MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN HOÁ CHẤT VIỆT TRÌ

Thuận lợi: Công ty cổ phần hoá chất có những thuận lợi như sau: - Thứ nhất, tình hình kinh tế trong nước được ổn định, cơ chế chính sách của Nhà nước được cải tiến phù hợp với tình hình

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN HOÁ CHẤT VIỆT TRÌ

I Định hướng phát triển của Công ty trong thời gian tới:

1 Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của Công ty:

1.1 Thuận lợi:

Công ty cổ phần hoá chất có những thuận lợi như sau:

- Thứ nhất, tình hình kinh tế trong nước được ổn định, cơ chế chính sách

của Nhà nước được cải tiến phù hợp với tình hình mới giúp cho các doanh nghiệp nói chung và Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì nói riêng hoạt động thuận lợi, đội ngũ cán bộ quản lý của Công ty có nhiều chuyển biến tích cực trong việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh

- Thứ hai, Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì là một trong các số ít doanh

nghiệp sản xuất hoá chất cơ bản có quy mô tương đối lớn trên miền Bắc về Xút – Clo Công ty có bạn hàng tiêu thụ lớn là Công ty giấy Việt Trì nằm ngay tại Việt Trì nên không gặp nhiều khó khăn về tiêu thụ

- Thứ ba, Công ty có hệ thống nhà xưởng mặt bằng rộng rãi, hạ tầng cơ

sở có thể đáp ứng được việc mở rộng sản xuất các sản phẩm hoá chất cơ bản, các chất tẩy rửa, phân bón, kho tàng và phát triển các dịch vụ khác

- Thứ tư, Công ty nằm ở vị trí đầu mối Tây Bắc, gần thủ đô Hà Nội thuận

tiện cho lưu thông hàng hoá, hệ thống giao thông thuận lợi về đường bộ, đường sắt, đường thuỷ

- Thứ năm, Công ty thường xuyên nhận được sự quan tâm chỉ đạo của

Tổng Công ty Hoá Chất Việt Nam

- Thứ sáu, đội ngũ cán bộ công nhân viên trong Công ty có tay nghề và

chuyên môn quản lý tốt, đáp ứng được yêu cầu của cơ chế thị trường

1.2 Những khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi trên dây, Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì còn gặp không ít những khó khăn gây bất lợi cho sản xuất như sau:

- Thứ nhất, do sản lượng Xút của Công ty còn ít chưa thoả mãn được nhu

cầu thị trường (khoảng 40% nhu cầu) phần còn lại phải nhập khẩu từ Trung Quốc nên cả về số lượng và giá cả Công ty chưa đủ sức chi phối thị trường Việc điều tiết giá phụ thuộc nhiều vào giá Xút nhập khẩu

- Thứ hai, năng lượng Công ty chủ yếu sử dụng là điện và than chiếm

35-40% Tổng chi phí Giá các vật tư này ngày càng có xu hướng tăng cao ảnh hưởng xấu tới hiệu quả sản xuất kinh doanh

- Thứ ba, do giá dầu mỏ tăng cao nên giá nguyên liệu sản xuất các chất

tẩy giặt và phân bón của Công ty tăng tương ứng, dẫn đến tăng giá thành sản xuất làm giảm khả năng cạnh tranh của các sản phẩm này

- Thứ tư, quy mô sản xuất các hoá chất cơ bản của Công ty bị hạn chế do

vị trí của Công ty nằm trong mặt bằng nội đô thành phố Việt Trì

- Thứ năm, bạn hàng truyền thống của Công ty sản xuất giấy ứ đọng tồn

kho lớn ảnh hưởng đến việc tiêu thụ các sản phẩm chính của Công ty, sản phầm NPK của Công ty chưa ổn định trên thị trường, tăng tiêu thụ NPK phải tăng chi phí bán hàng, với sản lượng thấp, năng suất thấp, do vậy hiệu quả chưa cao, Việc bán hàng trả chậm các sản phẩm: Xút, NPK để thúc đẩy tiêu thụ gây khó khăn về giải quyết thanh toán công nợ

- Thứ sáu, các sản phẩm gốc Clo như axit HCl, CaCl2, BaCl2 nhu cầu tại miền Bắc thấp, Axit HCl phải bán số lưọng lớn – giá thấp cho thị trường miền Nam nên hiệu quả các sản phẩm gốc Clo thấp

- Thứ bảy, nhiều nhà xưởng thiết bị của Công ty đã sử dụng lâu năm cần

sửa chữa đầu tư nhưng nguồn vốn còn hạn hẹp, chưa đủ khả năng đầu tư đồng

bộ, đặc biệt thiết bị điện phân là thiết bị chính yếu chỉ thuộc diện trung bình nên

về lâu dài khả năng lạc hậu về công nghệ - sản phẩm là thực tế

2 Định hướng phát triển của Công ty trong thời gian tới.

Trong thời gian vừa qua, các sản phẩm của Công ty đã thực sự thuyết phục được khách hàng về chất lượng và phong cách phục vụ Uy tín của Công

ty ngày càng được nâng cao trên thị trường, đã tạo ra một đội ngũ khách hàng

truyền thống và gắn bó lâu dài với công ty Chiến lược phát triển của Công ty là đưa Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì trở thành nhà sản xuất hoá chất hàng đầu miền Bắc, bắt kịp với công nghệ sản xuất tiên tiến của thế giới trong thời gian ngắn nhất Công ty có kế hoạch đầu tư trên 100 tỷ đồng để đổi mới công nghệ điện phân hiện tại bằng công nghệ Menbram (công nghệ tiên tiến nhất của thế giới hiện nay) vào năm 2010, nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng và hạ giá thành sản phẩm, tạo sức cạnh tranh khi hội nhập kinh tế quốc tế, tạo dựng và phát triển thương hiệu, xây dựng và củng cố mối quan hệ khách hàng, phát triển các thị trường còn tiềm năng, phấn đấu đến năm 2010 đạt mức doanh số trên 200 tỷ đồng

Để thực hiện chiến lược phát triển này công ty có các mục tiêu và biện pháp như sau:

- Công ty tiếp tục ổn định sản xuất và phát huy cao nhất năng lực của dây chuyền sản xuất Xút – Clo, mở rộng quy mô sản xuất lớn hơn các sản phẩm gốc Clo hiện tại để cân bằng cho dây chuyền Xút – Clo, tạo thêm giá trị gia tăng và việc làm ổn định cho người lao động

- Quản lý tốt hơn nữa về tổ chức, nhân lực, tiết kiệm năng lượng điện – than, vật tư các loại, đạt chi phí tối ưu cho sản phẩm

- Tăng cường liên kết sản xuất kinh doanh với các đối tác trong và ngoài nước, tận dụng khả năng công nghệ - thiết bị hiện có để phát triển sản xuất

- Công ty phấn đấu có tăng trưởng vững chắc để trở thành doanh nghiệp sản xuất các hoá chất cơ bản có uy tín trên thị trường, đạt mục tiêu tăng giá trị sản xuất công nghiệp gấp 2 lần vào nămg 2010

Kế hoạch đầu tư của công ty trong thời gian tới:

- Trong các năm 2006-2008 Công ty có kế hoạch đầu tư đồng bộ các thiết

bị còn thiếu cho dây chuyền Xút – Clo

- Đầu tư dây chuyền sản xuất các sản phẩm gốc Bari tại Thanh Sơn – Phú Thọ năm 2007 – 2008

- Liên kết hiện đại hoá dây chuyền sản xuất bột giặt giảm chi phí sản xuất trên đơn vị sản phẩm bột giặt nhằm tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường

- Xem xét khả năng đầu tư dây truyền sản xuất Xút – Clo 20000 T/năm tại địa điểm thích hợp năm 2009-2010

Phương châm hoạt động chủ đạo của Công ty trong thời gian tới cần đảm bảo hài hoá các lợi ích chính đáng sau:

- Đảm bảo lợi ích của các cổ đông thông qua các chỉ tiêu tăng trưởng và

cổ tức thường niên

- Đảm bảo lợi ích của người lao động thông qua việc làm, thu nhập và các chế độ phúc lợi khác

- Đảm bảo lợi ích của nhà nước thông qua việc thực hiện tốt các nghĩa vụ tài chính và tuân thủ các chế độ chính sách của nhà nước

- Đảm bảo lợi ích của cộng đồng thông qua việc không ngừng nâng cao chất lượng môi trường, tích cực tham gia vào các phong trào hoạt động của các cấp chính quyền và đoàn thể ở địa phương

Một số chỉ tiêu định hướng của Công ty trong thời gian tới:

- Trong thời gian tới công ty duy trì và phát triển quy mô sản xuất kinh doanh phấn đấu tốc độ tăng trưởng bình quân >10%/ năm; đảm bảo cổ tức thường niên >10.5%/năm; thu nhập của người lao động tăng >10%/ năm; bảo đảm các chế độ BHXH – BHYT cho người lao động, hoàn thành các nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước

II Đánh giá chung về công tác trả lương tại Công ty

1 Những mặt đạt được:

Trong thời gian qua, Công ty đã rất chú trọng, quan tâm việc hoàn thiện Công tác trả lương, đảm bảo được các nguyên tắc của Công tác trả lương, tuân thủ các quy định của Nhà nước và pháp luật về tiền lương và lao động Ban lãnh đạo Công ty luôn quan tâm đặc biệt và coi tiền lương của người lao động như một công cụ quan trọng tạo động lực mạnh mẽ trong việc tăng năng suất lao động và tạo ra sự gắn bó lâu dài của người lao động với doanh nghiệp

Công tác trả lương tại Công ty trong thời gian qua đã đạt được những mặt sau:

- Thứ nhất, Công ty luôn cập nhật những thông tin mới nhất của Nhà

nước về sự thay đổi chính sách tiền lương Khi tiền lương tối thiểu của Nhà nước tăng lên, Công ty nhanh chóng áp dụng chế độ tiền lương mới cho phù hợp với quy định của Nhà nước Như vậy, Công ty đã nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của Nhà nước và đã có những thay đổi kịp thời phù hợp với sự thay đổi quy định chung của Nhà nước

- Thứ hai, trong giai đoạn từ năm 2003 đến nay, tiền lương bình quân đầu

người của Công ty liên tục tăng, đảm bảo tốc độ tăng tiền lương bình quân thấp hơn tốc độ tăng năng suất lao động bình quân So với các doanh nghiệp sản xuất hoá chất khác, tiền lương bình quân đầu người của Công ty là khá cao Ta có bảng thu nhập bình quân của đầu người của công ty như sau:

Bảng 15: Thu nhập bình quân đầu người của Công ty trong giai đoạn 2003-2006

Đơn vị tính: Trđ/ng/th

(Nguồn: Phòng Tổ chức – Hành chính)

Sản xuất kinh doanh phát triển, tiền lương bình quân đầu người của Công

ty không ngừng tăng đã khuyến khích, thu hút và giữ gìn được lao động có trình

độ tay nghề giỏi Trong công tác trả lương, Công ty luôn cố gắng đảm bảo các nguyên tắc chung và nguyên tắc cụ thể, do đó hiện tại Công ty vừa sản xuất kinh doanh có hiệu quả lại vừa đáp ứng được yêu cầu đảm bảo thu nhập ổn định

và không ngừng tăng lương cho người lao động Như vậy, về cơ bản công tác trả lương trong Công ty là hợp lý và đã mang lại hiệu quả cho Công ty

- Thứ ba, Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì đã xây dựng được quy chế

phân phối tiền lương cho người lao động cụ thể, hợp lý Quy chế tiền lương đã đánh giá đúng sự đóng góp của từng đối tượng lao động trong Công ty Theo

đó, Công ty đã áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm cho những công việc

có thể định mức được, có tính chất lặp đi lặp lại và không đòi hỏi trình độ lành nghề cao, năng suất lao động phụ thuộc chủ yếu vào sự nỗ lực của người lao động Công tác trả lương theo sản phẩm trong Công ty cụ thể, hợp lý và đảm bảo đúng kết quả lao động của người lao động Hàng tháng, Công ty đều tính toán và lập bảng lương chi tiết theo một kì để việc quản lý được dễ dàng, đảm bảo sự công bằng cho người lao động, và tránh nhầm lẫn trong quá trình chi trả

Với cán bộ quản lý và công nhân phục vụ, Công ty áp dụng hình thức trả lương theo thời gian Với những ưu điểm của hình thức trả lương này sẽ tạo điều kiện cho cả người quản lý và công nhân có thể tính toán tiền lương một cách dễ dàng

- Thứ tư, cách tính lương của Công ty đơn giản, dễ tính toán, chặt chẽ,

thuận tiện trong việc quản lý

2 Những mặt hạn chế:

Bên cạnh những mặt đã đạt được công tác trả lương trong Công ty vẫn còn những mặt hạn chế như sau:

- Thứ nhất, chính sách tiền lương của Nhà nước đã có những sự thay đổi

lớn, lương tối thiểu được tăng liên tục căn cứ vào giá tiền công trên thị trường, chi phí để tái sức lao động và tốc độ phát triển kinh tế Nhưng mức độ tăng quá lớn sẽ dẫn đến khả năng chi trả của Công ty gặp nhiều khó khăn do tiền lương tối thiểu sẽ ảnh hưởng đến các khoản: nộp BHXH, các khoản chi về các chế độ BHXH, chi phí về giá cả nguyên vật liệu…

- Thứ hai, Công ty vẫn chưa chú trọng đến công tác phân tích công việc,

mặc dù phân tích công việc là cơ sở của công tác trả lương trong doanh nghiệp Trong Công ty mới chỉ có bản mô tả công việc, bản yêu cầu của công việc đối với người thực hiện, bản tiêu chuẩn thực hiện công việc ở một số vị trí nhất định chứ chưa phân tích cho tất cả các công việc

- Thứ ba, đánh giá thực hiện công việc có ý nghĩa quan trọng vì nó phục

vụ được nhiều mục tiêu quản lý và tác động trực tiếp tới cả người lao động và tổ chức nói chung nhưng trong Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì công tác này

chưa được chú trọng Chính điều này làm cho người lao động cảm thấy việc trả lương của Công ty là không có cơ sở và thiếu công bằng

- Thứ tư, do Công ty chưa có hệ thống bảng chấm điểm kết quả thực hiện

công việc của người lao động, nên tiền lương của lao động quản lý và phục vụ trong Công ty chưa thực sự gắn kết với kết quả mà họ đạt được Tiền lương mỗi người lao động nhận được chỉ phụ thuộc vào mức lương cấp bậc và thời gian làm việc chứ không phụ thuộc vào hiệu quả công việc

- Thứ năm, công tác định mức lao động trong Công ty còn chưa hiệu quả,

định mức của Công ty thấp hơn so với định mức của các công ty khác cùng ngành nghề do đó không khuyến khích được người lao động tích cực làm việc

- Thứ sáu, Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì là doanh nghiệp hoạt động

sản xuất trong lĩnh vực hoá chất nên trong quá trình sản xuất ở Công ty người lao động phải tiếp xúc với nhiều hoá chất độc hại trong điều kiện bụi, nóng, ồn…do đó sẽ ảnh hưởng tới khả năng làm việc của người lao động, giảm năng suất lao động của công nhân, từ đó làm giảm tiền lương thực lĩnh của họ

Ngoài ra, Công ty còn có những hạn chế nhất định trong bố trí, sắp xếp công việc, không phải ai cũng làm được làm việc theo đúng năng lực và trình độ của mình

III Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác trả lương trong Công ty.

1 Các giải pháp hoàn thiện hình thức trả lương theo sản phẩm:

Hình thức trả lương theo sản phẩm là hình thức trả lương mà tiền lương của người lao động phụ thuộc trực tiếp vào đơn giá tiền lương và số lượng sản phẩm sản xuất ra Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm cho tất cả lao động thuộc phân xưởng Xút, phân xưởng Cô đặc, phân xưởng thực nghiệm

Để hoàn thiện hình thức trả lương theo sản phẩm Công ty cần hoàn thiện các công tác sau:

- Hoàn thiện công tác định mức lao động

- Hoàn thiện công tác kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm

- Xây dựng hệ thống đánh giá thực hiện công việc cho lao động được trả lương theo sản phẩm

- Hoàn thiện cách tính lương theo sản phẩm

1.1 Hoàn thiện công tác định mức lao động:

Định mức lao động là nội dung quan trọng của tổ chức lao động, là căn

cứ để xác định số lượng lao động cần thiết ở mỗi bộ phận cũng như toàn doanh nghiệp Định mức lao động là cơ sở để thực hiện phân công lao động, xây dựng các kế hoạch lao động, đánh giá kết quả lao động Đặc biệt, trong hình thức trả lương theo sản phẩm định mức lao động đóng vai trò vô cùng quan trọng

Công tác định mức trong Công ty có chính xác và khoa học hay không phụ thuộc chủ yếu vào cán bộ định mức và phương pháp định mức

 Về cán bộ định mức:

Định mức lao động trong Công ty có chính xác, hợp lý hay không phụ thuộc trực tiếp vào cán bộ xây dựng định mức Muốn thực hiện tốt công tác định mức người cán bộ xây dựng định mức cần phải có kiến thức chuyên môn sâu về công tác định mức cũng như các phương pháp xây dựng định mức lao động

Hiện nay, ở Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì, công tác định mức được thực hiện bởi phòng nghiệp vụ mà cụ thể là bộ phận lao động tiền lương (thuộc phòng Tổ chức – hành chính) thực hiện Tuy nhiên số cán bộ thực hiện công tác định mức này không phải chỉ chuyên môn vào công tác định mức lao động nên trong thời kỳ sản xuất kinh doanh bình thường họ chỉ tập trung vào công tác chính của họ Thêm vào đó, bộ phận làm công tác định mức này chỉ có ba người, trong ba người chỉ có một người được đào tạo đúng chuyên ngành Do

đó, công ty cần hoàn thiện bộ phận làm công tác định mức, đào tạo thêm về nghiệp vụ định mức, bổ sung thêm cán bộ định mức bằng cách:

- Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ định mức thông qua các lớp ngắn hạn

- Để cán bộ định mức bổ sung kiến thức chuyên môn cần tạo điều kiện cho họ xuống các cơ sở sản xuất nắm bắt tình hình thực tế

- Cán bộ định mức phải thường xuyên cập nhật các chính sách, chế độ có liên quan đến công tác định mức lao động

 Về phương pháp xây dựng định mức:

Định mức lao động có chính xác, hợp lý hay không phụ thuộc rất lớn vào phương pháp xây dựng định mức mà doanh nghiệp sử dụng Ở Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì, việc xây dựng định mức lao động của Công ty về cơ bản đã tuân thủ theo đúng phương pháp luận, tuy nhiên mức độ chính xác và hợp lý chưa cao, phần lớn các định mức của Công ty thấp hơn so với định mức lao động của các công ty sản xuất hoá chất khác

Trong thời gian qua, để xây dựng định mức lao động Công ty đã sử dụng hai phương pháp chính là: phương pháp bấm giờ và phương pháp thống kê kinh nghiệm Việc xây dựng định mức của Công ty vẫn còn mang tính chủ quan Đây

là nguyên nhân chính dẫn đến định mức lao động của Công ty còn thấp

Phương pháp thống kê kinh nghiệm là phương pháp xây dựng định mức lao động tuy đơn giản, đỡ tốn kém nhưng có hạn chế là thiếu chính xác, đễ mang tính chủ quan và có thể chứa đựng cả nhân tố lạc hậu Do đó, để xây dựng được định mức lao động chính xác và hợp lý, Công ty cần sử dụng kết hợp hai phương pháp bấm giờ thời gian tác nghiệp sản phẩm và chụp ảnh ngày làm việc thực tế Sử dụng kết hợp hai phương pháp này, Công ty sẽ xác định được chính xác các định mức lao động, hoàn thiện công tác tổ chức lao động, và đúc kết các kinh nghiệm tiên tiến trong sản xuất, quản lý

Thông qua phương pháp bấm giờ, cán bộ định mức sẽ xác định được thời gian tác nghiệp, phát hiện những nguyên nhân không hoàn thành định mức của người lao động

Đặc biệt, phương pháp chụp ảnh sẽ giúp cán bộ định mức biết được tình hình sử dụng thời gian làm việc trong ngày của công nhân, từ đó phát hiện ra thời gian lãng phí, tìm ra được nguyên nhân và biện pháp khắc phục

Khi định mức lao động đã được xây dựng theo hai phương pháp khoa học trên, và đưa vào áp dụng trong sản xuất thì cán bộ định mức phải theo dõi thường xuyên xem định mức có phù hợp với thực tế sản xuất hay không Khi có

sự thay đổi công nghệ, hay dây chuyền sản xuất cán bộ định mức cần chủ động xây dựng lại bản định mức lao động cho phù hợp

1.2 Hoàn thiện công tác kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm:

Trong hình thức trả lương theo sản phẩm, thu nhập của người lao động phụ thuộc trực tiếp vào số lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng đã sản xuất

ra và đơn giá Do đó, công tác thống kê, kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá kết quả lao động của công nhân sản xuất cả về số lượng và chất lượng Ở Công ty cổ phần hoá chất Việt Trì, công tác này được thực hiện bởi Tổ hoá nghiệm thuộc Phòng kĩ thuật Tổ hoá nghiệm có nhiệm vụ kiểm tra khối lượng và chất lượng sản phẩm hoàn thành

Do công ty đã xây dựng và vận hành thành công hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001: 2000 nên việc kiểm tra chất lượng sản phẩm phải tuyệt đối tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng này Chính vì vậy, khâu kiểm tra chất lượng nghiệm thu sản phẩm ở Công ty được thực hiện khá tốt

Tuy nhiên, Công ty cần phải kiểm tra định kỳ và tu bổ thường xuyên các thiết bị đo lường, đồng thời nâng cao trình độ, kinh nghiệm của cán bộ Tổ hoá nghiệm – Phòng kĩ thuật để đảm bảo việc theo dõi và đo lường chất lượng sản phẩm được chính xác Mặt khác, Công ty cũng cần phải tăng cường giáo dục, tư tưởng, ý thức trách nhiệm cho người lao động về đảm bảo chất lượng sản phẩm; tách quyền lợi của người kiểm tra nghiệm thu sản phẩm ra khỏi dây chuyền sản xuất để công tác thống kê, kiểm tra nghiệm thu sản phẩm được khách quan và công bằng, chính xác

1.3 Xây dựng hệ thống đánh giá thực hiện công việc cho lao động được trả lương theo sản phẩm:

Trong hình thức trả lương theo sản phẩm việc xác định mức độ hoàn thành công việc của người lao động cả về số lượng và chất lượng là rất quan