THỰC TRẠNG VỀ CÁC HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY THUỐC LÁ BẮC SƠN

* Chức năng và nhiệm vụ của doanh nghiệp: - Hoạt động sản xuất kinh doanh là đơn vị hạch toán kinh tế độc lập với chức năng vànhiệm vụ chính là sản xuất thuốc lá điếu phục vụ cho nhu cầu

THỰC TRẠNG VỀ CÁC HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG TẠI

CÔNG TY THUỐC LÁ BẮC SƠN.

2.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÔNG TY THUỐC LÁ BẮC SƠN.

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp.

- Tên gọi đầy đủ: Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thuốc lá Bắc Sơn

- Tên giao dịch: Công ty thuốc lá Bắc Sơn.

- Cơ quan quản lý cấp trên: Tổng Công ty thuốc lá Bắc Sơn.

- Ngày thành lập: 15 tháng 02 năm 1968

- Diện tích mặt bằng 4ha.

Công ty thuốc lá Bắc Sơn được hình thành từ bộ phận T2 của Nhà máy thuốc lá Thăng Long sơ tán lên Lạng Sơn, địa điểm sơ tán tại trường văn hóa Quân đội thị xã Lạng Sơn.

Sau gần 2 năm vừa sản xuất và chiến đấu Để đáp ứng nhu cầu của xã hội ngày càng tốt hơn, Bộ công nghiệp nhẹ đã ra quyết định số 113/CNn/TCCB ngày 15/02/1968 thành lập Nhà máy thuốc lá Bắc Sơn Những năm đầu mới thành lập, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cơ quan địa phương giúp đỡ, hỗ trợ Nhà xưởng nơi sơ tán

và thiết bị còn lạc hậu thiếu thốn, cán bộ công nhân viên Công ty phải khắc phục khó khăn, nhiều công đoạn sản xuất phải làm thủ công nguyên phụ liệu cho sản xuất chủ yếu nhập ngoại Các sản phảm chính

ra đời khi đó là Tam Thanh, Nhị Thanh, D’rao, Sông Hương, Bắc Sơn… chất lượng luôn được người tiêu dùng tín nhiệm.

Tháng 4/1970 Nhà máy trả lại trường văn hóa Quân đội thị xã Lạng Sơn di chuyển về Đáp Cầu-Thị xã Bắc Ninh-Tỉnh Hà Bắc theo chủ trương của Bộ Công Nghiệp Nhẹ.

Từ năm 1975 khi đất nước hoàn toàn giải phóng, Nhà máy đã nhanh chóng củng cố cơ sở vật chất, đẩy mạnh sản lượng và chất lượng sản phẩm đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng ngày càng tốt hơn Năm 1881 theo nhu cầu của ngành, Nhà máy thuốc lá Bắc sơn trực thuộc Xí Nghiệp Liên Hợp thuốc lá I quản lý.

Tháng 10/1992, chuyển đổi Tổ chức va hoạt động của Liên Hiệp thuốc lá Việt Nam thành Tổng Công ty thuốc lá việt Nam,

Từ ngày 01/10/2006 Nhà máy thuốc lá Bắc Sơn chuyển thành Công

ty TNHH một thành viên thuốc lá Bắc Sơn theo quyết định số 321/2005/QĐ-TTg ngày 6/12/2005 của Thủ tướng Chính phủ.

Trong quá trình hình thành, xây dựng và phát triển nhà máy luôn phát huy truyền thống khắc phục khó khăn hoàn thành toàn diện vượt mức kế hoạch nhà nước giao, những thành tích đó đã được Đảng và nhà nước ghi nhận, tặng thưởng huân chương lao động hạng I, II, III và huân chương độc lập hạng III.

2.1.2 Kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty thuốc lá Bắc Sơn.

Bảng 2.1 Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty thuốc lá Bắc

Sơn.

ST

T

1 Doanh thu Triệu đồng 295.588 350.923 443.449

3 Nộp ngân sách Triệu đồng 120.250 132.227 145.000

4 Quỹ lương chi cho người

lao động Triệu đồng 18.900 22.341 26.191

Nguồn: Phòng tổ chức hành chính của công ty thuốc lá Bắc Sơn

Phân tích bảng số liệu ta thấy:

Doanh thu của nhà máy trong những năm qua đạt mức tăng trưởng cao trungbình trên 22,545%/năm, trong những năm gần đây công ty vẫn giữ vững được tốc độtăng trưởng cao, năm 2008 so với năm 2007 tăng tới 26,37%

Lợi nhuận: Lợi nhuận của công ty phụ thuộc rất nhiều vào chính sách giá, thuếcủa nhà nước Mặt khác do sản xuất thuốc lá không được nhà nước khuyên khích pháttriển nên bị cấm quảng cáo dưới mỗi hình thức, việc điều chỉnh giá nâng giá bán không

dễ thực hiện được Tuy nhiên bằng cách tiết kiệm chi phí, giảm định mức tiêu hao vật

tư tăng năng suất lao động, hạ giá thành nên tốc độ tăng trưởng bình quân lợi nhuận đạtkhá cao vào khoảng 12,26%

Nộp ngân sách nhà nước: So với Tổng công ty thuốc lá Việt Nam, công ty nộpngân sách còn khiêm tốn, nhưng so với các doanh nghiệp khác trong tỉnh Bắc Ninh thìcông ty có số nộp ngân sách lớn nhất tỉnh mỗi năm nộp > 100 tỷ đồng Là đơn vịnghiêm chỉnh thực hiện đúng luật thuế của nhà nước, tốc độ tăng trưởng bình quân vềnộp ngân sách đạt 9,8%

Quỹ lương chi cho lao động không ngừng tăng lên, năm sau cao hơn năm trướctrung bình hằng năm quỹ lương của công ty tăng 17,75%, còn năm 2008 so với năm

2007 thì quỹ lương chi cho lao động của công ty tăng 17,23%

Thu nhập bình quân của người lao động tăng lên qua các năm: bình quân 3 nămtăng 14% Do đó đã bảo đảm đời sống cho người lao động ổn định, đạt mức khá so vớimức sống ở tỉnh Bắc Ninh, làm cho người lao động yên tâm thực hiện tốt công việcđược giao

2.1.3 Những đặc điểm về hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

* Chức năng và nhiệm vụ của doanh nghiệp:

- Hoạt động sản xuất kinh doanh là đơn vị hạch toán kinh tế độc lập với chức năng vànhiệm vụ chính là sản xuất thuốc lá điếu phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng nội địa và xuấtkhẩu, thông qua các hệ thống đại lý với mạng lưới nhân viên tiếp thị của công ty ở cáctỉnh thành phố trong cả nước

- Công ty đã và đang duy trì phát triển sản xuất để sản phẩm của công ty đáp ứng đượcnhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của mọi tầng lớp dân cư trong và ngoài nước

* Quy trình công nghệ:

Hình 2.1 Sơ đồ về quy trình công nghệ của công ty thuốc lá Bắc Sơn.

Nguồn: Phòng tổ chức hành chính của công ty thuốc lá Bắc Sơn.

Phần nguyên liệu là lá thuốc được Công ty thu mua từ các Công ty nguyên liệuthuốc lá thuộc Tổng công ty thuốc lá Việt Nam và từ các vùng nguyên liệu nhập vàokho nguyên liệu của Công ty Căn cứ vào kế hoạch sản xuất, khả năng tiêu thụ của thịtrường, nguyên liệu được xuất cho phân xưởng Sợi Phần nguyên liệu bằng lá thuốcđược tước cuộng riêng, phần lá riêng sau đó thông qua hệ thống thiết bị công nghệ củaphân xưởng như máy hấp Trung Quốc, máy thái Tây Đức máy sấy và hấp sợi TrungQuốc… sợi thành phẩm được đóng thùng trữ sợi Sợi thành phẩm được xuất sang cácphân xưởng Bao cứng và Bao mềm để cuốn điếu đóng bao vào tút, đóng thành các kiệnthành phẩm nhập kho và chở đi tiêu thụ, Toàn bộ quá trình được sự kiểm tra chặt chẽcủa các kỹ sư công nghệ, các nhân viên kiểm tra chất lượng sản phẩm, các nhân viên kỹthuật cơ điện, nhân viên phòng kế hoạch… theo một quy trình công nghệ khép kínnhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm, an toàn vệ sinh lao động, tiết kiệm vật tư, nguyênliệu

* Cơ cấu máy móc được sử dụng trong công ty thuốc lá Bắc Sơn.

Bảng 2.2 Một số thiết bị sản xuất thuốc lá của công ty.

6 Máy ghép đầu lọc YJ23 1994 2200 điếu/phút PX BM

Làm ẩm

Bảo quản

Lên men

liệu

Phân phối

Loại tạp

phẩm

Trữ điếu

Sấy điếu

Cuốn điếu

Trữ sợi

TP lưu kho

Đóng bao

7 Máy cuốn điếu MK8 1992 2200 điếu/phút PX BC

12 Máy ghép đâu lọc MAX3 2002 2200 điếu/phút PX BC

14 Máy đóng kính bao WMH2 2002 110 bao/phút PX BC

Nguồn: Phòng tổ chức – hành chính của công ty.

Quy trình công nghệ hiện nay đã đổi mới về chất so với thời điểm trước năm

1999 Trước năm 1999 công nghệ mà công ty sử dụng chủ yếu là công nghệ của Công

ty STC (Singapore Tobaco Company) đó là dây chuyền máy liên hợp HLP2-BOXER_ME4 dùng cho phân xưởng bao mềm mà công ty STC đã chuyển giaocho Công ty thuốc lá Bắc Sơn từ tháng 11/1991 cho đến ngày 02/3/1992 Thì toàn bộmáy móc đã được chuyển giao hoàn toàn cho Công ty, sau hơn 2 tháng lắp đặt dâychuyền máy đã đi vào hoạt động Đến tháng 4/2000 Công ty tiếp tục đầu tư thêm mộtdây chuyền (tương tự dây chuyền đầu tư tháng 11/1991)

MK8-MAX3-Quy trình công nghệ cũ không sản xuất được thuốc đầu lọc MK8-MAX3-Quy trình công nghệmới có đầy đủ các bước để tiến hành sản xuất ra sản phẩm bảo đảm chất lượng Được

bổ xung thêm máy móc thiết bị mới làm tăng năng suất lao động tăng sản lượng sảnphẩm, bảo đảm quy cách chất lượng sản phẩm Bảo đảm được tính chủ động trong sảnxuất kinh doanh

2.1.4 Cơ cấu lao động và tổ chức của doanh nghiệp.

Biểu 2.3 Cơ cấu lao động của công ty (tính đến 31/12/2008)

Số lượng (người)

Tỷ lệ (%)

Số lượng (người)

Tỷ lệ (%)

Trong đó: Lao động nữ 240 51,28 249 51,13

2 Cơ cấu lao động

3 Cơ cấu lao động theo tuổi

Qua bảng ta thấy lực lượng lao động của nhà máy có những đặc điểm sau:

- Về số lượng lao động: Tổng số lao động của nhà máy tính đến thời điểm 31/12/2008

là 487 người nếu tính cả số lao động thuê bán hàng tại các thị trường, lao động hợpđồng thời vụ thì tổng số lao động lên tới gần 616 người So với năm 2007 số lượngcông nhân viên trong công ty đã tăng 19 người tương ứng với tốc độ tăng là 4,05%

- Về cơ cấu của đội ngũ lao động: Sản xuất thuốc lá thuộc nhóm ngành công nghiệpthực phẩm, được xếp vào nghành nghề nặng nhọc nóng độc hại (lao động thuộc nhóm

IV và V) lao động nữ chiếm tỷ trọng cao Qua biểu trên chúng ta thấy trong năm 2008

số lao động nữ trong công ty là 249 người chiếm 51% tổng số lao động của công ty.Lao động gián tiếp năm 2008 chiếm 8,2% , lao động trực tiếp chiếm 91,8% Đây là tỷtrọng tương đối phù hợp trong các doanh nghiệp Ngoài ra nhìn vào biểu ta thấy laođộng gián tiếp của công ty năm 2008 so với năm 2007 tăng rất ít chỉ là 1 người còn laođộng trực tiếp tăng tới 18 người Chứng tỏ cơ cấu lao động của công ty đang đi đúnghướng đó là tăng số lao động trực tiếp giảm số lao động gián tiếp

- Cơ cấu lao động theo độ tuổi:

Qua biểu chúng ta thấy lao động của công ty có tuổi đời rất cao Như lao độngdưới 30 tuổi chỉ chiếm 15,46% so với tổng số lao động So với năm 2007 số lao độngtrong độ tuổi này đã tăng 10 người Đây là nguồn lao động trẻ có nhiệt huyết nhưngnhìn tổng thể thì số lao động này là chiếm một tỷ lệ ít trong công ty Đó cũng là mộtnguyên nhân gây lên cản trở cho việc tăng năng suất của công ty

Chiếm tỷ lệ cao nhất trong công ty lại là trong độ tuổi 40 – 50 tuổi Số lao độngtrong độ tuổi này là 252 người chiếm 51,75% So với năm 2007 số lao động trong công

ty tăng 3 người nhưng nếu xét trên số tương đối thì số lao động trong độ tuổi này giảm1,46% Đây cũng là dấu hiệu đáng mừng cho công ty

Ngoài ra ở độ tuổi từ 30 – 40, và từ 50 tuổi trở nên chiếm tỷ lệ tương đối lầnlượt là 19,12% và 13,67% Qua phân tích trên và qua tìm hiểu ở phòng tổ chức hànhchính của công ty thì độ tuổi bình quân của nam là 42 tuổi, còn đối với nữ là 40 Nếuxét trên giác độ toàn công ty thì số tuổi bình quân là 41 tuổi Nguyên nhân là do mộtthời gian dài chậm đổi mới sản xuất gặp nhiều khó khăn, sản lượng thuốc bao thấp,công nhân biên chế cũ còn phải nghỉ luân phiên, nên công ty không tuyển dụng laođộng lao động vào làm lực lượng lao động lâu dài, chỉ tuyển lao động hợp đồng thời vụ

làm các công việc thủ công đơn giản như tước cuộng lá, đóng bao thủ công hoặc một sốlao động thuê bán hàng tại các địa phương Độ tuổi bình quân cao, cơ cấu độ tuổi chưaphù hợp, sức trẻ có phần nào bị hạn chế.

- Cơ cấu lao động theo trình độ:

Nhìn chung, đội ngũ lao động của công ty đã được đào tạo bồi dưỡng, có taynghề khá đã giúp cho việc quản lý và sử dụng tốt máy móc, thiết bị phục vụ cho sảnxuất

Biểu 2.4 : Cơ cấu lao động của công ty thuốc lá Bắc Sơn theo trình độ đào tạo.

STT Cơ cấu lao động theo trình độ đào

tạo

Số lượng (người)

Tỷ lệ (%)

Số lượng (người)

Tỷ lệ (%)

Nguồn: Phòng tổ chức hành chính của công ty thuốc lá Bắc Sơn

Số lao động có trình độ trên đại học, đại học, cao đẳng năm 2008 là 60 ngườichiếm 12,32%, trong đó số lao động trên đại học là 5 người chiếm 1,03% Qua biểu trên

ta thấy cán bộ có trình độ đại học tăng 5 người còn cao đẳng và trên đại học không có

sự thay đổi Nhìn chung số lao động đại học được sử dụng đúng ngành nghề đào tạo,còn một số người làm trái nghề Tuy nhiên đa số đã phát huy được kiến thức học ởtrường

Số lao động có trình độ trung cấp kỹ thuật, nghiệp vụ là 35 người chiếm 7,19%.Qua biểu ta thấy số lao động qua 2 năm không có biến chuyển Nhưng theo ghi nhận từphòng tổ chức hành chính thì số lao động là trung cấp của công nhân đã giảm đi Nếutính từ năm 2005 số lao động trung cấp là 38 người vậy số lao động này đã giảm đitrong 3 năm là 3 người Nguyên nhân có thể là do cơ cấu tuyển dụng, đào tạo chưa phùhợp và một số không phát huy được kiến thức đào tạo

Số lao động là công nhân kỹ thuật chiếm một số lượng lớn trong công ty là 352người chiếm 72,28% số lượng công nhân viên trong công ty Trong đó công nhân kỹ

thuật bậc 5 đến bậc 7 của công ty là 210 người chiếm 43,12% Số lao động là công nhân

kỹ thuật của công ty có 15% tốt nghiệp tại các trường chính quy theo hình thức đào tạotập trung, số còn lại chủ yếu được đào tạo nâng bậc hàng năm, kèm cặp tại chỗ cho phùhợp với công việc được giao

Số lao động còn lại là lao động phổ thông chưa qua đào tạo là 40 người, chiếm8,21% trong tổng số Số lao động này chủ yếu làm các công việc đơn giản như vệ sinhcông nghiệp, vận chuyển không đòi hỏi phải có trình độ hay kỹ thuật nào đó

* Cơ cấu tổ chức của công ty thuốc lá Bắc Sơn

Công ty tổ chức theo hình thức quản lý trực tuyết chức năng, căn cứ vào thực tếsản xuất kinh doanh đã sắp xếp lại các phân xưởng, phòng ban, từ 11 phòng ban xuốngcòn 7 phòng ban, từ 7 phân xưởng sản xuất và phụ trợ xuống còn 4 phân xưởng Đồngthời tổ chức lại lao động tinh giảm khối gián tiếp, bố trí lao động hợp lý làm việc cóhiệu quả Trong các phòng ban của công ty có mối quan hệ với nhau, và quản lý chunghoạt động của các phân xưởng trong công ty, chính từ sự phối hợp giữa các phòng banlàm cho hoạt động của công ty trở lên thông suốt từ trên xuống dưới, tạo điều kiện chocác phòng ban phối hợp thực hiện được các công việc chung của công ty giúp cho công

ty làm ăn ngày càng có hiệu quả hơn

Hình 2.2 Cơ cấu tổ chức của Công ty Thuốc lá Bắc Sơn.

Chủ tịch

Giám đốc

Phó giám đốc

P Tài chính

kế toán

P Tiêuthụ thị trường

P Kỹthuật

P

KCS

P Kế hoạch vật tư

P Tổ chức hành chính

Ghi chú: Quan hệ trực tuyến.

Quan hệ gián tiếp

Nguồn: Phòng tổ chức hành chính của công ty thuốc lá Bắc Sơn

- Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

+ Chủ tịch công ty : Do chủ sở hữu công ty quyết định bổ nhiệm Chủ tịch công ty có

toàn quyền nhân danh công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan tới mục đích, quyềnlợi của Công ty, trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của mọi chủ sở hữu công ty quyđịnh Chủ tịch công ty chịu trách nhiệm trước Chủ sở hữu Công ty và trước pháp luật vềcác quyết định của mình

+ Giám đốc : Do chủ tịch công ty tuyển chọn, bổ nhiệm, ký hợp đồng có thời hạn (tối

đa là 5 năm) Điều hành mọi hoạt động của công ty như: Quyết định các vấn đề thuộcphạm vi điều hành hoạt động hàng ngày của Công ty tổ chức thực hiện các kế hoạchsản xuất kinh doanh, tài chính, lao động và dự án đầu tư đã được phê duyệt Bổ nhiệm,miễn nhiêm, cách chức, khen thưởng các chức danh quản lý trong Công ty, trừ các chứcdanh do Chủ tịch Công ty bổ nhiêm Quyết định lương, phụ cấp đối với người lao độngtrong Công ty và cán bộ quản lý thuộc thẩm quyền bổ nhiệm của Giám đốc Giám đốccông ty chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ tịch công ty về hoạt động của công ty

+ Phó giám đốc : Thay mặt giám đốc giải quyết các công việc khi giám đốc đi vắng,

trực tiếp điều hành và chịu trách nhiệm trước giám đốc về các hoạt động liên quan đếnlĩnh vực mình phụ trách Phó giám đốc trong công ty thuốc lá Bắc Sơn còn phụ tráchtrực tiếp 2 phòng đó là phòng kỹ thuật và phòng KCS trong công ty

+ Phòng kế hoạch vật tư: có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch ngắn hạn, dài về phương án

sản phẩm, vật tư, nguyên liệu, giá thành sản phẩm lập các dự án đầu tư chiều sâu và

mở rộng sản xuất Phối hợp với các phòng: Tài chính - Kế toán, Tiêu thụ - Thị trường

để kiểm kê sản phẩm tồn kho, bán thành phẩm, phụ kiện, vật tư tại kho và tại các phânxưởng sản xuất Tổng hợp số liệu để báo cáo lãnh đạo theo yêu cầu của công ty

+ Phòng Tài chính kế toán: Có nhiệm vụ thu thập thông tin, ghi chép phản ánh chính

xác kịp thời và có hệ thống về tình hình biến động vốn, kết quả sản xuất kinh doanh,

thực hiện kế hoạch nộp ngân sách, tình hình biến động đầu vào đầu ra để tổng hợp,phân tích đề xuất các biện pháp với lãnh đạo công ty cho ý kiến xử lý

+ Phòng tiêu thụ thị trường: Có nhiệm vụ lập các chiến lược và chính sách về sản

phẩm, giá cả, phương thức phân phối, chăm sóc và hỗ trợ khách hàng, tổ chức mạnglưới tiêu thụ sản phẩm tại thị trường trong và ngoài nước Kết hợp với phòng kỹ thuậttham gia đề xuất thiết kế sản phẩm mới và đưa sản phẩm mới trên thị trường, và điểutra thăm dò nắm bắt thông tin trên thị trường (về mẫu mã, bao bì, giá cả, chất lượng…)

để nghiên cứu chế thử sản phẩm, sản xuất sản phẩm mới và cải tiến, hoàn thiện các sảnphẩm đó

+ Phòng tổ chức hành chính: Chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Công ty những quy

định của Nhà nước và Công ty trong công tác lao động, tiền lương, tiền thưởng, và thựchiện các chế độ chính sách đối với người lao động Lập các phương án tổ chức bộ máyquản lý sản xuất, nhân sự trong toàn Công ty cho phù hợp với từng giai đoạn sản xuất.Xây dựng quy chế, quy định phân phối tiền lương, tiền thưởng và các khoản thu nhậpkhác trong Công ty phù hợp với chế độ chính sách nhà nước ban hành

+ Phòng kỹ thuật: : Có chức năng tham mưu cho lãnh đạo Công ty thực hiện quản lý

về khoa học công nghệ theo các quy định của Công ty và của cơ quan có thẩm quyền Giữ vững và ổn định chất lượng sản phẩm đồng thời không ngừng cải tiến chất lượngsản phẩm theo yêu cầu của thị trường Kết hợp với phòng tiêu thụ - Thị trường, thống

kê phân tích những kiếu nại của người tiêu dùng trong nước về chất lượng sản phẩm,mẫu mã, xác định nguyên nhân, đề xuất biện pháp giải quyết và kiểm tra việc thực hiệncác biện pháp đó Ngoài ra còn phối hợp với phòng Kế hoạch - Vật tư xây dựng kếhoạch nguyên liệu hằng năm của công ty căn cứ vào việc khảo sát, kiểm tra chất lượngcủa vùng nguyên liệu

+ Phòng KCS: Có chức năng quản lý tiêu chuẩn đo lường và chất lượng sản phẩm, vật

tư nguyên liệu theo các qui định của công ty và của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

+ Đội bảo vệ: Đội bảo vệ có chức năng tham mưu, đề xuất giúp ban Giám đốc về công

tác bảo vệ, an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, chống bão lụt và công tác quân sự dânquân tự vệ theo các quy định của Công ty và của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.Thực hiện phối hợp liên kết với chính quyền địa phương, cơ quan công an các cấp, cácđơn vị lân cận Xây dựng cụm an toàn về an ninh trật tự

+ Chức năng nhiệm vụ của các phân xưởng: Có chức năng trực tiếp sản xuất ra sản

phẩm hoặc phục vụ sản xuất Tổ chức sản xuất, phục vụ theo tiến độ kế hoach công tygiao cho về sản lượng, quy cách sản phẩm, khối lượng công việc Chấp hành nghiêmchỉnh nội quy, quy chế, kỷ luật lao động, quy trình công nghệ, chất lượng sản phẩm vàcác quy định khác của Công ty Quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm vật tư, nguyênliệu… theo các quy định về quản lý vật tư và định mức Thực hiện quản lý máy mócthiết bị và các tài sản của Công ty giao cho đơn vị Chấp hành tốt quy định về an toànlao động, công tác phòng cháy chữa cháy, vệ sinh công nghiệp, trang bị bảo hộ laođộng, bố trí sắp xếp phân xưởng gọn gàng sạch sẽ Thực hiện chế độ báo cáo thống kê,ghi chép chính xác số liệu ban đầu theo quy định, phân tích hoạt động kinh tế nội bộđơn vị Tạo điều kiện để khách hàng đến tham quan khi có yêu cầu của Công ty, phảnánh kịp thời những vướng mắc và bất hợp lý trong quá trình sản xuất cho các đơn vịliên quan hoặc ban giám đốc biết

II PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CÁC HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY THUỐC LÁ BẮC SƠN.

2.2.1 Những quy định chung của công ty về trả lương.

* Đối tượng áp dụng quy chế trả lương gồm: Viên chức quản lý Công ty, viên chức

chuyên môn, nghiệp vụ, thừa hành phục vụ và công nhân trực tiếp sản xuất kinh doanh

ký kết hợp đồng lao động có thời hạn từ 1 năm trở lên Không áp dụng đối với nhữngngười ký kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 năm và những người làm hợp đồngtheo thời vụ, theo việc

* Nguyên tắc trả lương.

Tiền lương của cán bộ, công nhân viên phụ thuộc vào quỹ tiền lương thực hiệntheo mức độ hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh của công ty Điều này là do mứclương mà công nhân nhận được gồm 2 phần một phần là lương cứng mà người côngnhân nhận được theo số ngày làm việc hay số công làm việc trong một tháng, còn mộtphần là tiền lương năng suất hay còn gọi là tiền lương phân phối lại Tuỳ vào điều kiệncủa từng tháng mà người lao động trong công ty nhận được những mức lương khácnhau

Tiền lương trả cho người lao động theo nguyên tắc “Làm công việc gì, giữ chức

vụ gì thì trả lương theo công việc đó, chức vụ đó” Khi thay đổi công việc, chức danh

thì tiền lương được thay đổi phù hợp với công việc, chức danh mới Nguyên tắc này đãđảm bảo tính công bằng cho người lao động Làm cho họ yên tâm khi nhận một côngviệc nào đó trong công ty Vì số tiền lương mà họ nhận được sẽ không phụ thuộc vàocác vấn đề khác mà chỉ phụ thuộc vào công việc mà họ đang làm.

Hệ số dãn cách giữa người có mức lương cao nhất trong công ty không vượt quáhai lần hệ số mức lương bậc hai của Giám đốc công ty và hệ số mức lương thấp nhấtbằng hệ số mức lương quy định tại NĐ 204/NĐ-CP Và thực hiện không cào bằngtrong phân phối tiền lương, tiền thưởng và bảo đảm công bằng trong công ty Nhữngngười làm công việc đòi hỏi có chuyên môn, kỹ thuật cao, tay nghề giỏi, có nhiều đónggóp vào kết quả sản xuất, kinh doanh của Công ty thì được trả lương cao Nguyên tắcnày đảm bảo việc phân phối tiền lương trong công ty có sự khác biệt, hay nói cách khác

đó là tránh hiện tượng phân phối bình quân Làm cho người lao động trong công ty cốgắng hơn để có thể lên được các vị trí cao hơn trong công ty để số tiền lương mà họnhận được sẽ cao hơn so với mức tiền lương hiện nay của họ

Tiền lương trả cho các phòng, phân xưởng, bộ phận và người lao động căn cứvào năng suất, chất lượng, hiệu quả công tác và mức độ đóng góp của đơn vị và ngườilao động vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chung của công ty Quỹ tiền lươngđược phân phối trực tiếp cho người lao động làm việc trong công ty, không được sửdụng vào mục đích khác

* Nguồn quỹ tiền lương

Do đặc thù của công ty thuốc lá Bắc Sơn là một phần của Tổng công ty thuốc láViệt Nam nên nguồn quỹ tiền lương của công ty phụ thuộc nhiều vào tổng công ty.Hàng năm Tổng công ty căn cứ vào kế hoạch sản xuất kinh doanh của công ty mà đề rađơn giá tiền lương cho công ty

Ngoài ra còn có các khoản khác như quỹ tiền lương từ các hoạt động sản xuất,kinh doanh, dịch vụ khác ngoài đơn giá tiền lương được giao, quỹ tiền lương còn lạichuyển sang năm sau, quỹ tiền lương dự phòng từ năm trước chuyển sang Tổng củacác quỹ tiền lương trên là tổng quỹ tiền lương của công ty

Biểu 2.5: Quỹ tiền lương của công ty thuốc lá Bắc Sơn

2 Quỹ tiền lương theo đơn giá Triệu đồng 18.554,69 22.110,38 26.267,16

3 Quỹ tiền lương HĐQT, chủ tịch,

HĐ thành viên, giám đốc.

4 Tổng quỹ tiền lương chuyển từ

năm trước sang Triệu đồng 5.253.51 6.210,88 5.651,67

5 Tổng quỹ tiền lương Triệu đồng 24.179,09 28.552,26 32.173,17

Nguồn: Phòng tổ chức hành chính của công ty

Trong các nguồn hình thành quỹ tiền lương trên của doanh nghiệp chỉ có quỹtiền lương theo đơn giá được giao chiếm tỷ trọng lớn, còn quỹ tiền lương từ các hoạtđộng khác của công ty hầu như không có Ngoài ra còn phải kể đến đó là quỹ tiền lươnghội đồng quản trị, chủ tịch, hội đồng thành viên, giám đốc cùng với quỹ tiền lương từnăm trước chuyển sang

Chúng ta thấy tổng quỹ tiền lương của công ty tăng đều đặn hàng năm, năm saucao hơn năm trước Năm 2008 quỹ tiền lương tăng 3.620,91 triệu đồng tương đươngvới tốc độ tăng là 12,68% Điều này có được là do quỹ tiền lương theo đơn giá của năm

2008 cao hơn so với năm 2007 là

Mặt khác ta thấy tổng quỹ tiền lương của công ty năm 2008 cao hơn năm 2007

là 3.180 triệu đồng tương đương với mức tăng là 14% Điều này có được là do quỹ tiềnlương theo đơn giá của công ty 2008 tăng lên đáng kể so vơi năm 2007 và một phần là

do quỹ tiền lương hội đồng quản trị, chủ tịch, hội đồng thành viên, giám đốc tăng lên

* Tổng quỹ tiền lương trong năm được sử dụng như sau:

- Quỹ tiền lương trả trực tiếp cho người lao động theo lương khoán, lương sản phẩm,lương thời gian, lương năng suất ít nhất bằng 71 % tổng quỹ tiền lương thực hiện

- Quỹ khen thưởng trích từ tổng quỹ tiền lương để trả thưởng cho người lao động cónăng suất, chất lượng cao, có thành tích trong công tác tối đa không quá 10 % tổng quỹtiền lương thực hiện

- Quỹ dự phòng cho năm sau tối đa không quá 17% tổng quỹ tiền lương

- Quỹ khuyến khích người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao, tay nghề giỏi( tối đa không quá 2% tổng quỹ tiền lương )

2.2.2 Trả lương cho người lao động trong công ty.

Công ty đã nắm dõ vai trò của tiền lương đó là một phận quan trọng trong quản

lý nguồn nhân lực Xây dựng được một chế độ tiền lương có tính cạnh tranh là điều hếtsức quan trọng đối với việc thu hút và lưu giữ nhân tài, tăng thêm sự đồng lòng của

nhân viên đối với tổ chức, từ đó tạo cơ sở vững chắc để doanh nghiệp có ưu thế cạnhtranh trên thị trường Hiểu được điều đó công ty đã xây dựng được một quy chế trảlương, qua đó xác định được tiền lương của mỗi người trong công ty một cách dễ dàng

- TLlđ : Tiền lương tháng của người lao động trong công ty

- TLcđ ( Tiền lương chế độ) là: Tiền lương trả cho người lao động theo số ngày thực tếlàm việc hoặc số công làm việc trong một tháng

- TLns ( Tiền lương năng suất) là: Tiền lương trả cho người lao động theo năng suất,chất lượng và hiệu quả của công ty và mức độ đóng góp của người lao động được tínhtheo bảng hệ số trả lương theo các chức danh công việc do Công ty quy định

Qua công thức trên chúng ta có thể nhận thấy, số tiền của người lao động nhận được không chỉ phụ thuộc vào bản thân người lao động trong công ty mà nó còn phụthuộc vào năng suất chất lượng và hiệu quả hoạt động của công ty Do đó số tiền lươngcủa cán bộ công nhân viên trong công ty nhận được không cố định theo tháng Để cóthể hiểu rõ hơn hình thức trả lương trong công ty chúng ta nên xem xét từng thành phầncấu tạo nên tiền lương của cán bộ, công nhân viên trong công ty thuốc lá Bắc Sơn sau.2.2.2.1 Tiền lương theo chế độ (TLcđ) của công ty

Trong công ty vấn đề công tác tiền lương không những được cán bộ công nhânviên quan tâm mà ban lãnh đạo công ty cũng rất chú trọng Hiện nay trong điều kiện tựchủ sản xuất kinh doanh công tác tiền lương được công ty mở rộng đường lối nhưngvẫn phải tuân thủ các nguyên tắc của Đảng và Nhà Nước Các hình thức tiền lươngđang được áp dụng trong công ty gồm:

- Hình thức trả lương thời gian: Dùng để trả cho những người lao động thuộc khối giántiếp bao gồm các bộ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ, thừa hành phục vụ và các đốitượng khác không thực hiện trả lương khoán

- Hình thức trả lương theo sản phẩm, khoán: Dùng để trả công cho những người laođộng thực hiện có mức sản phẩm, doanh thu hoặc khối lượng phục vụ trực tiếp cho cánhân tập thể.

* Hình thức trả lương thời gian

Công ty thuốc lá Bắc Sơn áp dụng chế độ trả lương theo thời gian để trả lươngtháng cho lao động quản lý - phục vụ trong công ty mình để phù hợp với việc áp dụnghình thức trả lương này

Lao động quản lý - phục vụ ở Công ty thuốc lá Bắc Sơn bao gồm:

+ Cán bộ lãnh đạo: Giám đốc, Phó giám đốc, Trưởng phòng, Phó phòng

+ Những người lao động làm các công việc theo chuyên môn, nghiệp vụ

+ Các nhân viên khác: nhân viên y tế, bảo vệ, lái xe

Biểu 2.2 Ví dụ về trả lương theo thời gian của một số chức danh trong công ty thuốc

lá Bắc Sơn.

1 Trưởng phòng, Quản đốc phân xưởng

Ngạch Chuyên viên,Kỹ Sư Tối đa KS 8, HS= 4,51

Ngạch Cán sự, Kỹ thuật viên Tối đa CS 12+ 10 %, HS=4,28

2 Phó phòng, phó quản đốc, trưởng ca

2.1 Ngạch Chuyên viên, Kỹ sư Tối đa KS 7, HS= 4,2

2.2 Ngach cán sự, Kỹ thuật viên Tối đa CS 12+ 5 %, HS=4,08

3 Nhân viên quản lý kinh tế,kỹ thuật

Phòng TC-KT, KH-VT,TC-HC,TT-TT, Kỹ thuật

KCS, Cơ Điện

3.1 Ngạch chuyên viên, kỹ sư Tối đa KS 6, HS= 3,89

3.2 Ngạch Cán sự, Kỹ thuật viên Tối đa CS 7, HS=3,7

6.1 Vật tư và Cơ khí Tối đa CS10, HS=3,51

6.2 Thành phẩm, Nguyên liệu Tối đa CS9, HS=3,32

7 Nhân viên kiểm nghiệm các PX, Pha hương liệu,Lò

men

7.1 Nhân viên kiểm nghiệm các PX, Pha hương liệu Hệ số lương =2,75

7.2 Nhân viên kiểm tra NL, VT đầu vào, KT PX Hệ số lương =2,94

7.3 CN vận hành lò men Hệ số lương =2,65

Nguồn: Quy chế trả lương của công ty thuốc lá Bắc Sơn

- Tiền lương của lao động quản lý - phục vụ được tính như sau:

T: Giá trị một ngày công

Ltg: tiền lương mỗi lao động quản lý - phục vụ nhận được

H: Hệ số cấp bậc công việc

TLmin: Mức lương tối thiểu (560.000đồng)

Ncd: Số ngày công chế độ (24 ngày)

Ntt: Số ngày công thực tế

Đối với cán bộ giữ chức vụ quản lý doanh nghiệp thì hệ số lương (H) dựa trêntiêu chuẩn xếp hạng doanh nghiệp theo mức độ phức tạp về quản lý và hiệu quả sảnxuất kinh doanh Đối với viên chức chuyên môn, nghiệp vụ, thừa hành thì hệ số lương(H) tương ứng với các ngạch theo tiêu chuẩn nghiệp vụ, chuyên môn

Để có thể hiểu rõ hơn việc trả lương của công ty cho cán bộ công nhân viêntrong công ty chúng ta xét một ví dụ cụ thể sau: Tháng 12 năm 2008 cô Hà Thị TuyếtNhung là công nhân vận hành lò men có hệ số cấp bậc công việc H = 2,65, có số ngàycông thực tế Ntt = 26 ngày Vậy tiền lương của cô Hà Thị Tuyết Nhung sẽ là

Tương tự như vậy đối với các chức danh khác của công ty ta cũng áp dụng tương

tự để tính tiền lương theo thời gian mà họ nhận được

Điều mà chúng ta nhận thấy rõ nhất điều quyết định đến tiền lương theo thờigian đó chính là số ngày công thực tế của người lao động Công ty đã theo dõi ngàycông của người lao động thông qua bảng chấm công Số ngày thực tế của từng người