Giáo án Địa lí ki 2 chuẩn năng lực 5 hoạt động mới

- Đặc điểm tự nhiên của khu vực: địa hình đồi núi là chính, đồng bằng màu mỡ, nằm trong vành đai khí hậu xích đạo và nhiệt đới gió mùa, sông ngòi có chế độ nước theo mùa, rừng rậm thường

Trang 1

Ngày soạn: 08/01/2019

Ngày giảng: 09/01/2019

Tiết 20 - Bài 14 ĐÔNG NAM Á – ĐẤT LIỀN VÀ ĐẢO

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Qua bài HS cần nắm được

- Vị trí, lãnh thổ khu vực ĐNÁ và ý nghĩa của nó.

- Đặc điểm tự nhiên của khu vực: địa hình đồi núi là chính, đồng bằng màu mỡ, nằm trong vành đai khí hậu xích đạo và nhiệt đới gió mùa, sông ngòi có chế độ nước theo mùa, rừng rậm thường xanh chiếm phần lớn diện tích.

- HS có ý thức yêu thiên nhiên và bảo vệ môi trường sống của loài người.

4 Định hướng phát triển năng lực:

- NLC: Tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, tính toán,

- NLCB: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê,

- Thuyết trình, đàm thoại, gợi mở, thảo luận, trực quan

III Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp: (1p): Vắng:

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của HS

3 Nội dung bài: (39p)

Giáo viên dùng bản đồ tự nhiên châu Á khái quát lại những khu vực đã được học

và từ đó dẫn dắt vào khu vực mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí và giới

hạn của khu vực Đông Nam Á:

- GV: Giới thiệu vị trí, giới hạn khu vực

Đông Nam Á, đặt câu hỏi:

? Vì sao Đông Nam Á lại có tên là:

“Đông Nam Á – Đất liền và hải đảo”

? Cho biết các điểm cực bắc, cực nam,

cực đông, cực tây thuộc các nước nào?

HS: Điểm cực bắc thuộc Mianma( biên

1 Vị trí và giới hạn của khu vực Đông Nam Á:

- Đông Nam Á bao gồm phần đất liền và bán đảo Trung Ấn và phần hải đảo là quần đảo Mã Lai

Trang 2

Điểm cực tây thuộc Mianma biên giới

Điểm cực nam thuộc In đônê xi a vĩ

biên giới với Niu Ghi Nê.

? Cho biết khu vực Đông Nam Á nằm

giữa các đại dương nào ?

? Khu vực Đông Nam Á nằm giữa các

châu lục nào ?

? Khu vực Đông Nam Á thuộc đới khí

hậu nào ?

(Đới nóng, kiểu khí hậu nhiệt đới gió

mùa ảnh hưởng rất sâu sắc tới thiên

nhiên của vùng.)

- Chốt ý về vị trí của khu vực Đông

Nam Á có ý nghĩa quan trọng về mặt tự

nhiên và kinh tế

Hoạt động 2: Tìm hiểu điểm tự nhiên:

? Quan sát hình 14.1 giải thích các đặc

điểm tự nhiên của khu vực:

? Nêu đặc điểm địa hình của bộ phận

bán đảo và đảo ?

(Vì sao núi lửa và động đất hoạt động

mạnh ở khu vực đảo và quần đảo)

? Đông Nam Á có những kiểu khí hậu

gì ? Giải thích.

- Quan sát hai biểu đồ khí hậu ở hình

14.2 SGK:

? Vì sao Y-an-gun chỉ có mưa nhiều vào

mùa hạ, còn Pa đăng mưa quanh năm.

- Dựa vào hình 14.1:

? Kể tên và nêu đặc điểm sông ngòi của

vùng (nơi bắt nguồn, hướng chảy, vùng

khí hậu sông chảy qua , chế độ nước )

? Dựa vào hình 3.1 cho biết cảnh quan

tự nhiên của bộ phận bán đảo và hải đảo

- GV: Bổ sung kiến thức về đặc điểm tự

nhiên.

- Dựa vào sách giáo khoa hãy cho biết

Đông Nam Á có những nguồn tài

- Khu vực là cầu nối giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương

- Là cầu nối châu Á với châu Đại Dương

- Ý nghĩa vị trí ảnh hưởng sâu sắc tới khí hậu, cảnh quan khu vực, có ý nghĩa lớn về kinh tế và quân sự.

2 Đặc điểm tự nhiên:

- Toàn bộ bán đảo địa hình đồi núi là chủ yếu, đồng bằng phù sa màu mỡ tập trung ở phía đông, khí hậu nhiệt đới gió mùa, có nhiều sông lớn chảy theo hướng Bắc – Nam, cảnh quan là rừng rậm nhiệt đới

- Bộ phận quần đảo và đảo có nhiều núi lửa, thường xảy ra động đất.

- Khí hậu phần lớn mang tính chất xích đạo nóng và mưa quanh năm, cảnh quan

là rừng rậm nhiệt đới

Trang 3

nguyên quan trọng nào?

? Điều kiện tự nhiên của khu vực Đông

Nam Á có thuận lợi và khó khăn gì đối

với sản xuất nông nghiệp?

- Thuận lợi:

+ Tài nguyên khoáng sản giùa có.

+ Khí hậu nóng ẩm thuận lợi phát triển

GV: Gọi học sinh đọc kết luận

- Đông Nam Á có nhiều nguồn tài nguyên quan trọng, đặc biệt là dầu mỏ, khí đốt.

Đồng bằng ven biển nhỏ hẹp

Khí hậu Nhiệt đới gió mùa, có bão Xích đạo và nhiệt đới gió mùa

Sông ngòi

Có 5 sông lớn: sông Hồng, sông

Mê Kông, sông Mê Nam, sông lu-en, Sông I-ra-oa-đi bắt nguồn từ vùng núi phía Bắc, chảy theo hướng Bắc - Nam và Tây Bắc-Đông Nam, mưa cung cấp nước nên chế độ nước theo mùa mưa.

Sông ngắn, đa số chế độ nước điều hoà do mưa quanh năm.

Cảnh

quan

Rừng nhiệt đới, rừng thưa rụng

lá vào mùa khô, xa van Rừng rậm nhiệt đới

4 Củng cố: (4p)

- GV yêu cầu hs xác định lại vị trí, địa hình, các điểm cực ở lược đồ.

- Đặc điểm khác nhau về gió mùa hạ và gió mùa đông.

5 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới: (1p)

- Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4 trong phần bài tập của sách giáo khoa.

- Làm bài tập trong tập bản đồ.

- Chuẩn bị tiếp nội dung bài 15 hôm sau học, theo nội dung câu hỏi của bài.

IV Rút kinh nghiệm:

Trang 4

Ngày soạn: 08/01/2019

Ngày giảng: 11 /01/2019

Tiết 21 - Bài 15 ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ- XÃ HỘI ĐÔNG NAM Á

- NLCB: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh,

1 Ổn định lớp: (1p):

Vắng:

2 Kiểm tra bài cũ: (4p)

- Trình bày đặc điểm tự nhiên khu vực Đông Nam Á?

3 Nội dung bài: (35p)

Đông Nam Á là cầu nối giữa hai châu lục, hai đại dương với các đường giao thông ngang, dọc trên biển và nằm giữa hai quốc gia có nền văn minh lâu đời Vị trí đó

đã ảnh hưởng tới đặc điểm dân cư, xã hội của các nước trong khu vực.

Trang 5

Hoạt động 1: Hoạt động cá nhân/ cặp

GV: Yêu cầu quan sát bảng 15.1 cho biết :

? Nhận xét về số dân, mật độ dân số, tỉ lệ

tăng tự nhiên của Đông Nam Á so với

châu Á và thế giới

(GV yêu cầu HS tính toán để biết số dân

Đông Nam Á chiếm bao nhiêu % so với

thế giới và so với châu Á ).

? Dân số Đông Nam Á có thuận lợi và khó

khăn gì?

- Thuận lợi: Dân số trẻ nguồn lao động

lớn, thị trường tiêu thụ rộng lớn…

- Khó khăn: giải quyết việc làm cho người

lao động, diện tích đất canh tác trên đầu

người bị thu hẹp…

GV: mở rộng về dân số Đông Nam Á.

? Dựa vào hình 15.1 và bảng 15.2 hãy cho

biết Đông Nam Á có bao nhiêu nước, kể

tên thủ đô của các nước?

? So sánh diện tích, dân số của nước ta

với các nước trong khu vực?

GV: Hướng dẫn so sánh với một số quốc

gia trong khu vực.

? Những ngôn ngữ nào được dùng phổ

biến trong các quốc gia ở Đông Nam Á?

? Điều này ảnh hưởng gì tới giao lưu giữa

các nước?

- Ngôn ngữ bất đồng khó khăn trong giao

tiếp

? Quan sát hình 6.1 nhận xét về dân cư

của khu vực Đông Nam Á, giải thích về sự

phân bố đó.

- Nội địa và các đảo tập trung ít.

- Đồng bằng, vên biển thuận tiện cho sinh

hoạt và sản xuất.

Hoạt động 2:

GV:Yêu cầu: xem thông tin mục 2 trong

sách giáo khoa trả lời các vấn đề sau :

? Người dân khu vực Đông Nam Á có

những nét tương đồng nào trong hoạt

động sản xuất?

(gợi ý cho HS do thuận lợi khí hậu nhiệt

đới gió mùa  trồng lúa nước , cây công

nghiệp phổ biến hầu hết các quốc gia

Đông Nam Á

? Đông Nam Á có bao nhiêu tôn giáo?

1 Đặc điểm dân cư:

- Đông Nam Á là khu vực có số dân đông

536 triệu (2002), 612.7 triệu người (2015)

- Dân số tăng khá nhanh.

- Khu vực Đông Nam Á gồm có 11 quốc gia.

- Ngôn ngữ được dùng phổ biến là: Tiếng Anh, Hoa và Mã Lai.

- Dân cư phân bố không đều: tập trung đông đúc tại các vùng đồng bằng và vùng ven biển.

2 Đặc điểm xã hội :

Trang 6

Nơi phân bố? - Có 4 tôn giáo lớn: Phật giáo, Thiên chúa giáo, Hồi giáo, Ấn Độ giáo và tín ngưỡng địa phương ? Giải thích vì sao lại có những nét tương đồng này ? - Do vị trí là cầu nối, cùng nền văn minh lúa nước, khí hậu nhiệt dới ẩm gió mùa… GV chốt ý: dân cư Đông Nam Á có những nét tương đồng về mặt lịch sử và hoạt động sản xuất là những điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác toàn diện giữa các nước ? Vì sao ? Đông Nam Á bị nhiều đế quốc thực dân xâm chiếm? - Giàu tài nguyên - Nhiều nông phẩm nhiệt đới - Vị trí quan trọng ? Trước chiến tranh thế giới thứ hai các nước bị các nước đế quốc nào xâm chiếm? Giành độc lập trong thời gian nào? ? Đặc điểm dân số, phân bố dân cư, sự tương đồng và đa dạng trong xã hội có thuận lợi và khó khăn gì? - Khó khăn: ngôn ngữ các nước khác nhau… GV: Bổ sung thêm về kiến thức xã hội của khu vực GV: Gọi học sinh đọc kết luận - Các nước trong khu vực Đông Nam Á có những nét tương đồng trong sản xuất và sinh hoạt , phong tục tập quán vừa có sự đa dạng trong văn hoá từng dân tộc - Có cùng lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc - Đó là những điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác toàn diện giữa các nước - Kết luận: SGK 4 Củng cố: (4p) - Nhận xét và giải thích sự phân bố dân cư của khu vực Đông Nam Á - Đặc điểm dân số, phân bố dân cư, sự tương đồng và đa dạng trong xã hội của các nước Đông Nam Á thuận lợi và khó khăn gì cho sự hợp tác giữa các nước 5 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới: 1p') - Về nhà học bài dựa vào nội dung đã học để trả lời câu hỏi trong sgk - Làm bài tập trong tập bản đồ - Xem trước các bảng 16.1, 16.2, hình 16.1 và trả lời các câu hỏi kèm theo bảng và hình để tiết hôm sau học IV Rút kinh nghiệm:

Trang 7

- Cơ cấu kinh tế đang có sự chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá, phân

bố các ngành sản xuất tập trung chủ yếu ở đồng bằng và ven biển.

2 Kỹ năng:

- Phân tích lược đồ, bảng thống kê

3 Thái độ:

- Thấy được sự tăng trưởng kinh tế giữa các nước Đông Nam Á

1 Ổn định lớp: (1p): Vắng:

Trang 8

- Dân cư khu vực Đông Nam Á có đặc điểm gì ?

3 Nội dung bài mới : (35)

Hơn 30 năm qua các nước Đông Nam Á đã có những nổ lực lớn để thoát khỏi nền kinh tế lạc hậu Ngày nay Đông Nam Á được thế giới biết đến như một khu vực có những thay đổi đáng kể trong kinh tế- xã hội.

Hoạt động 1:

Hoạt động nhóm

Yêu cầu xem bảng 16.1 trong SGK thảo

luận giải quyết các vấn đề sau :

? Nhận xét về mức tăng trưởng kinh tế

của các nước trong từng giai đoạn

GV chốt ý : trong thời gian qua các nước

trong khu vực Đông Nam Á có tốc độ

tăng trưởng kinh tế khá nhanh , song

chưa vững chắc.

Hoạt động 2 :Hoạt động nhóm

Yêu cầu phân tích bảng 16.2 để trả lời

các vấn đề sau :

? Cho biết tỉ trọng của các ngành trong

tổng sản phẩm trong mước của từng

quốc gia tăng giảm như thế nào ?

? Nhận xét về sự chuyển dịch cơ cấu

của các ngành trong tổng sản phẩm

trong nước của mỗi quốc gia theo xu

hướng nào ?

GV chốt ý : Cơ cấu kinh tế các nước

Đông Nam Á đang thay đổi theo xu

hướng công nghiệp hoá đất nước

Yêu cầu : quan sát hình 16.1 trả lời các câu

hỏi :

? Cho biết cây lương thực được trồng ở

vùng nào ? Giải thích.

? Các loại cây công nghiệp chủ yếu là

những loại cây nào ? Được trồng ở vùng

nào ? Giải thích sự phân bố.

1 Nền kinh tế các nước Đông Nam Á phát triển khá nhanh song chưa vững chắc.

- Nửa đầu thế kỉ XX các nước Đông Nam Á

có nền kinh tế lạc hậu chủ yếu dựa vào nông nghiệp.

- Đông Nam Á có nhiều điều kiện thuận lợi giúp nền kinh tế phát triển khá nhanh, song chưa vững chắc vì nợ nước ngoài khá nhiều.

- Ở Đông Nam Á vấn đề môi trường chưa được chú ý bảo vệ trong quá trình phát triển kinh tế.

2 Cơ cấu kinh tế đang có những thay đổi:

- Cơ cấu kinh tế các nước Đông Nam Á đang thay đổi theo xu hướng công nghiệp hoá đất nước

- Nông nghiệp: Trồng nhiều lúa gạo , cây công nghiệp nhiệt đới

Trang 9

GV Sản xuất công nghiệp gồm các ngành nào ? Đặc điểm phân bố của mỗi ngành ? Giải thích về sự phân bố các ngành này GV chốt ý : Phần lớn các ngành sản xuất tập trung chủ yếu tại các vùng đồng bằng và vùng ven biển GV: Gọi học sinh đọc kết luận chung SGK - Công nghiệp: Khai thác khoáng sản, luyện kim chế tạo máy, hoá chất , thực phẩm - Các nghành kinh tế tập trung chủ yếu ở các vùng đồng bằng và ven biển 4 Củng cố: (3p) - Cho biết kinh tế các nước Đông nam Á có 3 đặc điểm cơ bản nào ? - Hướng dẫn HS vẽ biểu đồ tròn về sản lượng một số vật nuôi và cây trồng 5 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới: (2p) - Về nhà làm bài tập số 2, xem trước hình 17.1 và trả lời câu hỏi kèm theo hình trong bài để tiết hôm sau học IV Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn : 15/01/2019 Ngày giảng: 18/01/2019 TIẾT 23 BÀI 17: HIỆP HỘI CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á (ASEAN) I Mục tiêu bài học: 1 Kiến thức: - Trình bày được một số đặc điểm nổi bậc về Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) 2 Kỹ năng: - Phân tích lược đồ, các bảng thống kê về dân số, kinh tế 3 Thái độ: - Giáo dục cho học sinh cách bảo vệ sự ổn định và an ninh, hòa bình của khu vực Đông Nam Á 4 Định hướng phát triển năng lực: - NLC: Tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, tính toán,

II Chuẩn bị: 1 Học sinh: - SGK, vở ghi, đọc bài mới … 2 Giáo viên: - SGK, giáo án, tư liệu,

3 Phương pháp: - Thuyết trình, đàm thoại, gợi mở, thảo luận, trực quan

Trang 10

1 Ổn định lớp:

(1p): Vắng:

- Vì sao nền kinh tế các nước khu vực Đông Nam Á phát triển nhanh nhưng chưa vững chắc ?

3 Nội dung bài mới : (35p)

Biểu tượng mang hình ảnh “Bó lúa với mười rễ lúa” của hiệp hội các nước Đông Nam Á, có ý nghĩa thật ngần gũi mà sâu sắc với cư dân ở khu vực có chung nền văn minh lúa nước lâu đời, trong môi trường nhiệt đới gió mùa Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu một tổ chức liên lết hợp tác cùng phát triển kinh tế xã hội, cùng nhau bảo vệ sự ổn định an ninh, hòa bình của khu vực Đông Nam Á.

Hoạt động 1: Cá nhân

GV Chiếu hình H17.1 SGK

? Cho biết hiệp hội các nước ASEAN được

thành lập ngày tháng năm nào? Kể tên 5

quốc gia đầu tiên ra nhập hiệp hội ?

HS: Thái Lan, Ma-lay-xia, Xin-ga-po,

In-đô-nê-xia, Phi-líp-pin

? Từ khi thành lập đến nay có những quốc

gia nào tiếp tục gia nhập ASEAN?

GV: Các quốc gia còn lại tiếp tục gia nhập

ASEAN Việt Nam gia nhập ASEAN vào

đẩy nền kinh tế khu vực phát triển đi lên

Mục tiêu giữ vững hoà bình an ninh ổn

định của khu vực.

GV: Hiệp hội tổ chức nào cũng có nguyên

tắc hoạt động riêng của mình vậy:

? Nguyên tắc hoạt động của hiệp hội các

nước ĐNÁ ASEAN là gì?

GV: Các nước cùng hợp tác trên nguyên tắc

tự nguyện, bình đẳng trong quan hệ, tôn

trọng chủ quyền, an ninh chính trị công việc

nội bộ của nhau.

Hoạt động 2: Cá nhân/ cặp:

? Bằng những kiến thức đã học hãy cho biết

1 Hiệp hội các nước ĐNA

- Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập ngày 8/8/1967 gồm năm thành viên đầu tiên.

- Trong 25 năm đầu hợp tác về quân

sự

- Ngày nay mở rộng hợp tác trong mọi lĩnh vực nhằm thúc đẩy nền kinh tế khu vực phát triển đi lên.

- Mục tiêu giữ vững hoà bình an ninh ổn định của khu vực.

2 Hợp tác để phát triển kinh tế xã hội.

Trang 11

các nước Đông Nam Á có những điều kiện

nào để hợp tác phát triển kinh tế?

? Trình bày hiệu quả hợp tác giữa

Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a qua “ Tam

giác tăng trưởng XI-GIÔ-RI ?

HS: Các nước đã tiến hành hợp tác về kinh

tế “Lập tam giác tăng trưởng kinh tế

Xi-Giô-Ri” Đạt được thành tựu to lớn Đó là tiền đề

cho sự hợp tác toàn diện trong khu vực sau

này

? Em hãy cho biết biểu hiện của sự hợp tác

để phát triển kinh tế giữa các nước trong

ASEAN?

HS: Bốn biểu hiện cơ bản trong SGK

GV: Hướng dẫn hs đọc phần chữ in nghiêng

trong mục 3 SGK

? Lợi ích trong quan hệ mậu dịch và hợp tác

của Việt Nam với ASEAN là gì?

HS: Tốc độ trao đổi mậu dịch giữa các quốc

gia trong khu vực tăng nhanh chóng Dự án

hành lang đông tây được thực hiện Các mối

quan hệ giao lưu kinh tế văn hoá ngày càng

3 Việt Nam trong ASEAN.

- Tham gia vào ASEAN Việt Nam

có nhiều cơ hội để phát triển kinh tế

- xã hội song cũng có nhiều thách thức cần vượt qua

- Làm bài tập câu hỏi số 1, 2 trong sách giáo khoa

Trang 12

- GV: Hướng dẫn HS vẽ biểu đồ cột và nhận xét GDP/người của các nước ASEAN trong sách ở Bảng 17.1 - Xem trước lược đồ hình 18.1, 18.2 và các yêu cầu của tiết thực hành ở bài 18 IV Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 20/01/20189 Ngày giảng: 22/01/2019 Tiết 24 Bài 18: THỰC HÀNH - TÌM HIỂU LÀO VÀ CAM PU CHIA I Mục tiêu bài học: 1 Kiến thức: - Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên của Lào và Cam-pu-chia 2 Kỹ năng: - Tập hợp các tư kiệu , sử dụng để tìm hiểu địa lí một quốc gia - Trình bày kết qủa bằng văn bản 3 Thái độ: - Giáo dục học sinh cách tìm hiểu địa lí một quốc gia, hay một địa phương 4 Định hướng phát triển năng lực: - NLC: Tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, tính toán,

Trang 13

- Thuyết trình, so sánh, gợi mở, thảo luận, trực quan

3 Nội dung bài mới: (35p)

- GV nêu các yêu cầu của tiết thực hành, giới thiệu các tài liệu HS cần phải làm việc xử lí để khai thác kiến thức : các hình và bảng 18.1 trong sách giáo khoa Tổ chức học sinh làm việc theo nhóm bổ sung vào bảng sau :

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

1 Vị trí địa lí:

Vị trí địa

Diện tích 181.000km2

- Thuộc bán đảo Đông Dương

- Phía Đông, Đông Nam giáp Việt Nam

- Phía Đông Bắc giáp Lào

- Phía Tây Bắc giáp Thái Lan

- Phía Tây Nam giáp vịnh Thái Lan

236,8000km2

- Thuộc bán đảo Đông Dương

- Phía Đông giáp Việt Nam

- Phía Bắc giáp Trung Quốc

- Phía Tây giáp Thái Lan

- Phía Nam giáp Campuchia

- Bằng đường bộ, sông, hàng không

- Không giáp biển nhờ cảng biển miền Trung Việt Nam

2 Điều kiện tự nhiên.

Địa hình 75% là đồng bằng, núi cao ven

biên giới: dãy Rếch, Cácđamôn Cao nguyên phía Đông Bắc, Đông

- 90% là núi, cao nguyên

- Các dãy núi cao tập trung phía Bắc, cao nguyên dải từ Bắc xuống Nam

Khí hậu Nhiệt đới gí mùa, gần xích đạo

nóng quanh năm

- Mùa mưa(4-10)gió Tây Nam

từ vịnh biển cho mưa

Nhiệt đới gió mùa

- Mùa hạ- gió Tây Nam từ biển vào mưa nhiều

- Ma đông- gió Đông Bắc từ lục

Trang 14

- Mùa khô(11-3 năm sau) gió Đông Bắc khô, lạnh địa nên khô, lạnh Sông ngòi Sông Mê Công, Tông lê sáp và Biển Hồ Sông Mê Công (một đoạn chảy trong đất Lào) Thuận lợi đối với nông nghiệp - Khí hậu nóng quanh năm có điều kiện tốt phát triển các ngành trồng trọt - Sông ngòi, hồ cung cấp nước, cá - Đồng bằng chiếm diện tích lớn, đất đai màu mỡ - Khí hậu ấm áp quanh năm (trừ vùng núi phía Bắc) - Sông Mê Công là nguồn nước, thủy lợi - Đồng bằng đất màu mỡ rừng còn nhiều Khó khăn - Mùa khô thiếu nước - Mùa mưa gây lũ lụt - Diện tích đất nông nghiệp ít - Mùa khô thiếu nước 4 Củng cố: (4p) - Nêu đặc điểm địa hình của Lào và Campuchia ? - Trình bày điều kiện tự nhiên của Lào và Campuchia ? 5 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới: (1p) - Chuẩn bị và soạn trước nội dung bài 22: Việt Nam – Đất nước con người - Sưu tầm tranh ảnh nói về sự thay đổi của Việt Nam IV Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 21/01/2019

PHẦN HAI: ĐỊA LÍ VIỆT NAM

Tiết 25 - Bài 22:

VIỆT NAM - ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI

1 Kiến thức: HS cần:

- Nắm được vị thế của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á và toàn thế giới.

Trang 15

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Bản đồ các nước trên thế giới.

- Bản đồ khu vực Đông Nam Á

2 Học sinh: Chuẩn bị bài mới.

3 PP: Thảo luận, HĐ nhóm, phân tích, chứng minh, nêu vấn đề…

III Hoạt động trên lớp:

1 Ổn định tổ chức:( 1p) Vắng:

2 Kiểm tra bài cũ:(4p)

a Kể tên những quốc gia trong khu vực Đông Nam Á

b Nêu những điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác toàn diện giữa các nước trong khu vực.

3 Bài mới: (35p)

Vào bài: Các nước trong khu vực Đông Nam Á có nhiều nét tương đồng

trong lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc, có phong tục, tập quán, sản xuất, sinh hoạt gần gũi, có sự đa dạng trong văn hoá từng dân tộc Mỗi quốc gia có những sắc thái riêng về thiên nhiên và con người Việt Nam, tổ quốc của chúng ta là một trong những quốc gia thể hiện đầy đủ nhất đặc điểm khu vực.

Hoạt động 1: Cá nhân:

GV: Dựa vào bảng 17.1, kết hợp nội

dung SGK và kiến thức đã học cho biết:

? Việt nam gắn với châu lục và đại

dương nào?

? Việt Nam có biên giới chung trên bộ,

biển với những quốc gia nào?

? Tại sao nói Việt Nam là bộ phận trung

tâm tiêu biểu cho khu vực ĐNA về:

+ Tự nhiên:

1 Việt Nam trên bản đồ thế giới

- Việt Nam nằm trong khu vực ĐNA.

- Việt Nam là một quốc gia có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bao gồm đất liền, hải hảo, vùng biển và vùng trời

-Việt Nam là một bộ phận trung tâm tiêu biểu cho khu vực ĐNA về tự nhiên văn hoá , lịch sử

Trang 16

? Ngày nay với vai trò là một trong các

thành viên ASEAN, Việt Nam đang mở

rộng hợp tác với các nước trong khu vực

và trên thế giới.

Hoạt động 2: Cá nhân/ cặp:

? Dựa vào bảng 22.1 kết hợp nội dung

SGK, vốn hiểu biết trả lời các câu hỏi:

Những khó khăn trong công cuộc xây

dựng và đổi mới đất nước ta là gì?

HS: TB

? Đảng và nhà nước đã đề ra đường lối

chính sách như thế nào để phát triển

kinh tế?

TB

? Từ năm 1990-2000 nền kinh tế có sự

chuyển dịch như thế nào ?

? Nêu một số thành tựu nổi bật của nền

kinh tế - xã hội nước ta trong thời gian

qua?

HS: TB

? Quê hương em trong những năm gần

đây đã có sự đổi mới, tiến bộ như thế

GV: Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ XII là đại hội lần thứ 12 của Đảng

Cộng sản Việt Nam, diễn ra từ ngày 20

đến 28 tháng 1 năm 2016 ở Trung tâm

Hội nghị Quốc gia Việt Nam tại Mỹ

Đình Hà Nội

GV: Mục tiêu tổng quát :Tăng cường

xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh,

nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến

- Việt Nam gia nhập ASEAN vào ngày 25/7/1995

2 Việt Nam trên con đường xây dựng đất nước và phát triển

- Khó khăn: chiến tranh tàn phá, nề nếp sản xuất cũ kém hiệu quả

- Đường lối: Xây dựng nền kinh tế xã hội theo con đường kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

- Kinh tế xã hội có nhiều thành tựu nổi bật

- Mục tiêu đên năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp

Trang 17

đấu của Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh Phát huy sức mạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội chủ nghĩa Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; phát triển kinh tế nhanh, bền vững, phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Giữ gìn hòa bình, ổn định, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế để phát triển đất nước; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới Hoạt động 3: Cá nhân/ cặp: GV: Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục 3 SGK kết hợp kinh nghiệm học địa lý cho biết : ? Địa lý Việt Nam Nghiên cứu những vấn đề gì? ? Để học tốt môn địa lý Việt nam cần có phương pháp gì? GV: Kết luận 3 Học địa lý Việt Nam như thế nào? - Cần đọc kĩ SGK và làm đầy đủ các bài tập, cần sưu tầm tư liệu, khảo sát thực tế, sinh hoạt ngoài trời, du lịch

4 Củng cố: (3p) - Mục tiêu tổng quát chiến lược 20 năm 2001- 2010 của nước ta là gì? - Làm bài tập 2 - SGK (T 80) 5 Hướng dẫn về nhà: (2p) - Về nhà học CH SGK - Hoàn thiện tập bản đồ IV Tự rút kinh nghiệm :

Ngày soạn: 27/01/2019

Trang 18

ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN Tiết 26 - Bài 23

VỊ TRÍ, GIỚI HẠN, HÌNH DẠNG LÃNH THỔ VIỆT NAM

Có ý thức và hành động bảo vệ, gìn giữ độc lập chủ quyền của đất nước.

- NLCB: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu

thống kê, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh,

1 GV: - Bản đồ tự nhiên Việt Nam, BĐ ĐNA, BĐ TG.

2 HS: Chuẩn bi bài ở nhà.

3 PP: Thảo luận, HĐ nhóm, phân tích, chứng minh, nêu vấn đề…

III Tiến trình dạy – học:

1 Ổn định tổ chức:(1p)

* Từ năm 1986 đến nay kinh tế - xã hội nước ta đã đạt được những thành tựu nổi bật trong công cuộc đổi mới như thế nào ?

* Dựa vào bảng 22.1 vẽ biểu đồ cơ cấu tổng sản phẩm trong nước của hai năm 1990 và 2000 và rút ra nhận xét.

* Hoạt động 1 HDHS tìm hiểu vị trí, giới hạn

lãnh thổ:

CH: Xác định trên H23.2 các điểm cực Bắc, Nam,

Đông, Tây của phần đất liền nước ta? Cho biết toạ

độ các điểm cực (B.23.2)

1 Vị trí giới hạn lãnh thổ

a Phần đất liền

Cực Bắc: 23023’B - 105020’Đ Cực Nam: 8034’B - 104040’Đ Cực Tây: 22022’B - 102010’Đ Cực Đông: 12040’B - 109024’Đ

Trang 19

GV: Gọi HS lên xác định các điểm cực của phần

đất liền nước ta ( trên bản đồ treo tường ).

CH: Qua bảng 23.2 hãy tính

- Từ Bắc và Nam, phần đất liền nước ta kéo dài

bao nhiêu vĩ độ, nằm trong đới khí hậu nào ?

( > 15 vĩ độ ).

CH: Từ Tây sang Đông phần đất liền nước ta mở

rộng bao nhiêu kinh độ ?

( > 7 kinh độ )

- Lãnh thổ nước ta nằm trong Múi giờ thứ mấy theo

giờ GMT.

GV: Hướng dẫn HS quan sát H24.1 giới thiệu phần

biển nước ta mở rộng ra tới kinh tuyến 117020’Đ và

có diện tích khoảng 1 triệu km2 rộng gấp 3 lần diện

tích đất liền.

CH: Biển nước ta nằm phía nào lãnh thổ? Tiếp

giáp với biển của nước nào ? Đọc tên và xác định

các quần đảo lớn? thuộc tỉnh nào ?

( Quần đảo Hoàng Sa - huyện Hoàng Sa - Đà

Nẵng ).

Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu đặc điểm lãnh thổ.

CH:? Hình dạng lãnh thổ VN có đặc điểm gì?

HS: Trình bày trên bản đồ.

CH: Hãy nêu đặc điểm của biển VN và cho biết ý

nghĩa lớn lao của biển Việt Nam.

(GV tham khảo phụ lục mờ rộng thêm về vịnh Cam

Ranh).

- Kết luận

CH: ( dành cho HS khá )

Vị trí địa lý và hình dạng của lãnh thổ nước ta có

những thuận lợi và khó khăn gì cho việc xây dựng

và bảo vệ tổ quốc hiện nay?

+ Thuận lợi:

- Phát triển kinh tế toàn diện với nhiều ngành, nghề

nhờ có khí hậu gió mùa, có đất liền, có biển

- Hội nhập và giao lưu dễ dàng với các nước trong

khu vực Đông Nam Á và thế giới do vị trí trung

tâm và cầu nối.

+ Khó khăn:

- Luôn phải phòng, chống thiên tai: Bão lụt, sóng

- Nước ta nằm trong đới khí hậu nhiệt đới.

- Nằm trong múi giờ thứ 7 theo giờ GMT, diện tích 331.212 km2

b Phần biển

- Biển nước ta nằm phía Đông lãnh thổ với diện tích khoảng 1 triệu km2

2 Đặc điểm lãnh thổ.

a Phần đất liền.

- Phần đất liền kéo dài theo chiều bắc nam khoảng 15 vĩ độ dài khoảng 1650km, hẹp chiều ngang, có hình dạng chữ S.

- Biển nước ta mở rộng về phía Đông có nhiều đảo, quần đảo, vịnh biển.

- Có ý nghĩa chiến lược về an ninh và phát triển kinh tế.

Trang 20

biển, cháy rừng

- Bảo vệ lãnh thổ kể cả vùng biển, vùng trời và đảo xa ( trước nguy cơ ngoại xâm )

4 Củng cố và đánh giá: (3p) Câu 1: Điền vào chỗ trống ( ) trong bảng sau: Điểm cực Địa danh hành chinh Vĩ độ Kinh độ Bắc huyện Đồng Văn 23o23’ B 105o20’Đ Nam 8o34’ B 104o40’Đ Tây Xã Xìn Thầu 22o22’ B 102o10’Đ Đông Tỉnh Khánh Hoà 12o40’ B 109o24’Đ Câu 2 : Chọn các số liệu và các yếu tố ở 2 cột trong hàng sau cho phù hợp Các yếu tố Đáp án Số liệu 1 Diện tích đất tự nhiên của nước ta ( km2 ) - e a 50 2 Chiều dài bờ biển ( km ) - c b 4550 3 Diện tích phần biển ( km2 ) - d c 3260 4 Chiều dài đường biên giới quốc gia trên đất liền (km) - b d 1.000.000 5 Nơi hẹp nhất theo chiều Tây - Đông (km) - a e 329.247 5 Hướng dẫn về nhà: (2p) Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về vấn đề ô nhiễm biển và tài nguyên biển nước ta IV Rút kinh nghiệm:

Trang 21

1 Kiến thức: HS cần:

- Nắm được đặc điểm tự nhiên Biển Đông.

- Hiểu biết về tài nguyên và môi trường vùng biển Việt Nam

- Có nhận thức đúng về vùng biển chủ quyền của Việt Nam

2 Kỹ năng:

- Phân tích những đặc tính chung và riêng của biển đông.

- Xác định mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên vùng biển và đất liền Hiểu sâu sắc thiên nhiên Việt Nam mang tính bán đảo khá rõ nét.

3 Thái độ:

Thấy được sự cần thiết bảo vệ chủ quyền trên biển, tài nguyên biển và vấn

đề bảo vệ môi trường vùng biển là rất quan trọng và cấp bách.

1 GV: - Bản đồ vùng biển và đảo Việt Nam hoặc ( khu vực Đông Nam Á )

2 HS: - Chuẩn bị bài ở nhà

- SGK

3 PP: Đàm thoại, phân tích, chứng minh, HĐ nhóm,

(1p) Vắng:

- Vị trí địa lý và hình dạng của lãnh thổ Việt Nam có những thuận lợi và khó khăn gì cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay.

- Xác định trên bản đồ treo tường “ Vùng biển và đảo Việt Nam ” các đảo và quần đảo lớn ở nước ta.

3 Bài mới: (35p)

Vào bài: Chủ quyền lãnh thổ nước ta có vùng biển rộng lớn với tính 1 triệu

km2, gấp 3 lần đất liền Vùng biển rộng chi phối tính bán đảo của tự nhiên Việt Nam khá rõ nét Do đó muốn hiểu biết đầy đủ về tự nhiên Việt Nam phải nghiên

Trang 22

tế và bảo vệ đất nước Chúng ta cùng tìm hiểu những vấn đề đó trong nội dung bài học hôm nay

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của

biển VN

CH: Gọi HS lên xác định vị trí giới hạn biển

Đông trên bản đồ treo tường (Biển Đông nằm từ

3o - 26oB, 100o - 121oĐ).

- Biển Đông nằm trong vùng khí hậu nào ?

- Diện tích? Cho nhận xét ? ( Biển lớn thứ 3 trong

các biển thuộc Thái Bình Dương )

CH: Biển Đông thông với các đại dương nào?

qua eo? Cho nhận xét.

- Xác định vị trí, tên các eo thông với Thái Bình

Dương ?

- Xác định vị trí, tên các eo thông với Ấn Độ

Dương ?

CH: Biển Đông có vịnh nào? xác định vị trí ?

( Vịnh Thái Lan diện tích 462.000km2, vịnh Bắc

Bộ diện tích 15.000km2 )

GV: Kết luận.

CH: Phần biển thuộc Việt Nam trong biển Đông

có diện tích là bao nhiêu ?

- Tiếp giáp vùng biển các quốc gia nào ?

- Xác định vị trí các đảo, quần đảo lớn của Việt

Nam.

GV: Kết luận.

CH: Nhắc lại đặc tính của biển và đại dương?

( Độ mặn, sóng, thuỷ triều )

CH: Nằm hoàn toàn trong vành đai nhiệt đới, nên

khí hậu biển nước ta có đặc điểm gì

( Chế độ gió, nhiệt độ, mưa )

- H24.2 cho biết nhiệt độ nước biển tầng mặt thay

đổi như thế nào ?

( Sự thay đổi các đường đẳng nhiệt tháng 1, tháng

- Nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa Đông Nam Á.

- Vùng biển Việt Nam là một phần của Biển Đông, có diện tích khoảng 1 triệu km2

2 Đặc điểm khí hậu và hải văn của biển.

a Đặc điểm khí hậu biển Đông.

- Gió trên biển mạnh hơn trong đất liền gây sóng cao.

Có 2 mùa gió:

- Từ tháng 10 - tháng 4 gió hướng Đông Bắc.

- Từ tháng 5 - 11 gió hướng tây

Trang 23

CH: Dựa vào H24.3 hãy cho biết hướng chảy của

các dòng biển Đông tương ứng với hai mùa gió

chính khác nhau như thế nào ?

GV: Bổ sung giá trị to lớn các dòng biển trong

biển Đông

( Tạo vùng thềm lục địa vùng nước có nhiều đàn

cá, các luồng di cư lớn của sinh vật biển từ các

biển ôn đới )

CH: Cùng với các dòng biển, trên vùng biển Việt

nam còn có hiện tượng gì kéo theo các luồng sinh

- GV chuyển ý: Vùng biển nước ta có ý nghĩa lớn

đối với việc hình thành các cảnh quan tự nhiên và

có giá trị to lớn về kinh tế, quốc phòng, khoa học.

- Giới thiệu một số tranh ảnh cảnh đẹp, tài nguyên

vùng biển Việt Nam.

Hoạt động 2: Tìm hiểu Tài nguyên và bảo vệ

môi trường biển Việt Nam

CH: Bằng kiến thức thực tế của bản thân kết hợp

SGK em chứng minh biển Việt Nam có tài nguyên

phong phú?

- Nguồn tài nguyên biển VN là cơ sở cho những

ngành kinh tế nào phát triển?

(+ Thềm lục địa và đáy: khoáng sản, dầu mỏ, khí

đốt, kim loại, phí kim loại.

* Lòng biển: Hải sản , muối Bãi cát

+ Mặt biển: Giao thông trong nước, quốc tế

nam

- Nhiệt độ TB 23º C, biên độ nhiệt nhỏ hơn đất liền.

- Mưa ở biển ít hơn trên đất liền.

b Đặc điểm hải văn biển Đông:

- Dòng biển tương ứng hai mùa gió:

+ Dòng biên mùa đông hướng Đông Bắc - Tây Nam.

+ Dòng biển mùa hè hướng Tây Nam - Đông Bắc.

- Dòng biển cùng các vùng nước trồi, nước chìm kéo theo

sự di chuyển sinh vật biển.

- Chế độ triều phức tạp, độc đáo

(tạp triều, nhật triều).

- Vịnh Bắc Bộ có chế độ nhật triều điển hình.

Trang 24

- Hãy cho biết loại thiên tai nào thường xẩy ra ở

vùng biển nước ta? (bão, nước dâng )

CH: Hãy cho biết các hiện tượng, các tác hại của

vùng biển bị ô nhiễm

( Tác hại đối với kinh tế, thiên nhiên )

- Muốn khai thác lâu bền và bảo vệ tốt môi

trường biển VN cần phải làm gì?

- Vùng biển VN có giá trị to lớn về kinh tế và tự nhiên.

2 Bảo vệ môi trường biển VN

- Khai thác biển cần chú ý bảo

vệ môi trường biển.

4 Củng cố: (3p)Phiếu học tập:

Câu 1: Điền vào ô trống nội dung phù hợp để hoàn chỉnh sơ đồ sau:

Câu 2: Đánh dấu x vào ô đúng nhất:

Nội dung nào không phải là đặc điểm của biển Đông:

a Biển lớn, tương đối kín

b Độ muối bình quân 30-33%

c Chỉ có chế độ tạp chiều

d Nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa

5 Hướng dẫn về nhà: (2p) Chuẩn bị bản đồ trống Việt Nam ( cỡ nhỏ )

Thông với T.B.D qua

eo

Vị trí

Có hai vịnh lớn Diện tích vịnh

Trang 25

- Lãnh thổ Việt Nam đã được hình thành qua quá trình lâu dài và phức tạp

- Đặc điểm tiêu biểu của các giai đoạn hình thành lãnh thổ Việt Nam và ảnh hưởng của nó tới địa hình và tài nguyên thiên nhiên nước ta.

2 Kỹ năng:

- Đọc, hiểu sơ đồ địa chất, các khái niệm địa chất đơn giản, niên đại địa chất.

- Nhận biết các giai đoạn cơ bản của niên biểu địa chất.

- Nhận biết và xác định trên bản đồ các vùng địa chất kiến tạo của Việt Nam.

3 Thái độ:

Có ý thức và hành vi bảo vệ môi trường, tài nguyên khoáng sản.

1 GV: - Bản đồ địa chất Việt Nam.

- Bản đồ trống Việt Nam

2 HS: - Chuẩn bị bài ở nhà

3 PP: Đàm thoại, phân tích, HĐ nhóm, chứng minh,

(1p) Vắng:

Trang 26

Vào bài: Lãnh thổ việt Nam đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài

và phức tạp Với thời gian tạo lập trong hàng trăm triệu năm, tự nhiên Việt Nam đã được hình thành và biến đổi ra sao ? ảnh hưởng tới cảnh quan tự nhiên nước ta như thế nào ? Bài học hôm nay giúp các em sáng tỏ những câu hỏi này.

Hoạt động 1: Tìm hiểu giai đoạn

tiền Cam-bri:

GV: Hướng dẫn hs quan sát bảng 25.1

SGK.

? Cho biết giai đoạn tiền Cam-bri cách

chúng ta bao nhiêu triệu năm? kéo dài

bao nhiêu triệu năm?

HS: Cách chúng ta khoảng 570 tr năm,

diễn ra trong thời gian dài.

? Đặc điểm của lãnh thổ Việt Nam khi

đó?

GV: Hướng dẫn hs quan sát H25.1 SGK

? Vào giai đoạn Tiền Cambri có những

mảng nền nào?

HS: Mảng nền Việt Bắc, Hoàng Liên

Sơn, Sông Mã, Pu Hoát, Kon Tum.

Trong giai đoạn này biển còn nguyên

thuỷ, sinh vật còn rất ít và đơn giản, bầu

? Giai đoạn cổ kiến tạo diễn ra trong

mấy giai đoạn, mấy thời kì?

HS: Giai đoạn cổ kiến tạo diễn ra trong

hai giai đoạn và hai thời kì

* Đại cổ sinh và đại trung sinh.

+ Thời kì 1: Vận động tạo núi.

1 Giai đoạn tiền Cam-bri.

- Là giai đoạn đầu tiên hình thành lãnh thổ nước ta (Cách đây khoảng 570 tr năm) Đại bộ phận nước ta còn chìm dưới mực nước biển, chỉ có một số mảng nền cổ nhô lên khỏi mực nước biển

- Đại bộ phận nước ta còn là biển.

- Rải rác có những mảng nền cổ.

- Sinh vật rất ít và đơn giản.

2 Giai đoạn cổ kiến tạo.

- Thời kì 1: Vận động tạo núi diễn ra mạnh mẽ, phần lớn lãnh thổ nước ta trở thành đất liền, sinh vật phát triển mạnh mẽ.

- Thời kì 2: Cuối giai đoạn cổ kiến tạo địa hình bị ngoại lực bào mòn mạnh mẽ,

Trang 27

+ Cổ kiến tạo: Nền móng Đông Bắc,

Trường Sơn Bắc, Đông Nam Bộ.

+ Đại trung sinh: Nền móng Sông Đà.

? Tại sao trong thời kì này sinh vật lại

phát triển mạnh mẽ như vậy?

HS: Khí hậu trong thời kì này hết sức

thuận lợi cho sinh vật phát triển

Hoạt động 3: Tìm hiểu giai đoạn tân

kiến tạo:

GV: Hướng dẫn hs đọc nội dung mục 3.

? Giai đoạn này sảy ra cách đây bao

nhiêu triệu năm?

HS: Cách ngày nay khoảng 25 tr năm

? Quá trình này có các hoạt động tạo

sơn nào?

HS: Vận động tạo núi (Hy-ma-laya)

diễn ra mạnh mẽ

? Quá trình phát triển của sinh vật trong

giai đoạn này như thế nào?

HS: Giới sinh vật phát triển phong phú.

Đặc biệt có sự xuất hiện của loài người

? Giải thích hiện tượng động đất ở Điện

Biên và Lai Châu trong thời gian gần

đây?

HS: Vận động tạo núi Hy-ma-laya vẫn

đang tiếp diễn cho đến ngày nay nên có

hiện tượng đó do khu vực tây bắc của

chúng ta nằm trong vùng ảnh hưởng của

vận động tạo núi đó.

địa hình đần trở nên bằng phẳng.

3 Giai đoạn tân kiến tạo.

- Là giai đoạn tương đối ngắn trong đại Tân sinh cách ngày nay khoảng 25 tr năm.

- Vận động tạo núi (Hy-ma-laya) diễn ra mạnh mẽ làm núi non sông ngòi trẻ lại.

- Giới sinh vật phát triển phong phú Đặc biệt có sự xuất hiện của loài người

4 Củng cố: (3p)

Nêu ý nghĩa của giai đọan tân kiến tạo đối với sự phát triển lãnh thổ nước ta hiện nay Cho biết biểu hiện của vận động tân kiến tạo vẫn còn tiếp diễn đến ngày nay ?

- Học bài và làm bài tập trong tập bản đồ.

- Xem trước bài 26 và trả lời câu hỏi trong sách và về hình SGK

- Sưu tầm tranh ảnh tư liệu về khai thác các mỏ khoáng sản ở Việt Nam.

- Hiểu về mối quan hệ giữa khoáng sản và lịch sử hình thành chúng

Trang 28

Ngày soạn: 17/02/2019

Ngày giảng:19/02/2019

Tiết 29 - Bài 26 ĐẶC ĐIỂM TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN VIỆT NAM

1 Kiến thức: HS biết được

- Việt Nam là một nước có nhiều loại khoáng sản, nhưng phần lớn các mỏ có trữ lượng nhỏ và vừa là một nguồn lực quan trọng để công nghiệp hoá đất nước.

- Mối quan hệ giữa khoáng sản với lịch sử phát triển Giải thích vì sao nước

ta giàu khoáng sản, tài nguyên.

- Các giai đoạn tạo mỏ và sự phân bổ các mỏ, các loại khoáng sản chủ yếu của nước ta

Trang 29

1 GV: - Bản đồ địa chất, khoáng sản Việt Nam

- Mẫu một số khoáng sản tiêu biểu.

2 HS: - Chuẩn bị bài ở nhà.

(1p) Vắng:

2 Kiểm tra bài cũ (4p)

- Trình bày lịch sử phát triển của tự nhiên nước ta.

- Nêu ý nghĩa của giai đoạn Tân Kiến tạo đối với sự phát triển lãnh thổ nước

ta hiện nay.

3 Bài mới:(35p)

Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu Việt nam là

nước giàu tài nguyên khoáng sản:

Yêu cầu quan sát lược đồ 16.1 và thông tin

trong sách giáo khoa nhận xét:

? Nước ta có những loại tài nguyên

khoáng sản nào ?

HS: Trả lời

? Những khoáng sản nào có trữ lượng lớn?

? Tại sao Việt Nam là nước giàu có về tài

nguyên khoáng sản?

- Lịch sử địa chất kiến tạo lâu dài, phức tạp.

- nhiều chu kì kiến tạo, sản sinh một hệ

khoáng sản đặc trưng.

- Vị trí tiếp giáp của 2 đại sinh khoáng: Địa

Trung Hải – Thái Bình Dương.

- Sự thăm dò, tìm kiếm có hiệu quả.

GV: chốt ý - nước ta có nguồn khoáng sản

phong phú đa dạng nhưng chỉ có một số

khoáng sản chính than, dầu…

Hoạt động 2 (Giảm tải)

Hoạt động 3: Tìm hiểu vấn đề khai thác

và bảo vệ tài nguyên khoáng sản:

GV: Dựa vào kiến thức thực tiễn và thông

tin trong sách giáo khoa cho biết:

1 Việt nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản:

- Khoáng sản nước ta phong phú về loại hình, đa dạng về chủng loại nhưng phần lớn có trữ lượng vừa và nhỏ

- Một số khoáng sản có trữ lượng lớn

là sắt, than, thiếc, crôm, dầu mỏ, bôxit, đá vôi…

2 Sự hình thành các vùng mỏ chính nước ta (SGK)

3 Vấn đề khai thác và bảo vệ tài nguyên khoáng sản:

Trang 30

? Khoáng sản có phải là nguồn tài nguyên

vô tận ?

HS: Trả lời

? Việc khai thác tài nguyên có khả năng

dẫn đến hậu qủa nào ?

- Để sử dụng nguồn tài nguyên có hiệu qủa cần thực hiện tốt luật khoáng sản để khai thác hợp lí, sử dụng tiết kiệm và có hiệu qủa nguồn tài nguyên khoáng sản qúy giá của nước ta.

- Kết luận: SGK

4 Củng cố: (4p)

- Vai trò của các cuộc vận động địa chất đối với việc hình thnh các mỏ

khóang sản ở Việt Nam?

- Vấn đề khai thác và bảo vệ tài nguyên khóang sản của Việt Nam?

- Học bài và làm bài tập trong tập bản đồ.

- Soạn trước nội dung bài thực hành giờ sau học.

- Củng cố các kiến thực về tài nguyên khoáng sản Việt Nam, nhận xét sự phân bố khoáng sản ở Việt Nam.

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng đọc bản đồ, xác định vị trí các điểm cực, các điểm chuẩn trên đường cơ sở để tính chiều rộng lãnh hải biển Việt Nam.

Trang 31

- Nắm vững các ký hiệu và chú giải của bản đồ hành chính, bản đồ khoáng sản Việt Nam.

3 Thái độ : HS nghiêm túc.

thống kê, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh,

1 GV: - Bản đồ hành chính Việt Nam

- Bản đồ khoáng sản Việt Nam

2 HS: - Mỗi HS chuẩn bị các bản đồ trên (kích thước nhỏ) để làm thực hành

- Bảng phụ: 10 loại khoáng sản (Tr 100) phóng to, 10 ký hiệu khoáng sản vẽ sẵn cắt rời.

1 Ổn định tổ chức: (1p) Vắng:

- Nước ta nằm trong đới khí hậu nhiệt đới.

- Nằm trong múi giờ thứ 7 theo giờ GMT, diện tích 331.212 km2

Yêu cầu: quan sát lược đồ 23.2, trả lời các yêu cầu trong sách giáo khoa

- Xác định vị trí Thái Nguyên (ở miền nào? Xung quanh giáp với các tỉnh thành phố nào ? )

- Xác định vị trí, toạ độ, các điểm cực của phần lãnh thổ đất liền

- Lập bảng thống kê các tỉnh theo phiếu học tập

STT Tỉnh thành

phố

Đặc điểm về vị trí địa lí Nội địa Ven biển Có biên giới chung với

TrungQuốc Lào Campuchia

O X X O X

O O O O O

O O X O O

X O O O O

Trang 32

O X X O O

O O X X O

O X O X X

X O O O X Dành thời gian 20 phút làm việc, sau đó cho các tổ báo cáo kết qủa làm việc, GV chốt

ý

Hoạt động 2 : Hoạt động cá nhân.

Yêu cầu dựa vào 26.1 vẽ lại kí hiệu và ghi vào vở học theo mẫu sau :

STT Loại khoáng sản Kí hiệu trên bản đồ Phân bố mỏ chính

… Dành thới gian 10 phút sau đó GV chỉ định HS báo cáo kết qủa.

4 Củng cố: (3p)

- Nhận xét thái độ tham gia thực hành của HS

- Cho học sinh trình bày lại toàn bộ nội dung bài học trên lược đồ.

- Xem lại các bài được học từ bài 15  bài 26 chuẩn bị cho tiết ôn tập hôm sau.

- Chuẩn bị câu hỏi cuối các bài, giờ sau ôn tập

Ngày soạn: 24/02/2019

Tiết 31: KIỂM TRA MỘT TIẾT

I Mục tiêu kiểm tra:

1 Kiến thức: HS cần.

- Nắm được kiến thức đã học trong khu vực ĐNA, ĐLVN

Trang 33

- HS 1 lần nữa được tái hiện lại kiến thức qua bài kiểm tra

- Củng cố kiến thức cho HS

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng phân tích biểu đồ, lược đồ

- Rèn luyện kĩ năng phân tích kiến thức qua bản đồ và lập sơ đồ, vẽ biểu đồ

3 Thái độ : Có thái độ nghiêm túc trong giờ KT

3 Phương pháp: GV coi nghiêm túc, HS làm nghiêm túc.

1 Ổn định tổ chức: Vắng:

2 Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh)

3 Nội dung kiểm tra: (45p)

A MA TRẬN Mức độ

C2 Biết các chủng tộc chính của

2 1 10%

Khoáng sản

ĐNÁ

C3 Biết được khoáng sản

là loại tài nguyên không thể phục hồi

Số câu

Số điểm

Tỷ lệ

1 0,5 5%

Trang 34

nhiên Việt

Nam

được diện tích của biển Đông.

C5 Biết được diện tích của VN.

C6 Nhớ được địa danh của các điểm cực phần đất liền lãnh thổ nước ta.

tích thuận lợi

và khó khăn khi Việt Nam gia nhập

ASEAN

được biểu

đồ và nhận xét cơ cấu GDP

Số câu

Số diểm

Tỷ lệ

3 1,5đ 15%

1 3đ 30%

1 4đ 40%

5 8,5đ 85%

Số câu: 6

Số diểm: 10

Tỷ lệ: 100%

6 3 30%

1 3đ 30%

1 4đ 40%

8 10 100%

B ĐỀ BÀI

I Trắc nghiệm:

Câu 1: Năm 2016 dân số khu vực Đông Nam Á là 612 triệu người và dân số của

Việt Nam là 93,4 triệu người Vậy dân số Việt Nam chiếm :

A 16,4% dân số khu vực Đông Nam Á B 15,3% dân số khu vực Đông Nam Á

C 13,5% dân số khu vực Đông Nam Á D 14,6% dân số khu vực Đông Nam Á

Câu 2 : Phần lớn dân cư Đông Nam Á thuộc những chủng tộc nào?

A Môn -gô -lô- ít và Ô - xtra- lô- ít B Môn -gô- lô -ít và Nêgrô- ít

C Nêgrô- ít và Ô - xtra- lô- ít D Ô - xtra- lô- ít và Ơ-rô-pê-ô-it

Câu 3: Khoáng sản là loại tài nguyên?

A Không thể phục hồi B Phục hồi chậm

C Có thể phục hồi D Chưa thể phục hồi

Câu 4 : Biển Động có diện tích là:

A - Điểm cực B - Địa danh hành chính Đáp án

Trang 35

E Cà Mau

II Tự Luận:

Câu 7: Phân tích những thuận lợi và khó khăn của Việt Nam khi trở thành

thành viên của ASEAN?

Câu 8: Cho bảng số liệu về cơ cấu tổng sản phẩm trong nước (GDP) nước ta

năm 2016 (đơn vị %)

Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu GDP của nước ta năm 2016 và nêu nhận xét?

C HƯỚNG DẪN CHẤM – BIỂU ĐIỂM

• Tốc độ tăng trưởng trong buôn bán với các nước ASEAN đạt

khá cao: từ năm 1990 đến năm 2000 tăng trung bình

26,8%/năm

•Tỉ trọng giá trị hàng hóa buôn bán với các nước này chiếm tới

1/3 (32,4%) tổng buôn bán quốc tế của Việt Nam

• Mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang các nước

ASEAN là gạo, với bạn hàng chính là In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin,

Ma-lai-xi-a

• Mặt hàng nhập khẩu chính là nguyên liệu sản xuất như xăng

dầu, phân bón, thuốc trừ sâu, hạt nhựa, hàng điện tử

+ Về hợp tác phát triển kinh tế: Dự án phát triển hành lang

Đông - Tây tại lưu vực sông Mê Công tạo điều kiện để khai thác

tài nguyên và nhân công tại những vùng còn nhiều khó khăn

của một số nước trong khu vực, giúp những vùng này phát triển

kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo

- Khó khăn: sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế - xã hội,

sự khác biệt về thể chế chính trị, bất đồng ngôn ngữ

1,5đ

Câu 8

- Vẽ biểu đồ: Học sinh vẽ biểu đồ hình tròn, vẽ đủ các yếu tố

bảng chú giải, tên biểu đồ tương đối chính xác, khoa học.

- Nhận xét: Tỉ trọng cơ cấu GDP của ngành dịch vụ là cao nhất

(43%), thấp nhất là Nông – Lâm –Ngư nghiệp (22%), đứng thứ

2 là Công nghiệp – Xây dựng (35%)

2đ

3 Củng cố:

Trang 36

- GV thu bài, nhận xét giờ kiểm tra

4 Hướng dẫn về nhà:

- Về nhà nghiên cứu lại đề

- Chuẩn bị trước bài mới: Đặc điểm địa hình việt Nam

Ngày soạn: 24/02/2019

Ngày giảng:27/02/2019

Tiết 32 - Bài 28 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÌNH VIỆT NAM

1 Kiến thức: HS cần nắm được:

- Ba đặc điểm cơ bản của địa hình Việt Nam

- Vai trò và mối quan hệ của địa hình với các thành phần khác trong môi trường tự nhỉên.

- Sự tác động của con người ngày càng sâu sắc làm biến đổi địa hình.

3 Thái độ: HS hiểu biết hơn về ĐH từ đó có ý thức bảo vệ MT

Vào bài: Sự phát triển địa hình lãnh thổ nước ta là kết quả tác động của

nhiều nhân tố và trải qua các giai đoạn phát triển lâu dài trong môi trường nhiệt đới

ẩm, gió mùa Do đó địa hình là thành phần cơ bản và bền vững của cảnh quan Địa

Trang 37

hình Việt Nam có đặc điểm chung gì? Mối quan hệ qua lại giữa con người Việt Nam và địa hình đã làm bề mặt địa hình thay đổi thế nào? Đó là nội dung chúng ta cần tìm hiểu trong bài hôm nay.

Hoạt động 1: Tìm hiểu đồi núi là bộ

phận quan trọng nhất của cấu trúc địa

hình Việt Nam.

GV: Yêu cầu học sinh quan sát lược đồ địa

hình VN chú ý thang màu

? XĐ khu vực đồi núi, đồng bằng ở nước

ta? Em có nhận xét gì về dt đồi núi so với

dt đông bằng ?

HS:Xđ trên BĐ

HS: Đồi núi > ĐB

HS: Đồi núi chiếm ¾ lãnh thổ

? Như vậy có thể nói nhìn tổng thể địa hình

VN dạng địa hình nào là quan trọng nhất?

GV: Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của

địa hình nước ta đó là nội dung của mục 1

? Nhắc lại phân loại núi theo độ cao như

thế nào?

HS: Núi thấp: 500 – dưới 1000 m

Núi TB: 1000 – dưới 2000m

Núi cao: Từ 2000m trở lên

? Từ cách phân loại trên em hãy cho biết

và xác định trên lược đồ lớn vùng núi cao

của nước ta? Một số đỉnh núi cao ở nước

ta ?

 núi cao chiếm tỉ lệ là bao nhiêu?

- Vùng núi cao Hoàng Liên Sơn - Đỉnh

Phan-xi-păng cao 3143m , ngoài ra còn có

đỉnh Ngọc Linh

- núi cao chỉ chiếm 1% còn lại chủ yếu là

núi thấp

GV: XĐ trên bản đồ cánh cung núi lớn kéo

dài từ vùng Tây Bắc đến Đông Nam Bộ Dài

1400km với nhiều vùng núi lan sát ra biển

hoặc bị nhấn chìm thành các quần đảo như

Vịnh Hạ Long

GV: Mở rộng: Nhìn tổng thể địa hình VN

từ biển vào thì ta thấy một mạch núi hùng

vĩ dựng đứng bên ĐB ven biển như một

1 Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình Việt Nam.

- Đồi núi chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ đất liền

+ Chủ yếu là đồi núi thấp + Núi cao chỉ chiếm 1%

Trang 38

bức tường thành – như một cánh cung lớn

hướng ra biển chính thế núi này đã chi

phối sự phát triển lãnh thổ của đất nước ta

và các đặc điểm tự nhiên khác như đặc

điểm khí hậu, các đặc điểm KT – XH mà

các em sẽ được tìm hiểu ở các tiết học sau

và ở chương trình lớp 9

? Nếu như đồi núi chiếm ¾ dt lt thì đông

bằng chiếm tỉ lệ là bao nhiêu?

HS: Vùng đồng bằng chiếm diện tích nhỏ

1/4 diện tích lãnh thổ phần đất liền.

Tuy địa hình nước ta phân thành 2 khu vực

đồng bằng và đồi núi nhưng trên bề mặt

ĐB vẫn còn có những vùng núi sót hay các

dãy núi chạy ngang qua

? Xác định các nhánh núi, khối núi lan ra

sát biển ngăn cách ĐB thành nhiều ô nhỏ?

- Các khối núi ngăn cách ĐB: D Bạch Mã,

Hoành Sơn…

- Đưa ảnh để giảng: Núi Voi - HP, Hòn Đất

- Kiên giang, Non nước - Ninh Bình - Đây

là những dạng núi còn sót lại trên bề mặt

ĐB Như vậy giữa vùng núi và ĐB có mối

quan hệ mật thiết với nhau về mặt phát

sinh: Các ĐB được hình thành trên một

vùng núi cổ sụt lún vì vậy ngay trên ĐB

vây còn có những núi sót và có những

nhánh núi chạy ngang qua ĐB

Hướng dẫn học sinh quan sát lát cắt địa

hình từ sơn nguyên Đồng Văn  cửa song

Thái Bình

? Lắt cắt đi qua những khu vực địa hình

nào ?

HS: Khu Việt bắc - núi TB

Khu Đông Bắc – núi thấp

Hoạt động 2: Tìm hiểu địa hình nước ta

được tân kiến tạo nâng lên và tạo thành

nhiều bậc kế tiếp nhau.

? Từ đất liền ra đến biển có những bậc địa

- Đồng bằng chiếm 1/4 diện tích lãnh thổ đất liền

2 Địa hình nước ta được tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc

kế tiếp nhau.

- Địa hình phân thành nhiều bậc kế

Trang 39

hình nào? Em nào nhắc lại?

HS: Đồi núi  đồng bằng  thềm lục địa

? Dựa vào lát cắt cho biết các bậc ĐH cao

ở phía nào thấp ở phía nào?

HS: Cao ở TB, Thấp ở ĐN

GV: Đây cũng chính là hướng nghiêng của

địa hình nước ta

? Nguyên nhân nào khiến địa hình nước ta

bị phân hóa thành nhiều bậc kế tiếp nhau

và có hướng ngiêng như vậy?

HS: Do vận động tân kiến tạo

GV: Cuối giai đoạn cổ kiến tạo địa hình bị

ngoại lực bào mòn mạnh mẽ, địa hình dần

trở nên bằng phẳng.

- Giai đoạn tân kiến tạo: Vận động tạo núi

(Hy-ma-laya) diễn ra mạnh mẽ làm núi non

sông ngòi trẻ lại đã làm cho địa hình nước

ta nâng cao Hơn thế nữa vận động tạo núi

Himalaya có sự vận động nâng cao không

đều ở phía tây và phía bắc được nâng nên

mạnh hơn nên có địa hình cao, ở phía đông

và phía nam bị xụt lún và sau đó các con

sông bồi đắp nên các đồng bằng châu thổ

nên thấp hơn Chính vì thế mà địa hình

nước ta lại phân thành nhiều bậc và có

hướng nghiêng TB - ĐN

Trong các bậc địa hình lớn nêu ở trên thì

còn có các bậc địa hình nhỏ như các bề mặt

san bằng, các cao nguyên xếp tầng, các bậc

thềm sông đánh dấu sự nâng lên của địa

hình nước ta

- Thực hiện trên bản đồ

+ Các cao nguyên xếp tầng Kon Tum, Plây

Ku, Đắc Lắc, Lâm Viên, Mơ Nông

+ Thềm lục địa được xác định ở độ sâu

không quá 200m

- Xác định trên bản đồ các dãy núi lớn D.

Hoàng lien sơn, Trường sơn bắc, CC sông

Trang 40

GV: Hướng nghiêng của địa hình và hướng

của các dãy núi còn được thể hiện ở hướng

chảy của các dòng sông ở nước ta chủ yếu

chảy theo hướng TB – ĐN và vòng cung

GV: Xác định trên bản đồ S.Hồng, S.Gâm,

…

GV: (Chú ý) Như vậy vận động Himalaya

nâng cao đh nước ta  nội lực ĐH luôn

chịu tác động của hai lực đối nghịch: Nội

Hoạt động 3: Tìm hiểu địa hình nước ta

mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu

tác động mạnh mẽ của con người.

GV: Yêu cầu các em quan sát các tranh ảnh

sau y/c hs đọc ảnh

GV: Đây là một số hình ảnh của địa hình

nước ta đã bị thay đổi Vậy nguyên nhân

nào hình thành nên các dạng địa hình đó

? Tác động của khí hậu tới địa hình nước

ta như thế nào?

? Những biểu hiện của đh mang t/c nhiệt

đới gió mùa ở địa phương em là gì?

HS: - Các hang động như động Tiên sơn

(Bình lư)

- Nhiều bề mặt đh bị xói mòn sạt lở

? Con người đã trực tiếp tác động lên đh

ntn ?

HS: Dựa vào bảng trả lời

GV: Cảnh quan nhiệt đới là rừng rậm 

dưới rừng lớp đất và vỏ phong hóa dày, vụn

bở

? Vậy nếu khi con người phá rừng trong

điều kiện KH nóng ẩm mưa nhiều thì gây

hiện tượng gì?

HS: Xói mòn, sạt lở đất

GV: Và đây chính là tác động gián tiếp của

3 Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người.

* Địa hình mang tính chất nhiệt đới gió mùa

- Bề mặt bị cắt xẻ, xâm thực, xói

mòn, sạt lở, bồi tụ …

- Tạo địa hình cacxtơ nhiệt đới

* Địa hình chịu tác động mạnh mẽ của con người

- Dưới tác động của con người địa hình nước ta bị biến đổi mạnh mẽ: xuất hiện nhiều địa hình nhân tạo

Định dạng
Số trang	104
Dung lượng	907,5 KB