LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ THANH TOÁN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm vai trò dịch vụ toán Ngân hàng Thương mại 1.1.1 Khái niệm chung dịch vụ toán “Dịch vụ toán” khái niệm kết hợp yếu tố chung “Dịch vụ” với yếu tố đặc thù “Thanh tốn” Vì để hiểu dịch vụ tốn cần phải làm rõ Dịch vụ Dịch vụ hoạt động mà sản phẩm vơ hình Nó giải mối quan hệ người cung ứng với khách hàng với tài sản khách hàng sở hữu mà khơng có chuyển giao quyền sở hữu Dịch vụ hoạt động xã hội xảy mối quan hệ trực tiếp khách hàng đại diện tổ chức cung ứng Còn theo ISO 8402: Dịch vụ kết tạo hoạt động tiếp xúc trực tiếp người cung ứng khách hàng hoạt động nội người cung ứng để đáp ứng nhu cầu khách hàng Thanh toán (TT) tổng thể hoạt động thực nghĩa vụ chi trả quyền chi trả hai trình thực giao dịch có liên quan đến tiền tệ Cần phân biệt hai lĩnh vực toán Thanh toán Mậu dịch Thanh toán Phi mậu dịch Thanh toán mậu dịch hoạt động toán phát sinh từ quan hệ thương mại Nó thực nghĩa vụ trả người mua quyền nhận chi trả người bán Thanh toán phi mậu dịch thực chi trả mà không xuất phát từ quan hệ thương mại Ví dụ tốn từ quan cấp cho quan cấp theo quan hệ cấp phát, hay toán ngân sách nhà nước cho địa phương, hay toán tiền trợ cấp Thanh tốn thực cách trực tiếp gián tiếp Thanh toán trực tiếp việc thực quyền nghĩa vụ chi trả cách trực tiếp hai chủ thể giao dịch tiền tệ mà thực nghĩa vụ chi trả lập tức, đồng thời thực quyền chi trả cho chủ thể khác Thanh toán gián tiếp hoạt động toán thực thông qua hay nhiều bên thứ ba, chủ yếu thông qua tổ chức cung ứng dịch vụ toán tiêu biểu Ngân hàng thương mại 1.1.2 Dịch vụ toán ngân hàng Dịch vụ toán Ngân hàng là: Dịch vụ mà Ngân hàng Thương mại cung cấp cho khách hàng để thực quyền nhận chi trả hoặc/và nghĩa vụ trả giao dịch có liên quan đến tiền tệ, theo ngân hàng đại diện cho khách hàng thực nghĩa vụ chi trả thay; thực quyền chi trả; trung gian chi trả cho chủ thể quan hệ kinh tế Những lợi ích việc tốn qua ngân hàng ngân hàng khách hàng rõ ràng Cũng thương mại chia sẻ khó khăn lợi nhuận với nhà sản xuất, ngân hàng thương mại chia sẻ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho bên giao dịch phát sinh qua mang lại lợi nhuận cho thân ngân hàng sở trước tiên cho tồn phát triển ngày đa dạng dịch vụ toán ngân hàng 1.1.3 Q trình cung cấp dịch vụ tốn NHTM Dịch vụ toán Ngân hàng thương mại giống sản phẩm vật doanh nghiệp sản xuất, coi hồn thiện khách hàng sử dụng trả tiền Tức là, q trình cung cấp dịch vụ tốn nhu cầu khách hàng kết thúc khách hàng tiếp nhận dịch vụ Để thực trình Ngân hàng thương mại phải sử dụng hay số phương tiện toán theo hay số phương thức toán định 1.1.3.1.Các phương tiện toán:  Tiền mặt Tiền phương tiện tốn Nó đời tất yếu phát triển kinh tế xã hội Nhân loại “Tiền (Money) chấp nhận cách rộng rãi cho việc chi trả hàng hoá, dịch vụ trả nợ” Thuật ngữ “tiền” theo định nghĩa mở rộng mà theo Séc, tiền gửi tốn phát séc coi xem tiền Trong phạm vi nghiên cứu tiền hiểu tiền mặt (Curency) bao gồm tiền giấy (Paper money) tiền kim loại (Coin) loại tiền pháp định Ngân hàng nhà nước phát hành Pháp luật đảm bảo cho khả chi trả giao dịch có liên quan đến tiền tệ Tiền mặt phương tiện trao đổi (Medium of Exchange) có ý nghĩa to lớn phát triển kinh tế giới Từ hình thái giá trị ban đầu giản đơn, nhu cầu trao đổi phát triển sản xuất hàng hố hình thái tiền đời Tiền đời mang ba chức Phương tiện trao đổi, Đơn vị đo lường, Cất trữ phương tiện trao đổi bật lên với tiện lợi giao dịch kinh tế  Séc (cheque) Theo Công ước Geneva năm 1931: “Séc lệnh trả tiền vô điều kiện khách hàng ngân hàng lệnh cho ngân hàng trích số tiền định từ tài khoản ngân hàng để trả cho người cầm séc cho người định séc” Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) định nghĩa “Séc Hối phiếu lệnh ký phát cho ngân hàng hay nhà ngân hàng có mục đích rút số tiền gửi để chi trả cho người có tên theo lệnh người cho người cầm phiếu trả yêu cầu” Luật công cụ chuyển nhượng Việt nam: “Séc giấy tờ có giá người ký phát lập, lệnh cho người bị ký phát ngân hàng tổ chức cung ứng dịch vụ toán phép Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trích số tiền định từ tài khoản để tốn cho người hưởng”  Hối phiếu Hối phiếu lệnh trả tiền vô điều kiện lập văn người (gọi người ký phát) gửi đến người khác yêu cầu người nhìn thấy hối phiếu phải trả tiền đến ngày cụ thể đến ngày xác định tương lai phải trả số tiền định cho người có tên tờ phiếu theo lệnh người cho người cầm phiếu” Theo luật công cụ chuyển nhượng năm 2006 Việt Nam, Hối phiếu chia làm hai loại: Hối phiếu địi nợ giấy tờ có giá người ký phát lập, yêu cầu người bị ký phát tốn khơng điều kiện số tiền định có yêu cầu vào thời điểm định tương lai cho người thụ hưởng; Hối phiếu nhận nợ giấy tờ có giá người phát hành lập, cam kết tốn khơng điều kiện số tiền xác định có yêu cầu vào thời điểm định tương lai cho người thụ hưởng  Lệnh chi ủy nhiệm chi Là phương tiện toán mà người trả tiền lập dạng lệnh toán theo mẫu tổ chức cung ứng dịch vụ toán quy định, gửi cho tổ chức cung ứng dịch vụ tốn nơi mở tài khoản u cầu tổ chức trích số tiền định tài khoản để trả cho người thụ hưởng  Ủy nhiệm thu Uỷ nhiệm thu nhờ thu: phương tiện toán mà người thụ hưởng lập lệnh toán theo mẫu tổ chức cung ứng dịch vụ toán quy định, gửi cho tổ chức cung ứng dịch vụ toán uỷ thác thu hộ số tiền định  Thẻ toán ngân hàng Thẻ toán phương thức ghi sổ số tiền cần toán thông qua máy đọc thẻ phối hợp với hệ thống mạng máy tính kết nối Ngân hàng/ Tổ chức tài với điểm tốn (Merchant) Nó cho phép thực tốn nhanh chóng, thuận lợi an toàn thành phần tham gia tốn Khơng phương tiện tốn, thẻ tốn ngân hàng cịn xem cơng cụ tín dụng hiệu phổ biến, theo “Thẻ ngân hàng cơng cụ tín dụng tổ chức tài phát hành cấp cho khách hàng, dành quyền cho khách hàng dùng nhiều lần để rút tiền mặt cho lệnh rút tiền tài khoản tổ chức phát hành để toán tiền hàng hoá, dịch vụ cho đơn vị chấp nhận thẻ” Với đặc điểm riêng có, thẻ tốn có lợi điểm sau: - Tính tiện lợi: cơng cụ tài khơng phải tiền, thẻ ngân hàng thay cho tiền mặt thực chức lưu thơng Đặc biệt trọng lĩnh vực tốn quốc tế, giúp tốn điểm giới cách thuận tiện mà khơng cần có tiền mặt, séc không phụ thuộc vào quy mơ số tiền mang theo - Nhanh chóng an tồn: Người sử dụng tiếp cận với tài khoản ngân hàng cách tiếp cận hệ thống tốn, chuyển tiền điện tử, điển ATM, thơng qua hệ thống toán điện tử này, người dùng thực nhiều nghiệp vụ rút tiền mặt, chuyển khoản, nạp tiền vào tài khoản, tín dụng thẻ… điều giúp cho thẻ tốn trở thành phương tiện tốn nhanh chóng Khơng có vậy, nhờ kỹ thuật điện tử mã hoá, bảo mật tiên tiến thông tin người dùng, thông tin tài khoản đảm bảo bí mật Nhờ khơng phải mang tiền mặt theo người sử dụng thẻ đảm bao an toàn cho người dùng trước rủi ro mát  Thư tín dụng Thư tín dụng văn cam kết có điều kiện Ngân hàng mở theo yêu cầu người sử dụng dịch vụ tốn (người xin mở thư tín dụng), theo Ngân hàng thực yêu cầu người sử dụng dịch vụ tốn (người xin mở thư tín dụng) để: - Trả tiền uỷ quyền cho Ngân hàng khác trả tiền theo lệnh người thụ hưởng nhận chứng từ xuất trình phù hợp với điều kiện thư tín dụng; - Chấp nhận trả tiền uỷ quyền cho Ngân hàng khác trả tiền theo lệnh người thụ hưởng vào thời điểm định tương lai nhận chứng từ xuất trình phù hợp với điều kiện tốn thư tín dụng 1.1.3.2 Các phương thức toán Phương thức toán tồn q trình, cách thức thực nghĩa vụ chi trả quyền chi trả thông qua phương tiện tốn định để hồn thành giao dịch thương mại giao dịch có liên quan đến tiền tệ khác Trong hoạt động tốn nước quốc tế, có nhiều phương thức khác VD: (1) Phương thức toán chuyển tiền (Remit Hand/Transfer); (2) Phương thức toán nhờ thu (Collection of Payment); (3) Phương thức tốn tín dụng chứng từ (Documentary Credit) Mỗi phương thức sở đắc ưu điểm tồn nhược điểm Tuỳ thuộc vào mức độ tin cậy bên giao dịch, tuỳ thuộc vào tính chất đặc thù giao dịch mà lựa chọn phương thức khác Để lựa chọn phương thức tốn đó, người ta phải đối mặt với đánh đổi phí tổn thấp an toàn Một kết hợp mức độ tin cậy phí tổn cho ta phương thức Có thể có kết hợp sau: Bảng 1.1 Đặc điểm phương thức toán Sự tin cậy Cao Trung bình Thấp Phương thức Ghi thu tự do: Bằng séc, chuyển khoản, thương phiếu Nhờ thu Tín dụng chứng từ Phí tổn Thấp Trung bình Cao Các chủ thể lựa chọn phương thức tốn khác nhiên thấy tham gia ngân hàng vào trình cần thiết phân tán rủi ro cho chủ thể Bù lại chủ thể giao dịch phải bù đắp cho ngân hàng mức phí tương xứng 1.1.3.3 Hệ thống toán ngân hàng Hệ thống toán NH: Là hệ thống tổ chức theo quy tắc, điều kiện tiêu chuẩn chung toán sở thoả thuận quy định tổ chức cung ứng dịch vụ tốn chủ trì hệ thống thành viên trực tiếp nhằm thực việc chuyển giao toán nghĩa vụ toán thành viên Hệ thống toán yếu tố vô quan trọng để tạo chất lượng dịch vụ cho đơn vị toán Nó liên kết Ngân hàng đơn vị nội ngân hàng việc thực toán Hiện nay, Việt Nam tồn kiểu hệ thống toán: Thứ nhất: Hệ thống toán điện tử liên ngân hàng thiết kế theo giải pháp tập trung hoá tài khoản, ngân hàng thành viên mở sử dụng tài khoản Ngân hàng Nhà nước Các giao dịch toán thực qua hệ thống bù trừ điện tử trực tiếp Thứ hai: Hệ thống chuyển tiền điện tử (CTĐT) liên ngân hàng NHNN tự xây dung vận hành trước có hệ thống TTĐTLNH Đây hệ thống chuyển tiền điện tử nội NHNN, thiết kế theo giải pháp tài khoản phân tán, nghĩa chi nhánh NHTM tham gia hệ thống bắt buộc phải mở tài khoản toán chi nhánh NHTM địa bàn Thứ ba: Hệ thống toán bù trừ (TTBT) tỉnh, thành phố chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố chủ trì Hệ thống hoạt động hai cấp độ kỹ thuật khác Một số tỉnh, thành phố thực chuyển lệnh toán thiết bị điện tử (bù trừ điện tử), số tỉnh lại thực bù trừ giấy theo phương pháp thủ công, hai phiên giao dịch ngày Phần lớn lệnh toán bù trừ địa bàn Những khoản toán địa bàn phải chuyển qua hệ thống CTĐT để thực (ba hệ thống NHNN quản lý điều hành) Thứ tư: Các hệ thống toán điện tử NHTM Các hệ thống thiết lập NHM chưa tổ chức hệ thống Corbanking tập trung hoá tài khoản Cách thức thiết kế kỹ thuật, phương pháp hạch toán vận hành có khác nội dung thực chuyển lệnh toán nội NHTM, từ chi nhánh Hội sở từ chi nhánh đến chi nhánh khác Thứ năm: Hệ thống chuyển tiền quốc tế (S.W.I.F.T), thường gọi hệ thống toán quốc tế Đây đơn hệ thống chuyển tiền quốc tế, đến thời điểm này, Việt nam chưa có hệ thống toán vốn (Settlement) cho hệ thống chuyển tiền Gần Ngân hàng Nhà nước vừa xây dung hệ thống toán thẻ liên ngân hàng – Banknet, Tham gia vào hệ thống toán thẻ ngân hàng cung cấp cho khách hàng tiện lợi Khách hàng thực giao dịch toán thẻ từ máy rút tiền tự động ngân hàng hệ thống Lợi ích ngân hàng tiết kiệm chi phí cho việc mở rộng mạng lưới ATM; Nâng cao hiệu hoạt động hệ thống tốn thẻ; chia sẻ liệu, thơng tin đảm bảo an ninh ngân hàng… Tuy nhiên ngân hàng phải đối mặt với nhiều vấn đề quản lý khách hàng phân định trách nhiệm; vấn đề lỗ hổng thông tin công tội phạm cơng nghệ cao Hệ thống tốn đời hình thái ngân hàng đại lý việc thực Khi nhu cầu khách hàng phát triển, để đáp ứng yêu cầu ngân hàng buộc phải hình thành mạng tốn rộng khắp Mặc dù vậy, dạng thoả thuận ngân hàng việt chi trả mà khơng có tổ chức điều hành cụ thể Vấn đề đặt cho ngân hàng địa điểm (place), thời gian, tiện lợi cho khách hàng, tính an tồn cho giao dịch tốn từ hệ thống tốn hồn thiện hình thành với tổ chức đứng làm người điều hành Người điều hành hệ thống Trụ sở ngân hàng, Ngân hàng trung ương hay tổ chức phi ngân hàng độc lập tiêu biểu SWIFT Với hệ thống hồn chỉnh vậy, ngân hàng có sở để xây dựng tiêu chất lượng phân tích phần sau 1.1.4 Vai trị dịch vụ toán  Đối với doanh nghiệp Sự đời tất yếu dịch vụ toán NHTM thể tầm quan trọng, vai trị dịch vụ tốn chủ thể kinh tế: - Các chủ thể giao dịch điều kiện cần thiết để thực tốn trực tiếp - Khơng thiết phải sử dụng tiền mặt giảm chi phí khơng cần thiết - Tránh nhiều rủi ro tài tốn trực tiếp - Các chủ thể kinh tế phạm vi địa lý xa đảm bảo tính an tồn tốn khơng có đầy đủ thơng tin đối tác giao dịch  Đối với hoạt động kinh doanh Ngân hàng Hoạt động kinh doanh ngân hàng đại ngày không tập trung vào dịch vụ truyền thống Các dịch vụ đại ngày quan tâm dần chiếm tỷ trọng thu nhập lĩnh vực ngân hàng Ngày nay, Thanh toán chức quan ngân hàng thương mại, dần chiếm vị trí quan trọng hoạt động kinh doanh ngân hàng cụ thể: - Mang lại mức doanh thu, lợi nhuận tổng doanh thu lợi nhuận ngân hàng Thực tế cho thấy xu hướng ngày tăng vai trị dịch vụ tốn - Phát triển dịch vụ toán trở thành chiến lược khách hàng, chiến lược thị trường ngân hàng Thông qua hệ thống dịch vụ toán ngân hàng xác lập vị thị trường - Là cơng cụ góp phân tạo an tồn kinh doanh ngân hàng: Đây mảng nghiệp vụ rủi ro so với tín dụng truyền thống Việc gia tăng hoạt động dịch vụ toán giúp ngân hàng không bị phụ thuộc nhiều vào lĩnh vực nhiều rủi ro khác nhu tín dụng dài hạn - Dịch vụ tốn cịn phần khơng thể thiếu chiến lược cung ứng dịch vụ chọn gói cho khách hàng Là điều kiện để khách hàng thoả mãn với đầy đủ dịch vụ đáp ứng yêu cầu - Là lĩnh vực yêu cầu thay đổi ứng dụng cơng nghệ đại mà mơi trường cơng nghệ ngân hàng phát triển làm tiền đề để đại hoá ngân hàng 1.2 Các dịch vụ toán chủ yếu Ngân hàng Thương mại Về bản, nội hàm khái niệm “dịch vụ toán ngân hàng” luận chứng Phần tác giả xin làm rõ ngoại diện Khái niệm việc trình bày dịch vụ tốn ngân hàng thương mại: 1.2.1 Cung ứng loại hình tài khoản tiền gửi tốn Sự đời tài khoản tiền gửi toán (Demand Deposit) đánh dấu bước phát triển quan trọng hoạt động kinh doanh ngân hàng Tài khoản tiền gửi tài khoản toán người sử dụng dịch vụ tốn mở Ngân hàng với mục đích gửi, giữ tiền thực giao dịch toán qua Ngân hàng phương tiện toán TKTG yêu cầu ngân hàng phải toán thị khách hàng cho cá nhân, tổ chức cho bên thứ ba rõ người hưởng thụ chứng từ giao dịch Do tính chất linh hoạt mà tài khoản tiền gửi có nhiều tiện ích: Về phía ngân hàng: Giúp thu hút nhiều nguồn vốn đặc biệt nguồn vốn nhàn rỗi tạm thời phục vụ cho hoạt động chi trả kể cho vay; Nhiều dịch vụ kèm với ngày xuất nhiều đem lại nguồn thu có xu hướng ngày tăng; Giúp thuận tiện cho dịch vụ khác ngân hàng tín dụng – thu lãi, gốc vay tự động đến thời hạn từ TKTGTT Về phía khách hàng: Thuận tiện tốn mà khơng dùng trực tiếp tiền mặt; Xố chi phí bất tiện việc giữ tiền; Có thể hưởng lãi - loại hình tiền gửi hưởng lãi Có nhiều cách thức để phân loại loại hình tiền gửi tốn - Theo đối tượng khách hàng, tài khoản tiền gửi mở theo hình thức sau đây: (1) Tài khoản tiền gửi tổ chức: tài khoản mà chủ tài khoản người đại diện theo pháp luật đại diện theo uỷ quyền tổ chức mở tài khoản (2) Tài khoản tiền gửi đồng chủ tài khoản: tài khoản có hai người trở lên đứng tên mở tài khoản Đồng chủ tài khoản cá nhân người đại diện hợp pháp Tổ chức (3) Tài khoản tiền gửi cá nhân: Là tài khoản mà chủ tài khoản cá nhân độc lập đứng tên mở tài khoản.Tiền gửi giao dịch tạo tiền đề cho đời nhiều dịch vụ sau giúp cải thiện đáng kể hiệu trình tốn - Theo tính chất TKTG tiền gửi tốn bao gồm tiền gửi khơng hưởng lãi tài khoản hưởng lãi Mục đích tài khoản tiền gửi toán phục vụ cho hoạt động tốn khách hàng, lãi xuất khơng phải đặc trưng chất Tuy nhiên cạnh tranh ngân hàng NH tổ chức tín dụng khác làm xuất hình thức thu hút tiền gửi tốn NH cách trả lãi cho khoản tiền gửi tốn kể khơng kỳ hạn Việc xuất tài khoản tiền gửi tốn có hưởng lãi ban đầu có nhiều tranh cãi Từng có quan điểm cho trả lãi làm tằng rủi ro cho hoạt động ngân hàng Nhìn vào thực tế thấy TK tiền gửi có hưởng lãi có hàm chứa vấn đề Xuất phát từ tính chất khơng ổn định tiền gửi toán với lãi tiền gửi làm cho dự báo khối lượng nguồn vốn nhu cầu chi trả trở lên khó đo lường Thêm kỳ hạn tiềm tiền gửi tốn ngắn khó dự báo 1.2.2 Dịch vụ toán Séc (Cheque, Check) Định nghĩa: Công ước Genever định nghĩa Séc lệnh trả tiền vô điều kiện khách hàng ngân hàng lệnh cho ngân hàng phục vụ trích số tiền định từ tài khoản ngân hàng để trả cho người cầm Séc, người định Séc Tại Việt Nam, Séc là phương tiện toán người ký phát lập hình thức chứng từ theo mẫu in sẵn, lệnh cho người thực toán trả không điều kiện số tiền định cho người thụ hưởng Trong "Người ký phát" người lập ký tên séc để lệnh cho người thực tốn thay mặt trả số tiền ghi séc; "Người thực toán" tổ chức cung ứng dịch vụ toán nơi người ký phát sử dụng tài khoản toán với khoản tiền để ký phát séc theo thoả thuận người ký phát với tổ chức cung ứng dịch vụ tốn đó; "Người trả tiền" người mà người ký phát định có quyền hưởng chuyển nhượng quyền hưởng số tiền ghi tờ séc; "Người thụ hưởng" người cầm tờ séc mà tờ séc đó: a) Có ghi tên người trả tiền mình; b) Khơng ghi tên người Việc kiểm tra tính hợp lệ chứng từ việc kiểm tra cách thức, quy cách lập, tính bề mặt chứng từ mà không được/phải kiểm tra tính khớp chứng từ sở hợp đồng thương mại hay chứng từ liên quan khác Với nhờ thu nước, toán phải thực thoả mãn hai điều kiện: (1) Bộ chứng từ hợp lệ; (2) Giữa người bán người mua có thoả thuận sử dụng phương thức UNT thường thể rõ hợp đồng thương mại Khả tốn người mua: Nếu người mua khơng đủ tiền để tốn NH thơng báo tới người mua (KH mình) đồng thời thơng báo tới người hưởng thông qua ngân hàng nhờ thu; Lưu chứng từ chờ người mua có đủ tiền/hoặc trả lại người hưởng có yêu cầu Với tư cách NH thu hộ (NH phục vụ người bán): NH kiểm tra tính hợp lệ CT, đóng dấu ký tên lên UNT chuyển đến NH toán Nếu việc tốn thực NH ghi có cho tài khoản người bán Khơng tốn NH phải thơng báo, trả chứng từ cho người hưởng 1.2.5 Dịch vụ tốn tín dụng chứng từ Đây dịch vụ phổ biến hoạt động xuất nhập Nó đảm bảo an toàn cho bên tham gia sở uy tín ngân hàng Tuy dịch vụ hồn tồn cung ứng cho khách hàng có quan hệ thương mại nội địa Là dịch vụ ngân hàng cung cấp cho khách hàng theo Ngân hàng (Issuing Bank) đáp ứng yêu cầu khách hàng (người yêu cầu mở TDT) phát hành Tín dụng thư cam kết/hay cho phép nhờ thu khác (NH phục vụ người nhập) chi trả chấp thuận yêu cầu người xuất theo điều kiện, chứng từ toán điều kiện toán phù hợp với thư tín dụng Mục đích tín dụng chứng từ để trả tiền cho người xuất để chuyển tiền Người yêu cầu lại người nhập người hưởng lại người xuất Sơ đồ 1.4.Q trình thực tốn Xuất trình chứng từ nhận hàng NGƯỜI NHẬP KHẨU NGƯỜI VẬN CHUYỂN Chuyển hàng nhận vận đơn NH tiếp xúc KH yêu cầu mở L/C NGƯỜI XUẤT KHẨU NH Nhận thu tiền giao chứng từ NGÂN HÀNG PHỤC VỤ NGƯỜI NHẬP Thơng báo L/C Phát hành tín dụng thư NH nhận chứng từ/ Thanh toán NGÂN HÀNG PHỤC VỤ NGƯỜI XUẤT Xác nhận L/C Chuyển CT để tốn bồi hồn (Nguồn: Quy trình dịch vụ toán Ngân hàng Liên doanh Lào – Việt) Những vấn đề NH phục vụ người xuất khẩu: Tại bước (2) trình, NH phục vụ người xuất (gọi tắt NHX) phải tiếp nhận L/C, kiểm tra tính xác thực L/C Điều quan trọng làm để kiểm tra tính xác thực Vấn đề quan trọng Nó ảnh hưởng đến vấn đề chất lượng tốn: L/C nhận dạng thư, điện có mã khoá chữ ký uỷ quyền từ ngân hàng đại lý Các loại điện giao dịch có mã thư có chữ ký uỷ quyền từ ngân hàng đại lý nước ngồi thường là:(1) Thư tín dụng/Sửa đổi thư tín dụng LC; (2) Thư/điện địi hồn trả tốn theo LC; (3) Thư/điện từ chối chứng từ toán; (4) Thư/điện thông báo kỳ hạn nợ số tiền nhận nợ; (5) Lệnh dẫn toán/sửa đổi dẫn toán Điện đến telex: điện qua phận Mật mã có dấu “Mã khố kiểm tra đúng” - “Test correct” đóng dấu có chữ ký cán phụ trách cơng tác Mật mã Điện đến SWIFT: Bức điện nhận hồn chỉnh, đầy đủ, khơng có ghi mã khoá SWIFT Authentication failure, unauthenticated, old key giải có nghĩa tương tự Đối với thư phải có xác nhận cán Bộ phận Mật mã cụm “Chữ ký uỷ quyền hợp lệ có hiệu lực” Tại bước (5) nhận chứng từ toán: trước toán tiền cho người xuất khẩu, NHX phải kiểm tra tính xác thực bề mặt chứng từ Việc kiểm tra thực theo quy định UCP với nguyên tắc bản: (1) Các chứng từ thể bề mặt chúng mâu thuẫn với coi không phù hợp với điều khoản điều kiện LC (2) Ngân hàng không kiểm tra chứng từ không quy định LC Nếu nhận chứng từ vậy, ngân hàng trả lại cho người xuất trình chuyển tiếp mà khơng chịu trách nhiệm (3) Ngân hàng phát hành, ngân hàng xác nhận (nếu có), ngân hàng định hành động thay mặt họ, ngân hàng có thời gian hợp lý, không vượt ngày làm việc ngân hàng kể từ ngày nhận chứng từ, để kiểm tra chứng từ định có chấp nhận hay từ chối chứng từ thông báo cho bên xuất trình chứng từ định (4) Nếu LC có quy định điều kiện mà khơng quy định chứng từ phải xuất trình ngân hàng bỏ qua điều kiện Chứng từ bất đồng: Bất đồng có nghĩa không khớp bề mặt chứng từ chứng từ nêu L/C so với nội dung L/C theo nguyên tắc quy tắc chung UCP, ULB, Nếu bất đồng sửa chữa đề nghị khách hàng tự chỉnh Nếu bất đồng sửa chữa được, NH tiến hành thông báo cho NH phát hành Nếu NH phát hành chấp nhận bất đồng hoạt động tiếp tục Nếu NH phát khơng chấp nhận bất đồng phải thông báo cho khách hàng chờ thị khách hàng Giữa khách hàng NH phục vụ người xuất thể có trường hợp NH phát bất đồng khách hàng không đồng ý với bất đồng Khi NH phải bảo lưu ý kiến khách hàng theo khách hàng chịu vấn đề với bất đồng 1.2.6 Dịch vụ toán thẻ Cung dịch vụ toán thẻ ngân hàng bắt đầu việc phát hành thẻ toán Tuỳ thuộc theo quy định quốc gia, ngân hàng, điều kiện thủ tục cung ứng thẻ toán khác nhau, đặc biệt hình thức thẻ tín dụng Khi điều kiện để cung ứng thẻ đáp ứng, Ngân hàng mở tài khoản (Có thể tài khoản toán – Demand Deposit Account tài khoản tín dụng hình thái kết hợp) Đồng thời, phát hành thẻ điện tử giúp khách hàng để điều hành, quản lý tài khoản Chủ thể tham gia q trình cung ứng dịch vụ tốn thẻ: Các chủ thể tham gia vào trình cung ứng dịch vụ: (1) Ngân hàng phát hành thẻ: ngân hàng cung ứng dịch vụ, cung cấp tài khoản phát hành thẻ; (2) Khách hàng người đề nghị đáp ứng sử dụng thẻ toán ngân hàng theo quy chuẩn, quy định việc sử dụng hạn mức toán định Về mặt lý thuyết, khách hàng sử dụng dịch vụ tốn thẻ cá nhân, tổ chức Tuy nhiên, thẻ toán sử dụng chủ yếu cá nhân (3) Ngân hàng toán thẻ: ngân hàng tham gia vào q trình tốn với tư cách người trung gian toán người sử dụng thẻ ngân hàng phát hành thẻ Ngân hàng toán thẻ hưởng hoa hồng, cung cấp dịch vụ đại lý cho ngân hàng phát hành (4) Người chấp nhận thẻ: người hưởng giá trị tốn q trình tốn Người chấp nhận thẻ người bán hàng, dịch vụ, người nhận tiền, ngân hàng toán, ngân hàng đại lý (5) Trung tâm toán bù trừ tổ chức giữ quyền trung tâm hệ thống toán thẻ, TTTT Bù trừ Ngân hàng mẹ, Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng, Tổ chức tài quốc tế chủ trì Trung tâm người cung ứng dịch vụ viễn thông, thông tin; ban hành quy định chung cho hoạt động toán, bù trừ, phát hành dịch vụ thẻ mới; tiến hành bù trừ thành viên tham gia hệ thống Sơ đồ 1.5 Quá trình cung ứng dịch vụ toán thẻ Hành vi mua Chủ thẻ làm phát sinh chấp nhận thẻ CHỦ THẺ NGƯỜI CHẤP NHẬN THẺ Phát hành thẻ (Kiểm sóat yếu tố an toàn) Chấp nhận thẻ cung ứng dịch vụ Chủ thể thực nghĩa vụ với NHPHT NGÂN HÀNG PHÁT HÀNH THẺ Ghi Nợ cho NH phát hành thẻ Báo nợ 7b Truyền liệu khoản tóan Ghi cho NCNT ghi nợ Tạm ứng TTT Truyền liệu trung tâm bù trừ TRUNG TÂM THANH TOÁN BÙ TRỪ NGÂN HÀNG THANH TỐN THẺ 7a Ghi thơng báo cho NHTTT (Nguồn: Quy trình dịch vụ tốn Ngân hàng Liên doanh Lào – Việt) Bước 1: Ngân hàng phát hành thẻ toán xem xét đề nghị, tính hợp pháp người u cầu, kiểm sốt yếu tố an tồn hoạt động tốn Yêu cầu chất lượng giai đoạn Yếu tố an toàn, hợp pháp chủ thể đăng ký Khi yêu cầu phát hành thẻ kiểm soát, tiền phát hành thẻ sở mở tài khoản tiền gửi tốn thực cho vay tín dụng Bước 2: Chủ thể có tiến hành mua hàng hố, dịch vụ thoả thuận sử dụng phương thức toán thẻ toán Trong giai đoạn này, chất lượng dịch vụ tốn khơng xuất trực tiếp Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ toán ngân hàng lại ảnh hưởng lớn tới định người bán, người chấp nhận thẻ Nếu chất lượng tốt việc mua hàng theo hình thức tốn thẻ dễ dàng Đặc biệt việc tốn thẻ Ngân hàng có cố rủi ro dù nhỏ định chấp nhận thẻ khơng thực Bước 3: Người chấp nhận thẻ kiểm tra tính hợp pháp thẻ, kiểm tra hạn mức toán… tiến hành chấp nhận thẻ phương tiện điện tử Các phương tiện hỗ trợ cập nhật liệu, in hoá đơn… ghi nhận việc toán thẻ chủ thể Chất lượng toán giai đoạn thể tính khoản – hạn mức tốn, tính an tồn bảo mật thơng tin, tiện ích thẻ Bước 4: Chuyển liệu điện tử giấy tới ngân hàng toán Ngân hàng tốn khơng thiết phải ngân hàng trung gian mà ngân hàng phát hành thẻ việc tốn cịn tiện lợi Các ngân hàng theo luật, quy tắc chung đưa thời gian chuyển liệu tới ngân hàng toán Bảo mật, an tồn thời gian tiêu chí quan trọng để xem xét chất lượng dịch vụ Việc truyền liệu chứng từ nhiều thời gian bị gián đoạn thêm rủi ro chứng từ Thay vào ngân hàng cung ứng hệ thống chuyển lêịu điện tử giúp cho đơn vị chấp nhận thẻ tiến hành cách nhanh chóng Bước 5: Thanh tốn cho người chấp nhận thẻ Khi kiểm tra liệu hợp lệ, hợp pháp Ngân hàng toán tiến hành toán cho Người chấp nhận thẻ nằng cách ghi có cho người chấp nhận thẻ ghi nợ khoản tạm ứng toán cho ngân hàng phát hành thẻ Kiểm soát chứng từ, liệu điện tử xác an tồn điều kiện đảm bảo chất lượng toán Bước 6: Ngân hàng toán chuyển liệu trung tâm toán bù trừ để thực bù trừ với ngân hàng phát hành thẻ Bước 7: Trung tâm toán bù trừ hệ thống toán thẻ tiến hành bù trừ ngân hàng toán ngân hàng phát hành thẻ Trung tâm ghi có cho ngân hàng tốn đồng thời ghi nợ cho ngân hàng phát hành thẻ Bước 8: Chủ thể thời hạn định phải thực nghĩa vụ với ngân hàng phát hành Chủ thẻ trả vay trường hợp thẻ tín dụng nộp tiền vào tài khoản Việc nộp tiền vào tài khoản phải thực từ đầu thẻ tín dụng 1.3 Các tiêu phản ánh chất lượng dịch vụ chất lượng dịch vụ toán ngân hàng 1.3.1 Khả khoản Khả khoản vấn đề hoạt động kinh doanh ngân hàng nói chung hoạt động tốn nói riêng Vấn đề ngân hàng phải trì mức khoản hợp lý sở cân nhắc nhu cầu tốn (chi trả) chi phí khoản dự trữ Một mức dự trữ tiền mặt, tài sản có tính khoản cao đáp ứng tốt khả chi trả thường xuyên bất thường nhiên địi hỏi chi phí cao Đơi gánh nặng chi phí kèm với khả khoản cao Không phục vụ cho dịch vụ tốn khách hàng, ngân hàng có nhiều nhu cầu địi hỏi khả tốn hợp lý Xác định nhu cầu khoản bước chức quản lý tính khoản ngân hàng Bước việc xác định nguồn cung Cung cầu khoản khái quát sau: Bảng 1.2 Cung cầu khoản Cung vốn khoản Tiền gửi không kỳ hạn tài - Cầu khoản Khách hàng rút tiền từ tài khoản tiền khoản vãng lai gửi bao gồm: thời hạn khơng thời - Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn hạn - Doanh thu từ hoạt động dịch vụ - Chuyển tiền phục vụ hoạt động toán toán khách hàng - - Thanh toán nợ khách hàng - Bán tài sản ngân hàng - Tiền vay từ thị trường tiền tệ - Các khoản chi hoạt động dịch vụ toán - Các khoản vay phi tiền gửi, vay vốn khác - Chi phí cho hoạt động kinh doanh khác - Thanh toán cổ tức (nếu có) Như vậy, nhu cầu khoản hoạt động dịch vụ toán đến từ: Các khoản rút tiền gửi, khoản chuyển tiền khách hàng, khoản chi cho hoạt động cung ứng Các nhà nghiên cứu đưa công thức xác định tiêu “trạng thái khoản ròng - NLP” NLP = (Lượng tiền gửi + Doanh thu bán dịch vụ + toán nợ khách hàng + Vay nợ thị trường) – (Tiền rút gồm tiền chuyển khoản + Quy mơ vay chấp nhận + Thanh tốn nợ ngân hàng + Chi hoạt động + Thanh toán cổ tức) Nhu cầu cung khoản phục vụ hoạt dịch vụ tốn khơng tách rời cung cầu chung tồn ngân hàng Việc quản lý tính khoản xoay quanh hai nội dung: + Rất gần tồn trạng thái cầu cung khoản trùng khớp ngân hàng phải đối mặt với thặng dư thâm hụt vốn khoản + Giữa khả khoản khả sinh lời có đánh đổi Với giả định yếu tố khác không đổi, ngân hàng tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu tốn khả sinh lợi dự kiến thấp Có nhiều lý khiến ngân hàng phải đối mặt với vấn đề khoản phải kể đến lý sau đây: Thứ nhất, ngân hàng huy động lượng lớn từ nguồn ngắn hạn để tài trợ cho khoản tín dụng dài hạn Đó ngun nhân cân kỳ hạn vốn tài sản Thứ hai, Tính nhạy cảm với lãi suất Sự thay đổi lãi dẫn đến thay đổi quy mô khoản tiền gửi, tiền vay theo làm thay đổi giá trị tài sản mà ngân hàng nắm giữ Như vậy, lãi suất làm thay đổi nhu cầu cung khoản Hơn nữa, chi phí vốn ngân hàng thay đổi làm thay đổi định trạng thái khoản ròng Thứ ba, Là yếu tố đặc trưng hoạt động cung ứng dịch vụ tốn Ngân hàng ln nắm giữ khoản tiền gửi vơ thời hạn tiền gửi tốn, séc bảo chi yêu cầu tốn khách hàng tức thời 1.3.2 Tính bảo mật, an toàn (độ tin cậy) giao dịch tốn Bảo mật u cầu khơng thể thiếu dịch vụ ngân hàng Trong lĩnh vực toán ngân hàng, bảo mật biểu chủ yếu giác độ bảo mật thông tin giao dịch tốn Bảo mật thơng tin giao dịch toán ngân hàng xem bí mật kinh doanh Cũng giống doanh nghiệp kinh doanh thông thường thông tin giao dịch cần đảm bảo Mặt khác, bí mật thông tin khách hàng nghĩa vụ ngân hàng Nếu pháp luật khơng có quy định đảm bảo bí mật thơng tin khách hàng ngân hàng phải xem bí mật thơng tin yếu tố chất lượng phải đảm bảo Bí mật thơng tin thể khía cạnh: - An tồn liệu hệ thống thơng tin đối ngoại - Bí mật hệ thống thơng tin nội bao gồm việc xử lý giao dịch, lưu trữ thông tin, người xử lý giao dịch - An toàn quyền hưởng, đảm bảo thực nghĩa vụ chi trả giao dịch toán Việc ứng dụng công nghệ ngân hàng mới, mặt tạo lợi kinh doanh, bên cạnh tồn kẽ hở cho tội phạm ngân hàng Các lĩnh vực cần bảo mật an tồn: hệ thống tốn thẻ; hệ thống toán điện tử liên ngân hàng; hệ thống Internet Banking Để có hệ thống dịch vụ tốn chất lượng với mục tiêu an toàn, bảo mật, ngân hàng cần xem xét nghiêm túc vấn đề sau: An toàn bảo mật từ nhận thức: Giữa ngân hàng, ngân hàng khách hàng ln có giao dịch với thơng tin nhạy cảm Bởi tổ chức thường có khơng tương thích với sách hệ thống an ninh linh hoạt dạng sách an tồn cần phải thảo luận nghiêm túc Thông tin giao dịch thực sở ghi giấy có giới hạn việc chép tay Việc xuất cơng nghệ chép nguy rị rỉ thông tin đơn giản Xử lý giao dịch cuối ngày, đóng gói liệu truyền chi nhánh công đoạn tiềm ẩn vấn đề an tồn Mặc dù hệ thống kiểm sốt an ninh ngân hàng đánh giá nghiêm ngặt thực tế mơi trường kinh doanh ngày việc rị rỉ thơng tin sảy Đối với nhà quản lý ngân hàng, an ninh hệ thống cần ý thức cách nghiêm túc đặc biệt dịch vụ dựa trình duyệt Web hệ thống tốn điện tử khác 1.3.3 Chi phí chất lượng - Giá dịch vụ Trong môi trường cạnh tranh nay, ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ tốn khơng thể giữ chủ động việc áp đặt mức phí dịch vụ (giá cả) doanh nghiệp Dưới áp lực cạnh tranh, giá trở thành công cụ hữu hiệu dành khách hàng Mức phí dịch vụ tốn khơng tách rời khỏi phạm trù chất lượng Nó góp phần tạo nên chất lượng tổng thể mà ngân hàng theo đuổi Việc xây dựng mức phí, sách phí trở thành vấn đề trọng tâm chiến lược phát triển dịch vụ ngân hàng Việc cạnh tranh thông qua giá, điều ngân hàng mong muốn nhiên thực tế ngồi gói dịch vụ tổng hợp với nhiều yếu tố mức phí dịch vụ ln quan tâm phạm vi thị trường quốc tế Mức phí chi phí cho dịch vụ tốn phổ biến thấy bao gồm: Quản lý tài khoản tốn; phí cung ứng phương tiện tốn; phí chuyển tiền bao gồm điện phí; chuyển phát thông tin chứng từ; phát hành, sửa đổi, bổ sung lệnh tốn; cung ứng thơng tin tài khoản kê liệu; chuyển tiền Việc xây dựng chiến lược giá cho dịch vụ toán ngân hàng cần quan tâm nghiên cứu số xu hướng: - Công khai hố mức phí dịch vụ: Khơng kể đến quy định việc niêm yết cơng khai phí dịch vụ, ngân hàng có xu hướng cơng bố mức phí dịch vụ chí khơng ngân ngại thừa nhận mức phí cao so với đối thủ Khi giá khơng cịn cơng cụ cạnh tranh hữu ích việc cơng bố mức phí đơi lại chứng tỏ cho khách hàng thấy sẵn sàng cung cấp dịch vụ với chất lượng cao - Phân biệt giá: Phân biệt giá chiến lược doanh nghiệp sản xuất ý ứng dụng từ lâu Trong lĩnh vực dịch vụ toán việc phân biệt giá không rõ ràng Các ngân hàng thường xây dựng mức phí đặc biệt ưu đãi cho khách hàng quan trọng, thiết lập quan hệ lâu dài Việc phân biệt giá thể rõ việc mức phí cơng khai cho khách hàng lại xây dựng sách giá thương lượng kèm điều kiện bất thành văn - Hạ thấp mức phí thực tế: Một số ngân hàng lựa chọn cách thức giảm mức phí danh nghĩa cách hạ thấp mức phí cơng bố Một số khác, chủ yếu, lại áp dụng chiến lược gia tăng giá trị cho khách hàng cách cung ứng thêm dịch vụ phụ, dịch vụ kèm mà giữ vững mức phí danh nghĩa Các ngân hàng lớn, có uy tín thường theo đuổi cách thức thứ hai Nó khơng đảm bảo cho ngân hàng trì tăng trưởng doanh thu lợi nhuận từ dịch vụ mà cịn sách chiến lược quản trị quan hệ khách hàng (CRM) 1.3.4 Thời gian thực Yếu tố thời gian ảnh hưởng tới ngân hàng khách hàng Với Ngân hàng mặt để đạt tiêu chuẩn thời gian, cần phải có lực lượng lao động chất lượng, có lực lượng cơng nghệ tương xứng với quy trình thực hợp lý Mặt khác, thời gian thực dịch vụ lại tác động ngược tới hiệu thực hiện: - Khi đẩy nhanh thời gian thực hiện, chi phí cho giao dịch tiết kiệm, gia tăng hiệu hoạt động; - Tránh rủi ro kéo dài thời gian xử lý giao dịch đặc biệt rủi ro toán chứng từ - Đẩy nhanh tốc độ phục vụ, phát triển đa dạng nhiều dịch vụ dành nguồn lực để phát triển dịch vụ phụ Đối với doanh nghiệp, người sử dụng dịch vụ: Thời gian có ý nghĩa định hài lòng họ Các dịch vụ toán truyền thống, dịch vụ toán quốc tế, thời gian xử lý chứng từ, kiểm soát rủi ro thực tốn ln u cầu khoảng thời gian dài Việc kéo dài thời gian thực dịch vụ toán đưa đến cho khách hàng hậu dự báo trước Trường hợp thời gian thực dịch vụ kéo dài dự báo trước, gây hậu như: chi phí khách hàng chậm trễ; làm uy tín khách hàng trước đối tác họ; gây sai lệch tiến độ theo kế hoạch trình kinh doanh Thời gian thực dịch vụ tốn tính tốn sau: T = Thời gian tư vấn dịch vụ + Thời gian xử lý đầu vào dịch vụ + Thời gian chuyền thông tin, liệu chứng từ + (Thời gian tiếp nhận xử lý trung gian toán) + Thời gian xử lý kết đầu dịch vụ + Thời gian thông báo kết tới khách hàng Để rút ngắn thời gian thực dịch vụ, Ngân hàng phải đảm bảo rút ngắn tối đa khâu: Xử lý ngân hàng, Xử lý trung gian, Thông báo tới khách hàng Trong điều kiện công nghệ phát triển, công nghệ số hoá áp dụng làm cho thời gian rút ngắn rõ rệt Có tổ chức phấn đấu đưa thời gian thực toán LC từ 24 ngày xuống 24 h Việc áp dụng toán điện tử hướng để tối đa hố lợi ích từ việc rút ngắn thời gian thực dịch vụ 1.4 Kinh nghiệm cung cấp dịch vụ toán số Ngân hàng 1.4.1 Kinh nghiệm Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam Để cung cấp dịch vụ toán cho doanh nghiệp, Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam (BIDV) cung cấp dịch vụ tốn hóa đơn qua ngân hàng Dịch vụ tốn hóa đơn qua ngân hàng xây dựng tảng công nghệ Ngân hàng đại phối kết hợp chặt chẽ nhà cung cấp dịch vụ với BIDV Ngân hàng cung cấp cho khách hàng dịch vụ ngày kênh toán: thẻ ATM, tiền mặt quầy, ủy nhiệm thu ủy nhiệm chi  Nội dung dịch vụ: • Trên sở thống cao nhà cung cấp dịch vụ khách hàng sử dung dịch vụ việc toán hoá đơn qua kênh tốn BIDV • Bằng kết hợp chặt chẽ BIDV nhà cung cấp dịch vụ, liệu hoá đơn dịch vụ BIDV lưu giữ cách cụ thể, đảm bảo bí mật  • Tiện ích dịch vụ cho nhà cung cấp dịch vụ cho khách hàng: Đối với nhà cung cấp: Tiết kiệm chi phí kinh doanh chi phí cho phận chuyên thu, phận kế tốn quản lý cơng nợ • Quản lý chặt chẽ cơng nợ, BIDV gửi đến cho khách hàng file chi tiết hoá đơn toán, chưa tốn khách hàng u cầu • Tập trung vốn nhanh vào tài khoản tiền gửi ngân hàng, hưởng lãi tiền gửi ngân hàng, đồng thời khách hàng quản lý vốn hiệu • - An tồn, thuận tiện cơng tác tài chính, kế tốn Đối với Khách hàng sử dụng: • Tiết kiệm thời gian • Thuận tiện sử dụng dịch vụ nhà cung cấp • Có thể trả tiền hoá đơn dịch vụ nơi • Đặc biệt, khách hàng có thẻ ATM BIDV khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ ATM  • Thủ tục Khách hàng đăng ký sử dụng dịch vụ với nhà cung cấp dịch vụ việc thống phương thức tốn hố đơn dịch vụ • Hoặc đăng ký với nhà cung cấp dịch vụ quầy giao dịch BIDV Chúng chuyển yêu cầu khách hàng tới nhà cung cấp dịch vụ • Đối với nhà cung cấp dịch vụ: ký kết hợp đồng phát triển dịch vụ toán hoá đơn với BIDV 1.4.2 Kinh nghiệm Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam (VCB) Ngân hàng ngoại thương Việt Nam có nhiều dịch vụ tốn khác như: dịch vụ chuyển tiền, dịch vụ toán xuất nhập khẩu, dịch vụ séc, dịch vụ trả lương tự động dịch vụ toán gạch nợ tự động tiền mua bán hàng hóa dịch vụ qua kênh toán ngân hàng (thanh toán Billing) Trong đó, dịch vụ séc ngân hàng có:  Dịch vụ séc nước - Cung ứng séc nước: + Hình thức cung ứng VCB cung cấp dịch vụ bán séc trắng cho khách hàng có yêu cầu đáp ứng điều kiện sử dụng séc Khách hàng sử dụng dịch vụ cung ứng séc VCB củng cố khả tốn tờ séc, tăng tính bảo đảm khoản toán cách yêu cầu VCB bảo chi cho tờ séc +Lợi ích sử dụng sản phẩm: • Là kênh tốn khơng dùng tiền mặt hữu hiệu, giúp Quý khách giảm thiểu rủi ro mang nhiều tiền mặt bên mà đảm bảo khả chi trả tức • Mạng lưới toán rộng khắp Việt Nam quốc tế (trường hợp séc ký phát ngoại tệ) Người thụ hưởng xuất trình séc chi nhánh Ngân hàng Ngoại thương để toán ngân hàng thương mại để nhờ thu • Là loại hình sản phẩm có kết cấu mở, linh hoạt Quý khách lựa chọn: Chỉ trả vào tài khoản Người thụ hưởng nhận tiền mặt Điều hạn chế rủi ro tốn khơng cho người thụ hưởng Séc gạch chéo Quý khách giới hạn phạm vi tốn tờ séc cho ngân hàng định cho người hưởng có tài khoản ngân hàng Ký phát séc VND ngoại tệ + Điều kiện sử dụng sản phẩm: • Khách hàng muốn mua séc trắng phải đảm bảo đủ hai điều kiện: Mở tài khoản tiền gửi toán Ngân hàng Ngoại thương; Không bị cấm sử dụng séc khơng bị đình quyền ký phát séc • • - Khách hàng mua séc trắng chi nhánh Ngân hàng Ngoại thương Khách hàng lập Giấy đề nghị bán séc (theo mẫu) Thanh toán séc nước: VCB cung cấp dịch vụ toán cho séc khách hàng sử dụng dịch vụ cung ứng séc VCB ký phát + Lợi ích sử dụng sản phẩm: Người xuất trình lựa chọn: • Xuất trình quầy: Khách hàng xuất trình séc để tốn chi nhánh VCB nước • Xuất trình qua trung tâm tốn bù trừ VCB có chương trình theo dõi séc thất lạc, séc cắp tồn hệ thống, giảm thiểu rủi ro tốn không cho người thụ hưởng - Nhờ thu séc nước: VCB cung cấp dịch vụ thu hộ séc tổ chức cung ứng dịch vụ toán khác phát hành Số tiền séc ghi có cho khách hàng sau tổ chức toán chấp nhận tốn tốn, thơng thường vịng từ – ngày Lợi ích sử dụng sản phẩm Khách hàng xuất trình séc để nhờ thu chi nhánh VCB nước VCB chủ động liên hệ với tổ chức toán để đảm bảo cập nhật với khách hàng tình trạng séc thời gian sớm  Dịch vụ séc nước ngồi - Thanh tốn séc nước ngồi: VCB cung cấp dịch vụ tốn cuối cho séc ngân hàng đại lý nước VCB ký phát, định VCB làm ngân hàng tốn Lợi ích sử dụng sản phẩm • Séc gửi trực tiếp từ nước ngồi VCB, VCB tự động hạch tốn vào tài khoản thông báo cho khách hàng; thông báo cho khách hàng chi nhánh VCB thuận tiện để làm thủ tục Khách hàng dễ dàng nhận tiền mà không tốn thời gian, chi phí lại • Trường hợp séc gửi thẳng tới người thụ hưởng, người thụ hưởng xuất trình séc để tốn chi nhánh VCB - Nhờ thu séc nước ngoài: VCB cung cấp dịch vụ nhờ thu séc với ngân hàng nước ngồi Lợi ích sử dụng sản phẩm • Khách xuất trình séc để nhờ thu chi nhánh VCB nước • VCB ký kết hợp đồng, thoả thuận nhờ thu séc với nhiều NHĐL giới, đảm bảo séc tập trung gửi nhờ thu liên tục, số tiền séc toán thời gian sớm ... nhiều dịch vụ toán khác như: dịch vụ chuyển tiền, dịch vụ toán xuất nhập khẩu, dịch vụ séc, dịch vụ trả lương tự động dịch vụ toán gạch nợ tự động tiền mua bán hàng hóa dịch vụ qua kênh tốn ngân hàng. ..1.1.2 Dịch vụ toán ngân hàng Dịch vụ toán Ngân hàng là: Dịch vụ mà Ngân hàng Thương mại cung cấp cho khách hàng để thực quyền nhận chi trả hoặc/và nghĩa vụ trả giao dịch có liên quan... NGÂN HÀNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ (1) Khách hàng Ngân hàng Ngân hàng Ngân hàng Đối tác khách hàng 4’ 3’ Cung ứng tài khoản phát séc séc trắng Thanh tốn bù trừ (Nguồn: Quy trình dịch vụ toán Ngân hàng