cứu tài liệu về giáo dục Mần non, chương trình giáodục Mần non nhất là sách hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục các độtuổi, bồi dưỡng thường xuyên, đặc biệt là tài liệu hướng dẫn giáo viên chuẩn bịtiếng việt cho trẻ mẫu giáo vùng dân tộc thiểu số, để hiểu được mục đích, yêucầu của chương trình

Hàng tháng lên kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng về những mặt còn hạn chếcủa bản thân như: Thiết kế một hoạt động phát triển ngôn ngữ Tôi luôn phải đọc

kỹ tác phẩm, phân tích kỹ nội dung của tác phẩm, đưa ra bài học gì qua tácphẩm, qua tác phẩm giáo dục trẻ những nội dung gì, từ đó tôi đưa ra mục tiêucủa hoạt động Tôi tìm và chọn những phương tiện hỗ trợ cho việc đưa tác phẩmđến với trẻ một cách dễ hiểu và hứng thú nhất sau đó tôi tiến hành làm đồ dùng,

đồ chơi phục vụ cho hoạt động Từ mục đích, yêu cầu, chuẩn bị như trên tôichọn những phương pháp hỗ trợ để tiến hành một hoạt động nhẹ nhàng mà gâyđược hứng thú cho trẻ bằng các phương tiện hỗ trợ như máy vi tính, trò chơi,trao đổi, giao lưu tình cảm, cảm xúc với trẻ, gần gũi hơn với những trẻ dân tộcthiểu số để trẻ tin tưởng và yên tâm vào cô Trẻ được lĩnh hội kiến thức với tâmtrạng vui vẻ phấn khởi như vừa trải qua một cuộc vui chơi đầy hấp dẫn

Cần sử dụng ngôn từ gãy gọn, không dùng tiếng địa phương khi truyềnthụ cho trẻ, để không mắc phải những lỗi trên, tôi đã khắc phục bằng cách nhờgiáo viên chung lớp quay video lại tiết dạy của mình, tôi dùng dây dẫn kết nốivới máy vi tính sau đó xem lai toàn bộ hoạt động của mình Những từ ngữ chưamềm mại, chưa thuyết phục, chưa truyền cảm tôi tự luyện tập ở mọi lúc mọi nơi

và đã sửa được một số lỗi như dùng từ địa phương, nói chưa truyền cảm đã đượcđồng nghiệp đánh giá cao

Khi đã hiểu biết đặc điểm tâm – sinh lý của trẻ dân tộc thiểu số kết hợpvới kiến thức, trình độ chuyên môn, nắm chắc các phương pháp, linh hoạt trongkhi tổ chức đã giúp trẻ dân tộc thiểu số hứng thú hơn và thích được trình bày

mong muốn của mình với tôi và các bạn trong lớp như: Thích được tự mình kểchuyện, đọc thơ, liên hệ kể về hoàn cảnh sống hàng ngày của trẻ khi ở nhà.

2.3.2 Biện pháp 2: Linh hoạt, sáng tạo trong hoạt động có chủ đích.

Hoạt động có chủ đích là hình thức cơ bản và chủ yếu, tôi là người trựctiếp hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ thu nhận kiến thức, kỹ năng, thái độ một cách có

hệ thống lôgíc khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học

Để hoạt động có chủ đích đi vào tâm hồn trẻ một cách sống động, khôngkhô khan, cứng nhắc thì tôi thực sự phải có một tài nghệ dẫn dắt Hoạt động họclàm quen với tác phẩm văn học đưa trẻ đến thế giới cổ tích, cuộc sống xungquanh (thơ, truyện, đồng dao) đến với trẻ bằng nhiều phương pháp, hình thứckhác nhau Các phương pháp, hình thức đó gắn liền với nhau một cách chặt chẽ.Mỗi phương pháp, hình thức đều có ưu thế và hạn chế nhất định Vì vậy khi dạytrẻ làm quen với tác phẩm văn học bản thân tôi lựa chọn các phương pháp, hìnhthức phù hợp với yêu cầu của từng tiết dạy, để thu hút sự tập trung chú ý tạohứng thú của trẻ trong tiết học, giúp cho giờ học đạt hiệu quả cao

Cụ thể: Tôi đưa trẻ vào trung tâm của quá trình hoạt động Phát huy tínhtích cực của trẻ Dạy trẻ theo hướng lồng ghép tích hợp

Tôi dùng câu hỏi gợi mở để dẫn dắt trẻ, cho trẻ được thực hành trải nghiệm:đọc thơ, diễn kịch, trả lời câu hỏi của cô nhiều lần, cho trẻ được thảo luận nhóm,thảo luận vai chơi, giao tiếp và trình bày những nhận xét của bản thân mình vềcác nhân vật, tác phẩm văn học

Ví dụ: Khi cho trẻ tự kể chuyện và hướng dẫn trẻ tập kể chuyện, tôi đã cho trẻ

kể chuyện bằng nhiều cách khác nhau như: Tôi kể một đoạn rồi cho trẻ kể tiếpcho đến khi kết thúc câu chuyện; tôi cho trẻ kể chuyện theo tranh về một câuchuyện dựa trên yếu tố trực quan; kể chuyện sáng tạo dựa trên ý tưởng, vốn kinhnghiệm, sự tưởng tượng sáng tạo của cá nhân trẻ Tôi thực hiện theo các bướcsau:

Trò chuyện với trẻ để giúp trẻ chọn ý tưởng và nội dung câu chuyện

Đàm thoại với trẻ nhằm khơi gợi các hình ảnh liên quan đến nội dung câuchuyện

Cho trẻ tập kể chuyện: Tôi gọi từng trẻ lên kể vì mỗi trẻ có một cách kể chuyệnriêng và đặt tên cho câu chuyện của mình

Tôi kể sáng tạo nhưng không áp đặt cách kể của cô theo khuôn mẫu đối với trẻ Tôi khen ngợi, động viên, khuyến khích tất cả các trẻ tham gia vào hoạt động

kể chuyện

Từ đó trẻ đưa ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, diễn đạt nhu cầu mongmuốn của mình với bạn và cô giáo Tôi thường xuyên quan tâm trao đổi, tròchuyện nhiều hơn với trẻ dân tộc thiểu số liên hệ từ tác phẩm văn học với cuộcsống hàng ngày của trẻ, động viên, khuyến khích trẻ bằng lời nói, ánh mắt, cửchỉ, điệu bộ nhẹ nhàng, thân thương mà gần gũi

Một yêu cầu đặt ra đối với tôi khi cho trẻ dân tộc thiểu số "Làm quen vớitác phẩm văn học" là các kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn,tuyệt đối tránh hình thức, dập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới câu từ phù hợp vìthế trước khi thực hiện một tiết dạy "Làm quen với tác phẩm văn học " tôi phảichuẩn bị đồ dùng, soạn bài và nghiên cứu kỹ bài soạn Nắm rõ yêu cầu của bàidạy chọn trò chơi phù hợp với nguyên tắc với chủ đề Chuẩn bị tâm thế bằngcách tôi luyện đọc, kể tác phẩm văn học nhiều lần để câu từ luôn chính xác, rõràng, giúp trẻ dễ hiểu, nhập tâm vào tác phẩm để truyền tình cảm của mình tớitất cả các học sinh trong lớp, đặt ra những tình huống sư phạm và nghiên cứu tìm

ra biện pháp giải quyết hữu hiệu nhất để trẻ vừa giải quyết được thắc mắc củabản thân mà không cảm thấy khó chịu, ghi nhớ kiến thức

Ví dụ: Với tiết dạy kể chuyện sáng tạo Tôi lựa chọn nội dung tác phẩmcho phù hợp, chuẩn bị đồ dùng khi trẻ tham gia kể sáng tạo: mũ, trang phục đểtrẻ được nhập vai mình vào các nhân vật trong truyện kể lại bằng ngôn ngữ,hành động cho cô và các bạn cùng nghe

Với tiết thơ: Tôi chuẩn bị bài thơ với tranh, hình ảnh động sáng tạo cho trẻ làmquen Đầu tiên tôi đọc thơ diễn cảm cho trẻ nghe nhiều lần, cho trẻ đọc đi đọc lạinhiều lần theo tổ, nhóm, cá nhân dưới nhiều hình thức: Luôn phiên theo tổ, to,nhỏ, nối tiếp Trong quá trình trẻ đọc tôi chú ý lắng nghe, quan sát, khen ngợi,động viên trẻ Chú ý đến trẻ dân tộc thiểu số: quan tâm trẻ, trao đổi, cho trẻ đọc

đi đọc lại nhiều lần trước lớp, sửa sai cho trẻ

Bài ca dao, đồng dao: Tôi chọn những bài phù hợp với cuộc sống sinh hoạthàng ngày, gần gũi với trẻ như “Xỉa cá mè” sau khi tôi cùng trẻ đọc nhiều lầnkhi trẻ đã thuộc, tôi chỉ dùng nguyên hình ảnh rồi cho trẻ đọc theo trình tự hìnhảnh đó hoặc cho trẻ vừa đọc vừa gắn hình ảnh tương ứng và trình bày cảm xúc,thái độ của mình với tác phẩm văn học ấy

Lấy hình ảnh sinh động từ mạng, sách báo làm đồ dùng dạy học cho trẻ đểtăng tính hứng thú cho trẻ Qua đó cũng phát huy được tính tái tạo và sáng tạocủa trẻ khi cho trẻ kể chuyện sáng tạo Để tạo hứng thú cho trẻ đạt hiệu quả caotôi rèn luyện nghệ thuật lên lớp mọi lúc mọi nơi để ngôn ngữ diễn đạt ngắn gọn,mềm mại, chính xác để hấp dẫn trẻ vào tiết học Trước khi vào bài tôi thường kể

chuyện (dựa trên chủ đề) hoặc sáng tác thơ, vè hay những trò chơi nhằm cuốn

hút trẻ vào thực tế để trẻ dễ nhớ, dễ hiểu tránh gò bó

Qua những tiết hoạt động có chủ đích như vậy: Trẻ dân tộc thiểu số rấthứng thú, sôi nổi tham gia trả lời câu hỏi của tôi đưa ra, đồng thời trẻ đã biết sửdụng câu hỏi của mình để giải quyết những thắc mắc của bản thân, thích đượcthể hiện tình cảm, cảm xúc của mình với tác phẩm văn học: “con thích nhân vật

Cô Út vì cô Út có hiếu với mẹ” Trẻ đã biết kết hợp thảo luận, trao đổi với cácbạn trong nhóm của mình: “mình thích hoặc không thích nhân vật này vì nhânvật này có hiếu hay nhân vật này không yêu thương mẹ ”

2.3.3 Biện pháp 3: Khảo sát kỹ năng quan sát, nghe, nói, đọc của trẻ.

Khảo sát kỹ năng quan sát, nghe, nói, đọc, để có kế hoạch bổ xung, rènluyện cho trẻ thường xuyên trong ngày, trong các hoạt động để trẻ được quansát, nghe, nói, đọc một cách đầy đủ Từ kết quả khảo sát đó tôi có kế hoạch xâydựng hệ thống kiến thức, câu hỏi sắp xếp thời gian bồi dưỡng cho những trẻchưa đạt yêu cầu.

Sau mỗi chủ đề kết thúc, tôi tổ chức khảo sát, đánh giá trẻ theo các bài tậpvới các kỹ năng quan sát, nghe, nói đọc

Kỹ năng nghe và quan sát: Thì khi đàm thoại, giao tiếp với trẻ tôi dùng

những lời nói nhẹ nhàng, sinh động, gần gũi với cuộc sống hàng ngày của trẻgiúp trẻ dễ hiểu và hình dung ra vấn đề và có câu trả lời sẽ nhanh và chính xáchơn Thường xuyên giao tiếp, trao đổi gần gũi với trẻ về cuộc sống hàng ngàyđồng thời cung cấp thêm vốn từ cho trẻ Đặt nhiều câu hỏi đặc biệt là những câuhỏi gợi mở như: Ví dụ: Trong câu chuyện “Tích Chu”, tôi đưa ra lời gọi của bàkhi bà bị ốm “Tích Chu ơi lấy cho bà ngụm nước, bà khát quá” hỏi trẻ: Tiếng gọinày của ai? Trong câu chuyện gì? vì sao con biết? và cho trẻ tập diễn đạt lạigiọng điệu, lời nói của bà Những câu hỏi về so sánh như “hai bức tranh này/ hainhân vật này giống và khác nhau ở chỗ nào?” và giành thời gian khuyến khích

để trẻ hứng thú tham gia trả lời Khuyến khích trẻ đặt câu hỏi, trân trọng câu hỏi

và câu trả lời của trẻ

Giao bài tập cho trẻ bằng cách cho trẻ nghe một câu truyện, bài thơ trên đĩamáy vi tính (chỉ có lời, không có hình hoặc chỉ có hình mà không có lời) rồi đưa

ra câu hỏi về tác phẩm văn học đó như: Cô con mình vừa được xem phim gì?Phim đó có những nhân vật nào? Trong câu chuyện gì? Rồi tiến hành cho trẻ kể/đọc tác phẩm văn học đó

Ví dụ: Tôi cho trẻ xem hình ảnh Chị Tấm đang cho bống ăn thì trẻ sẽ liên tưởngđến câu chuyện “Tấm Cám” và kể lại câu chuyện đó

Hoặc tôi trích dẫn một đoạn lời kể trong truyện “Tấm Cám” như “bống bốngbang bang lên ăn cơm vàng, cơm bạc nhà ta ” trẻ sẽ nhớ lại nội dung câuchuyện đó và cho trẻ cùng kể lại truyện

Sau khi khảo sát như vậy tôi thấy trong lớp vẫn còn những trẻ chỉ được ở mức

“đạt” tôi lại tiến hành bố trí thời gian, không gian và xây dựng kế hoạch, kiếnthức bồi dưỡng thêm cho trẻ như vào các buổi chiều, giờ đón - trả trẻ để củng cốthêm kiến thức và vốn từ cho trẻ

Tôi còn dùng những hình ảnh sinh động để cuốn hút sự chú ý để kiểm tratrẻ: Những hình ảnh về chủ đề, về tác phẩm văn học mà trẻ đã làm quen trênmáy tính, tranh ảnh qua đó đàm thoại với trẻ để trẻ được khám phá và phát triểnthêm vốn từ ngữ Tôi thường xuyên làm những động tác vui, buồn thể hiệnbằng nét mặt, cử chỉ rồi cho trẻ nhận xét, đoán xem đó là thể hiện tình cảm nhưthế nào và cho trẻ bắt chước làm lại có thể kèm theo một số lời nhận xét, tả lạiquá trình mà con làm như thế nào Cho trẻ quan sát hình ảnh có tính hệ thống: từ

gần đến xa và cho trẻ nhận xét về hình ảnh đó: hình ảnh ở gần - to hơn, hình ảnh

ở xa - nhỏ hơn

Gây sự chú ý của trẻ bằng các hình ảnh sinh động, hấp dẫn trên máy vitính, tranh ảnh, sách, báo, lô tô, đặc biệt là những hình ảnh động để trẻ tập trungchú ý quan sát Cho trẻ nghe, xem tranh ảnh, xem nhiều phim (tác phẩm văn họcdưới hình thức phim) từ đó trẻ quan sát được các cử chỉ điệu bộ khác nhau theotừng tình huống qua đó đàm thoại với trẻ để trẻ vừa phát triển ngôn ngữ: trẻ họccâu, từ rất nhanh lại tăng nghe hiểu và khả năng tư duy sáng tạo

Tôi thường cho trẻ đọc các bài thơ dưới nhiều hình thức: đọc đồng dao,đọc to- nhỏ, đọc luôn phiên theo tổ từ đó trẻ nghe được các âm thanh, ngữ điệu,giọng nói khác nhau và độ to, nhỏ, nhanh, chậm của giọng nói, giọng đọc.Tôithường xuyên mở rộng và liên hệ với thực tế cuộc sống hàng ngày gần gũi vớitrẻ để trẻ tăng khả năng giao tiếp với cuộc sống xã hội

Tôi thường sưu tầm những bộ phim, hình ảnh, làm giáo án điện tử trênmáy tính cho trẻ xem, trẻ khám phá kích thích sự tò mò ham hiểu biết của trẻ

Kỹ năng nói - đọc: Giúp trẻ nói - đọc mạch lạc, rõ ràng, tròn vành, rõ

chữ, nói đủ câu, không nói lắp, nói ngọng, dạy trẻ hiểu mối quan hệ giữa lời nói

và chữ viết bằng nhiều cách khác nhau: Tôi chú ý quan sát, lắng nghe khi trẻ thểhiện tác phẩm, nhận ra điểm sai và sửa cho trẻ bằng cách cho trẻ đọc đi đọc lạinhiều lần Ví dụ như trong lớp có cháu Quốc Cường nói ngọng âm n thành âm l.Khi đó tôi thường cho cháu đọc những bài thơ có nhiều âm n và mỗi lần cháuđọc sai, tôi lại đọc lại hoặc cho bạn khác không bị ngọng đọc lại câu đó, hỏicháu cô và bạn đọc khác con ở chỗ nào, câu nào và cho cháu đọc lại câu đó, cứnhiều lần như vậy cháu sẽ khắc phục được và không bị nói ngọng nữa

Bổ sung vốn từ ngữ cho trẻ, tạo cho trẻ có thói quen nói đầy đủ câu, rõ ý

Ví dụ: Khi học xong tác phẩm “ ba cô gái” cô hỏi trẻ: “Qua câu truyện con yêuquý và học tập ai” thì trẻ sẽ trả lời “ cô Út” như vậy vẫn chưa đủ câu, để giúp trẻtôi lại hỏi ngược lại lần nữa: “ ai yêu quý và học tập cô Út nhỉ” lúc này trẻ sẽ cócâu trả lời đầy đủ và rõ ràng đó là: “con yêu quý và học tập cô Út ạ” Cô thườngxuyên trao đổi, gần gũi chia sẻ với trẻ về cuộc sống hàng ngày của trẻ, tạo điềukiện để trẻ chia sẻ với bạn bày tỏ thái độ tình cảm của mình với các nhân vật

Tôi đặt ra các câu hỏi nguyên nhân - kết quả: Tại sao? Để làm gì? Nhưthế nào? Vì sao con biết? Và những câu hỏi so sánh như: tại sao? Có điểm gìgiống và khác nhau? Để trẻ tư duy lôgic và và có câu trả lời chính xác hơn, rõràng hơn

Khuyến khích trẻ tham gia biểu diễn hay đóng kịch thể hiện tình cảm củamình với nhiên nhiên, con người, cuộc sống Từ đó trẻ biết bày tỏ tình cảm, nhucầu và kinh nghiệm của bản thân rõ ràng dễ hiểu bằng những câu đơn, câu ghépkhác nhau Trẻ biết trả lời những câu hỏi về nguyên nhân, so sánh: Tại vì, cóđiểm giống và khác nhau ở chỗ, ở điểm Và cũng biết đặt các câu hỏi: Tại sao?Như thế nào? Để làm gì? Biết sử dụng các từ biểu cảm, có hình ảnh Tự tin khi

giao tiếp Nói và thể hiện cử chỉ, điệu bộ, nét mặt phù hợp với yêu cầu, hoàncảnh giao tiếp.

Tôi sưu tầm hay xây dựng những tác phẩm văn học như: Một tác phẩm chỉ

có hình ảnh mà không có lời để cho trẻ kể lại theo diễn biến trình tự tương ứngvới những hình ảnh trong tranh, hoặc có cả hình ảnh cả lời kể của cô nhưng thiếumất một đoạn nào đó của tác phẩm để cho trẻ kể lại đoạn còn thiếu đó Cho trẻ

tự đọc thơ, truyện, ca dao, đồng dao, câu đố…kể lại sự việc một cách rõ ràng,mạch lạc, dễ hiểu, diễn cảm, kể chuyện sáng tạo theo đồ vật, theo tranh, theo chủ

đề và kinh nghiệm của bản thân Tôi là người dẫn truyện rồi cho trẻ đọc kể lạitheo trình tự của tác phẩm văn học từ đầu đến cuối, từ trên xuống dưới Biếtcách ngắt giọng, ngừng nghỉ đúng chỗ, đúng lúc, biết cách đọc từ trái sang phải,khi đọc ngồi ngay ngắn hướng tâm thế vào tác phẩm văn học Động viên khenngợi và khuyến khích khi trẻ bày tỏ nhu cầu mong muốn của mình, kể lại sự việc

có trình tự Tổ chức cho trẻ những buổi tập đóng kịch để giúp trẻ nhập tâm củamình vào trong nhân vật của tác phẩm văn học, thể hiện qua lời nói, hành động,

để phân biệt được rõ cảm xúc Việc rèn luyện những kỹ năng đó giúp trẻ khôngnhững thuộc tên tác phẩm, tác giả khi làm quen với tác phẩm văn học mà trẻ cònhiểu được nội dung và từ đó bộc lộ tình cảm, cảm xúc của bản thân khi cảm thụtác phẩm văn học thể hiện qua ngữ điệu lời nói, cử chỉ điệu bộ, và giáo dục trẻ,trẻ rút ra bài học kinh nghiệm đồng thời phát triển tính tái tạo và sáng tạo thôngqua giờ tạo hình: Cho trẻ vẽ nhân vật trong truyện, kể chuyện sáng tạo, đóngkịch

Nhờ có kỹ năng quan sát, nghe, nói - đọc trẻ sẽ biết thể hiện tối đa nhất vềtình cảm của mình cho tác phẩm văn học bộc lộ lên qua nét mặt, cử chỉ, điệu bộ,lời nói Đây cũng chính là những bước để tôi nắm bắt được đặc điểm tâm, sinh

lý của từng trẻ, trẻ dân tộc thiểu số trong lớp từ đó tôi đưa ra những biện phápchăm sóc giáo dục trẻ và chủ động điều chỉnh linh hoạt, sáng tạo, phù hợp

2.3.4 Biện pháp 4: Tạo môi trường ngôn ngữ phong phú, đa dạng.

Môi trường giáo dục trong lớp có tác dụng tốt đến quá trình chăm sóc giáodục trẻ, có tác động mạnh mẽ và trực tiếp tới tâm, sinh lý của trẻ Để trẻ đượclàm quen với tác phẩm văn học ở mọi lúc mọi nơi, tôi luôn tạo môi trường trong

và ngoài lớp thân thiện nhất, đẹp và sinh động để cuốn hút trẻ

Ở lớp trang trí các góc bằng chính sản phẩm của cô và của trẻ phù hợpvới chủ đề Đặc biệt là ở góc phân vai tạo những hình ảnh đẹp tượng trưng chotrẻ nhập vai mình vào các nhân vật trong tác phẩm để trẻ được thể hiện mình qua

sự tái tạo các hình ảnh nhân vật và phát triển được tính sáng tạo Ví dụ : Cắt, xé,dán, vẽ, nặn những nhân vật chính trong tác phẩm văn học trang trí vào các góctrong lớp đặc biệt là góc phân vai và cho trẻ kể lại câu truyện qua những hìnhảnh mà trẻ vừa làm được

Tạo tình huống, môi trường ngôn ngữ trong lớp gần gũi với trẻ Tôi luônkhuyến khích những bạn người Kinh tham gia trao đổi giao tiếp với bạn dân tộcthiểu số Khi cho trẻ chơi theo nhóm thì tôi cho xen kẽ, kết hợp 1 hoặc 2 bạn