Hóa học lớp 12: Bài giảng 15 bài giảng bài tập lý thuyết về nhôm và hợp chất của nhôm

Số phân tử HNO3 bị Al khử và số phân tử HNO3 tạo muối nitrat trong phản ứng là biết tỉ lệ thể tích của NO2 và NO thu được là 3:2.. AlOH3 và Al2O3 Hướng dẫn giải: Đáp án A cả 2 chất này

Trang 1

để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử – Địa – GDCD

Câu 1: Cho phản ứng: Al + HNO3 → Al(NO3)3+ NO + H2O Số phân tử HNO3 bị Al khử và số phân tử HNO3 tạo muối nitrat trong phản ứng là:

A. 1 và 3 B. 3 và 2 C. 4 và 3 D. 3 và 4

Hướng dẫn giải:

Ta cân bằng được phương trình phản ứng: Al + 4HNO3 → Al(NO3)3+ NO + 2H2O

Có 4 phân tử HNO3 tham gia phản ứng trong đó có:

3 phân tử HNO3 tham gia tạo muối (vì muối Al(NO3)3 có 3 nhóm –NO3) Vậy chỉ còn 1 phân tử HNO3 tạo khí NO Vậy số phân tử HNO3 bị Al khử là 1 và số phân tử HNO3 tạo muối nitrat và 3

Đáp án A

Câu 2: Cho phản ứng: Al + HNO3 → Al(NO3)3+ NO + H2O Tổng hệ số (tối giản) của phương trình sau khi cân bằng là:

→ Tổng hệ số (tối giản) của phương trình sau khi cân bằng là: 1+ 4+ 1 + 1+ 2= 9

Đáp án D

Câu 3: Cho phản ứng: Al + HNO3 → Al(NO3)3+ NO + H2O Tỉ số giữa số phân tử chất khử và số phân tử chất oxi hóa là:

A. 4 : 1 B. 1 : 4 C. 1 : 2 D. 2 : 1

Trong phản ứng trên chất khử là Al và chất oxi hóa là HNO3

Vậy tỉ số giữa số phân tử chất khử và số phân tử chất oxi hóa là 1 : 4

Đáp án B

Câu 4: Cho phản ứng sau: Al + HNO3 → Al(NO3)3+ NO2+ NO+ H2O Tính tổng hệ số (tối giản) của phương trình sau khi cân bằng biết tỉ lệ thể tích của NO2 và NO thu được là 3 : 2

Ta cân bằng 2 phương trình nhỏ:

Al + 4HNO3 → Al(NO3)3+ NO+2 H2O (1)

Al + 6HNO3 → Al(NO3)3+ 3NO2+3 H2O (2)

BÀI GIẢNG: BÀI TẬP LÝ THUYẾT VỀ NHÔM VÀ HỢP CHẤT CỦA NHÔM

CHUYÊN ĐỀ: KIM LOẠI KIỀM - KIỀM THỔ - NHÔM

MÔN HÓA: LỚP 12

THẦY GIÁO: PHẠM THANH TÙNG – TUYENSINH247.COM

Trang 2

tỉ lệ thể tích của NO2 và NO thu được là 3 : 2 Mà ở phương trình (2) đã có sẵn 3 NO2 rồi

Do đó ta nhân cả 2 vế của (1) với 2 rồi cộng với (2):

2X(Al + 4HNO3 → Al(NO3)3+ NO+2 H2O) (1)

Al + 6HNO3 → Al(NO3)3+ 3NO2+3 H2O (2)

3Al +14 HNO3 → 3Al(NO3)3+ 3NO2+ 2NO+ 7H2O

Vậy tổng hệ số tối giản của các chất trong phương trình là: 3 + 14+ 3+ 3 + 2 + 7= 32

Đáp án A

Câu 5: Cho phản ứng sau: Al + HNO3 → Al(NO3)3+ NO2+ NO+ H2O Tính tỉ số giữa số mol chất khử và số mol chất oxi hóa biết tỉ lệ thể tích của NO2 và NO thu được là 3 : 2

A. 3 : 14 B. 2 : 15 C. 1 : 16 D 4 : 13

Chất khử là Al, chất oxi hóa là HNO3 Vậy tỉ số giữa số mol chất khử và chất oxi hóa là 3 : 14

Đáp án A

Câu 6: Cho phản ứng sau: Al + HNO3 → Al(NO3)3+ NO2+ NO+ H2O Số phân tử HNO3 bị Al khử và số phân tử HNO3 tạo muối nitrat trong phản ứng là (biết tỉ lệ thể tích của NO2 và NO thu được là 3:2)

A. 11 và 3 B. 3 và 11 C. 9 và 5 D 5 và 9

Có tổng cộng 14 phân tử HNO3 Sau phản ứng có 3.3= 9 phân tử HNO3 tạo muối Al(NO3)3, có 3 + 2= 5 phân tử HNO3 tạo thành khí NO2 và khí NO (chính là 5 phân tử HNO3 bị Al khử)

Đáp án D

Câu 7: Dãy nào dưới đây gồm các chất vừa tác dụng được với dung dịch axit, vừa tác dụng được với dung dịch

kiềm?

A. AlCl3 và Al2(SO4)3 B. Al(NO3)3 và Al(OH)3

C. Al2(SO4)3 và Al2O3 D. Al(OH)3 và Al2O3

Đáp án A cả 2 chất này chỉ tác dụng với dung dịch kiềm mà không tác dụng được với dung dịch axit

Ví dụ: AlCl3+ 3NaOH → Al(OH)3↓+ 3NaCl nhưng AlCl3 không tác dụng với dung dịch axit được → Loại

Đáp án B loại vì Al(NO3)3 không tác dụng với axit

Đáp án C loại vì Al2(SO4)3 không tác dụng với axit

Vậy chỉ có đáp án D thỏa mãn Al(OH)3 và Al2O3 gọi là các chất lưỡng tính

Đáp án D

Câu 8: Dãy nào sau đây gồm toàn chất và ion có tính lưỡng tính:

A. HCO3-, Al2O3, Al(OH)3 B. Al, Al2O3, Al(OH)3

C. Al3+, Al2O3, Al(OH)3 D. HCO3-, Al3+, Al

Chất và ion lưỡng tính: Al2O3, Al(OH)3, ZnO, Zn(OH)2, HCO3-

Về cơ bản ion của gốc axit còn H đều có tính lưỡng tính( vừa có khả năng cho vừa có khả năng nhận proton H+)

Trang 3

Vậy đáp án đúng là Đáp án A

Đáp án B loại vì vi phạm Al

Đáp án C loại vì vi phạm Al3+

Đáp án D loại vì vi phạm Al, Al3+

Đáp án A

Câu 9: Thuốc thử có thể dùng để phân biệt Al và Ag là:

A. H2O B. dung dịch H2SO4 loãng

C. dung dịch NaCl D. dung dịch NH3

Dùng dung dịch H2SO4 loãng

Vì Al đứng trước H trong dãy hoạt động hóa học kim loại còn Ag đứng sau H trong dãy hoạt động hóa học của kim loại → Al phản ứng được với dung dịch H2SO4 loãng và tan ra Còn Ag không phản ứng, không tan ra

Đáp án B

Câu 10: Có thể phân biệt 2 kim loại Al và Zn bằng thuốc thử là:

A. dung dịch NaOH B. Dung dịch HCl

C. dung dịch NH3 D. dung dịch HCl và dung dịch NH3

Nếu dùng dung dịch NaOH thì cả 2 kim loại đều tan Không dùng được

Nếu dùng dung dịch HCl thì cả 2 kim loại đều tan, tạo khí Không dùng được

Nếu dùng dung dịch NH3 (là 1 bazo yếu) thì cả 2 kim loại đều không tan Không dùng được

Ở đáp án D

Đầu tiên cho cả 2 kim loại vào dung dịch HCl: rõ ràng cả 2 kim loại đều tan, không phân biệt được

2Al + 6HCl → 2AlCl3+ 3H2

Zn + 2HCl → ZnCl2+ H2

Cho dung dịch NH3 vào dung dịch thu được ở trên thì chỉ có 1 chất kết tủa được.Đó là AlCl3

AlCl3+ 3NH3+ 3H2O → Al(OH)3+ 3NH4Cl

Còn với ZnCl2 có khả năng tạo phức nên cho NH3 vào lúc đầu xuất hiện kết tủa trắng, sau đó kết tủa tan do tạo được phức (có Zn2+

, Ag+, Cu2+ có khả năng tạo phức)

Đáp án D

Câu 11: Cho từ từ tới dư dung dịch HCl vào dung dịch NaAlO2 Hiện tượng xảy ra là:

A. không có hiện tượng gì B. có kết tủa màu trắng keo xuất hiện

C. có khí bay ra D. có kết tủa xuất hiện, sau đó bị tan dần đến hết

Cho từ từ tới dư dung dịch HCl vào dung dịch NaAlO2

NaAlO2 + HCl + H2O → NaCl + Al(OH)3

Hiện tượng đầu tiên: xuất hiện kết tủa trắng

Nếu HCl dư thì: kết tủa bị hòa tan

Al(OH)3 + 3HCl → AlCl3 + 3H2O

Trang 4

Vậy hiện tượng: có kết tủa xuất hiện, sau đó bị tan dần đến hết

Dạng đồ thị:

a

M

sè mol Al(OH)3

sè mol H +

Đáp án D

Câu 12: Dãy gồm tất cả các chất tác dụng được với Al2O3 là:

A. Kim loại Ba, dung dịch HCl, dung dịch NaOH, dung dịch Cu(NO3)2

B. Dung dịch HNO3, dung dịch Ca(OH)2, dung dịch NH3

C. Khí CO, dung dịch H2SO4, dung dịch Na2CO3

D. Dung dịch NaHSO4, dung dịch KOH, dung dịch HBr

Đáp án A Ba là kim loại nên không phản ứng được với Al2 O3 → Loại A

Đáp án B Dung dịch HNO3 tác dụng được, dung dịch Ca(OH)2 tác dụng được, còn NH3 thì không tác dụng được Al2O3 tác dụng với axit mạnh và bazo mạnh Nhưng NH3 là bazo yếu nên không phản ứng

→ Loại

Đáp án C CO chỉ khử được các oxit kim loại từ Zn về cuối dãy

→CO không khử được Al2O3

Đáp án D Chú ý NaHSO4 có tính chất tương tự H2SO4 nên tác dụng được với Al2O3, KOH, HBr đều tác dụng được với Al2O3

Đáp án D

Câu 13: Có 4 gói bột: Mg, Al2O3, Al, Na Thuốc thử dùng để phân biệt chúng là:

A. H2O B. Dung dịch KOH C. dung dịch FeCl2 D. H2O hoặc dd FeCl2

*Nếu dùng nước:

Cho 4 chất bột trên vào nước thì chỉ có Na tan trong nước Ta nhận ngay được Na

Na+ H2O → NaOH + ½ H2

Lấy dung dịch NaOH vừa thu được cho vào 3 chất bột còn lại:

Mg không tan được, Al2O3 tan được không có khí thoát ra, Al tan được và giải phóng khí H2

→Vậy ta đã phân biệt được 4 chất trên

*Nếu dùng dung dịch KOH thì cả 3 chất Al2O3, Al, Na đều tan:

Al2O3 tan không có khí, còn Al và Na tan đều có khí Còn lại Mg không tan

*Nếu dùng dung dịch FeCl2: khó nhận biết

Đáp án A

Câu 14: Trong công nghiệp, người ta sản xuất Al bằng cách nào dưới đây?

t h ị :

Trang 5

A. Điện phân hỗn hợp nóng chảy của Al2O3 và criolit

B. Điện phân nóng chảy AlCl3

C. Dùng chất khử mạnh như H2, CO, để khử Al2O3 ở nhiệt độ cao

D. Dùng kim loại mạnh để đẩy Al ra khỏi muối

Phương pháp nhiệt luyện, thủy luyện đều không điều chế được nhôm

Ở đây ta lựa chọn phương pháp điện phân hỗn hợp nóng chảy của Al2 O3 và criolit

Ở đây criolit có nhiều ý nghĩa (câu 15)

Đáp án A

Câu 15: Criolit (Na3AlF6) được thêm vào Al2O3 trong quá trình điện phân Al2O3 nóng chảy để sản xuất Al vì lí do chính là:

A. làm giảm nhiệt độ nóng chảy của Al2O3, cho phép điện phân nóng chảy ở nhiệt độ thấp, giúp tiết kiệm năng lượng

B. làm tăng độ dẫn điện của Al2O3 nóng chảy

C. tạo một lớp ngăn cách để bảo vệ nhôm nóng chảy khỏi bị oxi hóa

D. cả 3 phương án trên

Criolit (Na3AlF6) làm giảm nhiệt độ nóng chảy của Al2O3 từ hơn 2000oC xuống còn vài trăm độ C giúp tiết kiệm năng lượng

Criolit (Na3AlF6) nóng chảy tạo thành các ion nên làm tăng độ dẫn điện của Al2O3 nóng chảy

Criolit (Na3AlF6) tạo một lớp ngăn cách để bảo vệ nhôm nóng chảy khỏi bị oxi hóa bởi oxi không khí (tạo lại Al2O3)

Đáp án D

Câu 16: Hiện tượng khi dẫn từ từ tới dư CO2 vào dung dịch NaAlO2 là:

A. xuất hiện kết tủa trắng B. xuất hiện kết tủa trắng rồi tan

C. xuất hiện kết tủa xanh D. xuất hiện kết tủa xanh rồi tan

NaAlO2 + CO2 + 2H2O → NaHCO3 + Al(OH)3

Nếu dư CO2 thì cũng không hòa tan được Al(OH)3 Vì Al(OH)3 không bị hòa tan bởi axit yếu

Đáp án A

Câu 17: Để tách Al2O3 ra khỏi hỗn hợp CuO và Al2O3 mà không làm thay đổi khối lượng thì cần sử dụng hóa chất:

A. dung dịch HCl và dung dịch NaOH B. dung dịch NaOH và khí CO2

-Nếu chọn đáp án A thì cả CuO và Al2O3 đều tan trong dung dịch HCl Khi cho thêm NaOH vào ta thu được 2 bazo là Cu(OH)2 và Al(OH)3 Ta không tách ra được

Làm ngược lại nếu cho NaOH vào thì Al2O3 tan ra tạo NaAlO2 Sau đó cho HCl vào thì không tính toán được lượng HCl để tạo kết tủa vừa đủ với NaAlO2

-Nếu chọn đáp án B:

Trang 6

Khi cho NaOH vào thì Al2O3 tan tạo dung dịch NaAlO2 Khi cho CO2 dư vào thì:

NaAlO2 + CO2 + 2H2O → NaHCO3 + Al(OH)3

Toàn bộ lượng Al tạo thành hết Al(OH)3 Nhiệt phân Al(OH)3 thu được Al2O3 có khối lượng không đổi so với ban đầu

Đáp án B

Câu 18: Kim loại dùng để đóng gói thực phẩm là:

Kim loại Al dùng để đóng gói thực phẩm

Đáp án C

Câu 19: Nếu cho a mol Al vào dung dịch chứa a mol NaOH sau phản ứng thu được:

A. chất rắn không tan B. chất rắn không tan và có khí

C. dung dịch trong suốt D. dung dịch trong suốt và có khí

Al + NaOH + H2O → NaAlO2 + 3/2 H2↑

a a mol

Vậy phản ứng vừa đủ Vậy hiện tượng là thu được dung dịch trong suốt và có khí

Đáp án D

Câu 20: Quặng nào sau đây có chứa thành phần chính là nhôm oxit:

A. Quặng apatit B. Quặng đolomit C. Quặng pirit D. Quặng boxit

Quặng đolomit chứa MgCO3 và CaCO3 Quặng apatit liên quan đến photpho Quặng pirit liên quan đến Fe (chứa FeS2) Quặng boxit chứa Al2O3

Đáp án D

Câu 21: Hỗn hợp X gồm: CuO, Al2O3, Fe3O4 Dẫn khí CO (dư) qua hỗn hợp X nung nóng, sau phản ứng thu được:

A. Cu, Al, Fe B. Cu, Al2O3, Fe C. CuO, Al, FeO D. CuO, Al2O3, FeO

CO là một chất khử, có khả năng khử một số oxit kim loại, từ ZnO trở về sau

Vậy Al2O3 không bị khử Do đó sau phản ứng thu được Cu, Al2O3, Fe

Đáp án B

Câu 22: Cho hỗn hợp X gồm: Fe, Cu, Al và Zn vào dung dịch HCl dư thu được dung dịch Y Thêm từ từ NaOH tới dư vào Y thu được kết tủa Z Vậy Z gồm:

A. Fe(OH)2 B. Fe(OH)2, Cu(OH)2

C. Fe(OH)2, Cu(OH)2, Zn(OH)2 D. Fe(OH)2, Cu(OH)2, Zn(OH)2, Al(OH)3

Kim loại Cu không tan Dung dịch Y chứa FeCl2, AlCl3, ZnCl2

Khi cho NaOH dư vào Y thì Al(OH)3, Zn(OH)2 tan hết Vậy kết tủa Z chỉ chứa Fe(OH)2

Đáp án A

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	286,73 KB