Bài 25. Sự nhiễm từ của sắt, thép. Nam châm điện ( Thi giảng vòng trường)

Lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện.. Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính... a Lõi sắt,

BÀI GIẢNG VẬT LÝ 9

Tiết 26.Bài 25

SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP

NAM CHÂM ĐIỆN

TIẾT 27 - TUẦN 14Một nam châm điện mạnh có thể hút được một xe tải nặng hàng

chục tấn, trong khi đó chưa có một nam châm vĩnh cửu nào có được lực hút mạnh như thế Vậy nam châm điện được tạo ra như thế nào và có gì lợi hơn so với nam châm vĩnh cửu

Tiết 26.BÀI 25

Thí nghiệm.

Thí nghiệm 1.

Lõi sắt hoặc lõi thép làm

tăng tác dụng từ của ống

dây có dòng điện.

A

Pin

1 2

3

Bắc

nam

Lõi sắt non

Lõi thép

Biến trở

Ống dây

Khi khóa K đóng

Kim nam châm trở lại vị trí cũ

Kim Nam châm lệch nhiều hơn

Kim Nam châm lệch nhiều hơn nữa

Kim nam châm bị

lệch

Khi khóa K mở

Vậy lõi sắt, thép có

tác dụng gì ?

Thí nghiệm.

Thí nghiệm 2.

A

Pin

Lõi thép Lõi sắt non

Khi khóa K đóng

Khi khóa K mở

Em có nhận xét gì về tác dụng từ của ống dây có lõi sắt non và ống dây có lõi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây?

Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính

Kết luận:

Qua hai thí nghiệm trên em nào rút ra được kết luận về

sự nhiễm từ của sắt, thép?

a) Lõi sắt, lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện Sở dĩ như vậy là vì, khi được đặt trong từ trường thì lõi sắt thép bị nhiễm từ và trở thành nam châm.

b) Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính.

- Trong các nhà máy cơ khí, luyện kim có nhiều cát bụi, vụn sắt, việc sử dụng các nam châm điện để thu gom bụi, vụn sắt làm sạch môi trường là một giải pháp hiệu quả

- Là loài chim bồ câu có một khả năng đặc biệt, đó là có thể xác định được phương hướng chính xác trong không gian Sở dĩ như vậy bởi vì trong não bộ của chim bồ câu

có các hệ thống giống như la bàn, chúng được định hướng theo từ trường Trái Đất Sự định hướng này có thể

bị đảo lộn nếu trong môi trường có quá nhiều nguồn phát sóng điện từ Vì vậy, bảo vệ môi trường tránh ảnh hưởng tiêu cực của sóng điện từ là góp phần bảo vệ thiên nhiên Qua 2 thí nghiệm trên ta có các biện pháp GDBVMT:

C2: Quan sát và chỉ ra các bộ phận

của nam châm điện.

Cho biết ý nghĩa các con số ghi trên

ống dây của nam châm điện.

-Lõi sắt non

1A - 22

Khuôn nhựa

ống dây

Nam châm điện

kẹp giấy

1A - 22

NAM CHÂM ĐIỆN.

TL: - Các con số khác nhau (1000,

1500) ghi trên ống dây cho biết ống dây

có thể được sử dụng với những số

vòng dây khác nhau, tuỳ theo cách

chọn để nối hai đầu ống dây với nguồn

điện.

- Dòng chữ (1A-22Ω) cho biết ống dây ) cho biết ống dây

được dùng với dòng điện tối đa là I =

1A và điện trở lớn nhất là R = 22Ω) cho biết ống dây

Em nào giải thích được hoạt động của nam châm điện ?

Hoạt động của nam châm điện: Khi dòng

điện chạy qua ống dây, thì ống dây trở thành

một nam châm, đồng thời lõi sắt non bị

nhiễm từ và trở thành nam châm nữa Khi

ngắt điện thì lõi sắt non mất từ tính và nam

châm điện ngừng hoạt động

II NAM CHÂM ĐIỆN.

-Lõi sắt non

1A - 22

Khuôn nhựa

ống dây

Nam châm điện

kẹp giấy

1A - 22

Có thể làm tăng lực từ của

nam châm điện bằng cách

nào?

NAM CHÂM ĐIỆN.

Có thể làm tăng lực từ của nam

châm điện tác dụng lên một vật

bằng cách tăng cường độ dòng điện

chạy qua các vòng dây hoặc tăng số

vòng dây của ống dây:

C3: So sánh các nam châm điện: a và b; c và d; b,d và e nam châm nào mạnh hơn?

I = 1A

n = 250

I = 1A

I = 1A

n = 500

I = 2A

n = 300

I = 2A

n = 300

I = 2A

n = 750

III Vận dụng

C4:Khi chạm mũi kéo

vào đầu thanh nam

châm thì sau đó mũi

kéo hút được các vụn

sắt Giải thích vì sao?

S

N

Vì khi chạm vào thanh nam châm thì mũi kéo đã bị nhiễm

từ và trở thành một nam châm.

Mặt khác, kéo được làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa, kéo vẫn giữ được từ tính lâu dài.

C5:Muốn nam châm điện

mất hết từ tính thì làm

thế nào Tại sao?

-K

Chỉ cần ngắt khoá K

Vận dụng

C6: Trả lời câu hỏi phần mở bài:

Lợi thế của nam châm điện:

- Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng cường độ dòng điện đi qua ống dây.

- Chỉ cần ngắt dòng điện qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính.

- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm bằng cách thay đổi chiều dòng điện qua ống dây.

Vận dụng

Câu 1: Điều nào sau đây là đúng khi nói về sự nhiễm từ của sắt ?

A Sắt đặt trong ống dây có dòng điện chạy qua, nó sẽ bị nhiễm từ.

B Khi lõi sắt trong ống dây đang bị nhiễm từ, nếu cắt dòng điện thì lõi sắt sẽ mất từ tính.

C Sự nhiễm từ của sắt được ứng dụng trong việc chế tạo nam châm điện.

D Các phát biểu A, B, C đều đúng.

O

Bài tập củng cố

Câu 2: Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về sự nhiễm từ của thép ?

A Khi đặt một lõi thép trong từ trường, lõi thép bị nhiễm từ.

B Trong cùng một điều kiện như nhau, thép nhiễm từ mạnh hơn sắt.

C Khi đã nhiễm từ, thép duy trì từ tính kém hơn sắt.

D Các phát biểu A, B, C đều đúng.

O

3 Nam châm điện có những đặc điểm nào lợi thế hơn nam châm vĩnh cửu?

A Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng của ống dây và tăng cường độ dòng điện chạy qua ống dây.

B Có thể thay đổi tên cực từ của của nam châm điện bằng cách đổi chiều dòng điện chạy qua ống dây.

C Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính.

D Các phương án A, B, C đều đúng.

O

Bài tập củng cố

1 Sắt, thép, ni ken, cô ban và các vật liệu từ khác đặt trong từ

trường, đều bị …………

2 Sau khi đã bị nhiễm từ, ……… không giữ được từ tính lâu dài.

3 Có thể làm ……… của nam châm điện tác dụng lên một vật

bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây.

nhiễm từ

sắt non tăng lực từ

4 Hãy điền cụm từ thích hợp vào chỗ trống để được câu

đúng ý nghĩa vật lý:

Bài tập củng cố

* Về nhà học bài.

* Làm các bài tập: 25 3, 4 / SBT