Giáo án Địa 9 cả năm chuẩn năng lực 5 hoạt động mới

Hoạt động cá nhân: Bước 1: Triển khai nhiệm vụ học tập: Quan sát H2.1 SGK và thảo luận theo câu hỏi SGK: Sự gia tăng dân số của nước ta diễn ra như thế nào.. đó là nội dung bài học này:

Trang 1

- Có tinh thần tôn trọng đoàn kết các dân tộc.

4 Định hướng phát triển năng lực, phẩm chất:

* Năng lực:

- Năng lực sử dụng bản đồ, lược đồ

- Năng lực sử dụng số liệu thống kê

- Năng lực sử dụng ảnh, hình vẽ

* Phẩm chất: tự tin, trung thực, chăm chỉ

II Thiết bị dạy học

- Bản đồ dân cư Việt Nam

- Tranh một số dân tộc việt Nam

III Tiến trình bài giảng:

Bước 1: Triển khai nhiệm vụ học

Quan sát H1.1 SGK, cho biết lãnh thổ

Việt Nam có bao nhiêu dân tộc sinh

sống? Hãy kể tên một số dân tộc?

1 Các dân tộc Việt Nam:

Trang 2

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

Trình bày những nét khái quát về dân

tộc Kinh và một số dân tộc khác? Trong

cộng đồng dân tộc việt Nam dân tộc nào

đông nhất?

Hãy nhận xét biểu đồ H 1.1 SGK cơ cấu

dân tộc của nước ta năm 1999? Hãy kể

tên một số sản phẩm thủ công nghiệp

tiêu biểu của các dân tộc ít người mà em

biết?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:

Học sinh thực hiện theo hướng dẫn của

GV

Bước 3: Báo cáo kết quả học tập: Học

sinh trình bày kết quả.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

học tập: GV cho HS khác nhận xét và

chuẩn hóa kiến thức.

Dựa vào lược đồ phân bố dân cư và sự

hiểu biết, hãy cho biết dân tộc việt

(Kinh) phân bố chủ yếu ở đâu? hoạt

động trong các ngành kinh tế nào?

Dựa vào biểu đồ hãy cho biết các dân

tộc ít người phân bố chủ yếu ở đâu? Sự

phân bố các dân tộc từ Bắc đến

Namđược thể hiện như thế nào?

Khu vực Trường Sơn và Tây Nguyên có

bao nhiêu dân tộc ít người? Các tỉnh

Nam bộ gồm có các tộc ít người nào?

sinh sống như thế nào?

Cuộc sống của người dân miền núi còn

phong tục tập quán khác nhau

- Dân tộc Việt ( Kinh ) có số dân đôngnhất chiếm 86,2% là lực lượng laođộng đông đảo trong các ngành kinh tếquan trọng

- Các tộc ít người chiếm khoảng 13,8%

có số dân và trình độ phát triển kinh tếkhác nhau, có kinh nghiệm trong một

số lĩnh vực

- Người Việt định cư ở nước ngoàicũng là một bộ phận của cộng đồng cácdân tộc Việt Nam

2 Phân bố các dân tộc:

a, Dân tộc Việt ( Kinh):

phân bố rộng khắp cả nước, song tậpchung đông hơn ở các vùng đồng bằng,trung du, và duyên hải

- Khu vực Trường Sơn và Tây nguyên

có 20 tộc ít người: Ê- Đê, Co Ho, GiaRai….cư trú thành vùng khá rõ

Trang 3

gặp những khó khăn gì? Đảng và Chính

phủ đã có những chính sách gì để nâng

cao cuộc sống cho người dân?

- Các tỉnh cực Nam Trung Bộ và Nam

Bộ có người Chăm, Ê-đê, và ngườiHoa

4 Củng cố, đánh giá:

- Tóm tắt nội dung chính bài học

- Trình bày tình hình phân bố dân tộc của nước ta?

5 Hoạt động nối tiếp

- Biết được quá trình gia tăng dân số của nước ta qua các giai đoạn

- Hiểu được nguyên nhân, hậu quả và biện pháp khắc phục của gia tăng dân số

- Năng lực sử dụng tháp dân số, biểu đồ

Biểu đồ biến đổi dân số của nước ta

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: - Trình bày sự phân bố của các dân tộc nước ta?

- Những nét văn hóa riêng của các dân tộc biểu hiện ở các mặt nào?

Tiết/Ngày

9A 9B 9C

Trang 4

Đáp án: Câu 1- Mục 2 Câu 2- Mục 1- Giáo án Tiết 1

3 Bài mới:

Nước ta là nước đông dân , có cơ cấu dân số trẻ , nhờ có thực hiện tốt kếhoạch hóa gia đình nên tỉ lệ tăng tự nhiên đang có xu hướng giảm, cơ cấu dân số

có sự thay đổi như thế nào? chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề này

Dân số nước ta năm 2002 là bao nhiêu

triệu người? Em có nhận xét gì về xếp thứ

tự về diện tích và số dân so với thế giới?

rút ra kết luận về dân số nước ta?

Hoạt động cá nhân:

Bước 1: Triển khai nhiệm vụ học tập:

Quan sát H2.1 SGK và thảo luận theo câu

hỏi SGK: Sự gia tăng dân số của nước ta

diễn ra như thế nào? Dân số nước ta bùng

nổ từ khi nào? Em hãy nêu các nguyên

nhân của gia tăng dân số trong các giai

đoạn?

Vì sao tỷ lệ gia tăng tự nhiên của dân số

nước ta giảm nhưng dân số nước ta vẫn

tăng nhanh? Dân số đông và tăng nhanh sẽ

gây ra những hậu quả ?

Nêu các biện pháp giảm sự gia tăng dân số

tự nhiên? (Kế hoạch hóa gia đình) Hãy

phân tích các ích lợi của việc giảm tỉ lệ

gia tăng dân số tự nhiên của dân số nước

ta?

Học sinh thực hiện, giáo viên quan sát và

hướng dẫn

Bước 3: Báo cáo kết quả học tập: Đại

diện học sinh báo cáo kiến thức.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện học

tập: Giáo viên cho học sinh khác nhận xét

và chốt lại kiến thức trọng tâm.

1 Dân số:

- Năm 2009 là trên 85,7 triệu người,thứ 3 Đông Nam Á, thứ 13 thế giới

2 Gia tăng dân số:

- Từ giữa thế kỷ XX về trước: Dân sốtăng chậm

- Từ cuối những năm 50 của thế kỷXX: Có hiện tượng "bùng nổ dân số"

và chấm dứt vào cuối thế kỷ XX

- Hiện nay:gia tăng dân số tự nhiên

có xu hướng giảm, nhưng hàng nămvẫn tăng khoảng 1triệu người

- Nguyên nhân:

+ Số người trong độ tuổi sinh đẻnhiều

+ Tỉ lệ tử giảm + Nhận thức về dân số chưacao,quan niệm phong kiến

- Hậu quả: kìm hãm sự phát triển

kinh tế, khó khăn trong giải quyếtviệc làm,nhà ở giáo dục,y tế, an ninh

xã hội, ô nhiễm môi trường

- Tỷ lệ gia tăng dân số giữa các vùngkhác nhau: thấp ở các vùng đồngbằng, cao ở các vùng miền núi.Tỷ lệtăng tự nhiên ở thành phố thấp hơnvùng nông thôn

Trang 5

Dựa vào bảng 2.2 SGK ( Cơ cấu theo giới

tính và nhóm tuổi ở Việt Nam (%) và 2

câu hỏi hướng dẫn trong SGK

Dựa vào nội dung mục 3 cho biết:Tỷ lệ về

giới tính ở nước ta có đặc điểm gì?

3 Cơ cấu dân số :

- Nước ta có cơ cấu dân số trẻ + Cơ cấu theo độ tuổi của nước tađang có sự thay đổi theo hướng: tỷ lệtrẻ em giảm xuống, tỷ lệ người trong

độ tuổi lao động và trên tuổi lao độngtăng lên

- Tỷ lệ về giới tính đang tiến dần tớimức cân bằng và có sự khác nhaugiữa các địa phương do hiện tượngchuyển cư

- Dựa vào H 2.1 Hãy cho biết dân số và tình hình gia tăng dân số của nước ta?

- Phân tích ý nghĩa của việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên và thay đổi cơ cấu

dân số của nước ta?

- Học thuộc bài cũ và làm bài tập số 1, 2, 3 SGK

- Đọc bài " Phân bố dân cư và các loại hình quần cư" và chuẩn bị bài theo câuhỏi hướng dẫn

- Hiểu và trình bày được đặc điểm mật độ dân số và phân bố dân cư của nước ta

- Biết được đặc điểm các loại hình quần cư nông thôn, quần cư thành thị, đô thịhóa của nước ta

2 Kĩ năng:

- Biết phân tích lược đồ phân bố dân cư và đô thị Việt Nam ( năm 1999) một bảng

về số liệu về dân cư

Trang 6

* Năng lực:

- Năng lực sử dụng bản đồ, lược đồ, hình ảnh

* Phẩm chất: tự tin, trung thực, chăm chỉ.

- Bản đồ phân bố dân cư và đô thị Việt Nam

- Tranh về nhà ở, một số hình thức quần cư ở Việt Nam

1 Tổ chức:

Câu hỏi: - Hãy cho biết số dân và tình hình gia tăng dân số của nước ta?

- Cơ cấu dân số nước ta có đặc điểm gì?

Đáp án: - Câu 1:Mục 1

- Câu 2: Mục 2 (Giáo án-Tiết 2)

3 Bài mới: Mật độ dân số nước ta là bao nhiêu? mật độ dân số nước ta so với mật

độ trung bình của thế giới như thế nào? và sự phân bố dân số cố đều không? vàchúng ta phải giải quyết vấn đề này như thế nào? đó là nội dung bài học này:

Mật độ dân số nước ta năm 2003 là bao

nhiêu người trên km2? so với mật độ dân

số thế giới? Tại sao dân số nước ta ngày

càng tăng?

Quan sát H 3.1 hãy cho biết dân cư tập

chung đông đúc ở những vùng nào?

Thưa dân ở những vùng nào? Vì sao?

Học sinh thực hiện, giáo viên quan sát

và hướng dẫn

Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận: Đại

học tập: Giáo viên cho học sinh khác

nhận xét và chốt lại kiến thức trọng tâm.

1 Mật độ dân số và phân bố dân cư:

- Nước ta có mật độ dân số cao trênthế giới, năm 2003 là 246 người /km2.Mật độ dân số nước ta ngày càng tăng

+ Sự phân bố dân cư nước ta rất khôngđều giữa đồng bằng và miền núi, giữathành thị và nông thôn

(Khoảng 74% dân sống ở nông thôn

Trang 7

Sự phân bố dân cư giữa thành thị và

nông thôn ở nước ta như thế nào? Tại sao

có sự chênh lệch đó ?

Có mấy loại hình cư trú? Các loại hình

quần cư cú đặc điểm gì?( mật độ, hình

thức cư trú, hoạt động kinh tế)

Em đang sinh sống ở quần cư nào? Cùng

với quá trình công nghiệp hóa , nông

thôn ngày nay có sự thay đổi như thế

nào?

Quan sát H 3.1 hãy nêu nhận xét về sự

phân bố đô thị của nước ta?

Các nhóm thảo luận:

Quan sát bảng 3.1 SGK dân số thành thị

và tỷ lệ dân số thành thị nước ta thời kỳ

1985 - 2003: Nhận xét về số dân thành

thị và tỷ lệ dân thành thị của nước ta?

Cho biết sù thay đổi tỷ lệ dân thành thị

đã phản ánh quá trình đô thị hóa ở nước

ta như thế nào?

Việc đô thị hóa nhanh có ảnh hưởng tới

môi trường như thế nào? biện pháp khắc

phục?

Là điểm dân cư với quy mô dân số vàtên gọi khác nhau: làng, xã, thôn,bản

- Hoạt động kinh tế chủ yếu là nôngnghiệp, dựa vào ruộng đất

b) Quần cư thành thị :

- Mật độ dân số cao

- Sinh hoạt theo phố , phường,

- Hoạt động kinh tế công nghiệp,thương nghiệp, dịch vụ, văn hóa, khoahọc, chính trị …

- Các đô thị nước có qui mô vừa vànhỏ phân bố ở ven biển

3 Đô thị hóa :

- Dân thành thị và tỷ lệ dân thành thịtăng liên tục nhưng không đều

- Quá trình đô thị hóa ở nước ta đangdiễn ra với tốc độ ngày càng cao Tuynhiên trình độ đô thị hóa thấp

- Dựa vào H 3.1 hãy trình bày đặc điểm của sự phân bố dân cư của nước ta?

- Quan sát bảng 3.2 nêu nhận xét về sự phân bố dân cư và sự thay đổi mật độdân số theo các vùng của nước ta?

5 Hoạt động nối tiếp.

Trang 8

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- Hiểu và trình bày được đặc điểm và việc sử dụng lao động ở nước ta

- Biết sơ lược về chất lượng cuộc sống và việc nâng cao chất lượng cuộc sống củanhân dân ta

- Các bảng thống kê về sử dụng lao động

- Tranh ảnh thể hiện về nâng cao chất lượng cuộc sống

Nguồn lao động nước ta nước ta có những

mặt mạnh và hạn chế nào? Quan sát H 4.1:

Nhận xét cơ cấu lực lượng lao động giữa

thành thị và nông thôn? Giải thích nguyên

nhân?

Theo em những biện pháp nào để nâng cao

1 Nguồn lao động và sử dụng lao động :

a) Nguồn lao động:

- Nguồn lao động nước ta dồi dào

và tăng nhanh bình quân hàngnăm tăng khoảng 1 triệu người

Đó là điều kiện thuận lợi để pháttriển kinh tế

- Tập trung nhiều ở khu vực nông

9A 9B 9C

Trang 9

chất lượng lao động hiện nay? Em cã nhận

xét gì về sử dụng lao động ở nước ta giai

đoạn 1991- 2003?

Quan sát H 4.2 hãy nhận xét về cơ cấu và sự

thay đổi cơ cấu lao động theo ngành ở nước

ta? Tại sao lao động nông nghiệp giảm, lao

động công nghiệp và dịch vụ lại tăng?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: Học

sinh thực hiện, giáo viên quan sát và hướng

dẫn

tập: Giáo viên cho học sinh khác nhận xét và

chốt lại kiến thức trọng tâm.

Vấn đề việc làm hiện nay ở nước ta như thế

nào? Vấn đề không đủ việc làm sẽ gây ra

những tiêu cực gì?

Thiếu việc làm sẽ gấy sức ép gì cho xã hội,

em hãy lấy các ví dụ để minh họa?

Chất lượng cuộc sống của người dân hiện

nay như thế nào? Em hãy nêu các dẫn chứng,

chứng minh chất lượng cuộc sống của nhân

dân ngày càng thay đổi?

Biên pháp để nâng cao chất lượng cuộc sống

đồng đều?

thôn

- Lực lượng lao động bị hạn chế

về thể lực và chất lượng(Khôngqua đào tạo 78,8%)

- Phần lớn lao động tập trungtrong các ngành nông- lâm- ngưnghiệp

2 Vấn đề việc làm:

- Lực lượng lao động tăng nhanh

là sức ép lớn đến vấn đề giảiquyết việc làm

- Năm 2003 ở nông thôn mới sửdụng 77,7% thêi gian lao động

- Thành thị khoảng 6% thấtnghiệp

3 Chất lượng cuộc sống:

- Chất lượng cuộc sống của nhândân ngày càng được cải thiện.Nhưng có sự chênh lệch giũanông thôn và thành thị, giữa cáctầng lớp trong xã hội

4 Củng cố- đánh giá:

- Tóm tắt bài học

- Tại sao giải quyết việc làm là vấn đề gay gắt của nước ta?

- Học thuộc bài

- Làm bài tập SGK, tập bản đồ thực hành

- Chuẩn bị bài thực hành

Trang 10

- Tìm được sự thay đổi và xu hướng thay đổi cơ cấu dân số theo tuổi ở nước ta

- Xác lập được mối quan hệ giữa gia tăng dân số với cơ cấu dân số theo độ tuổi giữa dân số và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

2 Kĩ năng:

- Biết cách phân tích và so sánh dân số

3 Thái độ:

- Ý thức được sự cần thiết phải kế hoạch hoá gia đình

* Năng lực:

Tháp tuổi việt nam năm 1989 và năm 1999 (phóng to theo sgk)

1 Tổ chức:

Câu hỏi:

1 nước ta có nguồn lao động như thế nào, có những ưu điểm và hạn chế nào?

2 để nâng cao chất lượng lao động cần có những giải pháp nào?

Đáp án: Câu 1- mục 1 Câu 2- mục 2 - giáo án -tiết 3

3 Bài mới:

Giáo viên nêu yêu cầu bài thực hành

Trang 11

Nhóm 3, 4: Cơ cấu ds theo độ tuổi Tại

sao tháp dân số năm 1999 tuổi dưới lao

động thấp hơn năm 1989?

Tại sao tuổi lao động và ngoài lao động

năm 1999 cao hơn năm 1989? Tại sao

tỷ lệ dân số phụ thuộc còn cao?

Các nhóm thực hiện theo hướng dẫn

của giáo viên.

Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:

Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo

cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước ta

có thuận lợi khó khăn gì cho phát triển

kinh tế - xã hội? biện pháp khắc phục

khó khăn?

Các nhóm trả lời, bổ sung- gv chuẩn

hóa kiến thức

- Hình dạng: đều có đáy rộng, sườn

dốc, đỉnh nhọn , nhưng chân đáy củanăm 1999 thu hẹp hơn năm 1989

- Cơ cấu:

+ Dân số dưới lao động có tỉ

lệ đều cao nhưng năm 1999 có tỷ lệcao hơn

+ Dân số trong độ tuổi laođộng: năm 1999 có tỷ lệ cao hơn

- Tỷ lệ dân số phụ thuộc cao, năm

- Tỷ lệ nhóm tuổi lao động tăng

- Tỷ lệ nhóm tuổi trên độ tuổi laođộng có chiều hướng gia tăng

* Nguyên nhân: thực hiện tốt chíngsách dân số, chất lượng cuộc sốngđược nâng cao

+ Thuận lợi:

- Nguồn dự trữ lao động đông

- Lực lượng lao động dồi dào

Trang 12

- Có kỹ năng phân tích bản đồ về quá trình diễn biến của hiện tượng địa lý ( ở đây

là quá trình diễn biến về tỷ trọng của các ngành kinh tế trong cơ cấu GDP)

- Rèn luyện kỹ năng đọc bản đồ: vẽ biểu đồ cơ cấu(biểu đồ hình tròn) và nhận xétbiểu đồ

3 Thái độ:

- Học tập nghiêm túc và tích cực tìm hiểu môn học

* Năng lực:

Bản đồ kinh tế chung việt nam

1 Tổ chức:

9A 9B

Trang 13

Nền kinh tế nước ta đã trải qua quá trình phát triển lâu dài và nhiều khó khăn từnăm 1986 nước ta bắt đầu đổi mới cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch ngày càng rõrệt theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế đã đạt được nhiều thànhtựu, nhưng cũng đứng trước nhiều thách thức vậy nền kinh tế nước ta phát triểnnhư thế nào?

Thảo luận nhóm:

Nhóm 1, 2 quan sát h 6.1 phân tích xu

hướng chuyển dịch cơ cấu nghành kinh tế,

xu hướng này thể hiện rõ nhất ở khu vực

nào?

Nhóm 3,4 quan sát h 6.2 sgk có những

vùng kinh tế nào, xác định các vùng kinh

tế của nước ta, phạm vi lãnh thổ của các

vùng kinh tế trọng điểm?

Kể tên các vùng kinh tế giáp biển, vùng

kinh tế không giáp biển?

Sự chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế

thể hiện như thế nào? dựa vào bảng 6.1

nêu các thành phần kinh tế?

Dựa vào kiến thức sgk và thực tế, hãy cho

biết nền kinh tế nước ta có những thành

tựu gì? Những khó khăn và thách thức của

nền kinh tế nước ta là gì?

Các nhóm thực hiện theo hướng dẫn của

giáo viên.

diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận:

tập: GV cho nhóm khác nhận xét và chuẩn

hóa kiến thức:

II Nền kinh tế nứơc ta trong thời

kỳ đổi mới:

1 Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế :

- Chuyển dịch cơ cấu ngành: giảm tỉ

trọng của khu vực nông- lâm- ngưnghiệp, tăng tỉ trọng của khu vựccông nghiệp- xây dựng, dịch vụchiếm tỉ trọng cao nhưng còn nhiềubiến động

- Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ :

hình thành các vùng chuyên canhnông nghiệp ,các vùng tập chungcông nghiệp, dịch vụ, tạo nên cácvùng kinh tế phát triển năng động

- Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế

phát triển nền kinh tế nhiều thànhphần

2 Những thành tựu và thách thức: + Thành tựu:

- Kinh tế tăng trưởg tương đối vữngchắc

- Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theohướng công nghiệp hoá

- Đang hội nhập vào nền kinh tế khuvực và toàn cầu ;

+ Những khó khăn :

- Sự phân hóa giầu nghèo, vẫn còn

xã nghèo, vùng nghèo nhiều

- Những bất cập trong phát triển vănhóa, giáo dục, y tế

- Vấn đề việc làm còn bức xúc

Trang 14

Hoạt động của gv và hs Nội dung chính

- Những khó khăn trong quá trìnhhội nhập vào nền kinh tế thế giới môi trường bị ô nhiễm, tài nguyên bịcạn kiệt

4 Củng cố- đánh giá :

- Vai trò về các thành phần kinh tế trong nền kinh tế nước ta?

- Vẽ biểu đồ hình tròn dựa vào bảng thống kê sgk ?

- Hướng dẫn học sinh các vẽ biểu đồ hình tròn.

- Làm bài tập trong sgk và tập bản đồ địa lý thực hành

2 Kĩ năng:

- Phân tích, đánh giá được trị kinh tế các tài nguyên thiên nhiên

- Liên hệ được với thực tế địa phương

Trang 15

* Năng lực:

- Bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam

III Tiến trình dạy học:

1 Tổ chức:

9A 9B

- Câu hỏi:

a Hãy nêu sự chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế nước ta trong thời kỳ đổi mới?

b Hãy nêu một số thành tựu và thách thức trong phát triển kinh tế của nước ta?

- Đáp án:

Câu 1- mục 1 Câu 2- mục 2 giáo án tiết 6

3 Bài mới :

Vào bài theo gợi ý trong SGK

Ngành sản xuất nông nghiệp phụ

thuộc vào các nhân tố tự nhiên nào?

Thảo luận nhóm:

Bước 1: Triển khai nhiệm vụ học

tập:

Nhóm 1: tài nguyên đất có vai trò như

thế nào đối với sản xuất nông nghiệp?

Có mấy loại đất? diện tích? phân bố?

thích hợp với các loại cây gì?

Nhóm 2: Tài nguyên khí hậu có thuận

lợi và khó khăn gì cho sản xuất nông

nghiệp?(nêu theo từng đặc điểm của

khí hậu)

Tại sao nói 90% cây trồng nước ta là

cây trồng nhiệt đới? (kể tên các loại

cây trồng của nước ta mà em biết)

Nhóm 3: Tài nguyên nước: đặc điểm,

có những khó khăn nào? Tại sao thuỷ

I Các nhân tố tự nhiên :

1 Tài nguyên đất:

- Đất phù sa: có diện tích rộng khoảng 3triệu ha phân bố ở đồng bằng, ven biểnthích hợp với trồng lúa nước và nhiềucây ngắn ngày khác

- Đất feralít diện tích rộng16 triệu ha;phân bố ở miền núi và cao nguyên; thíchhợp trồng cây công nghiệp dài ngày vàcây ăn quả

2 Tài nguyên khí hậu:

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩmmưa nhiều, khí hậu phân hoá từ bắc vàonam, từ thấp lên cao, theo mùa

+ Thuận lợi: cây trồng phát triển được

Trang 16

lợi là biện pháp hàng đầu trong thâm

canh nông nghiệp ở nước ta?

Nhóm 4: tài nguyên sinh vật ở nước

ta phong phú như thế nào? có vai trò

gì trong nông nghiệp?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học

tập: Các nhóm thực hiện theo hướng

dẫn của giáo viên.

Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo

luận:

học tập: GV cho nhóm khác nhận xét

và chuẩn hóa kiến thức:

Kể các thành tịu khoa học về lai tạo ra

nhiều giống cây trồng và vật nuôi cho

năng suất cao?

Có những nhân tố kinh tế - xã hội

nào? Dân cư và lao động nông thôn

+ Khó khăn: hạn hán , bão lụt

sương muối mưa đá

3 Tài nguyên nước:

- Mạng lưới sông dày, nguồn nước ngầmkhá phong phú đảm bảo nguồn nước chocây trồng phát triển

+ Thuỷ lợi là biện pháp hàng đầu trongthâm canh nông nghiệp:

4 Tài nguyên sinh vật

- Tài nguyên sinh vật nước ta phongphú

- Cơ sở để lại tạogiống cây trồng và vậtnuôi có chất lượng tốt, thích nghi vớiđiều kiện sống

II Các nhân tố kinh tế - xã hội

1 Dân cư và lao động nông thôn :

- Có nguồn lao động đông, cần cù, giàu kinh nghiệm sản xuất

2 Cơ sở vật chất - kỹ thuật

- Cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ chotrồng trọt và chăn nuôi ngày càng đượchoàn thiện

- Công nghiệp chế biến nông sản pháttriển đã nâng cao hiệu quả sản xuất vàphát triển vùng chuyên canh

3 Chính sách phát triển nông nghiệp:

- Kinh tế hộ gia đình

- Kinh tế trang trại

Trang 17

Thị trường tiêu thụ sản phẩm có tác

động đến sản xuất như thế nào?

(biến động của thị trường có ảnh

hưởng tới sản xuất nông nghiệp

không?)

- Nông nghiệp hướng xuất khẩu

4 Thị trường trong nước và nước ngoài:

- Mở rộng thị trường, thúc đẩy sản xuất,

- Nắm được các đặc điểm và phân bố một số cây trồng và vật nuôi chủ yếu và một

số xu hướng trong phát triển nông nghiệp hiện nay

- Biết ảnh hưởng của việc phát triển nông nghiệp tới môi trường, trồng cây côngnghiệp, phá thế độc canh là một trong những biện pháp bảo vệ môi trường

2 Kĩ năng:

- Có kỹ năng phân tích mối quan hệ giữa sản xuất nông nghiệp và môi trường

Tiết/Ngày

Trang 18

- Rèn luyện kỹ năng phân tích bảng 8.3, về phân bố cây công nghiệp chủ yếu ở cácvùng - Biết đọc lược đồ nông nghiệp việt nam.

- Bản đồ nông nghiệp việt nam

III Tiến trình dạy học:

1 Tổ chức:

9A 9B

- Câu hỏi: phân tích các điều kiện tự nhiên để phát triển nông nghiệp ở nước ta?

Dựa vào bảng 8.2 hãy trình bày những

thành tựu chủ yếu trong sản suất lúa

thời kỳ 1980 - 2002? (mỗi nhóm tính 1

chỉ tiêu tăng bao nhiêu, tăng bao nhiêu

lần)

Quan sát lược đồ nông nghiệp, nhận xét

sự phân bố nông nghiệp Việt Nam?

Ngành trồng cây công nghiệp có vai trò

gì trong nền kinh tế?

Dựa vào bảng 8.3 sgk hãy nêu sự phân

bố cây công nghiệp hàng năm và cây

công nghiệp lâu năm ở nước ta?

Có những loại cây ăn quả nào? kể tên

các loại cây ăn quả mà em biết? Vùng

I Ngành trồng trọt

- Đang phát triển theo hướng đa dạngcây trồng và chuyển mạnh sang trồngcây hàng hoá(tỷ trọng cây lương thựcgiảm, cây công nghiệp tăng )

1 Cây lương thực

Cây lúa là cây lương thực chính

- Diên tích, năng suất, sản lượng, bìnhquân đầu người đều tăng Năm 2002sản lượng lúa bình quân: 432kg/người

- Ngoài ra còn có các cây hoa màu:khoai, sắn, ngô

2 Cây công nghiệp:

Trang 19

trồng nhiều cây ăn quả nhất là ở đâu? tại

sao vùng đồng bằng sông cửu long và

đông nam bộ lại trồng được nhiều cây

ăn quả nhất?

Đại diện học sinh báo cáo kiến thức.

nhận xét và chốt lại kiến thức trọng

tâm.

Tỉ trọng của ngành chăn nuôi so với

ngành trồng trọt như thế nào?

Trong ngành chăn nuôi có mấy ngành

nhỏ? Số lượng,vai trò, phân bố, giải

thích tại sao?

Tại sao ngành chăn nuôi lợn lại phát

triển mạnh ở vùng đồng bằng?

Nêu tình hình triển chăn nuôi gia cầm

của nước ta hiện nay?

Liên hệ địa phương: về sự phát triển

của ngành chăn nuôi

- Đã tạo ra nhiều sản phẩm có giá trịcho xuất khẩu và công nghiệp chế biến

- Sự phân bố cây công nghiệp:

( bảng 8.3 sgk )

- Các vùng chuyên canh lớn; đông nam

bộ, tây nguyên, trung du và miền núibắc bộ

3 Cây ăn quả.

- Nước ta có nhiều cây ăn quả ngon cógiá trị xuất khẩu: xoài, dứa, cam,chuối, sầu riêng, vải, nhón

- Vùng đồng bằng sông cửu long vàđông nam bộ trồng nhiều cây ăn quảnhất

II Ngành chăn nuôi

1 Chăn nuôi trâu bò.

- Năm 2002 có khoảng 4triệu con bò

và 3 triệu con trâu

- Trâu bò nuôi nhiều ở miền núi vàtrung du

- Chăn nuôi bò sữa đang phát triển ởven các thành phố lớn

2 Chăn nuôi lợn.

- Năm 2002 có khoảng 234 triệu con

- Nuôi nhiều ở vùng đồng bằng sônghồng và sông cửu long

3 Chăn nuôi gia cầm

- Năm 2002 có khoảng 230 triệu con

Trang 20

- Hướng dẫn cho hs vẽ biểu đồ hình cột bài tập số 2

- Thấy được nước ta có nguồn lợi thuỷ sản khá lớn , cả về thuỷ sản nước mặn,nước lợ, và nước ngọt song môi trường ở nhiều vùng ven biển đang suy thoáinguồn lợi thủy sản giảm nhanh cần được bảo vệ

- Tích cực và tự giác tìm hiểu môn học và liên hệ với thực tế ở địa phương

- Học tập nghiêm túc, tích cực và tự giác tìm hiểu môn học

* Năng lực:

* Bản đồ kinh tế chung việt nam

* Hoặc bản đồ nông nghiệp- lâm nghiệp và thuỷ sản việt nam

1 Tổ chức:

9A 9B

- Câu hỏi:

Tiết/Ngày

Trang 21

a Nhận xét và giải thích sự phân bố các vùng trồng lúa của nước ta?

- Đáp án:

- Cây lúa là cây lương thực chính

- Diên tích, năng suất, sản lượng, bình quân đầu người đều tăng

- Năm 2002 sản lượng lúa bình quân: 432kg/người

Ngoài ra còn có các cây hoa màu: khoai, sắn, ngô

- Phân bố chủ yếu ở các tỉnh đồng bằng (ĐBCL, ĐBH)

3 Bài mới:

Vào bài theo gợi ý trong sgk

Lâm nghiệp có vai trò và vị trí đặc biệt

như thế nào trong việc phát triển kinh tế

- xã hội thực trạng rừng nước ta hiện

nay như thế nào?

Em hãy nêu các nguyên nhân làm cho

diện tích rừng nước ta bị thu hẹp? tác

hại của việc mất rừng?

Quan sát bảng 9.1 sgk diện tích rừng

nước ta năm 2000: hãy cho biết cơ cấu

các loại rừng, nhận xét?

Dựa vào chức năng từng loại rừng hãy

cho biết sự phân bố các loại rừng?

Cơ cấu lâm nghiệp bao gômg các ngành

nào? Quan sát h9.1 sgk hãy cho biết tác

dụng của việc kết hợp giữa nông lâm kết

hợp?

Phân tích các tác dụng của việc giao đất

giao rừng đến từng hộ lao động? Việc

đầu tư trồng rừng đem lại lợi ích gì? Tại

sao chúng ta vừa khai thác vừa bảo vệ

rừng?

I Lâm nghiệp:

1 Tài nguyên rừng:

- Diện tích rừng nước ta bị thu hẹp

- Năm 2000 tổng diện tích lâm nghiệp là11,6 triệu ha, độ che phủ chung toànquốc là 35%

- Nước ta có ba loại rừng: rừng sản xuất,rừng phòng hộ, và rừng đặc dụng

2 Sự phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp

- Rừng phòng hộ: ở miền núi cao và venbiển

- Rừng sản xuất phân bố ở vùng thấp vàtrung bình

- Rừng đặc dụng: ở môi trường tiêu biểuđiển hình cho từng hệ sinh thái

+ Phát triển: hàng năm khai thác khoảnghơn 2,5 triệu m3 gỗ, công nghiệp chếbiến gỗ và lâm sảnphát triển gắn vớicác vùng nguyên liệu

Trang 22

nhận xét và chốt lại kiến thức trọng

tâm.

Em hãy nêu các vai trò của ngành kinh

tế thuỷ sản? Hãy nêu các điều kiện

thuận lợi cho việc khai thác, nuôi trồng

phát triển của ngành thuỷ sản?

Những tỉnh nào khai thác thuỷ sản cao

nhất? Nghề nuôi trồng thuỷ sản phát

triển như thế nào?

Nghề nuôi trồng thuỷ sản đang phát

triển góp phần chuyển dich cơ cấu nông

thôn và khai thác tiềm năng to lớn này

- Phấn đấu đến năm 2010 trồng mới 5triệu ha rừng đưa tỉ lệ chê phủ lên 45%,chú trọng bảo vệ rừng phòng hộ, rừngđặc dụng và trồng cây gây rừng

II Ngành thuỷ sản:

1 Nguồn lợi thuỷ sản:

- Hoạt động khai thác: có mạng lướisông ngòi, ao, hồ dày đặc, vùng biểnrộng, nguồn thuỷ, hải sản phong phú,đặc biệt có 4 ngư trường trọng điểm

- Nuôi trồng thuỷ sản: có tiềm năng rấtlớn về nuôi trồng thuỷ sản nước ngọt,nước lợ, nước mặn

.- Khó khăn: biển động do bão, môitrường suy thoái và nguồn lợi thuỷ sản

bị suy giảm ở nhiều vùng

2 Sự phát triển và phân bố ngành thuỷ sản :

+ Khai thác thuỷ sản phát triển mạnhmẽ: Kiên Giang, Cà Mau, Bà Rịa- VũngTàu, Bình Thuận

+ Nuôi trồng thuỷ sản phát triển nhanh,đặc biệt là nuôi tôm, cá nhất là Cà Mau,Kiên Giang, Bến Tre

+ Xuất khẩu thuỷ sản tăng vượt bậc

4 Củng cố- đánh giá

- Xác định trên lược đồ hình 9.2 các vùng phân bố rừng chủ yếu?

- Xác định hình 9.2 Hình 9.2 các tỉnh trọng điểm nghề cá nước ta?

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập trong SGK

- Học thuộc bài, chuẩn bị bài thực hành cho giờ sau

Trang 23

VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔI CƠ CẤU

DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY,

SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÀN GIA SÚC, GIA CẦM

- Có ý thức tự học, nghiên cứu khách quan

* Năng lực:

- Năng lực sử dụng bảng số liệu thống kê

- Năng lực vẽ biểu đồ

- Học sinh phải có dụng cụ: com pa, thước kẻ, thước đo độ, máy tính casio

Kiểm tra sự chuẩn bị bài thực hành của HS

3 Bài mới:

GV nêu yêu cầu bài thực hành

Bài 1 : vẽ biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu diện tích gieo trồng các nhóm cây.

Hoạt động cá nhân

Bước 1: Triển khai nhiệm vụ học tập: Muốn vẽ được biểu đồ hình tròn theo bảng

số liệu trên chúng ta phải làm gì?

Dựa vào bảng số liệu hs vẽ biểu đồ, hãy nhận xét về sự thay đổi quy mô diện tích

và tỉ trọng diện tích gieo trồng của các nhóm cây?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: Học sinh thực hiện, giáo viên quan sát và hướng dẫn

* Lập bảng số liệu sử lý theo mẫu chú ý khâu làm tròn số sao cho tổng các thành

Trang 24

Hoạt động của GV&HS Nội dung chính

phần đúng bằng 100, 0 %

*

Vẽ biểu đồ cơ cấu theo qui tắc:

- Bắt đầu vẽ từ tia 12 giờ vẽ thuận chiều kim đồng hồ

- Vẽ hình quạt tương ứng với tỉ trọng của các thành phần cơ cấu

- Ghi giá trị % vào hình quạt tương ứng

- Tô mầu và chú giải, yêu cầu hs thực hiện bài tập 1 theo nhóm:

Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận: Đại diện học sinh báo cáo kết quả thảo

luận:

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện học tập: GV cho học sinh khác khác nhận

xét và chuẩn hóa kiến thức:

10064,818,216,9

3602584854

3602336661

Trang 25

Hoạt động của GV&HS Nội dung chính

Giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ ở nhà

a Vẽ hệ trục toạ độ:

+ Trục tung biểu thị % có mũi tên theo chiều tăng giá trị

+ Trục hoành biểu thị năm, có mũi tên theo chiều tăng giá trị

+ Các đồ thị được biểu thị bằng các màu khác nhau hoặc bằng các đường có kýhiệu khác nhau

chú ý: nếu khoảng cách năm không đều thì khoảng cách các đoạn biểu diễn cũng

có độ dài không đều tương ứng

b Nhận xét và giải thích tại sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng? Tại sao đàn trâu không tăng?

- Đàn lợn và đàn gia cầm tăng nhanh : đây là nguồn cung cấp thịt chủ yếu do

nhu cầu về thịt trứng tăng nhanh và do giải quyết tốt nguồn thức ăn cho chăn nuôi,

có nhiều hình thức chăn nuôi đa dạng, ngay cả hình thức chăn nuôi công nghiệp ở

hộ gia đình

- Đàn trâu không tăng, chủ yếu do nhu cầu về sức kéo của trâu bò trong nôngnghiệp đã giảm xuống nhờ cơ giới hoá nông nghiệp

- Trình bày lại cách vẽ biểu đồ hình tròn?

- Trình bày cách vẽ biểu đồ đường?

- GV nhận xét giờ thực hành

- Thu chấm phần vẽ biểu đồ của hs

Tiết 11: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN

VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- Học sinh nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và kinh tế-xã hội đối với

sự phát triển và phân bố công nghiệp ở nước ta

- Thấy được sự cần thiết phải bảo vệ, sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên thiênnhiên để phát triển công nghiệp

2 Kĩ năng:

Tiết/Ngày

Trang 26

- Nhận xét nguồn tài nguyên khoáng sản trên bản đồ Địa chất-khoáng sản ViệtNam

- Rèn kỹ năng đánh giá ý nghĩa kinh tế của các nguồn tài nguyên.

5 Giáo dục bảo vệ tài nguyên, môi trường:

- Có ý thức bảo vệ tài nguyên, không có tác đông sấu ảnh hưởng đến tài nguyên của nước ta

- Bản đồ khoáng sản - Át lát địa lý Việt Nam

III Tiến trình bài giảng.

1 Tổ chức:

9A 9B

2 Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra 15 phút)

- Câu hỏi: Nêu những điều kiện tự nhiên thuận lợi để nước ta phát triển ngành

Nông - Lâm - Ngư nghiệp?

- Đáp án : Những điều kiện tự nhiên thuận lợi:

- Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm với nguồn nhiệt, độ ẩm dồi dào

- Diện tích ba phần tư là đồi núi,đất Fe ra lít chiếm diện tích lớn

- Mạng lưới sông ngũi dày đặc nguồn nước dồi dào

- Vùng biển rộng lớn,nhiều vũng, vịnh ,đầm phá, bãi tôm, bãi cá

- Diện tích đất phù sa chiếm diện tích khá lớn (ĐBSH, ĐBSCL)

Lưu ý: ở mỗi ý HS cần nêu cụ thể hơn.

3 Bài giảng:

Em hãy kể các tài nguyên thiên nhiên mà

em biết? Các tài nguyên đó phục vụ cho

các ngành công nghiệp nào?

HS đọc hình 11.1: Sơ đồ và vai trò của các

nguồn tài nguyên thiên nhiên đối với sự

phát triển một số ngành công nghiệp trọng

điểm của nước ta

Dựa vào bản đồ địa chất và khoáng sản

I Các nhân tố tự nhiên :

- Tài nguyên thiên nhiên nước taphong phú và đa dạng, tạo cơ sởnguyên -nhiên liệu và năng lượng đểphát triển cơ cấu công nghiệp đangành

- Sơ đồ công nghiệp (SGK tr39)

- Các nguồn nguyên liệu có trữ lượnglớn là cơ sở để phát triên ngành công

Trang 27

Việt Nam và kiến thức đã học cho biết:

Các khoáng sản phân bố tập trung ở vùng

nào? Ý nghĩa của các nguồn tài nguyên có

trữ lượng lớn đối với sự phát triển và phân

bố công nghiệp?

Giáo dục bảo vệ tài nguyên, môi

trường: Địa phương em đã có những việc

làm gì để bảo vệ các loại tài nguyên và

môi trường?

Nhận xét ảnh hưởng của sự phân bố tài

nguyên khoáng sản tới phân bố một số

ngành công nghiệp trọng điểm ?

Nhân tố dân cư và lao động có đặc điểm

gì? Tại sao nói ngành công nghệ cao có

khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài?

Cơ sở vật chất kĩ thuật trong công nghiệp

có đặc điểm gì? Việc cải thiện đường giao

thông có ý nghĩa như thế nào với việc phát

triển công nghiệp?

Nhà nước đã có những chính sách đối với

việc phát triển công nghiệp? Em hãy nêu

chính sách kinh tế nhiều thành phần?

Thị trường có ý nghĩa như thế nào đối với

sản xuất công nghiệp? Hãy nêu các ví dụ

sức ép cạnh tranh trên thị trường xuất

khẩu?

hướng dẫn

nghiệp trọng điểm

- Công nghiệp khai thác nguyên liệu ởvùng trung du và miền núi Bắc Bộ(than) Đông Nam bộ (dầu khí)

- Công nghiệp luyện kim vùng trung

du và miền núi Bắc Bộ

- Công nghiệp hoá chất trung du vàmiền núi Bắc Bộ (phân bón) đôngNam bộ (phân bón, hoá dầu)

- Công nghiệp vật liệu: ở nhiều địaphương

II Các nhân tố kinh tế - xã hội:

1 Dân cư và lao động:

- Dân cư đông->Thị trường trong nướcquan trọng

- Nguồn lao động dồi dào và có khảnăng tiếp thu khoa học kĩ thuật

->Thuận lợi cho nhiều ngành côngnghiệp cần lao động rẻ , lao động lànhnghề , thu hút vốn đầu tư nước ngoài

2 Cơ sở vật chất - kỹ thuật trong công nghiệp và cơ sở hạ tầng:

- Nhiều trình độ công nghệ còn thấp,chưa đồng bộ

- Phân bố tập chung ở một số vùng

- Cơ sở hạ tầng ( nhất là ở các vùngkinh tế trọng điểm) được nâng cấp

3 Chính sách phát triển công nghiệp:

- Chính sách công nghiệp hoá và đầu

Trang 28

tập: Giáo viên cho học sinh khác nhận xét

và chốt lại kiến thức trọng tâm.

tư

- Chính sách phát triển kinh tế nhiềuthành phần và các chính sách khác

4 Thị trường :

- Vai trò: giúp công nghiệp điều tiết

sản xuất, thúc đẩy chuyên môn hoá sảnxuất theo chiều sâu Tạo môi trườngcạnh tranh, giúp các nghành sản xuấtcải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng,

hạ giá thành sản phẩm)

- Khó khăn:

- Sự cạnh tranh của hàng ngoại nhập

- Sức ép cạnh tranh trên thị trườngxuất khẩu

- Yêu cầu HS làm bài tập số 1:

* Chia các nhóm thảo luận về đầu vào và đầu ra của ngành công nghiệp

Đầu vào :- Nguyên liệu, nhiên liệu, năng lượng Tài nguyên thiên nhiên, nguyên

liệu từ nông lâm, ngư nghiệp

- Lao động, cơ sở vật chất

Đầu ra: Thị trường trong nước (tiêu dùng của nhân dân, các ngành công nghiệp

liên quan)

- Thị trường nước ngoài

- Yếu tố chính sách tác động cả đầu vào và đầu ra vì vậy nó có ảnh hưởng lớnđến sự phát triển công nghiệp

- Trình bày được tình hình phát triển của sản xuất công nghiệp

- Biêt được sự phân bố của một số ngành công nghiệp trọng điểm

2 Kĩ năng:

Tiết/Ngày

Trang 29

- Phân tích được biểu đồ công nghiệp, cơ cấu ngành công nghiệp.

- Phân tích bản đồ để thấy rõ các trung tâm công nghiệp Việt Nam, sự phân bố củamột số ngành công nghiệp

- Phân tích mối quan hệ giữa tài nguyên thiên nhiên và môi trường với hoạt độngsản xuất công nghiệp

- Bản đồ công nghiệp Việt nam

- Bản đồ kinh tế chung Việt Nam

1 Tổ chức:

9A 9B

Kiểm tra theo câu hỏi trong phần câu hỏi và bài tập trong SGK

3 Bài giảng:

Hệ thống công nghiệp của nước bao gồm

các thành phần kinh tế nào?

Dựa vào kiến thức đã học, có thể tham

khảo thêm H12.1: Cơ cấu công nghiệp

của nước ta bao gồm các ngành nào?

Quan sát H12.1 Kể các ngành công

nghiệp trọng điểm và xếp thứ tự theo tỉ

trọng từ lớn đến nhỏ?

Thế nào là ngành công nghiệp trọng

điểm? Các nghành công nghiệp trọng

điểm (có tỉ trọng trên 10%) phân bố ở

đâu?

I Cơ câu ngành công nghiệp :

- Hệ thống công nghiệp nước ta baogồm:

Các cơ sở nhà nước, ngoài nhà nước,

và các cơ sở có vốn đầu tư nướcngoài

- Công nghiệp có cơ cấu ngành đadạng

- Một số ngành công nghiệp trọngđiểm như: CN chế biến lượng thựcthực phẩm, cơ khí, điện tử, khai thácnhiên liệu… =>Đã thúc đẩy sự tăngtrưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

II Các ngành công nghiệp trọng điểm

Trang 30

Sự phân bố công nghiệp khai thác nhiên

Quan sát bản đồ công nghiệp đọc tên và

chỉ các nhà máy nhiệt điện của nước ta?

Kể tên các sản phẩm của ngành công

nghiệp hoá chất? Công nghiệp chế biến

lương thực, thực phẩn bao gồm các

ngành nào?

Các cơ sở chế biến này phân bố ở đâu?

dựa vào nguồn nguyên liệu nào? Ngành

công nghiệp dệt may được phân bố nhiều

ở đâu?

Thế nào được gọi là trung tâm công

nghiệp lớn? Kể tên một số trung tâm

công nghiệp tiêu biểu cho hai khu vực

trên?

hướng dẫn

tập: Giáo viên cho học sinh khác nhận

xét và chốt lại kiến thức trọng tâm.

1 Công nghiệp khai thác nhiên liệu:

- Khai thác than Quảng Ninh, sảnlượng 15 - 20 triệu tấn / năm

- Dầu khí ở thềm lục địa phía nam (Vũng Tàu) khai thác hàng trăm triệutấn dầu và hàng tỉ m3 khí

2 Công nghiệp điện:

- Bao gồm nhiệt điện và thuỷ điện mỗinăm sản suất trên 40 tỉ kwh , sản lượngđiện ngày càng tăng để đáp ứng nhưcầu của nền kinh tế

- Hiện nay đang xây dựng nhiều nhàmáy thuỷ điện

4 Công nghiệp chế biến lương thực

5 Công nghiệp dệt may.

- Là ngành sản xuất hàng tiêu dùngquan trọng của nước ta, là một trongnhững mặt hàng xuất khẩu chủ lực

Trung tâm lớn: TPHCM, Hà Nội, ĐàNẵng, Nam Định…

III Các trung tâm công nghiệp lớn.

- Hai trung tâm lớn nhất: Hà Nội vàThành phố HồChí Minh

Trang 31

Đánh dấu vào ô đúng.

Hai khu vực tập trung công nghiệp lớn nhất cả nước là ĐNB và đb SH vì có ưu

thế:

A Vị trí địa lý và tài nguyên B Lao động và thị trường

C Cơ sở hạ tầng khá hoàn chỉnh D Tất cả các ưu thế trên

- Biết được cơ cấu và sự phát triển ngày càng đa dạng của ngành dịch vụ

- Hiểu được vai trò quan trọng của ngành dịch vụ

- Trình bày được tình hình phát triển và phân bố của một số ngành dịch vụ: giaothông vận tải, bưu chính viễn thông, thương mại, du lịch

- Yêu thích ngành dịch vụ, có ý thức tôn trọng thành quả của đất nước

* Năng lực:

- Sơ đồ cơ cấu ngành dịch vụ.

- Một số hình ảnh về hoạt động dịch vụ ở nước ta.

1 Tổ chức:

9A 9B

Tiết/Ngày

Trang 32

- Câu hỏi:

1 Hãy chứng minh rằng cơ cấu công nghiệp nước ta khá đa dạng?

2 Hãy cho biết tình hình phát triển nghành công nghiệp điện và xác định một sốnhà máy điện lớn trên bản đồ?

- Đáp án: - Câu 1- Mục I - Câu 2- Mục II Giáo án Tiết 12

3 Bài giảng:

Dựa vào H13.1: Ngành dịch vụ có cơ

cấu như thế nào? Gồm có những lĩnh

vực nào?

Cho ví dụ chứng minh rằng nền kinh tế

càng phát triển thì các hoạt độnh dịch

vụ càng trở nên đa dạng?

Địa phương em có những dịch vụ gì

đang phát triển? Dịch vụ có vai trò gì

trong sản xuất và đời sống?

Hãy phân tích vai trò của ngành bưu

chính viễn thông trong sản xuất và đời

sống?

nhiêu trong cơ cấu GDP?

Dựa vào H13.1 hãy tính tỷ trọng các

Cơ cấu gồm: Dịch vụ tiêu dùng, Dịch vụ sản xuất Dịch vụ công cộng-> Kinh tế càng phát triển thì các dịch

- Tạo ra nhiều việc làm, nâng cao đờisống nhân dân, tạo nguồn thu nhập lớn

II Đặc điểm phát triển và phân bố các ngành dịch vụ ở nước ta

1 Đặc điểm phát triển.

Chiếm 25% lao động, 38,5% trong cơ

Trang 33

điểm gì?

Ngành dịch vụ nước ta phân bố như thế

nào? Tại sao ngành dịch vụ nước ta

phân bố không đều?

Tại sao vùng đồng bằng đông dân và

đô thị dịch vụ phát triển? Tại sao Hà

Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai

trung tâm dịch vụ lớn nhất nước ta?

Liên hệ địa phương: ở địa phương em

hoạt động của ngành dịch vụ diễn ra

như thế nào? Sôi động ở đâu?

cấu GDP( năm 2002)-> dịch vụ chưa thật phát triển

- Cơ cấu các ngành dịch vụ phát triểnkhá nhanh và đang ngày càng pháttriển đa dạng hơn

- Thị trường thu hút được nhiều công tynước ngoài đầu tư mở các hoạt độngdịch vụ

2 Đặc điểm phân bố.

- Sự phân bố dịch vụ nước ta khôngđều.tập trung đông ở những nơi đôngdân cư, kinh tế phát triển

- Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh làhai trung tâm dịch vụ lớn nhất ,đa dạngnhất, đầu mối giao thông bưu chínhviễn thông lớn nhất cả nước

- Vẽ biểu đồ cơ cấu GDP của ngành dịch vụ năm 2002 (% )

- Đọc bài 14 " Giao thông vận tải và bưu chính viễn thông

Ngày soạn: 04/10/2020

Ngày giảng:

TIẾT 14: BÀI 14: GIAO THÔNG VẬN TẢI

VÀ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

-Dịch vụ cụng cộng-

Trang 34

Học sinh cần nắm được đặc điểm phân bố các đầu mối giao thông vận tải chínhcủa nước ta cũng như các bước tiến mới trong hoạt động giao thông vận tải

- Nắm được các thành tựu to lớn của ngành bưu chính viễn thông và tác động củanhững bước tiến này đến đời sống kinh tế- xã hội của đất nước

2 Kĩ năng:

- Biết đọc và phân tích lược đồ giao thông vận tải của nước ta, biết phân tích mốiquan hệ giữa sự phân bố mạng lưới giao thông vận tải với sự phân bố các ngànhkinh tế khác

5 Tích hợp giáo dục quốc phòng và an ninh: Bưu chính viễn thông và giao

thông vận tải góp phần Bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ trong thời bình hiệnnay

- Bản đồ giao thông vận tải Việt Nam

- Một số tư liệu về sự tăng trưởng của ngành bưu chính viễn thông

III Tiến trình bài giảng.

1 Tổ chức:

9A 9B

- Câu hỏi: Nêu vai trò của dịch vụ trong sản xuất và đời sống?

Nêu đặc điểm phát triển của ngành?

- Đáp án: Mục II Giáo án tiết 13

3 Bài mới:

Giao thông vận tải có ý nghĩa gì? Nhiệm

vụ chính của giao thông vận tải là gì?

Tích hợp giáo dục quốc phòng và an

ninh: Các loại hình giao thông chuyên

trở con người, vũ khí, lương thực phục

vụ cho các cuộc kháng chiến của nhân

dân ta

I Giao thông vận tải:

1 Ý nghĩa:

- Phục vụ và thúc đẩy mọi ngành sảnxuất phát triển

- Thực hiện các mối liên hệ kinh tếtrong nước và nước ngoài

2 Giao thông vận tải ở nước ta đã phát triển đầy đủ các loại hình:

Trang 35

Quan sát Bảng 14.1 sgk hãy cho biết

giao thông vận tải ở nước ta gồm có các

loại đường nào? Ở địa phương em có

những loại hình giao thông nào?

Dựa vào bảng 14.1: Hãy cho biết loại hình

vận tải nào có vai trò quan trọng nhất trong

vận chuyển hàng hoá? Tại sao?

Loại hình nào có tỷ trọng tăng nhanh

nhất? Tại sao? Kết hợp với kênh chữ

SGK cho biết tình hình phát triển của

loại hình giao thông đó?

Nêu 1 số nguyên nhân ảnh hưởng đến sự

phát triển của lọai hình giao thông vận

tải?

Cho biết ngành BCVT có những dịch vụ

viễn thông nào? Quan sát H14.3 SGK

biểu đồ mật độ điện thoại nhận xét về số

điện thoại của nước ta? Bưu chính viễn

thông đã đạt được thành tựu gì?

Em thử hình dung sự phát triển các

ngành bưu chính viễn thông trong những

năm tới sẽ làm thay đổi đời sống xã hội ở

Đường bộ, đường sắt, đường sông,đường biển, đường hàng không,đườngống

+ Đường bộ : có vai trò quan trọng

nhất , vận chuyển nhiều hàng hoá vàhành khách nhất, được đầu tư nhiềunhất Quan trọng: QL 1A, 5, 18, 22,

51, đường HCM

+ Đường hàng không:Đang phát triển

theo hướng hiện đại hoá

Có 3 sân bay quan trọng: Nội Bài, Đànẵng, Tân Sơn Nhất

+ Đường sắt: tổng chiều dài 2632km

chủ yếu ở miền Bắc Quan trọng làđường sắt Thống Nhất

+ Đường sông: 7000km, khai thác ở

mức độ thấp(chủ yếu tập trung ở lưuvực sông Cửu Long 4500km, lưu vựcsông Hồng 2500km)

+ Đường biển: Vận tải biển quốc tế

được đẩy mạnh, với 3 cảng lớn: HảiPhòng, Đà Nẵng, Sài Gòn

+ Đường ống: Ngày càng phát triển

cùng với sự phát triển của ngành dầukhí

II- Bưu chính viễn thông:

- Những dịch vụ cơ bản: Điện thoại,điện báo, Internet, chuyển bưukiện,chuyển tiền,…

- Bưu chính đã có những bước pháttriển mạnh mẽ, mạng bưu cục không

Trang 36

địa phương như thế nào?

=> Ngành bưu chính viễn thông có ý

nghĩa gì trong sự phát triển kinh tế- xã

hội?

Tích hợp giáo dục quốc phòng và an

ninh: BCVT phục vụ cho việc thông tin

phổ biến các mệnh lệnh chiến đấu và tác

chiến trong các cuộc kháng chiến của

nhân dân ta Bảo vệ chủ quyền toàn vẹn

lãnh thổ trong thời bình hiện nay

ngừng được mở rộngvà nângcấp, nhiềudịch vụ mới với chất lượng cao ra đời

- Tốc độ điện thoại đứng thứ 2 thế giới

- Hơn 90% số xã có mạng lưới điệnthoại

- Có 6 trạm thông tin vệ tinh, 1 vệ tinh,

3 tuyến cáp quang biển

- Hoà mạng Internet cuối năm 1997

- Ý nghĩa: Góp phần đưa Việt Nam trở

thành một nước công nghiệp, nhanhchóng hội nhập với nền kinh tế thếgiới

- Biết đọc và phân tích các biểu đồ, bảng số liệu

- Biết phân tích, đánh giá các tiềm năng du lịch

Tiết/Ngày

Trang 37

3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ tài nguyên của đất nước, giữ gìn bản sắc văn hoá Việt Nam

* Năng lực:

Câu hỏi: a Kể các loại đường giao thông vận tải trên đất nước ta?

Loại đường có vị trí quan trọng nhất? Tại sao?

b Ngành bưu chính viễn thông nước ta đã đạt được những thành tựu gì?

Đáp án: Câu a- Mục I.

Câu b- Mục II- Giáo án tiết 14

3 Bài giảng.

Ngành thương mại có mấy ngành nhỏ?

Là ngành nào? Nội thương là hoạt động

trao đổi hàng hoá ở đâu?

Hình thức kinh tế nào ảnh hưởng lớn đến

sự phát triển nội thương?

Quan sát biểu đồ H15.1SGK em có nhận

xét gì về tổng mức bán lẻ và doanh thu

Từ đó hãy cho biết hoạt động nội thương

ở các địa phương như thế nào?

Tập trung nhiều nhất ở những vùng nào

của nước ta? Tại sao? Tại sao nội thương

kém phát triển ở vùng núi?

Nước ta có những trung tâm thương mại

lớn nào? Hoạt động nội thương có gặp

+ Hai trung tâm thương mại và dịch

vụ lớn nhất nước ta: Hà Nội vàThành phố Hồ Chí Minh

2 Ngoại thương:

Trang 38

Ngành ngoại thương có vai trò gì trong

đời sống và kinh tế-xã hội?

Quan sát biểu đồ cơ cấu giá trị xuất khẩu

năm 2000 (%) Hãy nhận xét biểu đồ và

kể tên các mặt hàng xuất khẩu chủ lực

của nước ta mà em biết?

Các mặt hàng nhập khẩu của nước ta là

mặt hàng nào? Ngoại thương phát triển

với thị trường nào?

Ngành du lịch của nước ta phát triển như

thế nào? Nước ta có những nguồn tài

nguyên thiên nhiên nào để phát triển du

lịch?

Hãy tìm hiểu các tài nguyên du lịch trong

cả nước?

* Vai trò: Giải quýêt đầu ra cho sản

phẩm, đổi mới công nghệ, mở rộngsản xuất với chất lượng cao, cải thiệnđời sống nhân dân

- Nguồn hàng nhập khẩu: Hàng côngnghiệp và tiểu thủ công nghiệp, hàngnông, lâm, thuỷ sản, khoáng sản

- Hàng nhập khẩu: Máy móc thiết bị,nguyên liệu, nhiên liệu,1 số hàng tiêudùng

- Chủ yếu buôn bán với khu vựcChâu Á- Thái Bình Dương

II Du lịch:

- Du lịch có nhiều tiềm năng khẳngđịnh vị thế của mình trong cơ cấukinh tế cả nước

+ Tài nguyên du lịch tự nhiên + Tài nguyên du lịch nhân văn

4 Củng cố-đánh giá:

- Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có những điều kiện thuận lợi nào để trởthành các trung tâm thương mại?

- Hãy xác định trên lược đồ Việt Nam một số trung tâm du lịch nổi tiếng?

- Học thuộc bài theo câu hỏi gợi ý trong SGK

Trang 39

VẼ BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔI CƠ CẤU KINH TẾ

- Năng lực sử dụng số liệu thống kê, vẽ biểu đồ và phân tích số liệu và biểu đồ

II Phương tiện day học:

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới:

GV nêu yêu cầu bài thực hành.

- Cho bảng số liệu sau đây :

Bảng 16.1: Cơ cấu GDP của nước ta thời kỳ 1991 - 2002

Cho các nhóm đọc bảng số liệu, nhận xét bảng số liệu SGK?

a) GV: Hướng dẫn học sinh vẽ biểu đồ miền:

Bước 1:

Nhận biết trường hợp nào thì có thể vẽ biểu đồ cơ cấu bằng biểu đồ miền?

- Thường sử dụng khi chuỗi số liệu là nhiều năm Trong trường hợp ít năm (2,3năm thì vẽ biểu đồ hình tròn)

- Không vẽ biểu đồ miền khi chuỗi số liệu không phải là theo các năm vì trụchoành trong biểu đồ miền biểu diễn năm

Bước 2: Vẽ biểu đồ miền:

Cách vẽ biểu đồ miền hình chũ nhật (khi số liệu cho trước là tỷ lệ %)

+ Biểu đồ hình chữ nhật Trục tung có giá trị là 100 % (tổng số)

+ Trục hoành là các năm.Khoảng cách giữa các điểm thể hiện các thời điểm

Trang 40

(năm) dài hay ngắn tương ứng với khoảng cách năm

+ Vẽ lần lượt theo từng chỉ tiêu, chứ không phải lần lượt theo các năm

Cách xác định các điểm để vẽ tương tự như khi vẽ biểu đồ hình cột chồng

+ Vẽ đến đâu thì tô mầu hay kẻ vạch đến đó, đồng thời thiết lập bảng chú giảinên vẽ riêng từng bảng chú giải

Biểu đồ cơ cấu GDP của nước ta thời kỳ 1991 - 2002

b) GV: tổ chức học sinh vẽ biểu đồ ba miền:

- Tiến hành vẽ theo cá nhân

- Kiểm tra quá trình làm thực hành vẽ biểu đồ miền của học sinh

c) Nhận xét biểu đồ: Về sự chuyển dịch cơ cấu GDP trong thời kỳ năm 1991

-2002:

- Sự giảm tỷ trọng của nông lâm ngư nghiệp từ 40.5 % xuống còn 23,0 % nói lênđiều gì? (kinh tế phát triển, tỷ trọng ngành công nghiệp tăng, nước ta đang chuyểndần từng bước từ nước nông nghiệp sang nước công nghiệp

- Tỷ trọng khu vực kinh tế nào tăng nhanh nhất?

- Kinh tế công nghiệp và xây dựng tăng nhanh nhất

Thực tế này phản ánh điều gì? Kinh tế phát triển, phản ánh quá trình công nghiệphoá và hiện đại hoá đang tiến triển

- Cho các nhóm trình bày nhận xét của mình

- GV nhận xét bài thực hành của lớp

- Đánh giá cho điểm đại diện học sinh

5 Hoạt động nối tiếp.:

- Làm xong bài thực hành

- Làm bài thực hành ở bài tập thực hành

- Ôn tập các bài đã học

Định dạng
Số trang	135
Dung lượng	1,6 MB

Giáo án Địa 9 cả năm chuẩn năng lực 5 hoạt động mới

Bài 25: VÙNG DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ

Đặc điểm dân cư và xã hội